Een catalogiseerstandaard voor de 21 ste  eeuw [email_address] UGent 29 september 2011
RDA? <ul><li>Vervanging voor AACR2: Angelsaksisch </li></ul><ul><li>RDA: Internationale catalogiseerstandaard </li></ul><u...
Wat is RDA niet?  <ul><li>Geen dataformaat (M21, UniMarc, DC, MODS… blijven optie) </li></ul><ul><li>Geen vervanger voor I...
Van steekkaarten naar een digitale wereld 1961   Paris Principles / IFLA  1971 - 2006 ISBD’s / IFLA + vertalingen 1978 - 2...
Auteurs RDA <ul><li>Joint Steering Committee for the Development of RDA  ( JSC ) >  bibliotheekorganisaties uit VS, Canada...
Kader RDA <ul><li>AACR2, ISBD (CE), Marc21 </li></ul><ul><li>Internet </li></ul><ul><ul><li>Webcatalogi maken bibliotheken...
Statement of International Cataloguing Principles (ICP) – 2009 <ul><li>Eerste principe: To serve the convenience of the ca...
3 FR’s van IFLA Groep 1: Werk Expressie Manifestatie Item Groep 2 : Persoon Corporatie Familie Groep 3 : Plaats Gebeurteni...
FRBR <ul><li>Functional Requirements for Bibliographic Records </li></ul><ul><li>Entiteiten, attributen en relaties  </li>...
FRBR conceptueel entiteiten relatiemodel Groep 1 W erk realisatie E xpressie uiting M anifestatie exemplaar I tem Groep 2 ...
Bibliografische relaties gebaseerd op Is verfilmd als <ul><li>Libretto van  </li></ul><ul><li>Vertaling van </li></ul><ul>...
Original Work -   Same Expression Same Work –  New Expression New Work Cataloging Rules Cut-Off Point Derivative Equivalen...
Attributen (elementen) Groep 1 <ul><li>Werk </li></ul><ul><ul><li>ID </li></ul></ul><ul><ul><li>Titel </li></ul></ul><ul><...
Implementatie van FRBR <ul><li>Abstract model, staat los van datamodel </li></ul><ul><li>Drie – mogelijke - implementatiem...
werk rk manifestatie Groep 2 Groep 3 expressie
 
Auteurspagina
RDA regelgeving <ul><li>Principes: </li></ul><ul><ul><li>Gebruiker staat centraal </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Take what y...
RDA documentatie <ul><li>Online, geïntegreerd en webbased </li></ul><ul><li>Prijs  </li></ul><ul><li>3 Tabs </li></ul>
 
 
Wijzigingen formele regelgeving (1) <ul><ul><ul><li>Letterlijk overnemen van interpunctie, afkortingen,  fouten, symbolen,...
Voorbeeld <ul><li>AACR2/ISBD </li></ul><ul><li>Kindergeneeskunde / onder red. van  J.L. van den Brande … [et al.] . – 3 de...
Wijzigingen formele regelgeving (2) <ul><li>Materiaalaanduiding (GMD/SMD) vervangen door drie nieuwe elementen:  </li></ul...
Voorbeeld Boek + CD <ul><ul><li>Content  type </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tekst </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Uit...
Voorbeeld bibliografisch record
Voorbeeld authority record
En nu?
Testrapport en aanbevelingen <ul><li>Doelstellingen gedeeltelijk bereikt </li></ul><ul><li>Doorgaan met RDA mits aanpassin...
Reacties bibliotheekwereld  <ul><li>JSC is te Anglo-American, uitbreiding is nodig </li></ul><ul><li>Marc21 voldoet niet v...
 
RDA in Europa <ul><ul><li>EURIG-JSC Seminar on RDA (Kopenhagen aug 2010) </li></ul></ul><ul><ul><li>Noord-Europa engageert...
RDA in Vlaanderen <ul><li>2011 Vlaams overleg opgestart: KULeuven, VUB, UGent, UA,  Bibnet  en KBr </li></ul><ul><li>Doel:...
Acroniemen en Linken <ul><li>FRAD – Functional Requirements for Authority Data </li></ul><ul><ul><li>http://www.ifla.org/p...
Acroniemen en linken <ul><li>RDA – Resource Description and Access </li></ul><ul><ul><li>http://www.rda-jsc.org/rda.html <...
Acroniemen en linken <ul><li>RDA toolkit demo </li></ul><ul><ul><li>http://www.rdatoolkit.org/training/guidedtour </li></u...
“ The goal is not producing a perfect catalog, but rather a useful and usable one“  (Robert  Ellett) DANK U
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Rda UGent20110929

769

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
769
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Groep 1 worden vier logische niveaus onderscheiden vb Verdriet van Belgie 1) Men beschrijft het artistieke of intellectuele werk : titel, datum van creëren, vorm (novel, gedichten, toneel, essay…) 2) het werk is gerealiseerd door een expressie: taal, content &gt; text, gesproken boek, uitgevoerde muziek, bladmuziek…) 3) De expressie heeft een uiting in een manifestatie &gt; beschrijving van de publicatie 4) De manifestatie heeft een bepaalde vorm in een exemplaar Werk &lt;&gt; realisatie &lt;&gt; Expressie &lt;&gt; uiting &lt;&gt; manifestatie &lt;&gt; fysieke vorm &lt;&gt; exemplaar Toevoegen &gt; binnenvliegen FRBR FRAD FRSAD
  • Relaties tussen alle mogelijke niveaus: tussen werk/werk, tussen werk/expressie, tussen Werk/expressie/manifestatie, Tussen auteurs/auteurs, Auteurs/corporaties, personen en familie, …
  • Werk ID &gt; vb AR nr Voorkeurtitel (130), ISWC Int standard Musical Work Code voor muziek, LC identifier voor een werk, … Expression id &gt; vb ISRC intern stand Recording code, voor een muziekopname, vb AR’nr Manifestion ID: ISBN, ISSN, ISMN, DOI (digital object identifier) URN (uniform recource name) Id item: barcode Vb Werk Verdriet van Belgie, Roman, 1983 Expressie Franse vertaling, brailleboek &gt; content type: de vorm van communicatie waarin het werk een uitvoering krijgt Manifestatie: uitgave van De Bezige Bij Itel: exemplaar in mijn hand
  • VTLS met Virtua heeft FRBR gerealiseerd in met aparte records per entiteit en linked identifiers Relationele database: Relaties tussen Work-record, expression record, manifestation, item en acces pointsrecords die aan elkaar gerelateerd worden Linking: bibliografische records met hieraan gelinkte authorityrecords Flat file structuur: alle gegevens zijn in bibliografisch record opgeslagen &gt; makkelijkste manier van werken met M21, minst interessantste Meer realisaties van FRBR op indexeerplatform: Aquabrowser, Primo, Worldcat… Met komst RDA hebben meer softwareleveanciers interesse om RDA/FRBR ook in catalogiseermodule te integreren vb Vubis, Ex-libris Alma
  • Rewrite in clear unambigious and plain English Uitrol is uitgesteld tot alle doelstellingen min of meer bereikt zijn
  • Transcript of "Rda UGent20110929"

    1. 1. Een catalogiseerstandaard voor de 21 ste eeuw [email_address] UGent 29 september 2011
    2. 2. RDA? <ul><li>Vervanging voor AACR2: Angelsaksisch </li></ul><ul><li>RDA: Internationale catalogiseerstandaard </li></ul><ul><li>Richtlijnen voor beschrijven ( description ) én toegankelijk maken ( access ) van bronnen ( resource ) </li></ul><ul><li>Alle soorten bronnen: fysiek en digitaal </li></ul><ul><li>Brede doelgroep: bibliotheken, musea, archieven, uitgevers, … </li></ul><ul><li>Consistent, flexibel en uitbreidbaar framework voor alle types bronnen en content </li></ul>
    3. 3. Wat is RDA niet? <ul><li>Geen dataformaat (M21, UniMarc, DC, MODS… blijven optie) </li></ul><ul><li>Geen vervanger voor ISBD-Consolidated Edition (2007- ) IFLA </li></ul><ul><li>Geen displaystandaard (ISBD blijft optie) </li></ul>
    4. 4. Van steekkaarten naar een digitale wereld 1961 Paris Principles / IFLA 1971 - 2006 ISBD’s / IFLA + vertalingen 1978 - 2005 AACR2 + vertalingen 1998 FRBR / IFLA 2007 ISBD (CE) / IFLA 2005 RDA draft / JSC 2009 ICP / IFLA 2010 RDA release en test 2013 RDA START 2010 FRSAD / IFLA 2009 FRAD / IFLA
    5. 5. Auteurs RDA <ul><li>Joint Steering Committee for the Development of RDA ( JSC ) > bibliotheekorganisaties uit VS, Canada, Engeland en Australië </li></ul><ul><li>+ Feedback van bibliotheekorganisaties over de hele wereld </li></ul>
    6. 6. Kader RDA <ul><li>AACR2, ISBD (CE), Marc21 </li></ul><ul><li>Internet </li></ul><ul><ul><li>Webcatalogi maken bibliotheken zichtbaar op het web </li></ul></ul><ul><ul><li>Bibliotheekdata integreren in webomgeving </li></ul></ul><ul><ul><li>Uitwisselen, linken en hergebruik van metadata is cruciaal </li></ul></ul><ul><ul><li>Linked data en Semantisch web </li></ul></ul><ul><li>IFLA’s Cataloguing Principles (2009) en conceptuele modellen FRBR (1998) en FRAD (2009) </li></ul>
    7. 7. Statement of International Cataloguing Principles (ICP) – 2009 <ul><li>Eerste principe: To serve the convenience of the catalogue user </li></ul><ul><li>Doel en functie van de catalogus? </li></ul><ul><li>Vinden </li></ul><ul><li>Identificeren </li></ul><ul><li>Selecteren </li></ul><ul><li>Verkrijgen </li></ul><ul><li>Navigeren </li></ul>
    8. 8. 3 FR’s van IFLA Groep 1: Werk Expressie Manifestatie Item Groep 2 : Persoon Corporatie Familie Groep 3 : Plaats Gebeurtenis Object Concept FRBR FRAD FRSAD
    9. 9. FRBR <ul><li>Functional Requirements for Bibliographic Records </li></ul><ul><li>Entiteiten, attributen en relaties </li></ul><ul><li>Het gaat om de ‘inhoud’ = het werk </li></ul>
    10. 10. FRBR conceptueel entiteiten relatiemodel Groep 1 W erk realisatie E xpressie uiting M anifestatie exemplaar I tem Groep 2 Persoon Corporaties Familie Groep 3 Groep 1 en 2 Plaats Gebeurtenis Object Concept Bron:New models of metadata / Karen Coyle Authority data Authority data Bibliografische data Is onderwerp van is auteur van is componist van is vertaler van is uitvoerder van is illustrator van is uitgever van is bezitter van …
    11. 11. Bibliografische relaties gebaseerd op Is verfilmd als <ul><li>Libretto van </li></ul><ul><li>Vertaling van </li></ul><ul><li>Verkorte versie van </li></ul><ul><li>Remake van </li></ul><ul><li>Vervolg op </li></ul><ul><li>Toneelbewerking van </li></ul><ul><li>… </li></ul>
    12. 12. Original Work - Same Expression Same Work – New Expression New Work Cataloging Rules Cut-Off Point Derivative Equivalent Descriptive Facsimile Reprint Exact Reproduction Copy Microform Reproduction Variations or Versions Translation Simultaneous “ Publication” Edition Revision Slight Modification Expurgated Edition Illustrated Edition Abridged Edition Arrangement Summary Abstract Digest Change of Genre Adaptation Dramatization Novelization Screenplay Libretto Free Translation Same Style or Thematic Content Parody Imitation Review Criticism Annotated Edition Casebook Evaluation Commentary Family of Works Bron: Barbara Tillett
    13. 13. Attributen (elementen) Groep 1 <ul><li>Werk </li></ul><ul><ul><li>ID </li></ul></ul><ul><ul><li>Titel </li></ul></ul><ul><ul><li>Datum </li></ul></ul><ul><ul><li>Vorm, Onderwerp </li></ul></ul><ul><ul><li>Enz. </li></ul></ul><ul><li>Expressie </li></ul><ul><ul><li>ID </li></ul></ul><ul><ul><li>Content type </li></ul></ul><ul><ul><li>Datum </li></ul></ul><ul><ul><li>Taal </li></ul></ul><ul><ul><li>Enz. </li></ul></ul><ul><li>Manifestatie </li></ul><ul><ul><li>ID </li></ul></ul><ul><ul><li>Titel </li></ul></ul><ul><ul><li>Verantwoordelijkheidsvermelding </li></ul></ul><ul><ul><li>Editie </li></ul></ul><ul><ul><li>Uitgever </li></ul></ul><ul><ul><li>Enz. </li></ul></ul><ul><li>Item </li></ul><ul><ul><li>ID </li></ul></ul><ul><ul><li>Herkomst </li></ul></ul><ul><ul><li>Plaatsingnummer </li></ul></ul><ul><ul><li>Enz. </li></ul></ul>
    14. 14. Implementatie van FRBR <ul><li>Abstract model, staat los van datamodel </li></ul><ul><li>Drie – mogelijke - implementatiemodellen </li></ul><ul><ul><ul><li>Relationele database </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Database met linking </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Flat file structuur </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Model 4: FRBR op indexeerplatform voor publiek </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>groeperen van werken volgens algoritme </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>‘ expressies , manifestaties en items’ in verfijningsfacetten voorbeelden: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Worldcat </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Zoeken.bibliotheek.be </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Primo </li></ul></ul></ul></ul>
    15. 15. werk rk manifestatie Groep 2 Groep 3 expressie
    16. 17. Auteurspagina
    17. 18. RDA regelgeving <ul><li>Principes: </li></ul><ul><ul><li>Gebruiker staat centraal </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Take what you see” </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Accept what you get” </li></ul></ul><ul><li>Core elements </li></ul><ul><li>Keuzemogelijkheden (in relatie tot gebruiker) </li></ul><ul><li>Structuur: Entiteiten, Attributen en Relaties </li></ul><ul><li>Identifiers, URI’s zijn belangrijk </li></ul>
    18. 19. RDA documentatie <ul><li>Online, geïntegreerd en webbased </li></ul><ul><li>Prijs </li></ul><ul><li>3 Tabs </li></ul>
    19. 22. Wijzigingen formele regelgeving (1) <ul><ul><ul><li>Letterlijk overnemen van interpunctie, afkortingen, fouten, symbolen, nummeringen, … </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Geen Latijnse afkortingen meer </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Geen regel van drie meer </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Geen gebruik van rechte haken behalve voor gegevens van buiten de publicatie </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul></ul>
    20. 23. Voorbeeld <ul><li>AACR2/ISBD </li></ul><ul><li>Kindergeneeskunde / onder red. van J.L. van den Brande … [et al.] . – 3 de geh. herz. dr. – Maarsen : Elsevier Gezondheidszorg, 2006. – XII, 962 p. : ill. </li></ul><ul><li>RDA </li></ul><ul><li>Kindergeneeskunde / onder redactie van dr. J.L. van den Brande, dr. H.H. van Gelderent en dr. L.A.H. Monnens. – Derde geheel herziene druk . – Maarsen : Elsevier Gezondheidsszorg, 2006. – XII, 962 pagina’s : illustraties </li></ul><ul><li>OF </li></ul><ul><li>Kindergeneeskunde / onder redactie van dr. J.L. van den Brande [en 2 anderen]. – Derde geheel herziene druk . – Maarsen : Elsevier Gezondheidsszorg, 2006. – XII, 962 pagina’s : illustraties </li></ul>
    21. 24. Wijzigingen formele regelgeving (2) <ul><li>Materiaalaanduiding (GMD/SMD) vervangen door drie nieuwe elementen: </li></ul><ul><ul><li>Content type (M21 336 , core, herhaalbaar) </li></ul></ul><ul><ul><li>Media type (M21 337 , niet core, herhaalbaar) </li></ul></ul><ul><ul><li>Carrier type (M21 338 , core, herhaalbaar) </li></ul></ul><ul><li>Gesloten lijsten (bron:rdacontent, rdamedia, rdacarrier) </li></ul>
    22. 25. Voorbeeld Boek + CD <ul><ul><li>Content type </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tekst </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Uitgevoerde muziek </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Media type </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zonder medium </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Audio </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Carrier type </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Volume (boek) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Audiodisc (cd) </li></ul></ul></ul>
    23. 26. Voorbeeld bibliografisch record
    24. 27. Voorbeeld authority record
    25. 28. En nu?
    26. 29. Testrapport en aanbevelingen <ul><li>Doelstellingen gedeeltelijk bereikt </li></ul><ul><li>Doorgaan met RDA mits aanpassingen (jan 2013) </li></ul><ul><li>Aanbevelingen aan LC/NAL/NLM </li></ul><ul><ul><li>herwerk RDA toolkit </li></ul></ul><ul><ul><li>herbekijk Marc21 </li></ul></ul><ul><ul><li>geef voorbeelden van invoer en discovery systemen met RDA-data </li></ul></ul><ul><ul><li>meer harmonisering met ISBD </li></ul></ul><ul><ul><li>organiseer training </li></ul></ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul>
    27. 30. Reacties bibliotheekwereld <ul><li>JSC is te Anglo-American, uitbreiding is nodig </li></ul><ul><li>Marc21 voldoet niet voor RDA </li></ul><ul><li>RDA-toolkit is complex, moeilijk en duur </li></ul><ul><li>Vertalingen zijn noodzakelijk </li></ul><ul><li>RDA is te veel gezien vanuit de tekstmaterialen </li></ul><ul><ul><li>Core-elementen zijn typisch voor boeken en serials </li></ul></ul><ul><li>Wanneer zullen ILS-leveranciers meedenken? </li></ul><ul><li>Catalogusgebruikers zijn tevreden met langere beschrijvingen </li></ul><ul><li>… </li></ul>
    28. 32. RDA in Europa <ul><ul><li>EURIG-JSC Seminar on RDA (Kopenhagen aug 2010) </li></ul></ul><ul><ul><li>Noord-Europa engageert zich het meest </li></ul></ul><ul><ul><li>In veel landen RDA werkgroep werkend aan impactanalyse en advies </li></ul></ul><ul><ul><li>Nederland: zegt JA voor RDA </li></ul></ul>
    29. 33. RDA in Vlaanderen <ul><li>2011 Vlaams overleg opgestart: KULeuven, VUB, UGent, UA, Bibnet en KBr </li></ul><ul><li>Doel: </li></ul><ul><ul><li>Gemeenschappelijke keuzes </li></ul></ul><ul><ul><li>Samenwerking met Nederland </li></ul></ul><ul><li>Vervolgstappen </li></ul><ul><ul><li>Oplijsten verschillen </li></ul></ul><ul><ul><li>Studie van RDA </li></ul></ul><ul><ul><li>Vertaling </li></ul></ul><ul><ul><li>Overleg ILS-leveranciers, uitgeverswereld, bibliotheekopleidingen </li></ul></ul><ul><ul><li>Aanpassen richtlijnen </li></ul></ul><ul><ul><li>Opleidingen </li></ul></ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul>
    30. 34. Acroniemen en Linken <ul><li>FRAD – Functional Requirements for Authority Data </li></ul><ul><ul><li>http://www.ifla.org/publications/ifla-series-on-bibliographic-control-34 </li></ul></ul><ul><li>FRBR - Functional Requirements for Bibliographic Records </li></ul><ul><ul><li>http://www.ifla.org/en/publications/functional-requirements-for-bibliographic-records </li></ul></ul><ul><ul><li>http://www.loc.gov/cds/downloads/FRBR.PDF </li></ul></ul><ul><li>FRSAD – Functional Requirements for Subject Authority Data </li></ul><ul><ul><li>http://www.ifla.org/node/1297 </li></ul></ul>
    31. 35. Acroniemen en linken <ul><li>RDA – Resource Description and Access </li></ul><ul><ul><li>http://www.rda-jsc.org/rda.html </li></ul></ul><ul><li>JSC – Joint Steering Committee for Development of RDA </li></ul><ul><ul><li>http://www.rda-jsc.org/ </li></ul></ul><ul><li>RDA Toolkit ALA – American Library Association </li></ul><ul><ul><li>http://www.rdatoolkit.org </li></ul></ul><ul><li>ICP – International Cataloguing Principles </li></ul><ul><ul><li>http://www.ifla.org/files/cataloguing/icp/icp_2009-en.pdf </li></ul></ul>
    32. 36. Acroniemen en linken <ul><li>RDA toolkit demo </li></ul><ul><ul><li>http://www.rdatoolkit.org/training/guidedtour </li></ul></ul><ul><li>RDA Test </li></ul><ul><ul><li>http://www.loc.gov/bibliographic-future/rd a </li></ul></ul><ul><li>RDA en FRBR quiz </li></ul><ul><ul><li>www.loc.gov/catdir/cpso/ RDA test/ quiz .pps </li></ul></ul><ul><ul><li>www.loc.gov/catworkshop/ FRBR _ QUIZ _July09.pps </li></ul></ul><ul><li>VIAF - Virtual International Authority File </li></ul><ul><ul><li>www.viaf.org </li></ul></ul><ul><li>EURIG European RDA Interest Group </li></ul><ul><ul><ul><li>http://www.slainte.org.uk/eurig/index. htm </li></ul></ul></ul>
    33. 37. “ The goal is not producing a perfect catalog, but rather a useful and usable one“ (Robert Ellett) DANK U
    1. A particular slide catching your eye?

      Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

    ×