Farmers and Dalit Movemets

563 views

Published on

This is a presentation on the Dalit and farmers Movements in Karnataka.

You need to install Baraha, in your System for the proper view of the PPT.

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
563
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
300
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Farmers and Dalit Movemets

  1. 1. PÀ£ÁðlP ÀzÀ°è zÀ°vÀ ªÀÄvÀÄÛ gÉÊvÀ zÀ°vÀ ªÀÄvÀÄÛ gÉÊvÀ
  2. 2. ZÀ¼ÀÄ ªÀ½ KPÉ? ¸ÉÜUÉ ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖ §zÀ¯ÁªÀuÉUÉ, PÉUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄÄA¢qÀ®Ä ¸ÁªÀiÁfPÀ ZÀ¼À Á¸ÀÛçdÕ ºÉ§¯Éð ¸ÉÜUÉ ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖ §zÀ¯ÁªÀuÉUÉ, ÉUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄÄA¢qÀ®Ä ¸ÁªÀiÁfPÀ ZÀ¼À Á¸ÀÛçdÕ ºÉ§¯Éð ºÉƸÀ ¸ÁªÀiÁfPÀ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀȶָÀ®Ä CxÀªÁ ¸ÁªÀiÁfPÀ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è ¸Àé®à §zÀ¯ÁªÀuÉUÉ ªÀiÁqÀ®Ä ¸ÁªÀiÁfPÀ ZÀ¼ÀªÀ½UÀ¼ÀÄ ¸ÁªÀÄÆ»PÀªÁzÀAvÀºÀ ¥ÀæAiÀÄvÀßUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ
  3. 3. ÀÄä £ÉÆë£À gÀPÀÛUÁ° º zÀ°vÀ ZÀ¼ÀĪÀ½
  4. 4. zÀ°vÀ ZÀ¼ÀªÀ½ ¸ÁévÀAvÀæ÷å £ÀAvÀgÀzÀ CªÀ¢üAiÀÄ°è ¨sÁgÀvÀzÀ ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ gÁdåzÀ®Æè ºÀÄnÖPÉÆAqÀÄ ¸ÁªÀðd¤PÀgÀ, gÁdPÁgÀtÂUÀ¼À ªÀÄvÀÄÛ ªÉÄÃzsÁ«UÀ¼À UÀªÀÄ£ÀªÀ£ÀÄß ¸É¼É¢zÉ. 1970gÀ zÀ±ÀPÀzÀ°è ªÀÄzsÀåªÀÄ ªÀUÀðzÀ zÀ°vÀgÀÄ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ£ÀÄß ¥ÁægÀA©ü¹ vÀªÀÄä ªÉÄïÁUÀÄwÛgÀĪÀ C£ÁåAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¥Àæw¨sÀn¸ÀvÉÆqÀVzÀgÀÄ. zÀ°vÀ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ, ¥ÀæeÁÕ¥ÀǪÀðPÀ ¸ÁªÀiÁfPÀ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀiÁVzÀÄÝ CzÀÄ ¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÁªÀiÁfPÀ, DyðPÀ, zsÁ«ÄðPÀ ªÀÄvÀÄÛ gÁdQÃAiÀÄ C¸ÀªÀiÁ£ÀvÉ ªÀÄvÀÄÛ ªÀåªÀ¸ÉÜUÀ¼À «gÀÄzÀÞ zÀ°vÀgÀ£ÀÄß
  5. 5. zÀ°vÀ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ ¸ÉÊzÁÞAwPÀ ¤®ÄªÀÅ•zÀ°vÀ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ ¸ÉÊzÁÞAwPÀ ¤®Ä«£À §UÉUÉ UÀA©üÃgÀªÁzÀ ZÀZÉðUÀ¼ÀÄ zÉñÁzÀåAvÀ EAzÀÄ £ÀqÉAiÀÄÄwÛªÉ. •zÀ°vÀ ZÀ¼ÀªÀ½UÉ ¸ÉÊzÁÞAwPÀ ¤®ÄªÀÅUÀ¼Éà E®è JAzÀÄ C£ÉÃPÀgÀÄ ªÁ¢¸ÀÄwÛzÁÝgÉ. • E£ÀÄß PÉ®ªÀgÀÄ zÀ°vÀ ZÀ¼ÀªÀ½ EzÀÄ ¸ÁªÀiÁfPÀ ªÀÄvÀÄÛ gÁdQÃAiÀÄ ZÀ¼ÀªÀ½UÀ¼À «Ä±Àæt JAzÀÄ UÀĪÀiÁ¤¸ÀÄwÛzÁÝgÉ.
  6. 6. zÀ°vÀgÀÄ AiÀiÁgÀÄ? vÀĽvÀPÉÌ M¼ÀUÁzÀªÀgÀÄ, ±ÉƵÀuÉUÉ M¼ÀUÁzÀªÀgÀÄ ®è zsÀªÀÄð eÁwUÀ¼À°ègÀĪÀ, §qÀªÀgÀÄ, PÀÆ°PÁgÀgÀÄ, PÁ«Ä vÀĽvÀPÉÌ M¼ÀUÁzÀªÀgÀÄ, ±ÉƵÀuÉUÉ M¼ÀUÁzÀªÀgÀÄ ®è zsÀªÀÄð eÁwUÀ¼À°ègÀĪÀ, §qÀªÀgÀÄ, PÀÆ°PÁgÀgÀÄ, PÁ«Ä
  7. 7. ªÀÄ£À Ä ±Á¸ÀÛ ç ªÀÄ£À Ä ±Á¸ÀÛ ç •¨sÀÆ«ÄAiÀÄ ªÉÄÃ¯É AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀ¸ÀÄÛ EzÀÝgÀÆ CzÀÄ ¨ÁæºÀät£À D¹Ü. •¥ÀæwAiÉƧ⠨ÁæºÀä£À£ÀÆ µÉæñÀÖ zÉêÀvÉ
  8. 8. •±ÀÆzÀæ£ÉƧâ£ÀÄ ªÉÃzÀ WÉÆñÀªÀ£ÀÄß PÉý¹PÉÆArzÉÝà DzÀgÉ CªÀ£À Q«AiÀÄ°è PÁzÀ ¹Ã¸À CxÁªÀ CgÀUÀªÀ£ÀÄß ¸ÀÄjAiÀÄvÀPÀÌzÀÄÝ. •MAzÀÄ ªÉÃ¼É CªÀ£ÀÄ ªÉÃzÀªÀ£ÀÄß ¥ÀÅ£ÀgÀÄZÀÑj¹zÀgÉ CªÀ£À £Á®UÉAiÀÄ£ÀÄß PÀvÀÛj¸À¨ÉÃPÀÄ. ªÀÄvÀÄÛ ªÉÃzÀªÀ£ÀÄß £É£À¦¹PÉÆAqÀgÉ, ZÀÆgÀÄ ZÀÆgÀV CzÀ£ÀÄß PÀvÀÛj¸À¨ÉÃPÀÄ. •vÀ£ÀUÉ ¸ÁªÀÄxÀðå«zÀÝgÀÆ ±ÀÆzÀæ D¹ÜAiÀÄ£ÀÄß UÀ½¸À¨ÁgÀzÀÄ.¨ÁæºÀät ±ÀÆzÀæ£À ¸ÀA¥ÀvÀÛ£ÀÄß
  9. 9. zÀ°vÀ ZÀ¼ÀªÀ½UÉ PÁgÀtUÀ¼ÀÄ: À ¸ÁA¥ÀæzÁ¬ÄPÀ ¸ÁÜ£ÀªÀiÁ£ÀUÀ¼ÀÄ(¸ÁªÀiÁfPÀ, ¸ÁA¸À £À(DyðPÀ ±ÉÆõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ C¢üPÁgÀ gÀ»vÀgÁVgÀ Á£ÀUÀ½AzÀ £ÀqÉAiÀÄÄwÛgÀĪÀ zÀ¨Áâ½PÉ. ¸ÁA¥ÀæzÁ¬ÄPÀ ¸ÁÜ£ÀªÀiÁ£ÀUÀ¼ÀÄ(¸ÁªÀiÁfPÀ, ¸ÁA¸ÀÌ £À(DyðPÀ ±ÉÆõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ C¢üPÁgÀ gÀ»vÀgÁVgÀÄ £ÀUÀ½AzÀ £ÀqÉAiÀÄÄwÛgÀĪÀ zÀ¨Áâ½PÉ.
  10. 10. zÀ°vÀgÀ zËdð£Àå •PÉÆïÁgÀzÀ ªÉAPÀmÉñÀ JA§ ºÀÄqÀÄUÀ ºÉZÀÄÑ CAPÀ UÀ½¹zÀÄzÀPÀÌV PÉƯÉAiÀiÁzÀ. •UÀÄAqÀ¥Àà »gÉÆÃ¼É ¥ÀAZÁAiÀÄw ZÉêÀÄð£ï DzÀÄzÀPÉÌ PÉÊPÁ®Ä PÀvÀÛj¸À®àlÄÖ PÉƯÉAiÀiÁzÀ. • CA¨ÉÃqÀÌgï ªÉÄgÀªÀtÂUÉ,¸ÀªÀtÂðÃAiÀÄgÀ ©Ã¢AiÀÄ°è ºÉÆQÌzÀPÉÌ vÀÄPÁgÁPÀÄAzÉæ fêÀAvÀªÁV ¸ÀÄqÀ®àlÖ. •PÀÄAzÀÆgÀÄ zÀ°vÀgÀ UÀÄA¥ÀÅ PÉgÉ ¤ÃgÀÄ
  11. 11. tÄÚ ªÀÄPÀ̼À ¨ÉvÀÛ¯É ªÉÄgÀªÀtÂUÉ(¥ÉÇà •ªÀiÁ¥ÀÇgÀ vÁ¬Ä JA§ ºÉtÄÚ zÉêÀvÉ AiÀÄ PÀvÉ...C¸ÀºÁAiÀÄPÀ ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀ£ÀÄß zÉêÀzÁ¹ ¥ÀzÀÞwUÉ £ÀÆQzÀ £ÉÆë£À ªÀåxÉ. •ªÀiÁ¥ÀÅgÀ zÉêÀ¸ÁÜ£ÀzÀ°è K¦æ¯ï-ªÉÄà wAUÀ¼À°è eÁvÉæ. (CªÀiÁªÀ¸Éå £ÀAvÀgÀ LzÀÄ ±ÀÄPÀæªÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄAUÀ¼ÀªÁgÀ). • ªÀÄÆgÀ£É ±ÀÄPÀæªÁgÀ, JgÀqÀÄ jÃwAiÀÄ GlVUÀ¼ÀÄ PÀÆrgÀÄvÀÛªÉ. • ¨Éë£À GlV(MPÀÌ°UÀgÀÄ, °AUÁAiÀÄvÀgÀÄ..) • UÀAzsÀzÀ GlV.(zÀ°vÀgÀÄ ªÀiÁvÀæ). ...ªÀÄÄAzÉ EªÀgÀÄ •zÉêÀzÁ¹AiÀÄgÁUÀÄvÀÛgÉ. •ªÀiÁ¥ÀÇgÀ vÁ¬Ä JA§ ºÉtÄÚ zÉêÀvÉ AiÀÄ PÀvÉ...C¸ÀºÁAiÀÄPÀ ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀ£ÀÄß zÉêÀzÁ¹ ¥ÀzÀÞwUÉ £ÀÆQzÀ £ÉÆë£À ªÀåxÉ. •ªÀiÁ¥ÀÅgÀ zÉêÀ¸ÁÜ£ÀzÀ°è K¦æ¯ï-ªÉÄà wAUÀ¼À°è eÁvÉæ. (CªÀiÁªÀ¸Éå £ÀAvÀgÀ LzÀÄ ±ÀÄPÀæªÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄAUÀ¼ÀªÁgÀ). • ªÀÄÆgÀ£É ±ÀÄPÀæªÁgÀ, JgÀqÀÄ jÃwAiÀÄ GlVUÀ¼ÀÄ PÀÆrgÀÄvÀÛªÉ. • ¨Éë£À GlV(MPÀÌ°UÀgÀÄ, °AUÁAiÀÄvÀgÀÄ..) • UÀAzsÀzÀ GlV.(zÀ°vÀgÀÄ ªÀiÁvÀæ). ...ªÀÄÄAzÉ EªÀgÀÄ •zÉêÀzÁ¹AiÀÄgÁUÀÄvÀÛgÉ.zsÀªÀÄðzÀ ºÉ¸Àj£À¯ÁèUÀÄwÛgÀĪÀ zÀ°vÀ ºÉtÂÚ£À CªÀiÁ£À«ÃAiÀÄ zsÀªÀÄðzÀ ºÉ¸Àj£À¯ÁèUÀÄwÛgÀĪÀ zÀ°vÀ ºÉtÂÚ£À CªÀiÁ£À«ÃAiÀÄ
  12. 12. zsÀUÀ zsÀV¸ÀĪÀ PÀAa£À ºÁ¼ÀÄ•²ªÀªÉÆUÀÎ f¯ÉèAiÀÄ ZÉ£ÀßVj vÁ®ÆPÀÄ.PÀAa£À ºÁ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ UÉÆ¥ÉàãÀºÀ½î •PÀAa£À ºÁ¼ÀÄ :400 ªÀÄ£ÉUÀ¼À°è-40 °AUÁAiÀÄvÀgÀ ªÀÄ£ÉUÀ¼ÀÄG½zÀªÀgÀÄ, »AzÀĽzÀ eÁwUÉ ¸ÉÃjzÀªÀgÀÄ. •UÉÆ¥ÉàãÀ ºÀ½î- 800 ªÀÄ£ÉUÀ¼ÀÄ, 200 °AUÁAiÀÄvÀgÀÄ •PÀ£ÀߣÁAiÀÄPÀ£À ºÉArÛ ªÉÄÃ¯É - °AUÁAiÀÄvÀ CvÁåZÁgÀ..... PÀ£ÀߣÁAiÀÄPÀ ¥Àæw¨sÀl£É......ºÉÆqÉzÀÄ N¢¹zÀgÀÄ. •ªÀiÁ¢UÀgÀ ºÀÄqÀÄUÀ JªÉÄä PÀ¢ÝzÁÝ£ÉAzÀÄ... •®A¨ÁtÂUÀgÀÄ—PÉÆý gÀPÀÛ...»jAiÀÄ£ÁAiÀÄÌ JA§ ºÀÄzÀÄUÀ¤AzÀ ¥Àæw¨sÀl£É...200 d£À xÀ½¹, HgÀÄ ©lÄÖ Nr¹zÀgÀÄ. •vÀÄvÀÄð ¥Àj¹Üw...fÃvÀ ªÀÄÄPÀÛ(¨ÉzÀjPɬÄAzÀ NrºÉÆÃzÀgÀÄ) •§teÁgÀ ¸À¨sÉ......AiÀÄĪÀPÀgÀÄ...E£ÀÄß zÀ¨Áâ½PÉ ¸À®èzÀÄ...°AUÁAiÀÄvÀ CwyUÀ¼ÀÄ...÷ •°AUÁAiÀÄvÀgÀÄ...°AUÀAiÉÄÃvÀgÀgÀÄ. •«gÀÆ¥ÁPÀë JA¨ÁvÀ£À£ÀÄß, PÀ°èUÉ §mÉÖ ¸ÉmÉAiÀÄĪÀAvÉ, PÁ°rzÀÄ ¸ÉmÉzÀÄ PÉƯÉ. •ZÀÄ£ÁªÀuÉ..PÁAUÉæ¸ï...d£ÀvÁ....PÁAUÉæ¸ï dAiÀÄ •dAiÀÄtÚ)°AUÁAiÀÄvÀ¤AzÀ zÀ°vÀgÀ £ÁAiÀÄPÀvÀé. •zÀ°vÀgÀ ªÀiÁjºÀ§â...PÉÆý, PÀÄj PÉÆAiÀÄå¨ÁgÀzÀÄ.(°AUÁAiÀÄvÀgÀÄ) •°AUÁAiÀÄvÀgÀ w¥Éà ¸Áé«Ä ºÀ§â... ¸ÉÃrUÉ ¸ÉÃqÀÄ.
  13. 13. gÀUÁ (UÀÄ®âUÁð) ¸ÁªÀiÁfPÀ §»gÀUÁ (UÀÄ®âUÁð) ¸ÁªÀiÁfPÀ §» “UÁA¢üÃf ¤£ÀUÉ ©ænñÀjAzÀ ©qÀÄUÀqÉ ¨ÉÃPÁVzÉ. £À£ÀUÁzÀgÉÆà ¤£Àß d£ÀUÀ½AzÀ ©qÀÄUÀqÉ ¨ÉÃPÁVzÉ. PÉêÀ® 200 ªÀµÀðUÀ¼À vÀĽvÀPÉÌ ¤ÃªÀÅ EµÀÄÖ gÉÆùzÀÝgÉ 5000 ¸Á«gÀ ªÀµÀðUÀ½AzÀ vÀĽvÀPÉÆ̼ÀUÁUÀÄwÛgÀĪÀ £À£Àß d£À KµÀÄÖ £ÉÆA¢gÀ¨ÉÃPï?” ...DA¨ÉÃqÀÌgï.
  14. 14. •J®è zÀ°vÀgÀ£ÀÄß ªÀÄ£ÉUÉ PÀ¼ÀÄ»¹zÀgÀÄ. •¨ÉÃgÉ DyðPÀ ªÀåªÀ¸ÉÜ E®èzÉ F ©zÀÄUÉØAiÉÄà CªÀjUÉ »A¸É. •VgÁt CAUÀrUÀ¼À®Æè zÀ°vÀjUÉ ¸ÁªÀiÁ£ÀÄUÀ¼À£ÀÄß PÉÆqÀ¨ÁgÀzÀÄ, •»nÖ£À VgÀtÂAiÀÄ°è eÉÆüÀ ©Ã¸À¨ÁgÀzÀÄ, §lÖgÀUÁ (UÀÄ®âUÁð) ¸ÁªÀiÁfPÀ §»µÁÌgÀ §lÖgÀUÁ (UÀÄ®âUÁð) ¸ÁªÀiÁfPÀ §»µÁÌgÀ
  15. 15. •¸ÁévÀAvÀæå ¥ÀǪÀð • ¸ÁévÀAvÀæå £ÀAvÀgÀzÀ ZÀ¼ÀªÀ½.
  16. 16. 1.§¸ÀªÉñÀégÀ ªÀÄvÀÄÛ zÀ°vÀ ZÀ¼ÀªÀ½: K£ÀAiÀÄå «¥ÀægÀÄ £ÀÄrzÀAvÉ £ÀqɪÀgÀÄ, vÀªÀÄUÉÆAzÀÄ §mÉÖ, ±Á¸ÀÛçPÉÆÌAzÀÄ §mÉÖ, PÀÆqÀ® ¸ÀAUÀªÀÄzÉêÀAiÀÄå ºÉƯÉAiÀÄgÀ §¸ÀÄgÀ°è «¥ÀægÀÄ ºÀÄnÖ UÉÆêÀiÁA¸À wA§ÄªÀgÉA§ÄzÀPÉÌ EzÉà zÀæµÀÖ. K£ÀAiÀÄå «¥ÀægÀÄ £ÀÄrzÀAvÉ £ÀqɪÀgÀÄ, vÀªÀÄUÉÆAzÀÄ §mÉÖ, ±Á¸ÀÛçPÉÆÌAzÀÄ §mÉÖ, PÀÆqÀ® ¸ÀAUÀªÀÄzÉêÀAiÀÄå ºÉƯÉAiÀÄgÀ §¸ÀÄgÀ°è «¥ÀægÀÄ ºÀÄnÖ UÉÆêÀiÁA¸À wA§ÄªÀgÉA§ÄzÀPÉÌ EzÉà zÀæµÀÖ.eÁw ªÀÄ£ÀĵÀå¤UÉ ªÀÄÄRåªÀ®è. DzÀgÉ DvÀ£À DZÁgÀ «ZÁgÀUÀ¼ÉAzÀÄ Erà ªÀiÁ£ÀªÀ PÀÄ®PÉÌ ªÀiÁ£À«ÃAiÀÄvÉAiÀÄ ¥ÁoÀªÀ£ÀÄß ºÉýPÉÆlÖªÀgÀ°è §¸ÀªÀtÚ ªÉÆzÀ°UÀ£ÀÄ. §¸ÀªÀtÚ C£ÀĨsÀªÀ ªÀÄAl¥À ¸Áܦ¹ «ZÁgÀ PÁæAwUÉ £ÁA¢ ºÁr vÀ£ÀÆä®PÀ CAvÀeÁðw «ªÁºÀ ªÀiÁr¹zÀÄÝzÀÄ F zÉñÉÆPÀAqÀ MAzÀÄ zÉÆqÀØ ¸ÁªÀiÁfPÀ
  17. 17. ¼Éà ªÉÄʸÀÆgÀÄ ¥ÁæAvÀåzÀ°è zÀ°vÀ¼Éà ªÉÄʸÀÆgÀÄ ¥ÁæAvÀåzÀ°è zÀ°vÀ ºÀ¼Éà ªÉÄʸÀÆgÀÄ ¥ÁæAvÀåzÀ°è ªÀÄÆgÀÄ ªÀUÀðUÀ¼ÀÄ ±ÉÊPÀëtÂPÀªÁV ªÀÄvÀÄÛ gÁdQÃAiÀĪÁV ¥À槮ªÁVzÀݪÀÅ. 1761jAzÀ 1799gÀªÀgÉUÉ ªÀÄĹèªÀÄgÀÄ, 1799jAzÀ 1917gÀªÀgÉUÉ ¨ÁæºÀätgÀÄ, ªÀÄvÀÄÛ 1917jAzÀ EªÀwÛ£ÀªÀgÉUÀÆ °AUÁAiÀÄvÀgÀÄ ªÀÄvÀÛ MPÀÌ°UÀgÀÄ C¢üPÁgÀ ¥ÀqÉzÀÄPÉÆArzÁÝgÉ. ºÀ¼Éà ªÉÄʸÀÆgÀÄ ¥ÁæAvÀåzÀ°è ¨ÁæºÀäuÉÃvÀgÀ ZÀ¼ÀªÀ½ ¥ÁægÀA¨sÀªÁV «Ä®ègï PÀ«ÄnAiÀÄ ªÀgÀ¢UÀ£ÀÄ ¸ÁgÀªÁV °AUÁAiÀÄvÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ MPÀÌ°UÀgÀÄ ¥ÀæªÀÄÄR ºÀÄzÉÝUÀ¼À£ÀÄß ±ÉÊPÀëtÂPÀ, DqÀ½vÀ ªÀÄvÀÄÛ gÁdQÃAiÀÄzÀ°è ¥ÀqÉzÀÄPÉÆAqÀgÀÄ. DzÀgÉ zÀ°vÀjUÉ CzÀÄ ¸ÁzsÀåªÁUÀ°®è. PÁgÀt CªÀgÀÄ ²PÀëtzÀ°è wÃgÀ »AzÀĽzÀªÀgÁVzÀÝgÀÄ. CªÀgÀ ±ÉÊPÀëtÂPÀ »£É߯ÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀjUÀt¹ ¸Áé«Ä «ªÉÃPÁ£ÀAzÀgÀÄ ªÉÄʸÀÆj£À ªÀĺÁgÁd ZÁªÀÄgÁd MqÉAiÀÄgï CªÀjUÉ ¥ÀvÀæ §gÉzÀÄ zÀ°vÀgÀ ±ÉÊPÀëtÂPÀ ¥ÀæUÀwUÁV ±Àæ«Ä¸À ¨ÉÃPÉAzÀÄ PÉÆÃjPÉÆArzÀÝgÀÄ. C¸ÀàöȱÀå «zÁåyðUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀgÀPÁj ±Á¯ÉUÉ ¸ÉÃj¸ÀĪÀÅzÉAzÀgÉ MAzÀÄ ªÀĺÁ C¥ÀgÁzsÀªÉAzÉà ²PÀëPÀgÀÄ w½¢zÀÝgÀÄ. 1850-51gÀ°è zsÁgÀªÁqÀzÀ ªÀĺÁgï (ºÉƯÉAiÀÄ) «zÁåyðUÉ ¥ÀæªÉñÀ ¤gÁPÀj¸À¯ÁVvÀÄÛ. D «zÁåyð ªÀÄÄA¨ÉÊ ¸ÀgÀPÁgÀPÉÌ zÀÆgÀÄ ¸À°è¹zÀÝ£ÉAzÀÄ UÉÆvÁÛUÀÄvÀÛzÉ. ¨Á¨Á ¸ÁºÉèï CA¨ÉÃqÀÌgÀgÀÄ GvÀÛgÀ PÀ£ÁðlPÀzÀ f¯ÉèUÀ¼ÁzÀ zsÁgÀªÁqÀ ªÀÄvÀÄÛ ¨É¼ÀUÁAUÉ C£ÉÃPÀ ¨Áj §AzÀÄ d£ÀgÀ£ÀÄß ¸ÀAWÀn¸ÀÄwÛzÀÝgÉAzÀÄ CA¨ÉÃqÀÌgÀgÀ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ°è ¨sÁUÀªÀ»¹zÀ C£ÉÃPÀ »jAiÀÄgÀÄ EA¢UÀÆ vÀªÀÄä
  18. 18. CA¨ÉÃqÀÌgÀgÀÄ ªÀÄÄA¨ÉÊ£À ±Á¸ÀPÁAUÀ ¸À¨sÉAiÀÄ°è ¥ÀjµÀvï ¸ÀzÀ¸ÀågÁV (JA.J¯ï.¹) £ÉêÀÄPÀUÉÆAqÁUÀ ªÀÄÄA¨ÉÊ ¸ÀgÀPÁgÀ zÀ°vÀgÀ ¥ÀæUÀwUÁV ºÉaÑ£À ºÀt ©qÀÄUÀqÉ ªÀiÁr ±Á¯É ªÀÄvÀÄÛ ªÀ¸ÀwUÀȺÀUÀ¼À£ÀÄß PÀnÖ¸À¨ÉÃPÉAzÀÄ MvÁ۬ĸÀÄwÛzÀÝgÀÄ. 1923gÀ°è ¸ÀgÀPÁgÀPÉÌ ªÀÄ£À« ¸À°è¹ zÀ°vÀgÀ ¹ÜwUÀwUÀ¼À£ÀÄß «ªÀj¹zÀÝgÀÄ J£ÀÄߪÀÅzÀPÉÌ F PɼÀV£À ªÀiÁ»w ¥ÀÅ¶× ¤ÃqÀÄvÀÛzÉ. UÀr ¥ÀæzÉñÀUÀ¼ÁzÀ ¤¥ÁàtÂ, aPÉÆÌÃr ºÁUÀÆ ©eÁ¥ÀÅgÀ ¨sÁUÀUÀ½UÉ CA¨ÉÃqÀÌgÀ ¨sÉÃn ¤Ãr zÀ°vÀgÀ°è eÁUÀÈw ªÀÄÆr¹zÀÝgÉAzÀÄ CA¨ÉÃqÀÌgÀgÀ PÀÄjvÀÄ ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£É ªÀiÁrzÀ «zÁéA¸ÀgÀÄ CA¨ÉÃqÀÌgÀgÀÄ ªÀÄÄA¨ÉÊ£À ±Á¸ÀPÁAUÀ ¸À¨sÉAiÀÄ°è ¥ÀjµÀvï ¸ÀzÀ¸ÀågÁV (JA.J¯ï.¹) £ÉêÀÄPÀUÉÆAqÁUÀ ªÀÄÄA¨ÉÊ ¸ÀgÀPÁgÀ zÀ°vÀgÀ ¥ÀæUÀwUÁV ºÉaÑ£À ºÀt ©qÀÄUÀqÉ ªÀiÁr ±Á¯É ªÀÄvÀÄÛ ªÀ¸ÀwUÀȺÀUÀ¼À£ÀÄß PÀnÖ¸À¨ÉÃPÉAzÀÄ MvÁ۬ĸÀÄwÛzÀÝgÀÄ. 1923gÀ°è ¸ÀgÀPÁgÀPÉÌ ªÀÄ£À« ¸À°è¹ zÀ°vÀgÀ ¹ÜwUÀwUÀ¼À£ÀÄß «ªÀj¹zÀÝgÀÄ J£ÀÄߪÀÅzÀPÉÌ F PɼÀV£À ªÀiÁ»w ¥ÀÅ¶× ¤ÃqÀÄvÀÛzÉ. UÀr ¥ÀæzÉñÀUÀ¼ÁzÀ ¤¥ÁàtÂ, aPÉÆÌÃr ºÁUÀÆ ©eÁ¥ÀÅgÀ ¨sÁUÀUÀ½UÉ CA¨ÉÃqÀÌgÀ ¨sÉÃn ¤Ãr zÀ°vÀgÀ°è eÁUÀÈw ªÀÄÆr¹zÀÝgÉAzÀÄ CA¨ÉÃqÀÌgÀgÀ PÀÄjvÀÄ ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£É ªÀiÁrzÀ «zÁéA¸ÀgÀÄ ÄÄA§¬Ä PÀ£ÁðlPÀzÀ°è zÀ°vÀ ZÀÄA§¬Ä PÀ£ÁðlPÀzÀ°è zÀ°vÀ ZÀ
  19. 19. ¸ÁévÀAvÀæ÷å £ÀAvÀgÀzÀ zÀ°vÀ ZÀ¼ÀªÀ½ . ©üêÀĸÉãÁ . zÀ°vÀ ¸ÀAWÀµÀð ¸À«Äw (r.J¸ï.J¸ï)
  20. 20. 1970gÀ°è ©.±ÁªÀĸÀÄAzÀ CªÀgÀÄ ©üêÀĸÉãÁ JA§ ¸ÀAWÀl£ÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÊzÀgÁ¨Ázï PÀ£ÁðlPÀzÀ°è ºÀÄlÄÖ ºÁQzÀgÀÄ. ©üêÀĸÉãÁ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 2 ®PÀë ¸ÀzÀ¸ÀågÀ£ÀÄß M¼ÀUÉÆArvÀÄÛ JAzÀÄ ºÉüÀ¯ÁVzÉ. ©üêÀĸÉãÁ vÀ£ÀßzÉà DzÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ zsÀéd aAvÀPÀgÀ ZÁªÀrAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢vÀÄÛ. zÀ°vÀgÀ ªÉÄïÁUÀĪÀ zËdð£ÀåªÀ£ÀÄß vÀ¦à¸À®Ä CªÀjUÉ ¸ÀégÀPÀëuÉUÁV vÀgÀ¨ÉÃw ¸ÀºÀ PÉÆqÀ¯ÁUÀÄwÛvÀÄÛ. ¥Àæw wAUÀ½UÉƪÉÄä vÁ®ÆèQ£À ¥Àæw PÀZÉÃjUÀ¼À°è £ÁAiÀÄPÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁAiÀÄðPÀvÀðgÀÄ ¸ÉÃj ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼À PÀÄjvÁV ZÀað¸ÀÄwÛzÀÝgÀÄ. PÁæAwPÁgÀPÀ ªÀÄ£ÉÆèsÁªÀ£É ºÉÆA ¢zÀ AiÀÄĪÀPÀgÀÄ »AzÀÆ zÉêÁ®AiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÄqÀ®Ä ¥ÁægÀA©ü¹zÀgÀÄ. 1. ©üêÀĸÉãÁ1. ©üêÀĸÉãÁ
  21. 21. ªÉÄʸÀÆgÀÄ «±Àé«zÁ央AiÀĪÀÅ ¢£ÁAPÀ 7-2- 1973gÀAzÀÄ §¸ÀªÀ°AUÀ¥Àà£ÀªÀgÀÄ DºÁ餹 `¸ÉÆòAiÀiÁ®f D¥sï j°d£ï' PÀÄjvÀÄ ªÀiÁvÀ£ÁqÀ®Ä PÉÆÃjPÉÆArvÀÄÛ. §¸ÀªÀ°AUÀ¥Àà£ÀªÀgÀÄ zÀ°vÀ AiÀÄĪÀPÀgÀ£ÀÄß GzÉÝò¹ `¤ªÀÄä ±ÉÆõÀuÉUÉ PÁgÀtªÁzÀ »AzÀÄ zÉêÀgÀÄUÀ¼À ¥sÉÇÃmÉÆÃUÀ¼À£ÀÄß UÀmÁgÀPÉÌ J¸ÉzÀÄ »AzÀÆ?zsÀªÀÄðzÀ zËdð£ÀåzÀ «gÀÄzÀÝ ¹rzÉüÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ PÀgÉ PÉÆnÖzÀÝgÀÄ. E£ÉÆßAzÀÄ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄzÀ°è CªÀgÀÄ ªÀiÁvÀ£ÁqÀÄvÁÛ PÀ£ÀßqÀ ¸Á»vÀå §Æ¸Á ªÉÄʸÀÆgÀÄ «±Àé«zÁ央AiÀĪÀÅ ¢£ÁAPÀ 7-2- 1973gÀAzÀÄ §¸ÀªÀ°AUÀ¥Àà£ÀªÀgÀÄ DºÁ餹 `¸ÉÆòAiÀiÁ®f D¥sï j°d£ï' PÀÄjvÀÄ ªÀiÁvÀ£ÁqÀ®Ä PÉÆÃjPÉÆArvÀÄÛ. §¸ÀªÀ°AUÀ¥Àà£ÀªÀgÀÄ zÀ°vÀ AiÀÄĪÀPÀgÀ£ÀÄß GzÉÝò¹ `¤ªÀÄä ±ÉÆõÀuÉUÉ PÁgÀtªÁzÀ »AzÀÄ zÉêÀgÀÄUÀ¼À ¥sÉÇÃmÉÆÃUÀ¼À£ÀÄß UÀmÁgÀPÉÌ J¸ÉzÀÄ »AzÀÆ?zsÀªÀÄðzÀ zËdð£ÀåzÀ «gÀÄzÀÝ ¹rzÉüÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ PÀgÉ PÉÆnÖzÀÝgÀÄ. E£ÉÆßAzÀÄ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄzÀ°è CªÀgÀÄ ªÀiÁvÀ£ÁqÀÄvÁÛ PÀ£ÀßqÀ ¸Á»vÀå §Æ¸Á
  22. 22. §Æ¸Á ¥ÀæPÀgÀt PÀ£ÁðlPÀzÀ°è zÀ°vÀ ZÀ¼ÀªÀ½ ºÀÄlÖ®Ä PÁgÀtªÁUÀ¢zÀÝgÀÆ CzÀÄ ¥ÉæÃgÀuÉAiÀiÁ¬ÄvÉAzÉà ºÉüÀ§ºÀÄzÀÄ.§¸ÀªÀ°AUÀ¥Àà£ÀªÀgÀ §Æ¸Á ¥ÀæPÀgÀt zÀ°vÀgÀ MUÀÎnÖUÉ PÁgÀtªÁ¬ÄvÀ®èzÉ zÀ°vÀgÀ ¸ÁªÀiÁfPÀ, gÁdQÃAiÀÄ, DyðPÀ ªÀÄvÀÄÛ ±ÉÊPÀëtÂPÀ ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀqÉzÀÄPÉƼÀî®Ä 1. zÀ°vÀ «zÁåyð MPÀÆÌl (r.«.J¸ï.) 2. zÀ°vÀ £ËPÀgÀgÀ MPÀÆÌl 3. zÀ°vÀ ªÀÄ»¼Á MPÀÆÌl 4. zÀ°vÀ ¯ÉÃRPÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀ¯Á«zÀgÀ MPÀÆÌl 5. zÀ°vÀ ¥ËgÀ PÁ«ÄðPÀgÀ MPÀÆÌl ªÉÄð£À DAiÀiÁ CAUÀ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ vÀªÀÄä ªÀ®AiÀÄzÀ°è ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼À ¤ªÁgÀuÉUÉ ºÉÆÃgÁl ªÀiÁr zÀ°vÀjUÉ £ÁåAiÀÄ MzÀV¹PÉÆqÀ®Ä ¥ÀæAiÀÄw߸ÀÄwÛªÉ. PÁ®PÁ®PÉÌ zÀ°vÀ «zÁåyð MPÀÆÌl, zÀ°vÀ ªÀÄ»¼Á MPÀÆÌl, zÀ°vÀ £ËPÀgÀgÀ §Æ¸Á ¥ÀæPÀgÀt PÀ£ÁðlPÀzÀ°è zÀ°vÀ ZÀ¼ÀªÀ½ ºÀÄlÖ®Ä PÁgÀtªÁUÀ¢zÀÝgÀÆ CzÀÄ ¥ÉæÃgÀuÉAiÀiÁ¬ÄvÉAzÉà ºÉüÀ§ºÀÄzÀÄ.§¸ÀªÀ°AUÀ¥Àà£ÀªÀgÀ §Æ¸Á ¥ÀæPÀgÀt zÀ°vÀgÀ MUÀÎnÖUÉ PÁgÀtªÁ¬ÄvÀ®èzÉ zÀ°vÀgÀ ¸ÁªÀiÁfPÀ, gÁdQÃAiÀÄ, DyðPÀ ªÀÄvÀÄÛ ±ÉÊPÀëtÂPÀ ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀqÉzÀÄPÉƼÀî®Ä 1. zÀ°vÀ «zÁåyð MPÀÆÌl (r.«.J¸ï.) 2. zÀ°vÀ £ËPÀgÀgÀ MPÀÆÌl 3. zÀ°vÀ ªÀÄ»¼Á MPÀÆÌl 4. zÀ°vÀ ¯ÉÃRPÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀ¯Á«zÀgÀ MPÀÆÌl 5. zÀ°vÀ ¥ËgÀ PÁ«ÄðPÀgÀ MPÀÆÌl ªÉÄð£À DAiÀiÁ CAUÀ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ vÀªÀÄä ªÀ®AiÀÄzÀ°è ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼À ¤ªÁgÀuÉUÉ ºÉÆÃgÁl ªÀiÁr zÀ°vÀjUÉ £ÁåAiÀÄ MzÀV¹PÉÆqÀ®Ä ¥ÀæAiÀÄw߸ÀÄwÛªÉ. PÁ®PÁ®PÉÌ zÀ°vÀ «zÁåyð MPÀÆÌl, zÀ°vÀ ªÀÄ»¼Á MPÀÆÌl, zÀ°vÀ £ËPÀgÀgÀ
  23. 23. r.J¸ï.J¸ï.£À ºÉÆÃgÁl: ÀA¨sÀzÀ°è §gÉà eÁw «gÉÆâü À½AiÀiÁVzÀÄÝ £ÀUÀgÀUÀ¼À°è ªÀiÁvÀ ÀA¨sÀzÀ°è §gÉà eÁw «gÉÆâü À½AiÀiÁVzÀÄÝ £ÀUÀgÀUÀ¼À°è ªÀiÁvÀ zÀ°vÀgÀ fêÀ£ÀªÀÄlÖªÀ£ÀÄß ¸ÀÄzsÁj¸À®Ä, zÀ°vÀjUÉ ²PÀëtzÀ eÉÆvÉUÉ ¨sÀÆ«Ä ºÀAaPÉAiÀÄ CUÀvÀåvÉUÀ¼À PÀÄjvÀÄ,r.J¸ï.J¸ï. ¥ÁægÀA¨sÀ ¢AzÀ®Æ ¨sÀÆ ºÉÆÃgÁl £ÀqɹzÉ.
  24. 24. r.J¸ï.J¸ï £À ºÉÆÃgÁlUÀ¼ÀÄ ºÉÆÃgÁl: ¹zÀÞ°¥ÀÅgÀªÀÅ ²ªÀªÉÆUÀÎ f¯ÉèAiÀÄ ¨sÀzÁæªÀw vÁ®ÆQUÉ ¸ÉÃjzÀ MAzÀÄ ÁwAiÀĪÀjUÉ ¸ÀgÀPÁgÀ ¤ÃrzÀÝ 33 JPÀgÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß Dgï.J¸ï.J¸ï. PÁAiÀÄðPÀvÀð Ä 20 ºÀ½îAiÀÄ zÀ°vÀgÉ®è ¸ÉÃj ¸ÀĪÀiÁgÀÄ MAzÀƪÀgÉ ªÀµÀðzÀªÀgÉUÉ r.J¸ï.J¸ï. ¸ÀA ÉÆ£ÉAiÀÄ°è ¸ÀgÀPÁgÀ ¹zÀÞ°¥ÀÅgÀ zÀ°vÀjUÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄgÀ½ ªÀÄAdÆgÀÄ ÉÆÃgÁl: ¹zÀÞ°¥ÀÅgÀªÀÅ ²ªÀªÉÆUÀÎ f¯ÉèAiÀÄ ¨sÀzÁæªÀw vÁ®ÆQUÉ ¸ÉÃjzÀ MAzÀÄ ÁwAiÀĪÀjUÉ ¸ÀgÀPÁgÀ ¤ÃrzÀÝ 33 JPÀgÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß Dgï.J¸ï.J¸ï. PÁAiÀÄðPÀvÀð Ä 20 ºÀ½îAiÀÄ zÀ°vÀgÉ®è ¸ÉÃj ¸ÀĪÀiÁgÀÄ MAzÀƪÀgÉ ªÀµÀðzÀªÀgÉUÉ r.J¸ï.J¸ï. ¸ÀAW Æ£ÉAiÀÄ°è ¸ÀgÀPÁgÀ ¹zÀÞ°¥ÀÅgÀ zÀ°vÀjUÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄgÀ½ ªÀÄAdÆgÀÄ ª 2. ©¢gÉ ºÉÆÃgÁl: ©¢gÉ ºÁ¸À£À f¯ÉèAiÀÄ CgÀ¹ÃPÉgÉ vÁ®ÆèQ£À MAzÀÄ aPÀ̺À½î. CgÀtå E¯ÁSÉUÉ ¸ÉÃjzÀ 800 JPÀgÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß F ºÀ½îAiÀÄ §qÀ »AzÀĽzÀ ªÀÄvÀÄÛ zÀ°vÀgÀÄ ªÀ±À¥Àr¹PÉÆAqÀgÀÄ. F ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß D UÁæªÀÄzÀ d£ÀjUÉ ªÀÄAdÆgÀÄ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ r.J¸ï.J¸ï.ºÉÆÃgÁl £ÀqɹvÀÄ. PÉÆ£ÉUÉ ¸ÀgÀPÁgÀ 800 JPÀgÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß ©¢gÉ d£ÀjUÉ ªÀÄAdÆgÀÄ ªÀiÁrvÀÄ. 2. ©¢gÉ ºÉÆÃgÁl: ©¢gÉ ºÁ¸À£À f¯ÉèAiÀÄ CgÀ¹ÃPÉgÉ vÁ®ÆèQ£À MAzÀÄ aPÀ̺À½î. CgÀtå E¯ÁSÉUÉ ¸ÉÃjzÀ 800 JPÀgÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß F ºÀ½îAiÀÄ §qÀ »AzÀĽzÀ ªÀÄvÀÄÛ zÀ°vÀgÀÄ ªÀ±À¥Àr¹PÉÆAqÀgÀÄ. F ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß D UÁæªÀÄzÀ d£ÀjUÉ ªÀÄAdÆgÀÄ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ r.J¸ï.J¸ï.ºÉÆÃgÁl £ÀqɹvÀÄ. PÉÆ£ÉUÉ ¸ÀgÀPÁgÀ 800 JPÀgÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß ©¢gÉ d£ÀjUÉ ªÀÄAdÆgÀÄ ªÀiÁrvÀÄ. 3. ZÀAqÀÄUÀÆqÀÄ ºÉÆÃgÁl: ZÀAqÀÄUÀÆqÀÄ aPÀ̪ÀÄUÀ¼ÀÆgÀÄ vÁ®ÆèPÀÄ D®ÆÝgÀÄ ºÉÆç½ MAzÀÄ ¥ÀÅlÖ ºÀ½î. F ºÀ½îUÉ ¸ÉÃjzÀ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 300 JPÀgÉ ¸ÀgÀPÁj ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß zÀ°vÀgÀÄ ªÀ±À¥Àr¹PÉÆArzÀÝgÀÄ. F ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß zÀ°vÀjUÉ PÉÆr¸ÀĪÀ ¸À®ÄªÁV r.J¸ï.J¸ï. ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 70 ºÀ½îAiÀÄ d£ÀgÀ£ÀÄß ¸ÀAWÀn¹ ºÉÆÃgÁl £ÀqɹvÀÄ. F ºÉÆÃgÁlPÉÌ ªÀÄtÂzÀÄ ¸ÀgÀPÁgÀ 300 JPÀgÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß 60 zÀ°vÀ PÀÄlÄA§UÀ½UÉ ªÀÄAdÆgÀÄ ªÀiÁrvÀÄ. 3. ZÀAqÀÄUÀÆqÀÄ ºÉÆÃgÁl: ZÀAqÀÄUÀÆqÀÄ aPÀ̪ÀÄUÀ¼ÀÆgÀÄ vÁ®ÆèPÀÄ D®ÆÝgÀÄ ºÉÆç½ MAzÀÄ ¥ÀÅlÖ ºÀ½î. F ºÀ½îUÉ ¸ÉÃjzÀ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 300 JPÀgÉ ¸ÀgÀPÁj ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß zÀ°vÀgÀÄ ªÀ±À¥Àr¹PÉÆArzÀÝgÀÄ. F ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß zÀ°vÀjUÉ PÉÆr¸ÀĪÀ ¸À®ÄªÁV r.J¸ï.J¸ï. ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 70 ºÀ½îAiÀÄ d£ÀgÀ£ÀÄß ¸ÀAWÀn¹ ºÉÆÃgÁl £ÀqɹvÀÄ. F ºÉÆÃgÁlPÉÌ ªÀÄtÂzÀÄ ¸ÀgÀPÁgÀ 300 JPÀgÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß 60 zÀ°vÀ PÀÄlÄA§UÀ½UÉ ªÀÄAdÆgÀÄ ªÀiÁrvÀÄ.
  25. 25. gÁl:ªÉÄzÀQ£Á¼À gÁAiÀÄZÀÆgÀÄ f¯ÉèAiÀÄ °AUÀ¸ÀÆUÀÆgÀ vÁ®ÆèQ£À MAzÀÄ aPÀ jUÉ ªÀÄAdÆgÀÄ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ r.J¸ï.J¸ï. ºÉÆÃgÁl ªÀiÁr ªÉÄzÀQ£Á¼À zÀ°vÀjUÉ ¨sÀ £ÉÃvÀÈvÀéªÀ£ÀÄß Dgï ªÀiÁ£À±ÀAiÀÄå£ÀªÀgÀÄ ªÀ»¹zÀÝgÀÄ. gÁl:ªÉÄzÀQ£Á¼À gÁAiÀÄZÀÆgÀÄ f¯ÉèAiÀÄ °AUÀ¸ÀÆUÀÆgÀ vÁ®ÆèQ£À MAzÀÄ aPÀ UÉ ªÀÄAdÆgÀÄ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ r.J¸ï.J¸ï. ºÉÆÃgÁl ªÀiÁr ªÉÄzÀQ£Á¼À zÀ°vÀjUÉ ¨sÀÆ £ÉÃvÀÈvÀéªÀ£ÀÄß Dgï ªÀiÁ£À±ÀAiÀÄå£ÀªÀgÀÄ ªÀ»¹zÀÝgÀÄ. r.J¸ï.J¸ï £À ºÉÆÃgÁlUÀ¼ÀÄ ÁUÀ¸ÀAzÀæ PÉÆïÁgÀ f¯ÉèAiÀÄ UËj©zÀ£ÀÆgÀÄ vÁ®ÆèQUÉ ¸ÉÃjzÀ MAzÀÄ PÀÄUÁ AiÀÄ£ÀÄß zÀ°vÀjUÉ PÉÆqÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ £ÁUÀ¸ÀAzÀæ zÀ°vÀgÀÄ r.J¸ï.J¸ï.£À ¸ÀAWÀl£ÉA gÀA©ü¹vÀÄ. D ºÉÆÃgÁlzÀ ¥sÀ®ªÁV ¸ÀgÀPÁgÀ £ÁUÀ¸ÀAzÀæzÀ zÀ°vÀ ªÀÄvÀÄÛ »AzÀĽ 59gÀ°è ¸ÀgÀPÁgÀªÀÅ 800 JPÀgÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß zÀ°vÀgÀÄ ¸ÁUÀĪÀ½ ªÀiÁrPÉƼÀ ÂðAiÀÄgÀÄ zÀ°vÀjUÉ D ºÀPÀÌ£ÀÄß ©lÄÖPÉÆnÖgÀ°®è. ªÉÄîéUÀðzÀªÀgÀ zËdð£Àåz ÃgÁlªÀ£ÀÄß ¥ÁægÀA©ü¹zÀªÀÅ. UÀļÀîwÛAiÀÄ zÀ°vÀ ªÀÄvÀÄÛ »AzÀĽzÀªÀgÀ£ÀÄß É ªÀiÁrzÀÄÝ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ AiÀıÀ¸ÀÄì JAzÉà ºÉüÀ¨ÉÃPÀÄ. 59gÀ°è ¸ÀgÀPÁgÀªÀÅ 800 JPÀgÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß zÀ°vÀgÀÄ ¸ÁUÀĪÀ½ ªÀiÁrPÉƼÀî ÂðAiÀÄgÀÄ zÀ°vÀjUÉ D ºÀPÀÌ£ÀÄß ©lÄÖPÉÆnÖgÀ°®è. ªÉÄîéUÀðzÀªÀgÀ zËdð£ÀåzÀ ÃgÁlªÀ£ÀÄß ¥ÁægÀA©ü¹zÀªÀÅ. UÀļÀîwÛAiÀÄ zÀ°vÀ ªÀÄvÀÄÛ »AzÀĽzÀªÀgÀ£ÀÄß ¸ ªÀiÁrzÀÄÝ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ AiÀıÀ¸ÀÄì JAzÉà ºÉüÀ¨ÉÃPÀÄ.
  26. 26. zÀ°vÀ ZÀ¼ÀªÀ½ EwÛÃa£À DAiÀiÁªÀÄUÀ¼ÀÄPÀ£ÁðlPÀzÀ zÀ°vÀ ¸ÀAWÀµÀð ¸À«ÄwUÉ ªÀÄÆgÀÄ zÀ±ÀPÀUÀ¼À EwºÁ¸À«zÉ. 1970gÀ zÀ±ÀPÀzÀ ªÀÄzsÀåzÀ°è ºÀÄnÖzÀ r.J¸ï.J¸ï.UÉ vÀPÀëtzÀ PÁgÀtUÀ½VAvÀ®Æ ºÉZÁÑV ¤gÀAvÀgÀªÁzÀ ZÁjwæPÀ ¥ÀæQæAiÉÄAiÀÄ°è QæAiÀiÁ²Ã®ªÁVgÀĪÀ gÁdQÃAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ DyðPÀ ªÉÊgÀÄzsÀåUÀ¼Éà ¥ÀæzsÁ£À PÁgÀtUÀ¼ÀÄ. AiÀiÁªÀÅzÉÆà MAzÀÄ WÀl£É¬ÄAzÀ¯ÉÆÃ, AiÀiÁgÉÆà M§â ªÀåQÛ¬ÄAzÀ¯ÉÆà r.J¸ï.J¸ï. ºÀÄnÖvÀÄ JAzÀÄ ¥Àj¨sÁ«¸ÀĪÀÅzÀÄ MmÁÖgÉ ¸ÁªÀiÁfPÀ ¥ÀæQæAiÉÄAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀgÀ½ÃPÀj¹zÀAvÁUÀÄvÀÛzÉ. ºÁUÁV r.J¸ï.J¸ï.£À ªÀÄÆ®©Ãd ºÀĹ ¥ÀæeÁ¥Àæ¨sÀÄvÀé, ¸ÀPÁðgÀ ¸Ë®¨sÀåUÀ¼À ¸ÉÆÃUÀ¯ÁrvÀ£À, ¨sÀƪÀiÁ°PÀ ªÀUÀðzÀ ¤gÀAvÀgÀ PËAiÀÄð ªÀÄvÀÄÛ ²PÀët ¥ÀqÉzÀ ¸Áé©üªÀiÁ¤ ¥ÀæeÁ¸ÀvÁÛvÀäPÀ zÀ°vÀgÀ PÁ¼Àf EªÀÅUÀ¼À°è CqÀVzÉ JA§ÄzÀ£ÀÄß PÀ£ÁðlPÀzÀ zÀ°vÀ ¸ÀAWÀµÀð ¸À«ÄwUÉ ªÀÄÆgÀÄ zÀ±ÀPÀUÀ¼À EwºÁ¸À«zÉ. 1970gÀ zÀ±ÀPÀzÀ ªÀÄzsÀåzÀ°è ºÀÄnÖzÀ r.J¸ï.J¸ï.UÉ vÀPÀëtzÀ PÁgÀtUÀ½VAvÀ®Æ ºÉZÁÑV ¤gÀAvÀgÀªÁzÀ ZÁjwæPÀ ¥ÀæQæAiÉÄAiÀÄ°è QæAiÀiÁ²Ã®ªÁVgÀĪÀ gÁdQÃAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ DyðPÀ ªÉÊgÀÄzsÀåUÀ¼Éà ¥ÀæzsÁ£À PÁgÀtUÀ¼ÀÄ. AiÀiÁªÀÅzÉÆà MAzÀÄ WÀl£É¬ÄAzÀ¯ÉÆÃ, AiÀiÁgÉÆà M§â ªÀåQÛ¬ÄAzÀ¯ÉÆà r.J¸ï.J¸ï. ºÀÄnÖvÀÄ JAzÀÄ ¥Àj¨sÁ«¸ÀĪÀÅzÀÄ MmÁÖgÉ ¸ÁªÀiÁfPÀ ¥ÀæQæAiÉÄAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀgÀ½ÃPÀj¹zÀAvÁUÀÄvÀÛzÉ. ºÁUÁV r.J¸ï.J¸ï.£À ªÀÄÆ®©Ãd ºÀĹ ¥ÀæeÁ¥Àæ¨sÀÄvÀé, ¸ÀPÁðgÀ ¸Ë®¨sÀåUÀ¼À ¸ÉÆÃUÀ¯ÁrvÀ£À, ¨sÀƪÀiÁ°PÀ ªÀUÀðzÀ ¤gÀAvÀgÀ PËAiÀÄð ªÀÄvÀÄÛ ²PÀët ¥ÀqÉzÀ ¸Áé©üªÀiÁ¤ ¥ÀæeÁ¸ÀvÁÛvÀäPÀ zÀ°vÀgÀ PÁ¼Àf EªÀÅUÀ¼À°è CqÀVzÉ JA§ÄzÀ£ÀÄß
  27. 27. ²µÀÖ ¥ÀAUÀqÀzÀ PÁ¯ÉÃdÄ ºÁ¸ÉÖ°£À «zÁåyð ¸ÀªÀÄƺÀªÉà r.J¸ï.J¸ï.UÉ ¥ÀæzsÁ£ÀªÁzÀ «gÉÆâü gÉÆõÀ ««zsÀ jÃwAiÀÄ°è ªÀåPÀÛ gÁdåzÀ°è zÀ°vÀgÀ ªÉÄÃ¯É CPÀæªÀÄ, C£ÁåAiÀÄ, ºÀ¯ÉèUÀ¼ÀÄ J¯Éè £ÀqÉzÀgÀÆ vÀPÀët r.J¸ï.J¸ï. ¥Àæw¨sÀn¸ÀÄwÛvÀÄÛ. EzÀjAzÁV zÀ°vÀjUÉ MAzÀÄ §UÉAiÀÄ DvÀ䫱Áé¸ÀªÀ£ÀÄß vÀÄA©vÀÄ. ¸Áé©üªÀiÁ£ÀªÀ£ÀÄß ¨É¼É¹vÀÄ. gÁdåzÀ°è zÀ°vÀgÀ ªÉÄÃ¯É CPÀæªÀÄ, C£ÁåAiÀÄ, ºÀ¯ÉèUÀ¼ÀÄ J¯Éè £ÀqÉzÀgÀÆ vÀPÀët r.J¸ï.J¸ï. ¥Àæw¨sÀn¸ÀÄwÛvÀÄÛ. EzÀjAzÁV zÀ°vÀjUÉ MAzÀÄ §UÉAiÀÄ DvÀ䫱Áé¸ÀªÀ£ÀÄß vÀÄA©vÀÄ. ¸Áé©üªÀiÁ£ÀªÀ£ÀÄß ¨É¼É¹vÀÄ. CzÀĪÀgÉUÉ zÀ°vÀjUÉ C¥ÀjavÀgÁVzÀÝ CA¨ÉÃqÀÌgÀgÀ£ÀÄß ¥ÀjZÀ¬Ä¹vÀÄ. CA¨ÉÃqÀÌgÀgÀ d£À䢣ÁZÀgÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀägÀt ¢ £ÀUÀ¼À£ÀÄß DZÀj¸À¯Á¬ÄvÀÄ. EzÀjAzÁV §Ä¢Ýfë zÀ°vÀgÀÄ ±ÉÊPÀëtÂPÀªÁV ¸ÀÆáwð ¥ÀqÉzÀgÀÄ. G½zÀªÀgÀÄ CA¨ÉÃqÀÌgÀgÀ §UÉÎ ªÀåQÛUÀvÀ C©üªÀiÁ£ÀªÀ£ÀÄß ¨É¼É¹PÉÆAqÀgÀÄ. 1984gÀ ZÀÄ£ÁªÀuÉAiÀÄ°è PÁAUÉæ¸ÉìÃvÀgÀ gÁdQÃAiÀÄ ¥ÀPÀëªÁzÀ d£ÀvÁ ¥ÀPÀëªÀÅ ZÀÄ£ÁªÀuÉUÉ ¸Àà¢üð¹vÀÄ. UÉ®è®Ä zÀ°vÀgÀ NlÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É PÀtÄÚ ©vÀÄÛ. CzÀĪÀgÉUÉ ZÀÄ£ÁªÀuÉUÀ¼À£Éßà §»µÀÌj¸ÀÄwÛzÀÝ r.J¸ï.J¸ï. C£ÀÄß ªÀÄ£ÀªÉÇ°¹PÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ C¤ªÁAiÀÄðªÁ¬ÄvÀÄ. CzÀPÁÌV ¤gÀAvÀgÀ ¦vÀÆjUÀ¼ÀÄ £ÀqÉzÀªÀÅ. r.J¸ï.J¸ï. £ÁAiÀÄPÀjUÉ PÉ®ªÀÅ D«ÄµÀUÀ¼À£ÀÄß MqÀدÁ¬ÄvÀÄ. F §UÉAiÀÄ gÁdPÁgÀtªÀÅ ªÀÄÄA¢£À ¢£ÀUÀ¼À°è
  28. 28. F CªÀ¢üAiÀÄ£ÀÄß r.J¸ï.J¸ï. 1984gÀ°è ZÀÄ£ÁªÀuÉUÉ zsÀĪÀÄÄQzÀ°èAzÀ 1996-97gÀªÀgÉUÉ ElÄÖPÉƼÀÀÄzÀÄ. DgÀA©üPÀ ºÀAvÀ¢AzÀ®Æ r.J¸ï.J¸ï. gÁdPÁgÀtÂUÀ¼À §UÉÎ, C¢üPÁjUÀ¼À §UÉÎ, ZÀÄ£ÁªÀuÉUÀ¼À §UÉÎ vÀ£Àß PÁAiÀÄðPÀvÀðjUÉ «gÉÆâü C©ü¥ÁæAiÀĪÀ£ÀÄß gÀƦ¹vÀÄÛ. DzÀgÉ 1984gÀ ZÀÄ£ÁªÀuÉAiÀÄ°è r.J¸ï. J¸ï. vÁ£Éà ªÀÄÄAzÁV ZÀÄ£ÁªÀuÉAiÀÄ°è zÀĪÀÄÄQzÀÝjAzÀ r.J¸ï.J¸ï. C£ÀÄß £ÀA©zÀÝ ¸Á«gÁgÀÄ PÁAiÀÄðPÀvÀðgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ f¯Áè ¸À«Äw, vÁ®ÆèPÀÄ ¸À«Äw PÁAiÀÄðPÀvÀðgÀÄ zÀAUÀħrzÀÄ ºÉÆÃzÀgÀÄ. r.J¸ï.J¸ï. vÁ£ÀÄ ZÀÄ£ÁªÀuÉUÉ ºÉÆÃUÀĪÀ ¤zsÁðgÀªÀ£ÀÄß PÀ¤µÀÖ ¸ÀAWÀl£ÁvÀäPÀ ²¹Û£À°è ¹éÃPÀj¸À°®è. d£ÀvÁ ¥ÀPÀëzÉÆA¢UÉ ªÉÄÊwæ ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ ZÀÄ£ÁªÀuÉAiÀÄ°è ¸Àà¢üð¹zÀ r.J¸ï. J¸ï. MAzÉà MAzÀÄ ¸ÁÜ£ÀªÀ£ÀÆß ¥ÀqÉAiÀįÁUÀ°®è. r.J¸ï.J¸ï.£À EwºÁ¸ÀzÀ°è EzÀÄ ªÀÄvÉÛAzÀÆ ¸ÀjUÀlÖ¯ÁgÀzÀ §ºÀÄzÉÆqÀØ DWÁvÀªÁ¬ÄvÀÄ. F CªÀ¢üAiÀÄ£ÀÄß r.J¸ï.J¸ï. 1984gÀ°è ZÀÄ£ÁªÀuÉUÉ zsÀĪÀÄÄQzÀ°èAzÀ 1996-97gÀªÀgÉUÉ ElÄÖPÉƼÀÀÄzÀÄ. DgÀA©üPÀ ºÀAvÀ¢AzÀ®Æ r.J¸ï.J¸ï. gÁdPÁgÀtÂUÀ¼À §UÉÎ, C¢üPÁjUÀ¼À §UÉÎ, ZÀÄ£ÁªÀuÉUÀ¼À §UÉÎ vÀ£Àß PÁAiÀÄðPÀvÀðjUÉ «gÉÆâü C©ü¥ÁæAiÀĪÀ£ÀÄß gÀƦ¹vÀÄÛ. DzÀgÉ 1984gÀ ZÀÄ£ÁªÀuÉAiÀÄ°è r.J¸ï. J¸ï. vÁ£Éà ªÀÄÄAzÁV ZÀÄ£ÁªÀuÉAiÀÄ°è zÀĪÀÄÄQzÀÝjAzÀ r.J¸ï.J¸ï. C£ÀÄß £ÀA©zÀÝ ¸Á«gÁgÀÄ PÁAiÀÄðPÀvÀðgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ f¯Áè ¸À«Äw, vÁ®ÆèPÀÄ ¸À«Äw PÁAiÀÄðPÀvÀðgÀÄ zÀAUÀħrzÀÄ ºÉÆÃzÀgÀÄ. r.J¸ï.J¸ï. vÁ£ÀÄ ZÀÄ£ÁªÀuÉUÉ ºÉÆÃUÀĪÀ ¤zsÁðgÀªÀ£ÀÄß PÀ¤µÀÖ ¸ÀAWÀl£ÁvÀäPÀ ²¹Û£À°è ¹éÃPÀj¸À°®è. d£ÀvÁ ¥ÀPÀëzÉÆA¢UÉ ªÉÄÊwæ ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ ZÀÄ£ÁªÀuÉAiÀÄ°è ¸Àà¢üð¹zÀ r.J¸ï. J¸ï. MAzÉà MAzÀÄ ¸ÁÜ£ÀªÀ£ÀÆß ¥ÀqÉAiÀįÁUÀ°®è. r.J¸ï.J¸ï.£À EwºÁ¸ÀzÀ°è EzÀÄ ªÀÄvÉÛAzÀÆ ¸ÀjUÀlÖ¯ÁgÀzÀ §ºÀÄzÉÆqÀØ DWÁvÀªÁ¬ÄvÀÄ. ¥sÀ®ªÁV ¨sÀzÁæªÀwAiÀÄ°è d£À «ªÉÆÃZÀ£Á ZÀ¼ÀªÀ½ JA§ ºÉ¸Àj£À°è F UÀÄA¦£ÀªÀgÀÄ 1992gÀ°è ¥ÀævÉåÃPÀªÁzÀgÀÄ. ¸ÀAZÁ®PÀ ¸À«ÄwAiÀÄ £ÁAiÀÄPÀgÀ ¸ÀAWÀl£ÁvÀäPÀ z˧ð®åUÀ½AzÀ ¨ÉøÀvÀÛ PÉ®ªÀgÀÄ PÀ£ÁðlPÀ ¸ÀªÀÄvÁ ¸ÉʤPÀ zÀ¼À JA§ ºÉ¸Àj£À°è ¸ÀAWÀnvÀgÁzÀgÀÄ. ¸ÀAZÁ®PÀ ¸À«ÄwAiÀÄÄ ¥ÀæUÀw¥ÀgÀ eÁwªÁ¢ ¸ÀAWÀl£É, PÀ£ÁðlPÀ `¸ÀªÀÄvÁ ¸ÉʤPÀ zÀ¼À' EzÀjAzÀ ºÉÃUÉ ©ü£Àß JAzÀgÉ EzÀÄ eÁwªÁ¢ ¥ÀæUÀw¥ÀgÀ ¸ÀAWÀl£ÉAiÀÄAvÉ PÀAqÀgÀÆ, MAzÀÄ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀªÁ¢ eÁw ¸ÀAWÀl£É. ¥sÀ®ªÁV ¨sÀzÁæªÀwAiÀÄ°è d£À «ªÉÆÃZÀ£Á ZÀ¼ÀªÀ½ JA§ ºÉ¸Àj£À°è F UÀÄA¦£ÀªÀgÀÄ 1992gÀ°è ¥ÀævÉåÃPÀªÁzÀgÀÄ. ¸ÀAZÁ®PÀ ¸À«ÄwAiÀÄ £ÁAiÀÄPÀgÀ ¸ÀAWÀl£ÁvÀäPÀ z˧ð®åUÀ½AzÀ ¨ÉøÀvÀÛ PÉ®ªÀgÀÄ PÀ£ÁðlPÀ ¸ÀªÀÄvÁ ¸ÉʤPÀ zÀ¼À JA§ ºÉ¸Àj£À°è ¸ÀAWÀnvÀgÁzÀgÀÄ. ¸ÀAZÁ®PÀ ¸À«ÄwAiÀÄÄ ¥ÀæUÀw¥ÀgÀ eÁwªÁ¢ ¸ÀAWÀl£É, PÀ£ÁðlPÀ `¸ÀªÀÄvÁ ¸ÉʤPÀ zÀ¼À' EzÀjAzÀ ºÉÃUÉ ©ü£Àß JAzÀgÉ EzÀÄ eÁwªÁ¢ ¥ÀæUÀw¥ÀgÀ ¸ÀAWÀl£ÉAiÀÄAvÉ PÀAqÀgÀÆ, MAzÀÄ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀªÁ¢ eÁw ¸ÀAWÀl£É. `eÁw©lÄÖ zÉñÀPÀlÄÖ' JA§ÄzÀÄ ¸ÀAZÁ®PÀ ¸À«ÄwAiÀÄ zsÉåÃAiÀĪÁPÀåªÁzÀgÉ,
  29. 29. zÀ°vÀ ZÀ¼ÀĪÀ½AiÀÄ £Á¼ÉUÀ¼ÀÄ: «ÄøÀ¯Áw PÀ£À¸ÀÄ PÀæªÉÄÃt PÀgÀUÀÄwÛgÀĪÁUÀ, zÀ°vÀgÀÄ zÀj¢æÃPÀgÀtzÀ a¥ÉÇà®UÉ ¸ÉgÀÄwÛgÀĪÁUÀ, ±ÉÆòvÀ ¸ÀªÀÄƺÀzÀ UÁvÀæ «¸ÀÛ÷ÌççvÀªÁUÀÄwÛgÀĪÁUÀ, ZÀ¼ÀĪÀ½ vÉ¥ÀàVgÀ®Ä ¸ÁzÀå«®è. ………¹zÀÝ°AUÀAiÀÄå. «ÄøÀ¯Áw PÀ£À¸ÀÄ PÀæªÉÄÃt PÀgÀUÀÄwÛgÀĪÁUÀ, zÀ°vÀgÀÄ zÀj¢æÃPÀgÀtzÀ a¥ÉÇà®UÉ ¸ÉgÀÄwÛgÀĪÁUÀ, ±ÉÆòvÀ ¸ÀªÀÄƺÀzÀ UÁvÀæ «¸ÀÛ÷ÌççvÀªÁUÀÄwÛgÀĪÁUÀ, ZÀ¼ÀĪÀ½ vÉ¥ÀàVgÀ®Ä ¸ÁzÀå«®è. ………¹zÀÝ°AUÀAiÀÄå.¸ÀºÀ¸ÁægÀÄ ªÀµÀðUÀ¼À £ÉÆë£À ¥sóÀ®ªÁV ªÉįÉzÀÄÝ ¤AvÀ zÀ°vÀ ZÀ¼ÀĪÀ½, ºÉªÀÄägÀªÁV ¤®ÄèªÀÅzÀÄ PÀµÀÖªÁVgÀ°®è. DzÀgÉ AiÀiÁªÁUÀ ªÀÄ£ÀĪÁzÀzÀ «±À CzÀgÀ ¨ÉÃgÀÄUÀ½UÉ vÀUÀ°PÉÆArvÉÆÃ?DªÀvÀÄÛ zÀ°vÀ PÀÄ® £ÉÆë£À ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ ªÀÄd®£ÀÄß C£ÀĨsÀ«¹vÀÄ.F £ÉÆë¤AzÀ CªÀgÀ£ÀÄß ºÉÆgÀ vÀgÀĪÀÅzÉà ¸ÀzsÀåzÀ C¤ªÁAiÀÄðvÉ. (ªÀÄ£ÀÄ ªÁzÀzÀ «±À vÁUÀ¨ÁgÀzÀÄ) qÁ. ºÀ£ÀĪÀÄAvÀAiÀÄå ¸ÀºÀ¸ÁægÀÄ ªÀµÀðUÀ¼À £ÉÆë£À ¥sóÀ®ªÁV ªÉįÉzÀÄÝ ¤AvÀ zÀ°vÀ ZÀ¼ÀĪÀ½, ºÉªÀÄägÀªÁV ¤®ÄèªÀÅzÀÄ PÀµÀÖªÁVgÀ°®è. DzÀgÉ AiÀiÁªÁUÀ ªÀÄ£ÀĪÁzÀzÀ «±À CzÀgÀ ¨ÉÃgÀÄUÀ½UÉ vÀUÀ°PÉÆArvÉÆÃ?DªÀvÀÄÛ zÀ°vÀ PÀÄ® £ÉÆë£À ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ ªÀÄd®£ÀÄß C£ÀĨsÀ«¹vÀÄ.F £ÉÆë¤AzÀ CªÀgÀ£ÀÄß ºÉÆgÀ vÀgÀĪÀÅzÉà ¸ÀzsÀåzÀ C¤ªÁAiÀÄðvÉ. (ªÀÄ£ÀÄ ªÁzÀzÀ «±À vÁUÀ¨ÁgÀzÀÄ) qÁ. ºÀ£ÀĪÀÄAvÀAiÀÄå Dgï. J¸ï.J¸ï DvÀä, ©. eÉ. ¦. zÉúÀ«gÀ°:zÀ°vÀ ¸ÀªÉƺÀzÀ gÀPÀëuÉUÉ, Dgï. J¸ï.J¸ï£ÀAvÀºÀ ¸ÀAUÀvÀ£É ¸ÀȹÖAiÀiÁUÀ¨ÉÃPÀÄ.©. eÉ. ¦. AiÀÄAvÀºÀ gÁdQÃAiÀÄ ¥ÀPÀê ¤ªÀiÁðtªÁUÀ¨ÉÃPÀÄ ¥ÉÇæ. CgÀ«AzÀ ªÀiÁ®UÀwÛ
  30. 30. eÁw «£Á±ÀªÉ UÀÄjAiÀÄ®è: zÀ°vÀ ZÀ¼ÀĪÀ½AiÀÄ vÀPÀëtzÀ UÀÄj eÁw «£Á±ÀªÀ®è. §zÀ°UÉ, zÀ°vÀgÀ §UÉÎ §¸ÀªÀtÚ£ÀªÀVðzÀÝ ¸ÁªÀiÁfPÀ ªÀÄvÀÄÛ zsÁ«ÄðPÀ ¥ÀjPÀ®à£É, CA¨ÉÃqÀÌgÀæªÀjVzÀÝ gÁdQÃAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ DyðPÀ ¥ÀjPÀ®à£ÉAiÀÄ£ÀÄß C£ÀıÁÖ£ÀUÉƽ¸ÀĪÀvÀÛ ºÉÆgÀqÀĪÀÅzÉà CzÀgÀ UÀÄj. «ÃgÀ¨sÀzÀæ ZÀ£ÀߪÀÄ®è ¸Áé«ÄÃf. eÁw «£Á±ÀªÉ UÀÄjAiÀÄ®è: zÀ°vÀ ZÀ¼ÀĪÀ½AiÀÄ vÀPÀëtzÀ UÀÄj eÁw «£Á±ÀªÀ®è. §zÀ°UÉ, zÀ°vÀgÀ §UÉÎ §¸ÀªÀtÚ£ÀªÀVðzÀÝ ¸ÁªÀiÁfPÀ ªÀÄvÀÄÛ zsÁ«ÄðPÀ ¥ÀjPÀ®à£É, CA¨ÉÃqÀÌgÀæªÀjVzÀÝ gÁdQÃAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ DyðPÀ ¥ÀjPÀ®à£ÉAiÀÄ£ÀÄß C£ÀıÁÖ£ÀUÉƽ¸ÀĪÀvÀÛ ºÉÆgÀqÀĪÀÅzÉà CzÀgÀ UÀÄj. «ÃgÀ¨sÀzÀæ ZÀ£ÀߪÀÄ®è ¸Áé«ÄÃf. zÀ°vÀ ZÀ¼ÀĪÀ½AiÀÄ £Á¼ÉUÀ¼ÀÄ: ±ÉÆòvÀgÀ »vÀªÉà UÀÄjAiÀiÁVgÀ°: zÀ°vÀgÀ ZÀ¼ÀĪÀ½AiÀÄ vÀPÀë£ÀzÀ UÀÄj gÁdQÃAiÀÄ C¢üPÁgÀªÀ®è. CxÁªÁ ºÀvÀÄÛ d£À ªÀÄAwæUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀȹָÀĪÀÅzÀ®è. CAxÀºÀ ªÀÄ£À¸ïÜ÷w Ej¹PÉÆAqÀ ¥ÀjuÁªÀÄ K£Á¬ÄvɪÀÄÄÝ £ÁªÀÅ £ÉÆÃrzÉÝêÉ. ZÀÄuÁªÉ£ÉAiÀÄ §UÉÎ PÀ£ÀªÀj¹PÉÆAqÀ ®PÁëAvÀgÀ PÀtÄÚUÀ¼À°è ¤gÁ±É DªÀj¹PÉÆArgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß UÀªÀĤ¹zÉÝêÉ. DzÀÝjAzÀ ªÀÄgÀĺÀÄlÄÖ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ZÀ¼ÀĪÀ½ MAzÀÄ ¥ÉæµÀgï UÀÆæ¥ï DVgÀ¨ÉÃPÀÄ. F ªÉÆ®PÀ UÀÄj ¸ÁzsÀ£ÉUÉ ªÀÄÄAzÁUÀ¨ÉÃPÀÄ. ±ÉÆòvÀgÀ »vÀªÉà UÀÄjAiÀiÁVgÀ°: zÀ°vÀgÀ ZÀ¼ÀĪÀ½AiÀÄ vÀPÀë£ÀzÀ UÀÄj gÁdQÃAiÀÄ C¢üPÁgÀªÀ®è. CxÁªÁ ºÀvÀÄÛ d£À ªÀÄAwæUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀȹָÀĪÀÅzÀ®è. CAxÀºÀ ªÀÄ£À¸ïÜ÷w Ej¹PÉÆAqÀ ¥ÀjuÁªÀÄ K£Á¬ÄvɪÀÄÄÝ £ÁªÀÅ £ÉÆÃrzÉÝêÉ. ZÀÄuÁªÉ£ÉAiÀÄ §UÉÎ PÀ£ÀªÀj¹PÉÆAqÀ ®PÁëAvÀgÀ PÀtÄÚUÀ¼À°è ¤gÁ±É DªÀj¹PÉÆArgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß UÀªÀĤ¹zÉÝêÉ. DzÀÝjAzÀ ªÀÄgÀĺÀÄlÄÖ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ZÀ¼ÀĪÀ½ MAzÀÄ ¥ÉæµÀgï UÀÆæ¥ï DVgÀ¨ÉÃPÀÄ. F ªÉÆ®PÀ UÀÄj ¸ÁzsÀ£ÉUÉ ªÀÄÄAzÁUÀ¨ÉÃPÀÄ. zÀ°vÀ £ÁAiÀÄPÀgÀ£ÀÄß ¸ÀȹָÀ¨ÉPÀÄ…
  31. 31. zÀ°vÀ ZÀ¼ÀĪÀ½AiÀÄ £Á¼ÉUÀ¼ÀÄ: C¢üPÁgÀªÉà CAwªÀÄ UÀÄj:ªÀÄgÀ½ ªÀÄ£ÉUÉ §gÀ¨ÉÃPÀÄ, £ÀªÀÄä ZÀ¼ÀĪÀ½UÉ £Á¼ÉAiÉĪÀÄÄâzÉÆA ¢gÀ¨ÉâÃPÁzÀgÉ EgÀĪÀÅzÀÄ EzÉÆAzÉà zÁj. dAiÀÄtÚ C¢üPÁgÀªÉà CAwªÀÄ UÀÄj:ªÀÄgÀ½ ªÀÄ£ÉUÉ §gÀ¨ÉÃPÀÄ, £ÀªÀÄä ZÀ¼ÀĪÀ½UÉ £Á¼ÉAiÉĪÀÄÄâzÉÆA ¢gÀ¨ÉâÃPÁzÀgÉ EgÀĪÀÅzÀÄ EzÉÆAzÉà zÁj. dAiÀÄtÚ zÀ°vÀgÀ ªÉÄÃ¯É £ÁªÀÅ ªÀiÁrzÀ zÀ¨Áâ½PÉAiÀÄ §UÉÎ ¸ÀªÀtÂðÃAiÀÄgÀÄ ¥Á¥À¥ÀæeÉß C£ÀĨsÀ«¸ÀĪÀAvÉ ªÀiÁrzÀªÀgÀÄ UÁA¢üÃf. CzÉà PÁ®PÉÌ, zÀ°vÀgÀ°è ¸Áé©üªÀiÁ£ÀªÀ£ÀÄß vÀÄA©üzÀªÀgÀÄCA¨ÉÃqÀÌgï.DzÀÝjAzÀ £Á½£À zÀ°vÀ ZÀ®ÄªÀ½UÉ F E§âgÀÄ £ÁAiÀÄPÀgÀ ªÁzÀUÀ¼Éà DzÀ±ÀðªÁUÀ¨ÉÃPÀÄ. qÁ. AiÀÄÄ.Dgï. C£ÀAvÀªÀÄÆwð zÀ°vÀgÀ ªÉÄÃ¯É £ÁªÀÅ ªÀiÁrzÀ zÀ¨Áâ½PÉAiÀÄ §UÉÎ ¸ÀªÀtÂðÃAiÀÄgÀÄ ¥Á¥À¥ÀæeÉß C£ÀĨsÀ«¸ÀĪÀAvÉ ªÀiÁrzÀªÀgÀÄ UÁA¢üÃf. CzÉà PÁ®PÉÌ, zÀ°vÀgÀ°è ¸Áé©üªÀiÁ£ÀªÀ£ÀÄß vÀÄA©üzÀªÀgÀÄCA¨ÉÃqÀÌgï.DzÀÝjAzÀ £Á½£À zÀ°vÀ ZÀ®ÄªÀ½UÉ F E§âgÀÄ £ÁAiÀÄPÀgÀ ªÁzÀUÀ¼Éà DzÀ±ÀðªÁUÀ¨ÉÃPÀÄ. qÁ. AiÀÄÄ.Dgï. C£ÀAvÀªÀÄÆwð
  32. 32. ðlPÀzÀ°è gÉÊvÀ ZÀ¼À
  33. 33. PÀ£ÁðlPÀzÀ gÉÊvÀgÀ ±ÉÆõÀuÉ KPÀªÀÄÄRªÁVgÀ°®è. ªÀÄÆ®vÀBªÁV ¸ÁévÀAvÀæ÷å ¥ÀǪÀðzÀ PÀ£ÁðlPÀ £Á®ÄÌ ¢QÌ£À°è ºÀgÀrvÀÄÛ. •ºÀ¼ÉAiÀÄ ªÉÄʸÀÆgÀÄ ¥ÁæAvÀåPÉÌ ²ªÀªÉÆUÀÎ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ, ªÉÄʸÀÆgÀÄ, ºÁ¸À£À, ªÀÄAqÀå, aPÀ̪ÀÄUÀ¼ÀÆgÀÄ •ªÀÄAUÀ¼ÀÆgÀÄ, §¼Áîj f¯ÉèUÀ¼ÀÆ ªÀÄzÁæ¸ï ¥ÁæAvÀå •GvÀÛgÀ PÀ£ÀßqÀ, zsÁgÀªÁqÀ, ¨É¼ÀUÁ«, ¨ÉÆA¨Á¬Ä ¥ÁæAvÀå
  34. 34. ¥ÁæAvÀåzÉƼÀUÉ/gÁdåzÉƼÀUÉ ±ÉÆõÀuÉ £ÀqÉAiÀÄÄwÛzÀÝ jÃw ªÀiÁvÀæ «©ü£ÀߪÁVvÀÄÛ. EzÀPÉÌ PÁgÀt D PÁ®zÀ°è C¼ÀªÀr¹zÀÝ ««zsÀ PÀȶ ¸ÀA§AzsÀUÀ¼ÀÄ. ªÀiÁvÀæªÀ®èzÉà F ¸ÀA§AzsÀUÀ¼À£ÀÄß KPÀ PÁ®zÀ°è eÁjUÉ vÀgÀ°®è. ¥ÁæAwÃAiÀÄ gÁdåUÀ¼À°è D¼ÀĪÀ CgÀ¸ÀgÀÄ §zÀ¯ÁzÀAvÉ®è ¸ÀA§AzsÀUÀ¼ÀÄ §zÀ¯ÁUÀÄwÛzÀݪÀÅ. ªÀ¸ÁºÀvÀÄ gÁdå vÀ£Àß gÁµÀÖçzÀ°è §AqÀªÁ¼À±Á» ¥ÀÅ£ÀgÀÄvÁàzÀ£É ºÁUÀÆ UÀnÖUÉƽ¸À®Ä ¥ÁæAwÃAiÀÄ PÉëÃvÀæzÀ°è §zÀ¯ÁªÀuÉ vÀAzÀzÀÝ£ÀÄß £ÁªÀÅ PÁtÄvÉÛêÉ. DzÀ PÁgÀt CzÀÄ PÀȶAiÀÄ°è `gÉÊvÀªÁj', `d«ÄãÁÝj' ¥ÀzÀÞwAiÀÄ£ÀÄß eÁjUÉƽ¹vÀÄÛ. PÀ£ÁðlPÀzÀ ¥ÁæAvÀåzÀ°è ªÀ¸ÁºÀvÀıÁ» `gÉÊvÀªÁj' ¥ÀzÀÞwAiÀÄ£ÀÄß eÁjUÉ vÀAzÀgÀÆ CzÀ£ÀÄß PÀÆqÀ¯ÉÃ, KPÀªÀÄÄRªÁV eÁjUÉƽ¸À°®è. CzÀPÁÌV PÀrªÉÄ JAzÀgÉ 40 ªÀµÀðUÀ¼À£ÀÄß vÉUÉzÀÄPÉÆArvÀÄÛ. ªÀiÁvÀæªÀ®èzÉÃ, gÉÊvÀªÁj ¥ÀzÀÞwAiÀÄ£ÀÄß eÁjUÉƽ¸ÀĪÁUÀ ªÀ¸ÁºÀvÀıÁ» `¤dªÁzÀ' gÉÊvÀgÀ£ÀÄß
  35. 35. 3. ªÀÄÆgÀ£ÉAiÀÄzÁV, ¸ÀA¸ÀÌöÈwAiÀÄ C¥ÀgÀQÃAiÀÄvÉ PÀÆqÀ E£ÉÆßAzÀÄ CA±À. PÀ£ÁðlPÀzÀ gÉÊvÀgÀÄ ºÁUÀÆ ¨sÀƪÀiÁ°ÃPÀgÀÄ «±Á®ªÁzÀ ¸ÁA¸ÀÌöÈwPÀ ZËPÀnÖ£À°è MAzÉà DVzÀÝgÀÄ. F ¸ÁA¸ÀÌöÈwPÀ ZËPÀlÄÖ ªÀÄÆ®vÀB zsÁ«ÄðPÀªÁVvÀÄÛ. DzÀ PÁgÀtªÉà ºÉÆÃgÁlUÀ¼ÀÄ zsÁ«ÄðPÀ gÀÆ¥ÀªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀįÉà E®è. 3. ªÀÄÆgÀ£ÉAiÀÄzÁV, ¸ÀA¸ÀÌöÈwAiÀÄ C¥ÀgÀQÃAiÀÄvÉ PÀÆqÀ E£ÉÆßAzÀÄ CA±À. PÀ£ÁðlPÀzÀ gÉÊvÀgÀÄ ºÁUÀÆ ¨sÀƪÀiÁ°ÃPÀgÀÄ «±Á®ªÁzÀ ¸ÁA¸ÀÌöÈwPÀ ZËPÀnÖ£À°è MAzÉà DVzÀÝgÀÄ. F ¸ÁA¸ÀÌöÈwPÀ ZËPÀlÄÖ ªÀÄÆ®vÀB zsÁ«ÄðPÀªÁVvÀÄÛ. DzÀ PÁgÀtªÉà ºÉÆÃgÁlUÀ¼ÀÄ zsÁ«ÄðPÀ gÀÆ¥ÀªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀįÉà E®è. gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ºÉÆÃgÁl CxÀªÁ gÉÊvÀgÀ `¥ÀPÀë'zÀ PÉÆgÀvÉ E£ÉÆßAzÀÄ PÁgÀt. 2. JgÀqÀ£ÉAiÀÄzÁV ¸ÁévÀAvÀæ÷å ¥ÀǪÀðzÀ PÁ®zÀ°è PÀ£ÁðlPÀzÀ PÀȶAiÀÄ°è KPÀ gÀÆ¥ÀzÀ §AqÀªÁ¼À±Á» ¨É¼ÀªÀtÂUÉ EgÀ°®è. 1. ¨sÀƪÀiÁ°ÃPÀgÀ£ÀÄß (CxÀªÁ ªÀUÀðzÁgÀ) ªÀiÁvÀæ gÉÊvÀgÉAzÀÄ ¥ÀjUÀt¹vÀÄÛ. EzÀjAzÁV MAzÀÄ ±ÉæÃtÂÃPÀÈvÀ ªÀåªÀ¸ÉÜ gÉÊvÀ- ¨sÀƪÀiÁ°ÃPÀ ºÁUÀÆ ªÀ¸ÁºÀvÀıÁ» ¨É¼É¬ÄvÀÄ. EzÀÄ ¥ÁæAvÀå; ¥ÁæAvÀå ¢AzÀ «©ü£ÀߪÁVvÀÛ®èzÉ, ±ÉÆõÀuÉAiÀÄ ªÀÄlÖzÀ®Æè «©ü£ÀßvÉAiÀÄ£ÀÄß vÀA¢vÀÄÛ.
  36. 36. gÉÊvÀ ºÉÆÃgÁlUÀ¼À Ä:•gÉÊvÀ ºÉÆÃgÁlzÀ EwºÁ¸ÀzÀ°è ªÉÆvÀÛªÉÆzÀ® gÉÊvÀ ºÉÆÃgÁl ªÉÄʸÀÆj£À CgÀ¸À aPÀÌzÉêÀgÁAiÀÄ (1672-1704)gÀ PÁ®zÀ°è £ÀqɬÄvÀÄ. •¸ÀÄAPÀ ºÁUÀÆ UÉÃt «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ gÉÊvÀgÀ£ÀÄß/¨sÀƪÀiÁ°PÀgÀ£ÀÄß ºÉÆÃgÁlPÉÌ ¥ÉæÃgÉæ¹vÀÄÛ. •gÉÊvÀ ºÉÆÃgÁlzÀ EwºÁ¸ÀzÀ°è ªÉÆvÀÛªÉÆzÀ® gÉÊvÀ ºÉÆÃgÁl ªÉÄʸÀÆj£À CgÀ¸À aPÀÌzÉêÀgÁAiÀÄ (1672-1704)gÀ PÁ®zÀ°è £ÀqɬÄvÀÄ. •¸ÀÄAPÀ ºÁUÀÆ UÉÃt «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ gÉÊvÀgÀ£ÀÄß/¨sÀƪÀiÁ°PÀgÀ£ÀÄß ºÉÆÃgÁlPÉÌ ¥ÉæÃgÉæ¹vÀÄÛ. ªÀUÀð gÀÆ¥ÀzÀ gÉÊvÀ ºÉÆÃgÁlªÀ£ÀÄß £ÁªÀÅ ªÀ¸ÁºÀvÀıÁ» D½éPÉ PÁ®zÀ°è PÁt§ºÀÄzÀÄ. ªÀ¸ÁºÀvÀÄ ¸ÁÜ¥À£É AiÉÆA¢UÉ F gÀÆ¥À §zÀ¯ÁV ºÀtzÀ gÀÆ¥ÀzÀ°è ¤ÃqÀĪÀAvÉ MvÁ۬ĹzÁUÀ gÉÊvÀgÀ CvÀȦÛUÀ¼ÀÄ ¥ÀæPÀlªÁzÀªÀÅ. ªÀUÀð gÀÆ¥ÀzÀ gÉÊvÀ ºÉÆÃgÁlªÀ£ÀÄß £ÁªÀÅ ªÀ¸ÁºÀvÀıÁ» D½éPÉ PÁ®zÀ°è PÁt§ºÀÄzÀÄ. ªÀ¸ÁºÀvÀÄ ¸ÁÜ¥À£É AiÉÆA¢UÉ F gÀÆ¥À §zÀ¯ÁV ºÀtzÀ gÀÆ¥ÀzÀ°è ¤ÃqÀĪÀAvÉ MvÁ۬ĹzÁUÀ gÉÊvÀgÀ CvÀȦÛUÀ¼ÀÄ ¥ÀæPÀlªÁzÀªÀÅ. zÀQët PÀ£ÀßqÀ f¯ÉèAiÀÄ°è 1830gÀ°è gÉÊvÀgÀÄ ªÀÄvÉÆÛªÉÄä ºÉÆÃgÁlªÀ£ÀÄß £ÀqɹgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß £ÁªÀÅ PÁtÄvÉÛêÉ. §¯ÁvÁÌgÀzÀ ªÀ¸ÀÆ°, vÀA¨ÁQ£À ªÉÄÃ¯É KPÀ¸ÁªÀÄåvÉ, PÉÆÃnð£À GzÁÏl£É, ¸ÁÖA¥ï PÀ¸ÀÖA qÀÆån, zÀªÀ¸ÀzsÁ£Àå ºÁUÀÆ ¥ÀzÁxÀðUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ºÉaÑ£À PÀgÀ, ºÁUÀÆ ºÉZÀÄÑwÛgÀĪÀ zÀQët PÀ£ÀßqÀ f¯ÉèAiÀÄ°è 1830gÀ°è gÉÊvÀgÀÄ ªÀÄvÉÆÛªÉÄä ºÉÆÃgÁlªÀ£ÀÄß £ÀqɹgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß £ÁªÀÅ PÁtÄvÉÛêÉ. §¯ÁvÁÌgÀzÀ ªÀ¸ÀÆ°, vÀA¨ÁQ£À ªÉÄÃ¯É KPÀ¸ÁªÀÄåvÉ, PÉÆÃnð£À GzÁÏl£É, ¸ÁÖA¥ï PÀ¸ÀÖA qÀÆån, zÀªÀ¸ÀzsÁ£Àå ºÁUÀÆ ¥ÀzÁxÀðUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ºÉaÑ£À PÀgÀ, ºÁUÀÆ ºÉZÀÄÑwÛgÀĪÀ UÉÃt¬ÄAzÀ E°è£À gÉÊvÀgÀÄ ¥Àæ¥ÀæxÀªÀÄ ¨ÁjUÉ ``PÀÆl'UÀ¼À£ÀÄß
  37. 37. ²ªÀªÉÆUÀÎ f¯ÉèAiÀÄ £ÀUÀgÀ ¥ÀæzÉñÀzÀ°è gÉÊvÀgÀ ºÉÆÃgÁl §jà ºÉÆÃgÁlªÁVgÀ°®è; CzÀÄ zÀAUÉ PÀÆqÀ DVvÀÄÛ. EzÀÄ EwºÁ¸ÀzÀ°è £ÀqÉzÀ ºÉÆÃgÁlUÀ¼À°è CvÀåAvÀ ¥À槮. PÁ¦ü ¨É¼ÉUÁgÀgÀÄ 1890-1910gÀ zÀ±ÀPÀzÀ°è ªÀÄÆgÀÄ ¸ÀAWÀl£ÉUÀ¼À£ÀÄß PÀnÖzÀÝgÀÄ. 1.¨Á¨Á §ÄqÀ£ï ¥ÁèAl¸ïð C¸ÉÆòAiÉÄõÀ£ï (PÀqÀÆgÀÄ); 2. ¸Ëvï ªÉÄʸÀÆgÀÄ ¥ÁèAl¸ïð C¸ÉÆòAiÉÄõÀ£ï (¸ÀPÀ¯ÉñÀ¥ÀÅgÀ), 3.£Ávïð ªÉÄʸÀÆgÀÄ ¹Ãnªï ¥ÁèAl¸ïð C¸ÉÆòAiÉÄñÀ£ï (aPÀ̪ÀÄUÀ¼ÀÆgÀÄ).À ¨ÉÃrPÉUÀ¼ÀÄ ÆgÀÄ ºÁUÀÆ ªÀÄAUÀ¼ÀÆjUÉ gÉ樀 ¸ÀA¥ÀPÀð, ½UÉ ¸Á®, ð£ÉƼÀUÉ PÁ¦ü ¨É¼ÉAiÀÄĪÀÅzÀgÀ ¤µÉÃzsÀªÀ£ÀÄß JvÀÄÛªÀÅzÀÄ, ¥ÀjÃPÁë vÉÆÃlzÀ GzÁÏl£É, À vÀqÉUÀlÖ®Ä PÁ¬ÄzÉ, P À°è K®QÌ ¨É¼É¸À®Ä CªÀPÁ±À. À ¨ÉÃrPÉUÀ¼ÀÄ gÀÄ ºÁUÀÆ ªÀÄAUÀ¼ÀÆjUÉ gÉ樀 ¸ÀA¥ÀPÀð, ½UÉ ¸Á®, £ÉƼÀUÉ PÁ¦ü ¨É¼ÉAiÀÄĪÀÅzÀgÀ ¤µÉÃzsÀªÀ£ÀÄß JvÀÄÛªÀÅzÀÄ, ¥ÀjÃPÁë vÉÆÃlzÀ GzÁÏl£É, vÀqÉUÀlÖ®Ä PÁ¬ÄzÉ, P °è K®QÌ ¨É¼É¸À®Ä CªÀPÁ±À.
  38. 38. ¥ÀæªÀÄÄR ZÀ¼ÀĪÀ½ » ¨É¼ÀªÀtÂUÉAiÀÄ ªÉÊgÀÄzsÀå¢AzÀ ºÀÄnÖPÉÆAqÀ ºÉÆÃgÁl(1920-1931)¨É¼ÀªÀtÂUÉAiÀÄ ªÉÊgÀÄzsÀå¢AzÀ ºÀÄnÖPÉÆAqÀ ºÉÆÃgÁl(1920-1931) •EzÀ£ÀÄß `E«ð£ï PÁ®ÄªÉ' gÉÊvÀgÀ ºÉÆÃgÁlªÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄvÁÛgÉ. •EzÀÄ ªÀÄAqÀå f¯ÉèAiÀÄ°è PÁ®ÄªÉà ¤ÃgÁªÀj¬ÄAzÁV ºÀÄnÖPÉÆAqÀ gÉÊvÀgÀ ºÉÆÃgÁlªÁVvÀÄÛ. • EªÀgÀ ºÉÆÃgÁl MAzÀÄ eÁxÀzÀ gÀÆ¥À ªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉ¢vÀÛ®èzÉÃ, ±ÁAvÀ gÀÆ¥À¢AzÀ ªÀåPÀÛªÁ¬ÄvÀÄ. •ªÀÄÄRåªÁzÀ ¨ÉÃrPÉUÀ¼ÀÄ »ÃVzÀݪÀÅ: •¤Ãj£À PÀgÀzÀ°è PÀrvÀ, ¨ÁèPï ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ £Á±À/CxÀªÁ »AvÉUÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ; PÀAzÁAiÀĪÀ£ÀÄß ºÉaÑ£À PÀAvÀÄUÀ¼À°è ¤ÃqÀ®Ä CªÀPÁ±À ¤ÃqÀĪÀÅzÀÄ; ºÁUÀÆ ¸Á®zÀ §rØAiÀÄ°è PÀrvÀ ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ. •EzÀ£ÀÄß `E«ð£ï PÁ®ÄªÉ' gÉÊvÀgÀ ºÉÆÃgÁlªÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄvÁÛgÉ. •EzÀÄ ªÀÄAqÀå f¯ÉèAiÀÄ°è PÁ®ÄªÉà ¤ÃgÁªÀj¬ÄAzÁV ºÀÄnÖPÉÆAqÀ gÉÊvÀgÀ ºÉÆÃgÁlªÁVvÀÄÛ. • EªÀgÀ ºÉÆÃgÁl MAzÀÄ eÁxÀzÀ gÀÆ¥À ªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉ¢vÀÛ®èzÉÃ, ±ÁAvÀ gÀÆ¥À¢AzÀ ªÀåPÀÛªÁ¬ÄvÀÄ. •ªÀÄÄRåªÁzÀ ¨ÉÃrPÉUÀ¼ÀÄ »ÃVzÀݪÀÅ: •¤Ãj£À PÀgÀzÀ°è PÀrvÀ, ¨ÁèPï ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ £Á±À/CxÀªÁ »AvÉUÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ; PÀAzÁAiÀĪÀ£ÀÄß ºÉaÑ£À PÀAvÀÄUÀ¼À°è ¤ÃqÀ®Ä CªÀPÁ±À ¤ÃqÀĪÀÅzÀÄ; ºÁUÀÆ ¸Á®zÀ §rØAiÀÄ°è PÀrvÀ ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ.
  39. 39. gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ºÉÆÃgÁl ªÉÄʸÀÆgÀÄ ¥ÁæAvÀåzÀ UÀr ¥ÀæzÉñÀzÀ°è DgÀA¨sÀUÉÆAq ¢üÃfAiÀĪÀgÀÄ gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ºÉÆÃgÁlzÀ°è gÉÊvÀgÀ£ÀÄß vÀgÀ®Ä PÁgÀtUÀ½zÀݪÀÅ. ĪÀÅzÀjAzÀ ºÉÆÃgÁlPÉÌ E£ÀßµÀÄÖ ¥ÀÅ¶Ö ¹UÀÄwÛvÀÄÛ. JgÀqÀ£ÉAiÀÄzÁV ««zsÀ gÉ UÀ¼ÁUÀ§ºÀÄ¢vÀÄÛ.CzÉãÉà EzÀÝgÀÆ UÁA¢üÃf PÀgÉUÉ gÉÊvÀgÀÄ ªÀĺÀvÀéªÀ£ÀÄ üÃfAiÀĪÀgÀÄ PÀgÉ PÉÆlÖ `CgÀtå ¸ÀvÁåUÀæºÀ'ªÀ£ÀÄß GvÀÛgÀ PÀ£ÀßqÀ f¯ÉèAiÀÄ C ÊvÀgÀÄ, «±ÉõÀªÁV ¥Àj²µÀÖeÁw gÉÊvÀgÀÄ £ÀqɹzÀgÀÄ. E°èzÀÝ ªÀÄÄRå «µÀAiÀÄ C gï ¸Áܦ¸ÀĪÀÅzÀÄ- GgÀĪÀ®Ä ºÀPÀÄÌ CzÀgÉÆA¢UÉ UÉÃtÂAiÀÄ «µÀAiÀĪÀÇ PÀÆqÀ ¸ E«ð£ï ¸ÀAzsÁ£ÀzÉÆA¢UÉ F ºÉÆÃgÁl ªÀÄÄPÁÛAiÀĪÁzÀgÀÆ GvÀÛgÀ PÀ£ÀßqÀ f¯ÉèA £ÀqɬÄvÀÄ.
  40. 40. •UÉÃtÂzÁgÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¨sÀƪÀiÁ°ÃPÀgÀ £ÀqÀÄªÉ £ÀqÉzÀ ºÉÆÃgÁlªÀ£ÀÄß 1951gÀ PÁ®zÀ°è £ÁªÀÅ UÀÄgÀÄw¸À§ºÀÄzÀÄ •GvÀÛgÀ PÀ£ÀßqÀ f¯ÉèAiÀÄ°è 1950gÀ zÀ±ÀPÀzÀ°è ¸ÀªÀiÁdªÁ¢UÀ¼ÀÄ gÉÊvÀ ºÉÆÃgÁlªÀ£ÀÄß £ÀqɹzÀÝgÀÄ. CªÀgÀ ºÉÆÃgÁl UÉÃtÂzÁjPÉ «gÀÄzÀÞ; ¨sÀƪÀiÁ°ÃPÀvÀézÀ «gÀÄzÀÞ DVvÀÄÛ.
  41. 41. gÉÊvÀ ¸ÀAWÀUÀ¼ ÀÄ UÀ¼ÀÄ 1968/79gÀ°è ºÀ½AiÀiÁ¼ÀzÀ°è PÀ§Ä⠨ɼÉUÁgÀgÀÄ ¤¢ðµÀÖ PÁSÁð£ÉUÉ PÀ§ Æ DPÀæªÀÄt ZÀ¼ÀªÀ½; EvÁå¢ ZÀ¼ÀªÀ½UÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁrzÀgÀÆ, 1980gÀ zÀ±ÀPÀzÀ°è ÀÄ. CAvÀåPÉÌ PÀ§Ä⠨ɼÀUÁgÀgÀ ¸ÀAWÀl£É C¹ÛvÀéPÉÌ §A¢vÀÄ PÀ̪ÀÄUÀ¼ÀÆgÀÄ ªÀįɣÁqÀÄ ¥ÀæzÉñÀzÀ°è zÀQët ¨sÁgÀvÀ ¸ÀtÚ ¨É¼ÉUÁgÀgÀ ªÀÄÄRåªÁV ªÁtÂdå ¨É¼ÉUÀ½UÁVvÀÄÛ. ªÀÄÄRåªÁV, PÁ¦ü, K®QÌ ºÁUÀÆ ¨sÀvÀÛ C®èz ÄÄlÄÖUÉÆîÄ, ¨É¼ÉUÀ¼À£ÀÄß EZÁÒ£ÀĸÁgÀªÁV ªÀiÁgÀĪÀ C¢üPÁgÀPÁÌV ºÉÆÃg PÉ®ªÉà PÉëÃvÀæPÉÌ ¹Ã«ÄvÀªÁVzÀÝ PÁgÀt EzÀÄ ¥À槮ªÁzÀ ºÉÆÃgÁlªÁV ºÉÆgÀºÉ AvÀåPÉÌ PÀ§Ä⠨ɼÀUÁgÀgÀ ¸ÀAWÀl£É C¹ÛvÀéPÉÌ §A¢vÀÄ À̪ÀÄUÀ¼ÀÆgÀÄ ªÀįɣÁqÀÄ ¥ÀæzÉñÀzÀ°è zÀQët ¨sÁgÀvÀ ¸ÀtÚ ¨É¼ÉUÁgÀgÀ ªÀÄÄRåªÁV ªÁtÂdå ¨É¼ÉUÀ½UÁVvÀÄÛ. ªÀÄÄRåªÁV, PÁ¦ü, K®QÌ ºÁUÀÆ ¨sÀvÀÛ C®èzÉ ÄÄlÄÖUÉÆîÄ, ¨É¼ÉUÀ¼À£ÀÄß EZÁÒ£ÀĸÁgÀªÁV ªÀiÁgÀĪÀ C¢üPÁgÀPÁÌV ºÉÆÃgÁ PÉ®ªÉà PÉëÃvÀæPÉÌ ¹Ã«ÄvÀªÁVzÀÝ PÁgÀt EzÀÄ ¥À槮ªÁzÀ ºÉÆÃgÁlªÁV ºÉÆgÀºÉÆ À§Ä⠨ɼÉUÁgÀgÀ ¸ÀAWÀl£É ÄlÖzÀ®Æè PÀ§Ä⠨ɼÉUÁgÀgÀÄ MAzÀÄ ¸ÀAWÀl£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¸Á À§Ä⠨ɼÉUÁgÀgÀ ¸ÀAWÀl£É ÄlÖzÀ®Æè PÀ§Ä⠨ɼÉUÁgÀgÀÄ MAzÀÄ ¸ÀAWÀl£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¸Á
  42. 42. 1980gÀ zÀ±ÀPÀzÀ £ÀAvÀgÀ £ÀqÉzÀ ºÉÆÃgÁlªÀ£ÀÄß ``£ÀªÀ gÉÊvÀ' ºÉÆÃgÁlªÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄvÁÛgÉ. EzÀPÉÌ PÁgÀtUÀ¼ÀÄ 1. F »A¢£À ºÉÆÃgÁlUÀ¼ÀAvÉ gÉÊvÀ ºÉÆÃgÁl H½UÀªÀiÁ£Àå/¸ÀgÀAeÁªÀıÁ» «gÀÄzÀÞªÁVgÀ°®è, 2. ºÉÆÃgÁlUÀ¼À vÀ¼ÀºÀ¢ ªÁtÂdå ¨É¼ÉUÀ¼À£ÀÄß ¨É¼É¸ÀĪÀ gÉÊvÀgÀÄ ºÁUÀÆ ªÀÄzsÀåªÀÄ gÉÊvÀgÀ £ÀqÀÄªÉ EvÀÄÛ 3. ¥ÀPÁëwÃvÀ £É¯ÉUÀnÖ£À°è DgÀA¨sÀªÁ¬ÄvÀÄ. 4. ºÉÆÃgÁlzÀ ¥ÀjPÀ®à£É UÁæ«ÄÃt ¥ÀæzÉñÀPÉÌ ¹Ã«ÄvÀªÁUÀzÉ gÁdå, zÉñÀ, CAvÁgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ¸ÀA§AzsÀUÀ½UÀÆ «±Á® ªÁVvÀÄÛ. 5. DAvÀjPÀ ªÉÊgÀÄzsÀåUÀ½VAvÀ ¨ÁºÀå ªÉÊgÀÄzsÀåUÀ½UÉ ºÉaÑ£À ªÀĺÀvÀé ¤ÃrvÀÄÛ. 6. ¥Àæ¥ÀæxÀªÀÄ ¨ÁjUÉ gÁdQÃAiÀÄ, ¸ÁªÀiÁfPÀ ºÁUÀÆ DyðPÀ ¸ÀA§AzsÀ UÀ¼À «±ÉèõÀuÉ ªÀiÁr ºÉƸÀ ¸ÀAªÁzÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀȶֹzÀªÀÅ. 7. CAwªÀĪÁV ºÉƸÀ vÁwéPÀ ¸ÉÊzÁÞAwPÀ ZËPÀlÖ£ÀÄß ÀéAiÀÄ ¸À«ÄwUÉ CªÀPÁ±À ªÀiÁrzÀgÀÆ CzÀÄ ºÉZÀÄÑ PÁ® ¨Á¼À°®è. PÁgÀtªÉAzÀgÉ ÁzÀ vÁwéPÀ ZËPÀlÖ£ÀÄß ¤«Äð¸À°®è. À PÉÆgÀvÉ EvÀÄÛ. ®ªÁVgÀ°®è. «±Éèö¸ÀĪÀ CxÀªÁ CzÀPÁÌV gÉÊvÀgÀ£ÀÄß vÀAiÀiÁgÀÄ ªÀiÁqÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà vÀA
  43. 43. PÀ£ÁðlPÀ gÉÊvÀ ºÉÆÃgÁlUÀ¼À°è CvÀåAvÀ ªÀĺÀvÀÛgÀ ¥ÁvÀæ ªÀ»¹zÀÄÝ PÀ£ÁðlPÀ gÁdå gÉÊvÀ ¸ÀAWÀPÀ£ÁðlPÀ gÁdå gÉÊvÀ ¸ÀAWÀ. F gÉÊvÀ ¸ÀAWÀl£É ªÀÄÄAzÉ ««zsÀ f¯Éè gÉÊvÀgÀ ¨ÉÃrPÉUÀ¼À£ÀÄß PÉÆæÃrÃPÀj¹ ¸À£Àߢ£À gÀÆ¥ÀzÀ°è ªÀÄÄA ¢mÁÖUÀ CzÀÄ `gÁdå gÉÊvÀ ¸ÀAWÀ'ªÁV ¥ÀjªÀwðvÀªÁ¬ÄvÀÄ. 1. gÉÊvÀ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ°è ¨sÁUÀªÀ»¹zÀ J¯Áè gÉÊvÀgÀ£ÀÄß, gÉÊvÀ ªÀÄÄRAqÀgÀ£ÀÄß ¨ÉõÀgÀvÁÛV ©qÀÄUÀqÉ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. 2. gÉÊvÀgÀ ºÀvÉÆÃnUÉ «ÄÃjzÀ ¸ÀPÁðgÀ «gÀÆ¥ÀUÉÆAqÀ ¸Á®¤Ãw, ¨É¯É ¤Ãw ªÀÄvÀÄÛ ¯Éë¤ÃwUÀ½AzÀ gÉÊvÀgÀ ªÉÄÃ¯É ºÉÃgÀ®àlÖ J¯Áè PÀÈvÀPÀ ¸Á®UÀ¼À£ÀÆß, JAzÀgÉ PÀȶUÉ PÉÆlÖ ¸ÀºÀPÁj ªÀÄvÀÄÛ ªÁtÂdå ¨ÁåAPï ¸Á®UÀ¼À£ÀÄß ¥ÀÇtðªÁV ªÀÄ£Àß ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. 3. ºÀtPÁ¹£À ¸ÀA¸ÉÜUÀ½AzÀ ¥ÀqÉzÀ gÉÊvÀgÀ ¸Á® ªÀÄgÀÄ¥ÁªÀwAiÀiÁUÀzÉ ºÀgÁfUÉƼÀ¥ÀlÄÖ ºÀ¸ÁÛAvÀgÀUÉÆArgÀĪÀ ¹ÜgÀ D¹ÛUÀ¼À£ÀÄß ªÁ¥À¸ÀÄì PÉÆqÀ¨ÉÃPÀÄ. 1. gÉÊvÀ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ°è ¨sÁUÀªÀ»¹zÀ J¯Áè gÉÊvÀgÀ£ÀÄß, gÉÊvÀ ªÀÄÄRAqÀgÀ£ÀÄß ¨ÉõÀgÀvÁÛV ©qÀÄUÀqÉ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. 2. gÉÊvÀgÀ ºÀvÉÆÃnUÉ «ÄÃjzÀ ¸ÀPÁðgÀ «gÀÆ¥ÀUÉÆAqÀ ¸Á®¤Ãw, ¨É¯É ¤Ãw ªÀÄvÀÄÛ ¯Éë¤ÃwUÀ½AzÀ gÉÊvÀgÀ ªÉÄÃ¯É ºÉÃgÀ®àlÖ J¯Áè PÀÈvÀPÀ ¸Á®UÀ¼À£ÀÆß, JAzÀgÉ PÀȶUÉ PÉÆlÖ ¸ÀºÀPÁj ªÀÄvÀÄÛ ªÁtÂdå ¨ÁåAPï ¸Á®UÀ¼À£ÀÄß ¥ÀÇtðªÁV ªÀÄ£Àß ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. 3. ºÀtPÁ¹£À ¸ÀA¸ÉÜUÀ½AzÀ ¥ÀqÉzÀ gÉÊvÀgÀ ¸Á® ªÀÄgÀÄ¥ÁªÀwAiÀiÁUÀzÉ ºÀgÁfUÉƼÀ¥ÀlÄÖ ºÀ¸ÁÛAvÀgÀUÉÆArgÀĪÀ ¹ÜgÀ D¹ÛUÀ¼À£ÀÄß ªÁ¥À¸ÀÄì PÉÆqÀ¨ÉÃPÀÄ.
  44. 44. •1956jAzÀ 1980gÀªÀgÉUÉ QæAiÀiÁ²Ã®ªÁVzÀÝ PÀ£ÁðlPÀ ¥ÁæAvÀ gÉÊvÀ ¸ÀAWÀ (¹.¦.JA. ¥ÀPÀëzÀ gÉÊvÀ WÀlPÀ) £ÀAvÀgÀ »£ÀßqÉAiÀÄ£ÀÄß PÀArvÀÄ. •1990gÀ zÀ±ÀPÀzÀ PÉÆ£ÉAiÀÄ ªÀµÀðUÀ¼À°è ªÀÄÄRåªÁV ¨ÁUÀÆgÀÄ-£À«¯É ºÉÆÃgÁlzÀ ªÀÄÆ®PÀ PÀªÀÄÆ夸ïÖ ¥Ánð D¥sï EArAiÀiÁzÀ `Q¸Á£ï ¸À¨sÁ'ªÀÅ d£À¦æAiÀÄvÉ UÀ½¹vÀÄ. •1960-1970gÀ zÀ±ÀPÀUÀ¼À°è §¼Áîj f¯ÉèAiÀÄ ºÉƸÀ¥ÉÃmÉAiÀÄ PÀ§Ä⠨ɼÉUÁgÀgÀ ºÉÆÃgÁl, 1980gÀ zÀ±ÀPÀzÀ°è ¨sÁgÀwÃAiÀÄ d£ÀvÁ ¥ÀPÀëzÀ PÁAiÀÄðPÀvÀðjAzÀ ¸ÀAWÀnvÀgÁzÀ ¸ÀļÀå-GqÀĦ •1956jAzÀ 1980gÀªÀgÉUÉ QæAiÀiÁ²Ã®ªÁVzÀÝ PÀ£ÁðlPÀ ¥ÁæAvÀ gÉÊvÀ ¸ÀAWÀ (¹.¦.JA. ¥ÀPÀëzÀ gÉÊvÀ WÀlPÀ) £ÀAvÀgÀ »£ÀßqÉAiÀÄ£ÀÄß PÀArvÀÄ. •1990gÀ zÀ±ÀPÀzÀ PÉÆ£ÉAiÀÄ ªÀµÀðUÀ¼À°è ªÀÄÄRåªÁV ¨ÁUÀÆgÀÄ-£À«¯É ºÉÆÃgÁlzÀ ªÀÄÆ®PÀ PÀªÀÄÆ夸ïÖ ¥Ánð D¥sï EArAiÀiÁzÀ `Q¸Á£ï ¸À¨sÁ'ªÀÅ d£À¦æAiÀÄvÉ UÀ½¹vÀÄ. •1960-1970gÀ zÀ±ÀPÀUÀ¼À°è §¼Áîj f¯ÉèAiÀÄ ºÉƸÀ¥ÉÃmÉAiÀÄ PÀ§Ä⠨ɼÉUÁgÀgÀ ºÉÆÃgÁl, 1980gÀ zÀ±ÀPÀzÀ°è ¨sÁgÀwÃAiÀÄ d£ÀvÁ ¥ÀPÀëzÀ PÁAiÀÄðPÀvÀðjAzÀ ¸ÀAWÀnvÀgÁzÀ ¸ÀļÀå-GqÀĦ
  45. 45. Q¸Á£ï ¸À¨sÁzÀ ¨ÁUÀÆgÀÄ-£À«¯É ºÉÆÃgÁl Q¸Á£ï ¸À¨sÁzÀ ¨ÁUÀÆgÀÄ-£À«¯É ºÉÆÃgÁl 1998gÀ°è Q¸Á£ï ¸À¨sÁªÀÅ (¹.¦.L ¥ÀPÀëzÀ gÉÊvÀ WÀlPÀ) `¨ÁUÀÆgÀÄ-£À«¯É'AiÀÄ gÉÊvÀ ZÀ¼ÀªÀ½ ªÀÄÆ®PÀ gÁdåzÀ UÀªÀÄ£À ¸É¼É¬ÄvÀÄ........¸ÀzÀåPÀÌAvÀÆ ¸ÀªÀĸÉå ¸ÀªÀĸÉåAiÀiÁVAiÉÄà G½¢zÉ JAzÀÄ ºÉüÀzÉ «¢ü¬Ä®è. ºÉƸÀ¥ÉÃmÉAiÀÄ PÀ§Ä⠨ɼÉUÁgÀgÀ ºÉÆÃgÁl ºÉƸÀ¥ÉÃmÉAiÀÄ PÀ§Ä⠨ɼÉUÁgÀgÀ ºÉÆÃgÁl PÀ§Äâ PÁSÁð£ÉUÀ¼ÀÄ gÉÊvÀgÀ PÀ©âUÉ ¸ÀjAiÀiÁzÀ ¨É¯É PÉÆqÀ¢zÁÝUÀ¯É¯Áè gÁdå ¸ÀgÀPÁgÀPÉÌ ªÀÄ£À« ¸À°è¹ ºÉZÀÄÑ ¨É¯É ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ°è AiÀıÀ¹éAiÀiÁVzÉ.
  46. 46. ¨sÁgÀwÃAiÀÄ d£ÀvÁ ¥ÀPÀëzÀ zÀQët-PÀ£ÀßqÀ PÉÃA¢ævÀ gÉÊvÀ ZÀ¼ÀªÀ½UÀ¼ÀÄ 1980gÀ zÀ±ÀPÀzÀ°è ¸ÀļÀå ºÁUÀÆ GqÀĦ ¥ÀæzÉñÀUÀ¼À°è gÉÊvÀgÀ£ÀÄß ¸ÀAWÀn¹ ºÉÆÃgÁl ªÀiÁrzÀªÀgÀ°è ¥ÀæªÀÄÄRgÀÄ ¸ÀzÁ£ÀAzÀUËqÀ ªÀÄvÀÄÛ qÁ.«.J¸ï. DZÁAiÀÄð CªÀgÀÄ. £ÀÆgÁgÀÄ-¸Á«gÁgÀÄ ¸ÀASÉåAiÀÄ°è£À §qÀd£ÀgÀ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀPÀæªÀÄ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÉA§ ¨ÉÃrPÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀgÀPÁgÀ vÀ½î ºÁQzÁUÀ ¸ÀļÀå¢AzÀ ªÀÄAUÀ¼ÀÆj£ÀªÀgÉUÉ ¸Á«gÁgÀÄ d£À gÉÊvÀgÀ ¥ÁzÀAiÀiÁvÉæ £ÀqɬÄvÀÄ. EzÉà ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è «.J¸ï.DZÁAiÀÄð CªÀgÀ £ÉÃvÀÈvÀézÀ°è PÀÆqÀ EzÉà GzÉÝñÀPÁÌVAiÉÄà GqÀĦ¬ÄAzÀ ªÀÄAUÀ¼ÀÆj£ÀªÀgÉUÉ ¥ÁzÀAiÀiÁvÉæ £ÀqɬÄvÀÄ. F C«gÀvÀ ºÉÆÃgÁlUÀ½AzÁV `¥ÀmÉÖ' E®èzÀ ¸Á«gÁgÀÄ gÉÊvÀjUÉ `¥ÀmÉÖ' zÉÆgɬÄvÀÄ JA.Dgï. ¦. J¯ï vÉÊ® ¸ÀgÀ§gÁdÄ: vÉÆÃl d«ÄãÀÄUÀ¼À£ÀÄß PÀ¼ÉzÀÄPÉƼÀÄîªÀ ¨sÀAiÀÄ MAzÉqÉAiÀiÁzÀgÉ ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ PÀqÉ ¥ÉÊ¥ï ¸ÉÆÃjPɬÄAzÀ ¥Àj¸ÀgÀ ºÁ¼ÁUÀĪÀ ¨sÀAiÀĪÀÇ gÉÊvÀjVgÀÄ ªÀÅzÀjAzÀ gÉÊvÀgÀ£ÀÄß F ¨sÁUÀzÀ°è ¸ÀAWÀn¸À®Ä JA.Dgï. ¦. J¯ï vÉÊ® ¸ÀgÀ§gÁdÄ: vÉÆÃl d«ÄãÀÄUÀ¼À£ÀÄß PÀ¼ÉzÀÄPÉƼÀÄîªÀ ¨sÀAiÀÄ MAzÉqÉAiÀiÁzÀgÉ ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ PÀqÉ ¥ÉÊ¥ï ¸ÉÆÃjPɬÄAzÀ ¥Àj¸ÀgÀ ºÁ¼ÁUÀĪÀ ¨sÀAiÀĪÀÇ gÉÊvÀjVgÀÄ ªÀÅzÀjAzÀ gÉÊvÀgÀ£ÀÄß F ¨sÁUÀzÀ°è ¸ÀAWÀn¸À®Ä
  47. 47. ¸À«ÄwAiÀÄ ¨sÀƸÀ«ÄwAiÀÄ ¨sÀÆ ºÉÆÃgÁlºÉÆÃgÁl 1. ¹¢è¥ÀÅgÀ ¨sÀÆ ºÉÆÃgÁl : ¨sÀzÁæªÀw vÁ®ÆQ£À ¹ ¢è¥ÀÅgÀzÀ°è ¨sÀÆ¥Á¼ÀA J£ÀÄߪÀ d«ÄãÁÝgÀ zÀ°vÀjUÉ ¸ÉÃgÀ¨ÉÃPÁVzÀÝ 33 JPÀgÉ ¤ÃgÁªÀj ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß DPÀæ«Ä¹PÉÆArzÀÝ£ÀÄ. ¥ÀjuÁªÀĪÁV 1997gÀ ¥sɧæªÀjAiÀÄ°è ¸ÀgÀ¢ ¸ÀvÁåUÀæºÀªÀ£ÀÄß r.J¸ï.J¸ï. ¸ÀAWÀn¹vÀÄ. »ÃUÁV 1978gÀ r¸ÉA§£Àð°è zÀ°vÀjUÉ vÀ¯Á MAzÉÆAzÀÄ JPÀgÉ ¤ÃgÁªÀj d«ÄãÀÄ zÉÆgÀQvÀÄ. 2. ZÀAzÀUÉÆÃqÀÄ ¨sÀÆ ºÉÆÃgÁl : 1979gÀ dįÉÊ 24gÀAzÀÄ ¸ÀªÉð £ÀA.74gÀ 600 JPÀgÉ §UÀgï ºÀÄPÀÄA ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ°è 300 JPÀgÉAiÀÄ£ÀÄß r.J¸ï.J¸ï. £ÉÃvÀÈvÀézÀ°è zÀ°vÀgÀÄ DPÀæ«Ä¹zÀgÀÄ. UÁæªÀÄzÀ 60 PÀÄlÄA§UÀ½UÉ vÀ¯Á 5 JPÀgÉAiÀÄAvÉ d«ÄãÀÄ zÀQÌvÀÄ. 3. ªÉÄzÀQ£Á¼À ¨sÀÆ ºÉÆÃgÁl: °AUÀ¸ÀÆj£À ªÉÄzÀQ£Á¼ÀzÀ°è 1984jAzÀ ¨sÀÆ ºÉÆÃgÁl £ÀqÉAiÀÄÄwÛvÀÄÛ. ¥ÀjuÁªÀĪÁV,
  48. 48. £ÀPÀì¯ÉÊmï »£É߯ÉAiÀÄ gÉÊvÀ PÀÆ° PÁ«ÄðPÀgÀ ¸ÀAWÀzÀ gÁAiÀÄZÀÆgÀÄ ºÉÆÃgÁl PÀ£ÁðlPÀzÀ CvÀåAvÀ »AzÀĽzÀ ¥ÀæzÉñÀªÉAzÀÄ AiÀiÁªÀvÉÆÛà ¥ÀjUÀt¸À¯ÁzÀ gÁAiÀÄZÀÆgÀÄ ¥ÀæzÉñÀzÀ°è £ÀPÀì¯ÉÊmï »£É߯ÉAiÀÄ `gÉÊvÀ PÀÆ° PÁ«ÄðPÀgÀ ¸ÀAWÀ'ªÀÅ gÉÊvÀgÀ£ÀÄß ¸ÀAWÀn¸ÀĪÀ°è 1990gÀ zÀ±ÀPÀzÀ°è ¤uÁðAiÀÄPÀ ¥ÁvÀæªÀ£ÀÄß ªÀ»¸ÀÄvÀÛzÉ. PÀ£ÁðlPÀzÀ CvÀåAvÀ »AzÀĽzÀ ¥ÀæzÉñÀªÉAzÀÄ AiÀiÁªÀvÉÆÛà ¥ÀjUÀt¸À¯ÁzÀ gÁAiÀÄZÀÆgÀÄ ¥ÀæzÉñÀzÀ°è £ÀPÀì¯ÉÊmï »£É߯ÉAiÀÄ `gÉÊvÀ PÀÆ° PÁ«ÄðPÀgÀ ¸ÀAWÀ'ªÀÅ gÉÊvÀgÀ£ÀÄß ¸ÀAWÀn¸ÀĪÀ°è 1990gÀ zÀ±ÀPÀzÀ°è ¤uÁðAiÀÄPÀ ¥ÁvÀæªÀ£ÀÄß ªÀ»¸ÀÄvÀÛzÉ. vÀé ªÀiÁzÀjAiÀÄ£Éßà ¤gÁPÀj¸ÀĪÀ F ¸ÀA¸ÉÜ ¸ÀAWÀl£É PÀqÀÄ JqÀ¥ÀAyÃAiÀÄ zsÉÆà À¯Áì÷égï UÀÆæ¥ï J£ÀÄߪÀ ¸ÀAWÀl£ÉAiÉÆA¢UÉ UÀÄgÀÄw¹PÉÆArzÀÝ gÉÊvÀ PÀÆ° ÉÆvÉUÉ ¦.qÀ§Æè÷å.f.AiÀÄ E¤ßvÀgÀ WÀlPÀUÀ¼ÁzÀ PÀ£ÁðlPÀ «ªÉÆÃZÀ£Á gÀAUÀ, ¦Ã PÉÃAzÀæ ºÁUÀÆ ¥ÀæUÀw¥ÀgÀ AiÀÄĪÀd£À ¸ÀAWÀUÀ¼À ¸ÀºÀPÁgÀzÉÆA¢UÉ gÉÊvÀ PÉƼÀî®Ä PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß ºÀ«ÄäPÉÆArvÀÄÛ.
  49. 49. ²gÁzÀ gÉÊvÀgÀ ºÉÆÃgÁl²gÁzÀ WÀl£ÉUÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ «ªÀgÀUÀ¼À£ÀÄß ºÉüÀĪÀÅzÁzÀgÉ WÀl£ÉAiÀÄÄ DgÀA¨sÀUÉƼÀî®Ä ¸ÀÆZÀ£É ¹QÌzÉÝà 1998gÀ CPÉÆÖçgï 27gÀAzÀÄ. D ¢£À JA¢£ÀAvÉ gÉÊvÀgÀÄ 35,000PÀÆÌ ºÉZÀÄÑ aî PÀqÀ¯ÉPÁ¬ÄAiÀÄ£ÀÄß ²gÁzÀ J.¦.JA.¹. ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖUÉ vÀAzÀgÀÄ. PÉêÀ® MAzÀÄ ªÁgÀzÀ »AzÉ QéAmÁ¯ÉÎ 1400 gÀÆ¥Á¬Ä EvÀÄÛ. DzÀgÉ, ¤jÃPÉëUÀÆ «ÄÃjzÀ ºÉaÑ£À ¥sÀ¸À®Ä ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖUÉ §AzÁPÀët ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖ zÀ¯Áè½UÀ¼ÀÄ 1400 gÀÆ¥Á¬Ä EzÀÝ ¨É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß PÉêÀ® 600 gÀÆ¥Á¬ÄUÉ E½¹©lÖgÀÄ. ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖAiÀÄ°è QéAmÁ¯ï ©ÃdPÉÌ gÀÆ.1800 PÉÆlÄÖ Rjâ¹, ¸Á«gÁgÀÄ gÀÆ¥Á¬ÄUÀ¼À£ÀÄß UÉƧâgÀPÁÌV «¤AiÉÆÃV¹ ±ÉÃAUÁ ¨É¼ÉUÁV RZÀÄð ªÀiÁrzÀÝ gÉÊvÀgÀ ºÉUÀ® ªÉÄÃ¯É ¸Á«gÁgÀÄ gÀÆ¥Á¬ÄUÀ¼À ¸Á®zÀ ºÉÆgÉ ºÉUÀ¯ÉÃjzÀAvÉ JAzÀxÀð. 1800 gÀÆ¥Á¬Ä¬ÄAzÀ ¨É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß 600 gÀÆ¥Á¬ÄUÉ E½¹zÀÝ£ÀÄß gÉÊvÀgÀÄ GUÀæªÁVAiÉÄà ¥Àæw¨sÀn¹zÀgÀÄ. ²gÁzÀ WÀl£ÉUÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ «ªÀgÀUÀ¼À£ÀÄß ºÉüÀĪÀÅzÁzÀgÉ WÀl£ÉAiÀÄÄ DgÀA¨sÀUÉƼÀî®Ä ¸ÀÆZÀ£É ¹QÌzÉÝà 1998gÀ CPÉÆÖçgï 27gÀAzÀÄ. D ¢£À JA¢£ÀAvÉ gÉÊvÀgÀÄ 35,000PÀÆÌ ºÉZÀÄÑ aî PÀqÀ¯ÉPÁ¬ÄAiÀÄ£ÀÄß ²gÁzÀ J.¦.JA.¹. ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖUÉ vÀAzÀgÀÄ. PÉêÀ® MAzÀÄ ªÁgÀzÀ »AzÉ QéAmÁ¯ÉÎ 1400 gÀÆ¥Á¬Ä EvÀÄÛ. DzÀgÉ, ¤jÃPÉëUÀÆ «ÄÃjzÀ ºÉaÑ£À ¥sÀ¸À®Ä ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖUÉ §AzÁPÀët ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖ zÀ¯Áè½UÀ¼ÀÄ 1400 gÀÆ¥Á¬Ä EzÀÝ ¨É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß PÉêÀ® 600 gÀÆ¥Á¬ÄUÉ E½¹©lÖgÀÄ. ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖAiÀÄ°è QéAmÁ¯ï ©ÃdPÉÌ gÀÆ.1800 PÉÆlÄÖ Rjâ¹, ¸Á«gÁgÀÄ gÀÆ¥Á¬ÄUÀ¼À£ÀÄß UÉƧâgÀPÁÌV «¤AiÉÆÃV¹ ±ÉÃAUÁ ¨É¼ÉUÁV RZÀÄð ªÀiÁrzÀÝ gÉÊvÀgÀ ºÉUÀ® ªÉÄÃ¯É ¸Á«gÁgÀÄ gÀÆ¥Á¬ÄUÀ¼À ¸Á®zÀ ºÉÆgÉ ºÉUÀ¯ÉÃjzÀAvÉ JAzÀxÀð. 1800 gÀÆ¥Á¬Ä¬ÄAzÀ ¨É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß 600 gÀÆ¥Á¬ÄUÉ E½¹zÀÝ£ÀÄß gÉÊvÀgÀÄ GUÀæªÁVAiÉÄà ¥Àæw¨sÀn¹zÀgÀÄ.
  50. 50. ¸ÀévÀB MPÀÌ®ÄvÀ£ÀzÀ°èAiÉÄà UÉAiÉÄä ªÀiÁqÀĪÀ ©wÛ ¨É¼É vÉUÉAiÀÄĪÀ ªÀåQÛ ¤dªÁzÀ gÉÊvÀ£É¤¸ÀÄvÁÛ£É. GwÛ¹, ©wÛ¹, ¨É¼ÉAiÀÄ£ÀÄß vÁ£É¯ÉÆè EzÀÄÝ PÉÆAqÀÄ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀªÀ£ÀÄ ¥ÀgÉÆÃPÀë gÉÊvÀ E®èªÉ C£ÀĨsÉÆÃUÀzÁgÀ£É£Àß ¨ÉÃPÁUÀÄvÀÛzÉ. gÉÊvÀgÀ ZÀ¼ÀªÀ½ CxÀªÁ ZÀ¼ÀªÀ½ J£ÀÄߪÀ°è ¤¢ðµÀÖ UÀÄj, ¹zÁÞAvÀzÀ ¥ÀæPÀgÀt«zÀÄÝ, ºÉÆÃgÁl £ÀqÉAiÀÄĪÀÅ¢gÀÄvÀÛzÉ. CzÀgÀ°è gÉÊvÀ PÁAiÀÄPÀ ªÀiÁqÀĪÀ ªÀgÉ®èjUÀÆ ¥Á®ÄzÁjPÉ EgÀ§®èzÀÄ. EzÀÄ C»A¸ÁvÀäPÀªÁVgÀ§ºÀÄzÀÄ. »A¸ÁvÀäPÀ ¥ÀæªÀÈwÛUÀ¼ÀÆ ¸ÉÃjPÉÆAqÀÄ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ CxÀðªÀ£ÀÄß ºÁ¼ÀÄUÉqÀĪÀ§ºÀÄzÀÄ. C»A¸ÁvÀäPÀ `UÁA¢üÃ¥ÀætÂÃvÀ' «zsÁ£ÀªÀ£ÀÄß `gÉÊvÀ ¸ÀvÁåUÀæºÀ'ªÉ£ÀߧºÀÄzÀÄ. EzÀÄ ¥ÀæeÉÕAiÀÄ£ÀÄß PÁr ¸À®è¨ÉÃPÁzÀ ¸ÀªÀ®vÀÛ£ÀÄß ¥ÀqÉzÀÄPÉƼÀÄîªÀAxÀzÁVgÀÄvÀÛzÉ. ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ F ªÀiÁUÀðzÀ°èAiÀÄÆ `UÀÄj' EgÀÄvÀÛzÉ. MmÁÖgÉ zsÉåÃAiÀÄ, ±ÀæªÀÄ, ¥ÁæªÀiÁtÂPÀvÉ ¤µÉ׬ÄAzÀ ¤gÀAvÀgÀ C£ÀĸÀgÀuÉAiÉÄÃ
  51. 51. CªÀ¢üAiÀÄ°è gÉÊvÀjUÉ PÀ©âUÉ ¸ÀjAiÀiÁzÀ ¨É¯É PÉÆr¸ÀĪÀ°è, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ ZÀ¯ÉÆà PÁAiÀÄðPÀæªÀÄ, gÉÊvÀ ¸ÀAWÀl£ÉUÀ¼À°è vÀªÀÄmÉ ZÀ¼ÀªÀ½ ªÀiÁr §®ªÀAvÀ ¸Á® ªÀ¸ÀƯÁw ¤°è¸ÀĪÀ°è, PÀ©â£À vÀÆPÀ ªÀiÁqÀĪÀ°è DUÀĪÀ ªÉÆøÀ ¤°è¸ÀĪÀ°è, gÉÊvÀ ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀ ¸ÀAWÀl£É ªÀiÁqÀĪÀ°è, vÀ«Ä¼ÀÄ£ÁrUÉ PÁªÉÃj ¤Ãj£À ºÉZÀÄÑ ©qÀÄUÀqÉUÉ ¥Àæw¨sÀl£É vÉÆÃgÀĪÀ°è, ¸ÁgÁ¬Ä, ¯Álj, «gÀÄzÀÞzÀ ºÉÆÃgÁlUÀ¼À°è, ©Ã¢ £ÁlPÀ ºÁUÀÆ ºÉÆÃgÁlzÀ ºÁqÀÄUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ gÉÊvÀ eÁUÀÈw ªÀiÁqÀĪÀ°è, qÀAPɯï UÁåmï M¥ÀàAzÀªÀ£ÀÄß «gÉÆâü¸ÀĪÀ°è, ¸ÀPÁðgÀzÀ JzÀÄgÀÄ £ÀUÀĪÀ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ£ÀÄß gÀƦ¹ gÉÊvÀ ªÀÄÄAzÁ¼ÀÄUÀ¼À ¥ÀqÉAiÀÄ£ÀÄß ¤«Äð¸ÀĪÀ°è vÀªÀÄä «²µÀÖ ¥ÁvÀæªÀ£ÀÄß vÉÆÃjªÉ. gÉÊvÀ ¸ÀAWÀl£É ºÁUÀÆ ZÀ¼ÀªÀ½UÀ¼À, gÉÊvÀ eÁUÀÈwAiÀÄ ¸ÀĪÀuÁðªÀ¢üAiÀĪÀÅ ¢ ElÖ CªÀ¢üAiÀĪÀÅ J£ÀߧºÀÄzÀÄ. CzÀÄ ºÀ½îUÁr£À gÉÊvÀgÀ ¸ÁªÀÄÆ»PÀ ¸ÀAªÉÃzÀ£ AiÀÄ vÀ¯ÉªÀiÁj£À gÉÊvÀ £ÁAiÀÄPÀgÀ eÉÆvÉUÉ ªÀvÀðªÀiÁ£ÀzÀ vÀgÀÄt gÉÊvÀ £ÁAiÀÄ ÄªÀ£ÀÄß «¸ÀÛj¹zÀĪÀÅ. ºÀ½îUÀ¼À°è AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À ºÀt vÉÆqÀV¸ÀÄ«PÉ, ¸ÀtÚ ¥Àæª sÀåvÉ, gÉÊvÀ ¨É¼ÉzÀ ¨É¼ÉUÉ ¸ÀjAiÀiÁzÀ ¨É¯É, PÀȶ PÁ«ÄðPÀjUÉ ¸ÀjAiÀiÁzÀ PÀÆ°, ÁæxÀ«ÄPÀ ¤®ÄªÀÅ gÉÊvÀ ¸ÀAWÀl£ÉAiÀÄzÁVvÀÄÛ.
  52. 52. gÉÊvÀgÀ DvÀäºÀvÉå UÀ¼ÀÄ 1996jAzÀ 2006gÀªÀgÉUÉ C®è°è £ÀqÉzÀĪÀÅ. DzÀgÉ 2000zÀ £ÀAvÀgÀ 2003gÀ°è gÉÊvÀgÀ ¸ÀgÀt DvÀäºÀvÉåUÀ¼ÀÄ ªÀÄ¼É «¥sÀ®vÉ, ¨É¼ÉºÁ¤, ¸ÀvÀvÀ §gÀzÀ ¨ÉÃUÉ, ¸Á®zÀ ¨ÁzsÉ, ¨É¯É PÀĹvÀ, ºÀvÁ±É, dÄUÀÄ¥ÉìUÀ½AzÁV £ÀqÉzÀªÀÅ. 1996jAzÀ 2006gÀªÀgÉUÉ C®è°è £ÀqÉzÀĪÀÅ. DzÀgÉ 2000zÀ £ÀAvÀgÀ 2003gÀ°è gÉÊvÀgÀ ¸ÀgÀt DvÀäºÀvÉåUÀ¼ÀÄ ªÀÄ¼É «¥sÀ®vÉ, ¨É¼ÉºÁ¤, ¸ÀvÀvÀ §gÀzÀ ¨ÉÃUÉ, ¸Á®zÀ ¨ÁzsÉ, ¨É¯É PÀĹvÀ, ºÀvÁ±É, dÄUÀÄ¥ÉìUÀ½AzÁV £ÀqÉzÀªÀÅ. »ÃUÉ ¸ÀgÀt DvÀäºÀvÉåUÀ¼ÀÄ £ÀqÉzÀ ªÉÄÃ¯É ¸ÀPÁðgÀ ºÁUÀÆ ¸ÀÄ¢Ý ªÀiÁzsÀåªÀÄUÀ¼ÀÄ JZÉÑvÀÛªÀÅ.. 1998gÀ«zsÁ£À¸À¨sÁ¢üªÉñÀ£ÀzÀ°è32 gÉÊvÀgÀ DvÀäºÀvÉåUÀ¼À §UÉÎ ¥Àæ¸ÁÛ¥À ºÁUÀÆ ºÉaÑ£À ¥ÀjºÁgÀPÉÌ ±Á¸ÀPÀgÀ zsÀgÀtÂAiÀÄÆ £ÀqɬÄvÀÄ. ¸À¨sÁvÁåUÀUÀ¼ÀÄ £ÀqÉzÀªÀÅ. «ZÁgÀ¸ÀAQgÀtUÀ¼À°èAiÀÄÆ F ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼À §UÉÎ ZÀað¸À¯Á¬ÄvÀÄ. £ÀAvÀgÀ ¥ÀjºÁgÀ gÀÆ¥ÀªÁV gÉÊvÀgÀ ¸ÀA¥ÀPÀðPÉÃAzÀæ, DªÀvÀð¤¢ü, gÉÊvÀ PÁAiÀÄPÀ PÉgÉ, gÉÊvÀ¸ÀAvÉ, AiÀıÀ¹é¤ EvÁå¢ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À£ÀÄß gÉÊvÀjUÁV gÀƦ¸À¯Á¬ÄvÀÄ. DvÀäºÀvÉåAiÀÄ gÉÊvÀ£À PÀÄlÄA§PÉÌ CºÀðªÁzÀªÀÅUÀ½UÉ MAzÀÄ ®PÀë gÀÆ.UÀ¼À ¥ÀjºÁgÀ zsÀ£ÀªÀ£ÀÄß ¤ÃqÀ¯Á¬ÄvÀÄ. PÀĪÀiÁgÀ¸Áé«Ä £ÉÃvÀÈvÀézÀ ¸ÀPÁðgÀ ¸ÀºÀPÁj ¸ÀAWÀUÀ¼À°è£À gÉÊvÀgÀ ¸Á®ªÀ£ÀÄß ¸ÀA¥ÀÇtð
  53. 53. ZÀ¼ÀªÀ½ ¤gÀAvÀgÀ, CzÀÄ eÁUÀÈwAiÀÄ ®PÀëtªÀÇ ºËzÀÄ. ZÀ¼ÀªÀ½ ªÀiÁrPÉÆqÀ®Ä CªÀPÁ±À PÉÆqÀĪÀÅzÀÆ MAzÀÄ ¸ÁAvÀé£À QæAiÉÄAiÉÄÃ. ¸ÀzÀå gÉÊvÀ ¸ÀA§AzsÀªÁzÀ ZÀ¼ÀªÀ½ £ÀªÀÄä UÀªÀÄ£ÀzÀ°ègÀĪÀ PÁgÀt ¸ÀPÁðgÀ ¸ÀªÀiÁd ºÉÃUÉ ¸ÁAvÀé£À ¥ÀæQæAiÉÄAiÀÄ°è ¸ÀAªÉÃzÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß vÉÆÃjzÉ JA§ÄzÀ£ÀÄß UÀªÀĤ¸À¨ÉÃPÀÄ. gÉÊvÀjUÉ ªÀÄÄRåªÁV ¸ËPÀAiÀÄðUÀ¼À MzÀUÀuÉ ¨ÉÃPÀÄ. ¤ÃgÀÄ ¸ÀgÀ§gÁdÄ PÀȶ ¥ÀjPÀgÀUÀ¼À ¸ÀgÀ§gÁdÄ, ¨É¼ÉºÁ¤UÉ ¥ÀjºÁgÀ, PÀȶ GvÀà£ÀßUÀ½UÉ ªÀÈeÁÕ¤PÀ ¨É¯É, ¨É¯É PÀĹvÀªÁzÁUÀ ¨ÉA§® ¨É¯É, ¨É¼ÉgÁ² §AzÁUÀ Rjâ PÉÃAzÀæUÀ¼À ºÉZÀѼÀ, GUÁæt ªÀåªÀ¸ÉÜ, ²ÃvÀ® UÀȺÀ ªÀåªÀ¸ÉÜ, ¸ÀA¸ÀÌgÀt WÀlPÀ, ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖ ¤AiÀÄAvÀæt MzÀV¹zÀ ªÀiÁ°UÉ «¼ÀA§«®èzÉ ºÀt ¤ÃrPÉ ¸Á® ¸Ë®¨sÀå, ¸ÁAzÀ©üðPÀªÁV ¸Á®zÀ §rتÀÄ£Áß, PÀȶ vÀgÀ¨ÉÃw, eÁUÀwPÀ ¸ÀàzsÉðUÉ ¹zÀÞ ¥Àr¸ÀÄ«PÉ EvÁå¢UÀ¼ÀÄ ¸ÁAvÀé£À ¥ÀæQæAiÉÄAiÀÄ WÀlPÀUÀ¼É¤ß¸ÀÄvÀÛªÉ. . PÉgÉUÀ¼À ¥ÀÅ£À±ÉÑÃvÀ£ÀªÉ¤¸ÀĪÀ `gÉÊvÀ PÁAiÀÄPÀ PÉgÉ' AiÉÆÃd£É, ªÀÄzsÀåªÀwðUÀ¼À ºÁªÀ½¬ÄAzÀ gÉÊvÀgÀ£ÀÄß ªÀÄÄPÀÛªÁV¸ÀĪÀ `gÉÊvÀ¸ÀAvÉ' (UÁæ«ÄÃt ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖ) PÀȶ «ªÀgÀzÀ ¨sÀÆzÁR¯É UÀtQÃPÀgÀtzÀ `¨sÀÆ«Ä', AiÉÆÃd£É, ¸ÁUÀĪÀ½ ¸ÀAzÀ¨sÀðUÀ¼À°è C¥ÀWÁvÀQÌÃqÁzÀ gÉÊvÀgÀ PÀÄlÄA§UÀ½UÉ DyðPÀ £ÉgÀªÀÅ ¤ÃqÀĪÀ `gÉÊvÀ ¸ÀAfë¤' «ªÀiÁ AiÉÆÃd£É, PÀrªÉÄ §rØzÀgÀzÀ°è ¸ÀÄ®¨sÀ ¸Á® ¸Ë®¨sÀå ¥ÀqÉAiÀÄ®£ÀÄPÀÆ°¸ÀĪÀ `Q¸Á£ï PÉærmÁÌqïð' AiÉÆÃd£É, `PÀȶ ¥Á¸ï ¥ÀŸÀÛPÀ' ¤ÃrPÉ, f¯Áè PÀȶ ¤Ãw
  54. 54. MnÖ£À°è... ÀµÀðUÀ¼À PÀȶ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ ¨sÁgÀwÃAiÀÄ gÉÊvÀ¤UÉ »AzÉ d£À¸ÀASÁå ¸ÉÆáÃl ¸ ªÉÄÃ¯É «zÉòAiÀÄ ¥Àæ¨sÁªÀªÁUÀ° PÁqÀzÉ CªÀ£À §zÀÄPÀÄ £ÉʸÀVðPÀªÁV £ÀqÉzÀÄ À¼À°è CªÀ¤UÉ ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼ÀÄ JzÀÄgÁzÀgÀÆ vÀ£Àß C¹ÛvÀé PÀ¼ÉzÀÄ PÉƼÀîzÉ åUÀ¼ÀÄ ¸ÀAQÃtðªÁUÀ vÉÆqÀVzÁUÀ JzÀÄj¸ÀĪÀ ªÀiÁUÀðªÀ£ÀÆß PÀAqÀÄPÉÆAqÀ. ÁÛAiÀÄ, ¥ÀæzÀ±Àð£À, ¥Àæw¨sÀl£É, §AqÁAiÀÄ, ZÀ¼ÀªÀ½UÀ¼À ªÀiÁzsÀåªÀÄUÀ¼À ªÀÄ ÀÄd®ÄUÀ¼ÀÄ «PÀ¹¹zÀ §UÉ CzÁVvÀÄÛ. £ÀªÀÄä gÉÊvÀ ZÀ¼ÀªÀ½UÀ¼ÀÄ UÁæ«ÄÃt ¥ÀæzÉñÀzÀ°è PÉ®ªÀÄnÖUÉ £ÀUÀjÃPÀgÀt (G¥À£ÀUÀgÀUÀ¼ÀÄ) ¥ÀæQæAiÉÄAiÀÄ£ÀÄß ºÀÄlÄÖºÁQzÉ. ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖAiÀÄ G¥ÀPÉÃAzÀæUÀ¼ÀÄ, AiÀÄAvÀæZÁ°vÀ ªÁºÀ£À ¸ËPÀAiÀÄð, ¨ÁåAPï ¸ÀºÀPÁgÀ ¸ÀAWÀ, gÉÊvÀ ¸ÀªÉÄäüÀ£À -«ZÁgÀ ¸ÀAQgÀt, vÀgÀ¨ÉÃw ²©gÀUÀ¼ÀÄ ºÀ½îºÀ½îUÀ¼À°è ªÀåªÀ¸ÉÜUÉÆArªÉ. UÀtÂUÁjPÉUÉ «gÉÆÃzsÀ, ¥Àj¸ÀgÀ eÁUÀÈw, «zÁåPÉÃAzÀæUÀ¼À ºÉZÀѼÀ, DyðPÀ ¥ÀÅ¶Ö EvÁå¢ JZÉÑvÀÛ

×