Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007                                                                                  ...
Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007                                                         Murat TUNCERİngiltere’dek...
Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007                                                            Murat TUNCER Multimed...
Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007                                                             Murat TUNCER        B...
Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007                                                            Murat TUNCER Bilgisay...
Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007                                                          Murat TUNCERnuçları aras...
Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007                                                 Murat TUNCER    Traditional Metho...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Makale_1

600

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
600
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Makale_1

  1. 1. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007 Murat TUNCERUZAKTAN EĞİTİM VE UZAKTAN EĞİTİM TEKNOLOJİSİNİN ÖĞRENEN SAĞLIĞINA ETKİLERİ *Murat TUNCER *Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri A.B.D. – ELAZIĞ __________________________________________________________________________________________________________________________________________________ ÖZET Uzaktan eğitim öğrencilerin bireysel olarak yerleşik bulunduğu ortamda eğitilmesi olarak tanımlanabilir. Uzaktan eğitim programları yoluyla yetişkinlerin ikinci bir eğitim kapsamına alınması, zaman bakımından dezavantajlı durumda bulunanların ve öğrenme ortam ve imkanlarına uzaklık nedeniyle formal eğitime dahil olamayanların eğitilmesi veya bilgilerinin geliştirilmesi mümkün kılınmaya çalışılmaktadır. Uzaktan eğitimin bu üstünlükleri geleneksel eğitime alternatif olabileceğini düşündürmektedir. Buna karşın Uzaktan eğitimin geleneksel eğitime alternatif olabilmesi sadece metodolojik ve teknolojik boyutla ilgili değildir. Bu kapsamda öğrenenin öğrenme esnasındaki psikolojik ve sosyal durumuna da bakmak gerekecektir. Bu araştırma uzak- tan eğitimin öğrenen sağlığı üzerindeki etkilerine değinmesi bakımından önemlidir. Anahtar Kelimeler: Uzaktan Eğitim, Teknoloji, Sağlık __________________________________________________________________________________________________________________________________________________DISTANCE EDUCATION AND THE EFFECTS OF DISTANCEEDUCATION TECHNOLOGY ON THE LEARNER’S HEALTH ABSTRACT Distance education can be defined as training the individual in his/her own place. Through the distance education pragrammes, we try to provide the adults and those who are in an disadvantaged position in time wise and those who don’t have the formal teaching situations and possibilities due to the distance with a second education opportunity. These advantages of distance education seem to be an alternative to the traditional education. However, being an alternative for the distance education does not only concern about methodologic end technologic side. In this sense, we should the psychological and social situation of the learner into consideration during the teaching period. This study is important since it deals with the effects of the distance education on the learner’s health. Keywords: Distance Learning, Technology, Health __________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 1. GİRİŞ Online (uzaktan) eğitim; öğrenme ve öğreti- Eğitimde internet kullanımı fikri giderek daha min internet yoluyla dağıtılmasıdır. Eğitimde inter- da çok kabul görmektedir. Bu eğilime neden olan en net kullanımı başka terimlerle de ifade edilmektedir önemli gerekçeler ise, eğitimin otomatikleştirilmesi (Paulsen, 2003). Bunlar; Sanal öğrenme, internet ta- ve öğretim elemanları ile öğrenciler arasında kopan banlı eğitim, Web tabanlı eğitim ve bilgisayarlı ileti- iletişimi yeniden canlandırması gereğidir (Robinson şim yoluyla sunulan eğitimdir. Bundan başka Avus- ve Ikeda, 2002). tralya’da “dış” veya “kampus dışı çalışma” olarak İnternetin eğitim kurumlarında kullanılmasıy- adlandırılmıştır. la eğitim ve öğretim faaliyetleri okul dışında da yü- İnternet öğretim materyalinin öğrencilere ak- rütülebilir hale gelmiştir. Bu süreçte yükseköğretim- tarıldığı önemli ve oldukça yetenekli bir yapı olarak de sanal üniversiteler ortaya çıkmıştır. Sanal üniver- kabul edilmektedir (Robinson ve Ikeda, 2002). Yeni site üyelerin birbirleriyle doğrudan ilişki kurdukları, eğitim araçlarının geliştirildiği, deneyimlerin yapı- esinlendikleri entelektüel bir çevrenin yaratılmasıyla landırıldığı ve gelişmiş modellerin kullanılabildiği varolmuştur (Robinson ve Ikeda, 2002). Sanal üni- bir alandır. versitelerin geleceği kültür, teknoloji ve yenileş- Geçen on yılda öğretimde bilgisayarların kul- menin boyutlarıyla birlikte düşünülmektedir. lanılması çok geniş bir alana yayılmıştır. Bu süreçte Avrupa’daki bir çok üniversite öğretim ey- bilgisayarın öğrenmede kullanılabilecek nitelikleri lemlerinde interneti kullanmaktadır. Online uygula- daha da geliştirilmiş, kullanıcıların özgürce çalışa- malar daha ziyade açık üniversiteler yoluyla yürü- bildikleri bir öğrenme kültürü meydana gelmiştir tülmektedir (Dumort, 2003). Ulusal açık üniversite- (Vesel, 2005). Bununla birlikte bu yeni öğrenme bi- ler 1970’den beri beş ülkede kurulmuştur. Bunlar: çimi öğrencileri öğretmen merkezinden kurtarmıştır. Almanya (Fern Universitat), Hollanda (Open Uni- versiteit), Portekiz (Universidade Aberta), İspanya (Universidad Nacional de Educacion a Distancia) ve 26
  2. 2. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007 Murat TUNCERİngiltere’deki (Open University)’dir. AB’nin diğer Açık üniversite 1969 yılının başlarından iti-üyelerindeki açık ve uzaktan öğrenme, doğrudan baren dünyanın en büyük uzaktan eğitim kurumlarıüniversitelerin bünyelerindeki organlar veya net- olmuşlardır (Morris ve Naughton, 1999). Açık üni-work sistemleriyle yürütülmektedir (Örneğin: İtalya’ versiteleri talep edenler yetişkinlerdir. Yaşam boyudaki Consorzio Nettuno veya Finlandiya’daki sanal öğrenme bu yetişkinlerin açık üniversitelerden ya-açık üniversite (Finnish University Network rarlanmalarına olanak sağlamaktadır. Günümüze di-(FUNET)). gital yenileşme ile gelen bilgisayar destekli iletişi- min farklı türleri yeni öğrenme biçimleri sunarak2.UZAKTAN EĞİTİME (ONLİNE EĞİ- öğrenmeyi kolaylaştırmaktadır.TİM) GEÇİŞ Açık üniversiteler çoklu iletilim araçları ve uzaktan öğrenme tekniklerini kullanarak çok geniş Günümüzdeki eğitim ve öğretim gereksinim- tabanlı modüler kurslar yoluyla üniversite düzeyin-leri sürekli değişmektedir. Bu değişimin temel ne- de eğitim vermektedirler. Bir açık üniversite kursu,denler ise şunlardır (Vesel, 2005); akademisyenler, yazılım mühendisleri, işitsel ve Öğretim masraflarının artması görsel yapımcılar, tasarımcılar ve diğer destekleyici Becerilerin sürekli olarak yenilenmesine ihtiyaç personelin oluşturduğu çoklu disiplinlerin bir arada duyulması çalıştığı bir takım çalışması ile yürütülebilmektedir Ürünlerin yaşam ömrünün kısalması (Morris ve Naughton, 1999). Her adıma yoğunlaşı- Bu değime paralel olarak eğitim kurumları da larak öğretme materyalinin kalitesinin arttırılmasıüç temel işleme göre yapılandırılmıştır. Bunlar; sağlanmaya çalışılmaktadır. Açık üniversiteler yo- luyla sunulan kursların amaçları şunlardır ; Öğrenme & Çalışma & Alıştırma: Öğrenenler  Teknolojik konuların yazınsal analizleri yoluyla arasındaki tek veya çifti yönlü iletişim, genel becerileri geliştirmek beceriler ve genel yetenek düşüncesini yayma  Bilimsel teknolojik prensipleri ve gerekli konu Danışmanlık: Problemlere somut çözümler takımlarını öğretmek sun-ma, pratiklerde teorik altyapıyı kabullenme  Öğrencilerin kendi öğrenme yeteneklerine Yayımlama: Yeni fikirlere yol açmak, içeriği ilişkin özgüvenlerini arttırmak, okuma ve zenginleştirmek, finansmanın nasıl iletişim becerileri kazandırmak sağlanacağını yanıtlamak, diğer meslektaşlarla  Sistemlerin ve tasarımın modellemesinde iletişim pratik tecrübeler kazandırmak Uzaktan eğitimin geleneksel eğitime alterna- Eğitimde bilgi teknolojilerinin kullanılmasıy- tif olabilmesi sadece metodolojik ve teknolojik bo-la özellikle yükseköğretim kurumları ansiklopedik yutla ilgili değildir. Bu geçiş sürecinde niteliklibilgi kaynaklarından kurtulmuşlardır. Online bilgi çalışmaların desteklenmesi, araştırmalar için teşvikerişimi üniversitelerin toplumsal değişim rollerini edici sosyal ve mali politikalara ihtiyaç duyulmakta-gerçekleştirmelerinde oldukça önem kazanmıştır. dır. Bu gereksinimden hareket eden Avrupa BirliğiOnline eğitimle neler başarılabilir sorusunun cevabı gibi kurumlar çeşitli çalışmalar yürütmektedirler. Buaşağıdaki başlıklarda verilmiştir (Vesel, 2005). çalışmalardan dikkati çeken Avrupa Birliği’nin bu Eğitim herkes için planlanabilir, eğitim ücretler alandaki Minerva programıdır. azalır ve kalite gelişir Öğretim biçimi değişerek piyasa odaklı hale 4. MİNERVA PROGRAMI gelir AB uzaktan eğitim faaliyetlerini minerva Öğrenmenin yeni biçimleri kullanılır (Yeni programı kapsamında yürütmektedir. Minerva eyle- eğitim materyalleri v.b) mi eğitimdeki bilgi ve iletişim teknolojileri ile açık Öğrenme bireyselleştirilir (Bireysel çalışma ve uzaktan eğitim (ODL: Open and Distance Lear- pla-nıyla bire-bir öğrenme yaklaşımı ning-Açık ve Uzaktan Eğitim) alanlarında Avrupa benimsenir) işbirliğini geliştirmeye çalışmaktadır. Bu eylemin üç temel amacı vardır (European Union, 2000). Bilgisayar destekli iletişim ve benzer teknik-  Eğitim için ICT (Internet and Communicationlerin uzaktan eğitimde kullanılabilmesiyle dünyanın Technology-İnternet ve İletişim Teknolojisi) vepek çok yerinde açık üniversiteler kurulmaya baş- ODL’nin eğitimsel amaçlar doğrultusundalanmıştır. öğret-menler, öğrenenler, karar vericiler (İdari organlar v.b.) ve halk arasında bu amaçların3. UZAKTAN EĞİTİM HİZMETİ VE- daha iyi anla-şılması ve bilgiye erişimde buREN YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLA- teknolojilerin kulla-nılmasının sağlanmasıRI (AÇIK ÜNİVERSİTELER) 27
  3. 3. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007 Murat TUNCER Multimedia tabanlı eğitim ürünleri, eğitim  Ticari disiplinler ve/veya müfredat servis-leri ve ICT’nin geliştirilmesinde programlarına entegre edilecek network pedagojik gerekle-rin dikkate alınması kaynakları ile yürütülen tartışma platformları Bu alandaki iyi pratikleri ve sonuçları, eğitimsel  Kalite belgelendirme, hizmet modelleri ve olanakları ve metotları geliştirmek piyasa fırsatları gibi konularda uzaktan eğitim alanındaki network uzmanlığı Minerva 6 Mayıs 1996’da eğitimsel multi-medya yazılımları ile ilişkilendirilerek Konseyin bu Avrupa Konseyi 2000 yılında Lizbon’da be-alandaki önemli bir enstrümanı halini almıştır. Mi- lirlenen hedeflere ulaşmak için beş somut amaç be-nerva programı kapsamında değişik projeler destek- lirlenmiştir. Bu beş amaç Avrupa boyutunda 10 yıl-lenmektedir. Projelerin bir bölümü eğitimsel kay- lık bir çalışmanın temellerini atmıştır. Bu beş boyutnaklar ve yenilikçi metotların desteklenmesi konu- şunlardır (Ulusal Ajans, 2001);sunda hazırlanır. Bu noktalardan hareketle minerva 1. Avrupa’da Öğrenmenin Standardınıprogramını aşağıdaki şekilde sınıflandırabiliriz (Eu- Yükselt-me: Rekabetçi ve dinamik bir toplumropean Union, 2000). yaratılması amacıyla yurttaşların bilgi ve1. Yeniliklerin Kavranması: Bu alandaki Avrupa becerilerinin öğretim standartları yoluyla geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda ; iş-birlikleri şu kategorileri kapsar. Öğretim yöntemlerinde ICT’nin kullanılması  Öğretmenler ve eğitimciler için eğitim iyileştirile-cek, (özel eğitimsel ihtiyaçlarla birlikte öğrenme, geliş-tirilmiş simülasyon paketleri v.b.)  Okuryazarlık ve sayısal yeteneğin arttırılması: Bilgi ve iletişim teknolojileri istihdam şartlarını ODL konusu ile ilişkili bilgilerin öğretim çev- değiştirerek mevcut işlerin sayısını relerine dağıtımı (Yönelimler, Akreditasyon azaltmaktadır. v.b.) İşbirlikli öğrenme ve diğer pedagojik 2. Öğrenmeye Erişimi Yaşamın Her Evresinde yaklaşımlar öğrenciler ile öğretmen ve veliler Kolaylaştırma ve Yaygınlaştırma: arasındaki ileti-şimi desteklemek Demografik pi-ramitteki değişim yaşlı insanların işgücüne katılımı-nı zorunlu Öğrenme içeriklerine kültürel ve dilsel farklılık- kılmaktadır. Bu ise yaşlı nüfusun eğitil-mesi ile ların ilgili fiziki ve sanal hareketlilikle işlemek mümkün olacaktır. Öğrenenlerin tutum ve profillerini analiz ederek cinsiyet farklılıklarına önem vermek. 3. Bilgi Toplumu İçin Temel Becerilerin Tanım-lanması: Bilgi ve iletişim2. Eğitimsel kaynaklar ve yeni metotların test edil- teknolojilerinin kullanımı süratle geçilmeli, mesi, geliştirilmesi ve tasarlanması: Bu okullar donatılmalı, öğretmenler eğitilmeli, kapsamda, bilgi ağları oluşturulmalı ve kaynaklar Avrupa düzeyinde halk/birey işbirliğini iyileştirilmelidir. kapsayan eğitimsel materyallerin işbirlikli 4. Öğretim ve Eğitimi Yerel Çevreye, tasarımı için yeni-likçi metodolojiler Avrupa’ya ve Dünya’ya Açma: Eğitimi İnternet ve diğer kitle iletişim araçları ile bilgi yaygınlaştırma bir ba-kıma küresel ekonomiyi kaynaklarının kullanımında stratejik eğitimsel göğüslemeyi mümkün kıla-caktır. Bu bağlamda yak-laşımlar dil öğretimi geliştirilmeli, hare-ketlilik ve Ulusal ve bölgesel düzeyde onaylanan yenilikçi değişimler arttırılmalıdır. yaklaşımlar ve bu yaklaşımların uyum şartları gibi konularda çalışmalar yürütülmektedir. 5. Kaynakları En İyi Şekilde Kullanma:Bütün üye devletlerin insan kaynakları harcamalarını3. Erişim ve dağıtımın desteklenmesi kapsamında, arttırma-sına rağmen bütçeler daralmaktadır. Evrensel konularda öğretmenler ve yöneticilere yönelik olarak bilgiye erişimi sağlayacak destek Gerek özel ve gerekse resmi kurumlar yürüt- hizmetleri tükleri uzaktan eğitim faaliyetleri nedeniyle AB ta- Eğitimsel multimedia ürünleri ve Internet rafından desteklenmektedirler. Sağlanan desteklerin tabanlı hizmetlerle bilgiye erişim, bu ürünler ve bir bölümü uzaktan eğitimin geliştirilmesi yönünde- hizmetlerin farklı içeriklerine yönelik mevcut ki araştırmalarla ilgilidir. Yükseköğretim kurumları yaklaşımlar online bir eğitim kültürüne geçiş konusunda teşvik Eğitim içeriklerinde kullanılabilecek bilgi kay- edilmekte, bu tür bir eğitimin gelecekteki olası naklarının tanımlanması için kriter ve kalite sorunları araştırılmaktadır. saptama metotları v.b. başlıklar altında 5.UZAKTAN EĞİTİM TEKNOLOJİSİ- çalışmalar yapılmak-tadır. NİN ÖĞRENEN SAĞLIĞINA ETKİLE-4.Eğitimde ICT’nin kullanımı ve ODL ile ilgili de-neyim ve fikirlerin değişimini destekleyen eylemler Rİ 28
  4. 4. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007 Murat TUNCER Bilgisayar ve internet hayatımızın bir parçası erişimi 2000 yılında yüzde 66.9 iken bu oranolmuştur. Mesleki çalışmalar yapılırken, yeni bir ko- 2001 yılında yüzde 72.3’e çıkmıştır. Ayrıcanuda bilgi toplanırken, güncel olaylar takip edilirken halkın haftada ortala-ma 9.8 saatini internettev.b. bir çok durumda internet kullanılmaktadır. Gü- geçirdiği tespit edilmiştir (UCLA, 2001).nümüzün büyük bir bölümünü başında geçirdiğimiz b. Uyku için gerekli zamanın internettebilgisayar eşleştirdiğimiz ihtiyaçlarımızın neticesin- harcanması,de vazgeçilmez bir yardımcı halini almaktadır. İhti- c. İnternete ulaşılamadığında kızgınlık veyacımızı gideren bu yardımcıdan benzer durumlarda heyecan-lanma,da istifade edebilmenin yollarını aramaktayız. Şüp-hesiz bu eğilimimiz dünya üzerinde her yerde görü- d. Günde birkaç defa e-maillerin kontrol edilmesi,lebilen ve oldukça doğal bir davranıştır. Ne var ki e. Ev ödevleri veya küçük işler için gerekliihtiyaçlarımızı gidermede başvurduğumuz bilgisa- zamanın internette harcanması,yar ve internet bir süre sonra bağımlılık yaratmakta- f. Aile ve arkadaşlardan çok internette zaman har-dır. cama, İnternet bağımlılığı terimi davranışların çok g. İnternet için öngörülen limitlere uymama,geniş bir bölümünü temsil eder. Bu alandaki araştır- h. Etrafta kimse yokken zamanı sinsice ve aldatıcımalar internet bağımlılığını beş farklı tipte tanımla- bir şekilde kullanma,maktadır. Bunlar (Samson ve Keen, 2005): i. İnternetteki gruplarla yeni ilişki biçimleri1. Net Oyunları:Farklı türdeki internet edinme, aktivitelerini kapsar. On-line oyunlar veya çok j. İnternet yoluyla bilgisayara yönelik yeni kullanıcılı odalar şeklinde katılım söz meslek-ler edinmeye çalışma, konusudur. Bunlardan başka sanal k. Daha önce hoşlanılan aktivitelere karşı ilgi kumarhaneleri ziyaret, açık arttırmalara katı-lım kaybı, ve online ticaret olmak üzere değişik tiplere de rastlanmaktadır. Bu kapsamdaki aktiviteler l. İnternette olunamadığında birden bire farklı bir oldukça pahalı olduğundan çocukların ruh haline geçme veya depresif davranışlarda ailelerinin kredi kart-ları ve internet hesaplarını bulun-ma. izinsiz kullandıkları sıkça görülmektedir. Amerika Birleşik Devletleri İş İstatistikleri2. Siber İlişki Bağımlığı:Sohbet odalarındaki bürosunun verilerine göre bilgisayar kullanımına ilişki-ler aile ve internet dışı arkadaşlıklardan bağlı sorunlar iş ile ilgili hastalıkların %64’ünü daha çok önem kazanmıştır. Sonuç olarak oluşturmakta ve yıllık 20 milyar $’lık harcama ge- zamanın büyük bö-lümü sohbet odalarında yeni rektirmekte ve dolayısıyla önemli işgücü kayıplarına tanıdıklarla harcan-maktadır. yol açmaktadır (Kültür Koleji, 2005). Aşırı bilgisa-3. Bilgi Yükleme: İnternet üzerinden elde yar kullanımına bağlı olarak ortaya çıkabilen şika- yetler şunlardır; edilebile-cek bilgi sınırsızdır. Bu nedenle yeni bir bilgi ihti-yacının belirmesi durumunda diğer  Tekrarlayıcı harekete bağlı bozukluklar:Elde bilgi edinme yolları dikkate alınmamakta, uyu-şukluk ve ağrı, başparmak hareketlerinde internet yoluyla bilgi edinme yolu ağırlıklı ve el sık-ma gücünde azalma, olarak tercih edilmektedir. Ne var ki bu  Boyun kaslarında ağrı ve tutulma , bilgilerin doğruluğu, bilgiyi sunan kişi ve  Gözlerde yorulma, kuruluşların bilimselliği sınanamamaktadır.  Yeterince uyumamaya bağlı olarak yorgunluk,4. Bilgisayar Bağımlılığı: Bilgisayar özellikle ço- si-nirlilik ve konsantrasyon azalması, cuklarda bağımlılık yaratmaktadır. İnternet  Sosyal İlişkilerde azalma, erişimi-nin olmadığı zamanlarda Sega, Play  Okul başarılarında düşüşler, Station gibi oyunlar oynama eğilimi Buna karşın bilgisayar kullanımının çocuklar belirmektedir. açısından pek çok yararı vardır. Bunlar (Kültür Ko-5. Siber Seksüel Bağımlılık: Pornografi internet leji, 2005); üzerinden kolaylıkla edinilebilir. Bu tür bir  Çocuklar bilgisayarla bilgi toplarken okuma, içerik çocukların gelişimini olumsuz yaz-ma, seçme ve sınıflandırma becerilerini etkileyebilir. Aileler çocuklarının bu sitelere sıklıkla kul-lanırlar. erişimini engellemek için yazılımlar  Bilgisayara karşı ilginin artması teknoloji kullanmaktadırlar. gelişi-mine ilgi artışı anlamına gelmektedir. Bu İnternet bağımlılığının tehlikeli sinyalleri ise ise çocuk-ların teknolojik gelişmelere karşışunlardır (Samson ve Keen, 2005); olumlu bir tutum geliştirmelerini sağlayarak,a. İnternette iken çokça zaman kaybı: Amerika’da gelecek yaşamları için önemli fırsatlar yapılan bir araştırmaya göre toplam internet sunacaktır. 29
  5. 5. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007 Murat TUNCER Bilgisayar çocukların yaratıcı düşünme,  En yüksek 16-18 yaş arasında iletişim problem çözme ve neden-sonuç ilişkilerini esnasında bir çok takma ad (Nick Name) çözümleme bece-rileri açısından oldukça kullanılmaktadır. önemlidir.  Çocuklar en çok internet yoluyla uygunsuz Bilgisayar motor gelişim, konuşma ve duyma mater-yallere ulaşmaktadırlar ge-lişimi konusunda sorunlu çocuklar için  Online iken risk altında mısınız? Sorusuna oldukça yararlı görülmektedir. yüzde 58.4 ile “kesinlikle evet” cevabı Görüldüğü gibi internetin doğru amaçlar için verilmiştir. Kullanı-cıların internete karşıkullanılması oldukça önemli olmasına karşın, yetiş- güvenleri yoktur.kinler ve hatta resmi kurumlar yoluyla denetlenme-  Bir yıldan az süredir internet kullananlarındiğinde ciddi sıkıntılara yol açması muhtemeldir. yüzde 89’u, beş yıldan fazla internet kullanıcısıBurada cevaplanması gereken sorular internetin olanların yüzde 83.8’i aileleriyle birlikte vakitkimler tarafından hangi amaçla ve ne sıklıkla kulla- geçirmektedir. İnternet aile ile geçirilen zamanınıldığıdır. Çünkü gelecekteki internet kullanma du- azaltmaktadır.rumu günümüz internet kullanıcılarının tutumları ile  İnternet en çok hangi davranışınızı değiştirdi?yakından ilişkilidir. Şayet bu sorular cevaplanırsa So-rusuna “arkadaşlarla geçirilen süreyi”yönetim ve denetim o ölçüde mümkün olabilecektir. cevabı veril-miştir. Buna göre internet sosyalleşmeyi engelle-mektedir. İnternet kullanımı ile ilgili dünya üzerinde  Çocuklar sırasıyla en çok evde ve okuldapek çok kurum araştırma yapmaktadır. Bu kurum- internete erişmektedir.lardan biri de Amerika’daki UCLA(University ofCalifornia, Los Angeles) tarafından 50 bölgede  Yetişkinlerin çok büyük bir bölümü çocukları2006 ev halkı örnekleminde gerçekleştirilen çalış- in-ternette iken onları kontrol etme gereğimadır. Araştırmanın dikkate çeken bulguları şunlar- hissetmekte-dirler. Veliler çocuklarınındır (UCLA, 2001); internette iken korumasız olduklarını İnternet kullanıcısı bayan oranı yüzde 70.7, bay düşünmektedirler. oranı yüzde 74.3’tür. Cinsiyet anlamında  İnternet dünyayı nasıl etkilemektedir? Sorusuna belirgin bir farklılaşma yoktur. internet kullanıcıları yüzde 62 ile “iyi”, internet İnternete en çok ilgi duyan kesim 16-18 yaş kul-lanıcısı olmayanlar yüzde 50.7 ile “iyi” ara-sındaki gençlerdir. Yaş ilerledikçe bu oran cevabını vermişlerdir. düşmek-tedir. Görüldüğü gibi internet henüz eğitim ve bilgi Eğitim düzeyi bakımından en çok internet yönüyle ön plana çıkamamıştır. Kullanıcıların bü- kulla-nanlar yükseköğretim kurumlarının yük bölümü iletişim, işitsel ve görsel materyal temi- mezunlarıdır (yüzde 88.88). Eğitim düzeyi ni, merak v.b. nedenlerle interneti kullanmaktadır. arttıkça internet kul-lanımı da artmaktadır. Bu sonuçlarda henüz yaygın bir online eğitimin İnternet kullanıcıları bilgisayarın dışında en olmaması bir etken olabilir. çok televizyon ve VCD’yi kullanmaktadırlar. İnternet ve bilgisayarın eğitimde kullanılabi- İnternet erişiminde yüzde 88.1 ile modemler ilk lirliği günümüzdeki araştırmaların önemli bir bölü- sırayı almaktadır. mün teşkil etmektedir. Bu araştırmalardan Kıyıcı ve İnternet erişemeyenlerin erişememe nedenleri Yumuşak (2005) bilgisayar destekli eğitimin gele- ba-kımından yüzde 25.5 ile bilgisayarlarının neksel eğitime oranla öğrenci başarısını arttırmada olmaması ilk sırayı almaktadır. daha etkili olduğunu saptamışlardır. Atıcı (2004) sa- İnternet kullanıcıları internette olmadıklarında nal öğrenme çevrelerindeki iletişim boyutlarının yüzde 16.8 ile televizyon izlemektedirler. Bu (Öğretmen-öğrenci, öğrenci-öğrenci) önemine vurgu oran seçenekler içinde en yüksek orandır. Bu yaparak, sanal öğrenmenin öğrencilerin istenenden cevapta bil-gisayar ve televizyon benzerliğinin ve belirlenenden daha fazla ve farklı yönlerini geliş- etkisi var mıdır? tirdiği sonucuna ulaşmıştır. Özmen (2005) eğitimde İnternet önemli bir bilgi kaynağımıdır? sanal sınıf uygulamasının öğrencilerin dönem bo- Sorusuna yüzde 30.8 ile kısmen, yüzde 29.2 ile yunca dersten kopmamalarını sağladığına, buna son derece ce-vabı verilmiştir. karşın uygulamaların çokça zaman almasına dikkat çekmiştir. Daugherty & Funke (1998), Hitz(1994) Seksüel içerikli yayınlara sırasıyla en çok ve Jonassen (1999)’in yaptıkları araştırmalara göre filmler-den, televizyondan ve bilgisayardan karmaşık problemleri çözmede ve öğrenme sonuçla- ulaşılmaktadır. rını kavramada sanal öğrenme daha etkilidir(Suan- E-mail yüzde 56.4 oranında diğer kişilerle pang, Petocz ve Kalceff, 2004). Sanal eğitim ile il- iletişim kurmaya yardımcı olarak gili 1995-2003 yılları arasında yapılan araştırmalar- görülmektedir. dan elde edilen bulgulara göre teknoloji temelli eği- tim ile geleneksel eğitim metotlarının öğrenme so- 30
  6. 6. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007 Murat TUNCERnuçları arasında bir farklılık bulunamamıştır (Suan- şitli ticari kuruluşlar ve bireysel eğilimler küçükpang, Petocz ve Kalceff, 2004). yaşlardaki çocukların yetişkin denetimi olmadan bu ortamlarda bulunmalarını bir fırsat olarak algılaya-6. SONUÇ VE ÖNERİLER rak bu teknolojiyi kötüye kullanmaktadırlar. Günümüz toplumlarının başlıca sorunlarından Ayrıca bilgisayar ve internet bağımlılık yarat-biri günün şartlarına göre düzenlenebilen nitelikli makta, sosyal becerileri köreltmekte, çocuklarda birbir eğitim sisteminin oluşturulmamasıdır. Teknolo- takım istenmeyen davranışların gelişmesine imkanjik yenilikler eğitim sistemlerimizden mezun birey- tanımaktadır.lerin becerilerini hızla eskitmekte, rekabet gücünü Bütün bu bilgiler ışığında şu önerilerde bulu-sınırlamaktadır. İşgücüne katılmış veya katılma ar- nulabilir.zusunda olan bireylerin istihdam sürekliliğini sağla-  İnternet temelli eğitim uygulamaları anlamındamak için bilgilerini sürekli güncel kılmak gerekmek- standartlar henüz oluşturulamamıştır. Butedir. Gelişmiş ülkeler bu sorunlarla başa çıkabil- standartla-rın neler olması gerektiği konusundamek için zaman ve yaş sınırlaması olmayan esnek araştırma ihti-yacı vardır.eğitim sistemleri üzerinde çalışmaktadırlar. Bu sis-  Yapılacak araştırmaların sadece öğrenentemlerden biride uzaktan eğitimdir. başarısı boyutuyla sınırlı kalmayıp, öğrenen Uzaktan eğitimin öğrenme için herhangi bir sağlığı, yöne-timsel boyut, finansman vezaman sınırlaması gerektirmemesi, bireyin bulundu- öğretmen nitelikleri gibi çoklu açılardan eleğu ortamda öğrenmesini sağlaması bu öğrenme biçi- alınması gerekmektedir.mine olan talebi arttırmaktadır. Ne var ki bu öğren-  Ülkemizde teknoloji okuryazarı birey yetiştirmeme ortamları henüz yüklenilen misyonu karşıla- anlamındaki çalışmalar yetersizdir. Özelliklemaktan uzaktır. Teknolojik bir takım gereklerden kamu destekli cesaretlendirici politikalaraçok bu platformlarda öğrenenin sosyal ve psikolojik ihtiyaç vardır.durumu daha çok merak edilmektedir. Bu boyuttaki  İnternet ve bilgisayarın eğitimde kullanılmasıaraştırma bulgularının iyimser bir tablo sunmadığı sa-dece eğitimle ilgili bir konu değildir.açıktır. Fizyolojik, sosyolojik, stratejik açılardan bu Uzaktan eğitim teknolojisi (Bilgisayar ve in- yeni eğilim sorgu-lanmalıdır.ternet) özellikle çocuklar için güvenli değildir. Çe-7. KAYNAKLAR1. Atıcı, B. (2004). Sosyal Bilgi İnşasına Dayalı 6. Morris, D., Naughton, J. (1999). The Future’s Sanal Öğrenme Çevrelerinin Öğrenci Başarısı Digital, İsn’t It? Some Experience and ve Tutumlarına Etkisi. Doktora Tezi. Fırat Forecasts Based On The Open University’s Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eği- Technology Foundation Course. http://www3. tim Bilimleri Anabilim Dalı. Elazığ. interscience.wiley.com/cgi-bin/home (Nisan 2005’te alınmıştır).2. Dumort, A. (2003). New Technology and Dis- tance Education in European Union. www- 7. Özmen, Ş. (2005). Eğitimde Sanal Sınıf Uygu- rcf.usc.edu/~ics/ed/ICS99.doc (Ocak 2004’te lamaları ve Sonuçları. http://suleozmen.mar alınmıştır). mara.edu.tr/teblig_sunumlar/ (Mayıs 2005’te alınmıştır).3. European Union, (2000). Minerva Guidelines 2000. 8. Paulsen, M. (2003). Online Education, Teach- http://europa.eu.int/comm/education/prog ing and Learning. http://www.studymentor. rammes/socrates/minerva(Ocak 2004’te alın- com/studymentor/PartOne.pdf (Nisan 2005’te mıştır). alınmıştır).4. Kıyıcı, G. ve Yumuşak, A. (2005). Fen Bilgisi 9. Robinson, D., Ikeda, T. (2002). Is On-Line Laboratuarı Dersinde Bilgisayar Destekli Et- Education The Future For Üniversities? kinliklerin Öğrenci Kazanımları Üzerine Et- http://www.cshe.nagoya-u.ac.jp/publications/ kisi:Asit-Baz Kavramları ve Titrasyon Örne- journal/No2/09.pdf (Eylül 2004’te alınmıştır). ği http://www.tojet.net/volumes/v4i4.pdf (Hazi- 10. Samson, J., Keen, B. (2005). Internet Addicti- ran 2006’da alınmıştır). on. http://www.notmykid.org/ParentArticles/5. Kültür Koleji, (2005). Bilgisayar Sağlığımıza internet/ (Ocak 2006’da alınmıştır). Zararlımı? 11. Suanpang, P., Petocz, P., Kalceff, W. (2004). http://www.kultur.k12.tr/kkbin/ilk/bolumler/bil Student Attitudes to Learning Business gisayar/pc/zarar.asp (Ocak 2006’da alınmıştır). Statistics : Comparison of Online and 31
  7. 7. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007 Murat TUNCER Traditional Methods. http://www.ifets.info 13. UCLA, (2001). Surveying The Digital Futu- (Nisan 2005’te alınmıştır). re.http://ccp.ucla.edu/pdf/UCLA-Internet-Repo12. Ulusal Ajans, (2001). Eğitim Sistemlerinin rt-2001.pdf (Mayıs 2005’te alınmıştır). Gelecekteki Somut Hedefleri. http://www.ua. 14. Vesel, V. (2005). Virtual Learning Environ- gov.tr/leonardo/docs/tur/22- ment in the Age of Global Infonetworks. komisyon_raporu-59.doc (Mayıs 2005’te http://www.ercim.org/publication/ws-proceedin alınmıştır). gs/DELOS9/Pap8.pdf(Mayıs2005’te alınmıştır). 32

×