Welkom in de Masterclass
Krimp en Kracht

Fenna Bolding
Krimp en Kracht
Programma
1. Bevolkingsontwikkeling
Ontgroening en Vergrijzing
– Feiten, cijfers en prognoses
– Verklaringen

2. Slim omga...
Wat staat ons te wachten?
Feiten, Cijfers, Prognoses
Bevolkingsontwikkeling
• Minder inwoners
• Minder huishoudens
• Andere samenstelling bevolking:
minder kinderen, meer oude...
Krimp en groei per gemeente
2010-2040
Tynaarlo

-13%

-12%
Bron: Bevolkingsprognose XVIII Provincie Drenthe, 2012

Noorden...
Minder inwoners vanaf 2020
Aantal inwoners
500.000
495.000
490.000
485.000
480.000
475.000
470.000
465.000
460.000
455.000...
Minder huishoudens vanaf 2030
Aantal huishoudens
250.000
240.000
230.000
220.000
210.000

200.000
190.000
180.000
170.000
...
Vergrijzing en ontgroening in Drenthe
%

70,0

60,0

50,0

40,0

%0-19
%20-64

30,0

%65+

20,0
Bron: Prognose
Provincie D...
Verklaringen
Vergrijzing en ontgroening
Strategieën
Bagatelliseren
Bestrijden
Begeleiden
Benutten
(Gert-Jan Hospers, Radboud Universiteit)
Bevolkingsontwikkeling raakt
alle beleidsterreinen
Wonen

Voorzieningen

Onderwijs

En ook: invloed op
financiële mogelijk...
Krimp raakt alle beleidsterreinen

Wonen

Voorzien
ingen

Onderwijs

Zorg

Ruimtelijke
kwaliteit

Mobiliteit

Werk en
econ...
Invloed demografische
ontwikkelingen op zorg
• Zorgvraag stijgt en verandert door
demografische ontwikkelingen
– Meer oude...
Vraag naar zorg en welzijn en
beroepsbevolking

Uit presentatie voorjaarscongres Zorg Innovatie Platform, maart 2010
Zorgkracht

in

Krimpgebieden
Zorgkracht in Krimpgebieden

Vraag van twee gemeenten: Aa en Hunze en Borger-Odoorn:
• Hoe kunnen we ervoor zorgen dat men...
Experimentgebied
Experimentgebied
Experimentgebied
•
•
•
•
•
•
•

Veendorpen
Lintbebouwing
Grote afstanden
Lage SES
Obesitas
Diabetes
Vergrijzing
Partijen in het Zorgexperiment
Experiment Zorgkracht in Krimpgebieden
Uitgangspunten : inhoudelijk
Professionele
inzet

Een collectieve
voorziening alleen
waar nodig

Mensen zorgen voor elkaar...
Zorgkracht in krimpgebieden
Aanpak
Startfase

Convenant
Fase

Fase nadere
analyse

Feiten & cijfers
Prognoses
Probleemverkenning
Knelpunten
Oplossings...
Zorgvraag en Zorgkracht
in Experimentgebied
Oost-Drenthe
Keukentafelgesprekken in
22 Veendorpen
Veel zorgkracht voor elkaar.
In de dorpen wordt veel hulp, steun en zorg
geboden, met name lichte en niet-structurele
hulp...
Grenzen bij bieden informele
zorg
•
•
•
•

Niet structureel
Kleinere klusjes/zorg (persoonsgebonden)
Tijdsinvestering
Bala...
Betere samenwerking met professionele
zorgaanbieders gewenst.
De wensen van bewoners betreffen:

betere communicatie
zorg ...
De kracht van ontmoeten.
Om elkaar hulp te kunnen bieden is elkaar
kennen een voorwaarde.
Doordat er steeds minder natuurl...
Verbinding
Behoefte aan verbinding lijkt in de keukentafelgesprekken een centraal
thema:
verbinding tussen bewoners onderl...
Experiment bijna afgerond

Ebook Zorgkracht in Krimpgebieden
Coming together

= a start

Keeping together

= progress

Working together

= succes
Zorgkracht in krimpgebieden
fbolding@stamm.nl
Krimp
en
Burgerkracht
Burgerkracht: Het hart van de samenleving
42
Burgerkracht
• Terug naar regie over het eigen leven
• Ideologie en bezuinigingen overheid
• Loslaten is anders vasthouden...
Burgerkracht
• Is niet: de burger informeren over een beleidsagenda
• Is niet: de burger betrekken bij besluitvorming van ...
1.

Aanleiding, uitdaging, urgentie
1.

Aanleiding, uitdaging, urgentie

2.

Kenners, Verbinders, Verkopers
Wensen:
Ontmoetingsplek
Winkel
Eens in de week een gezonde eetavond
voor dorpsbewoners
1.

Aanleiding, uitdaging, urgentie

2.

Kenners, Verbinders, Verkopers

3.

De kracht van de context
Het beslissende moment
Malcolm Gladwell
Voorbeelden uit
binnen en buitenland
De Wolden
Aanleg afslag N48
Zwembad De Zwaoi, dorpsbedrijf
Noorden bruist al van de
initiatieven rond duurzaamheid
een kleine greep…

• Duurzaam Hooghalen, Balinge, Nieuw Balinge,
B...
Ervaring Engeland
Right to Bid
Right to Challenge
Cybermoor
Cumbria, Alston Moor, woongemeenschap bouwt en is eigenaar
van een glasvezelnetwerk voor snel internet
Tutbury Eco Power
een groep bewoners in Tutbury, Staffordshire (tussen
Birmingham en Nottingham) bouwt een waterkrachtcent...
The Hudswell Pub
Hudswell, North Yorkshire, pub gekocht en weer open
met bewonersaandelen
The George and Dragon
Natural Food Store
Headingly, Leeds, eigenaar populaire winkel gaat met
pensioen, met 200 aandelen nemen de bewoners de
wi...
Zorgcoöperatie Hoogeloon
dorpsbewoners van Hoogeloon (Brabant) stichten hun
eigen zorgbedrijf, zodat mensen die zorg nodig...
Waarin zit de kracht van
burgerinitiatieven?
Wanneer spreek je van
een goed burgerinitiatief
-

Draagvlak
Continuiteit
Geld en inzet burgers
Lange adem
Lef en ambitie
Koplopers
Eigen verantwoordelijkheid nemen
Bijdr...
Nieuwe taken en rollen:
Wat betekenen al die
burgerinitiatieven voor
overheden en
maatschappelijke partners
Loslaten
Faciliteren
Open oor
Waarden en normen loslaten
Stimuleren, zonder inhoud te bepalen
Randvoorwaarden
Rol van verb...
Actie model
Animo
Contact
Toerusting
Inbedding
Empathie
Burgerkracht: Het hart van de samenleving
72
fbolding@stamm.nl
www.stamm.nl
Tot ziens
Krimp en kracht
Krimp en kracht
Krimp en kracht
Krimp en kracht
Krimp en kracht
Krimp en kracht
Krimp en kracht
Krimp en kracht
Krimp en kracht
Krimp en kracht
Krimp en kracht
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Krimp en kracht

631 views
347 views

Published on

Masterclass van Fenna Bolding op het LPB-congres 2013

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
631
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
61
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Krimp en kracht

  1. 1. Welkom in de Masterclass Krimp en Kracht Fenna Bolding
  2. 2. Krimp en Kracht
  3. 3. Programma 1. Bevolkingsontwikkeling Ontgroening en Vergrijzing – Feiten, cijfers en prognoses – Verklaringen 2. Slim omgaan met Krimp 3. Burgerkracht, het Hart van de Samenleving
  4. 4. Wat staat ons te wachten? Feiten, Cijfers, Prognoses
  5. 5. Bevolkingsontwikkeling • Minder inwoners • Minder huishoudens • Andere samenstelling bevolking: minder kinderen, meer ouderen: vergrijzing en ontgroening
  6. 6. Krimp en groei per gemeente 2010-2040 Tynaarlo -13% -12% Bron: Bevolkingsprognose XVIII Provincie Drenthe, 2012 Noordenveld +16% Assen -9% Aa en Hunze -16% BorgerOdoorn -5% -15% Westerveld +14% Meppel -9% De Wolden MiddenDrenthe +3% Hoogeveen -15% Coevorden -8% Emmen
  7. 7. Minder inwoners vanaf 2020 Aantal inwoners 500.000 495.000 490.000 485.000 480.000 475.000 470.000 465.000 460.000 455.000 450.000 2010 2015 2020 Bron: bevolkingsprognose XVIII, Provincie Drenthe, april 2012 2025 2030 2035 2040
  8. 8. Minder huishoudens vanaf 2030 Aantal huishoudens 250.000 240.000 230.000 220.000 210.000 200.000 190.000 180.000 170.000 160.000 150.000 2010 2020 Bron: bevolkingsprognose XVIII, Provincie Drenthe, april 2012 2030 2040
  9. 9. Vergrijzing en ontgroening in Drenthe % 70,0 60,0 50,0 40,0 %0-19 %20-64 30,0 %65+ 20,0 Bron: Prognose Provincie Drenthe 10,0 0,0 2010 2020 2030 2040 Aandeel inwoners boven 65 stijgt. Tegelijkertijd krimpt de potentiële beroepsbevolking.
  10. 10. Verklaringen
  11. 11. Vergrijzing en ontgroening
  12. 12. Strategieën Bagatelliseren Bestrijden Begeleiden Benutten (Gert-Jan Hospers, Radboud Universiteit)
  13. 13. Bevolkingsontwikkeling raakt alle beleidsterreinen Wonen Voorzieningen Onderwijs En ook: invloed op financiële mogelijkheden gemeenten, corporaties etc. Zorg Ruimtelijke kwaliteit Mobiliteit Werk en economie
  14. 14. Krimp raakt alle beleidsterreinen Wonen Voorzien ingen Onderwijs Zorg Ruimtelijke kwaliteit Mobiliteit Werk en economie
  15. 15. Invloed demografische ontwikkelingen op zorg • Zorgvraag stijgt en verandert door demografische ontwikkelingen – Meer ouderenzorg – Minder kindergeneeskunde – Krimp beperkt de zorgvraaggroei maar in beperkte mate • Zorgaanbod neemt af – Afname beroepsbevolking – Sterker in krimpgebieden
  16. 16. Vraag naar zorg en welzijn en beroepsbevolking Uit presentatie voorjaarscongres Zorg Innovatie Platform, maart 2010
  17. 17. Zorgkracht in Krimpgebieden
  18. 18. Zorgkracht in Krimpgebieden Vraag van twee gemeenten: Aa en Hunze en Borger-Odoorn: • Hoe kunnen we ervoor zorgen dat mensen in dunbevolkte plattelandsgebieden ook in 2030 de zorg krijgen waar zij behoefte aan hebben? • Ofwel: welke knelpunten leveren de bevolkingsdaling en veranderende bevolkingssamenstelling op, en hoe lossen we deze op?
  19. 19. Experimentgebied
  20. 20. Experimentgebied
  21. 21. Experimentgebied • • • • • • • Veendorpen Lintbebouwing Grote afstanden Lage SES Obesitas Diabetes Vergrijzing
  22. 22. Partijen in het Zorgexperiment
  23. 23. Experiment Zorgkracht in Krimpgebieden
  24. 24. Uitgangspunten : inhoudelijk Professionele inzet Een collectieve voorziening alleen waar nodig Mensen zorgen voor elkaar Mensen zorgen voor zichzelf, gebruiken eigen sociaal netwerk
  25. 25. Zorgkracht in krimpgebieden
  26. 26. Aanpak Startfase Convenant Fase Fase nadere analyse Feiten & cijfers Prognoses Probleemverkenning Knelpunten Oplossingsrichtingen Benodigde partijen Verzilveren committent in intentieverklaring Verkenning zorgvraag en zorgkracht Ontwikkelfase Uitwerken oplossingsrichting Implementatie
  27. 27. Zorgvraag en Zorgkracht in Experimentgebied Oost-Drenthe Keukentafelgesprekken in 22 Veendorpen
  28. 28. Veel zorgkracht voor elkaar. In de dorpen wordt veel hulp, steun en zorg geboden, met name lichte en niet-structurele hulp. Bijna iedereen biedt wel eens hulp. Er is veel zorgkracht aanwezig. In veel dorpen is een hartdefibrillator aanwezig, er zijn EHBO’ers en bewoners weten wie uit het dorp in ‘de zorg’ werkt.
  29. 29. Grenzen bij bieden informele zorg • • • • Niet structureel Kleinere klusjes/zorg (persoonsgebonden) Tijdsinvestering Balans moet kloppen, elkaar kennen/vertrouwen • Gesloten beurs • Er niet alleen voor staan
  30. 30. Betere samenwerking met professionele zorgaanbieders gewenst. De wensen van bewoners betreffen: betere communicatie zorg graag dichterbij – snel bereikbaar een vast aanspreekpunt betere coördinatie een betere brug tussen informele en formele zorg
  31. 31. De kracht van ontmoeten. Om elkaar hulp te kunnen bieden is elkaar kennen een voorwaarde. Doordat er steeds minder natuurlijke ontmoetingsplaatsen zijn, staat dit onder druk. Maar elkaar ontmoeten is niet voldoende. Je moet elkaar ook vertrouwen.
  32. 32. Verbinding Behoefte aan verbinding lijkt in de keukentafelgesprekken een centraal thema: verbinding tussen bewoners onderling is nodig om elkaar hulp te bieden. Maar verbinden tussen bewoners en professionals is ook nodig om tot betere afstemming te komen. Betere afstemming kan zorgen voor dat bewoners vaker iets kunnen doen, naast de professionals. Andersom kan het ook een ontlasting van de professionals betekenen.
  33. 33. Experiment bijna afgerond Ebook Zorgkracht in Krimpgebieden
  34. 34. Coming together = a start Keeping together = progress Working together = succes
  35. 35. Zorgkracht in krimpgebieden
  36. 36. fbolding@stamm.nl
  37. 37. Krimp en Burgerkracht
  38. 38. Burgerkracht: Het hart van de samenleving 42
  39. 39. Burgerkracht • Terug naar regie over het eigen leven • Ideologie en bezuinigingen overheid • Loslaten is anders vasthouden • Nieuwe samenwerking • Verdienmodellen
  40. 40. Burgerkracht • Is niet: de burger informeren over een beleidsagenda • Is niet: de burger betrekken bij besluitvorming van de overheid • Is niet: burgerparticpatie • Is: regie over je leven en je leefomgeving creëren • Is: burgerkracht duurzaam maken, verdienmodellen bouwen, dorps- en wijkeconomie • Is: de overheid faciliteert burgerinitiatieven • Is: overheidsparticipatie
  41. 41. 1. Aanleiding, uitdaging, urgentie
  42. 42. 1. Aanleiding, uitdaging, urgentie 2. Kenners, Verbinders, Verkopers
  43. 43. Wensen: Ontmoetingsplek Winkel Eens in de week een gezonde eetavond voor dorpsbewoners
  44. 44. 1. Aanleiding, uitdaging, urgentie 2. Kenners, Verbinders, Verkopers 3. De kracht van de context
  45. 45. Het beslissende moment Malcolm Gladwell
  46. 46. Voorbeelden uit binnen en buitenland
  47. 47. De Wolden Aanleg afslag N48
  48. 48. Zwembad De Zwaoi, dorpsbedrijf
  49. 49. Noorden bruist al van de initiatieven rond duurzaamheid een kleine greep… • Duurzaam Hooghalen, Balinge, Nieuw Balinge, Bovensmilde • Isolatieprojecten • Duurzaam Boer Blijven • Duurzame recreatie • Rechtstreeks leveren producten aan het Feithhuis in Groningen • MFA op aardwarmte in Valthermond • Experimenten met biobrandstof • Energiecoöperaties
  50. 50. Ervaring Engeland Right to Bid Right to Challenge
  51. 51. Cybermoor Cumbria, Alston Moor, woongemeenschap bouwt en is eigenaar van een glasvezelnetwerk voor snel internet
  52. 52. Tutbury Eco Power een groep bewoners in Tutbury, Staffordshire (tussen Birmingham en Nottingham) bouwt een waterkrachtcentrale
  53. 53. The Hudswell Pub Hudswell, North Yorkshire, pub gekocht en weer open met bewonersaandelen The George and Dragon
  54. 54. Natural Food Store Headingly, Leeds, eigenaar populaire winkel gaat met pensioen, met 200 aandelen nemen de bewoners de winkel over
  55. 55. Zorgcoöperatie Hoogeloon dorpsbewoners van Hoogeloon (Brabant) stichten hun eigen zorgbedrijf, zodat mensen die zorg nodig hebben in het dorp kunnen blijven en om samenhang en solidariteit te versterken
  56. 56. Waarin zit de kracht van burgerinitiatieven? Wanneer spreek je van een goed burgerinitiatief
  57. 57. - Draagvlak Continuiteit Geld en inzet burgers Lange adem Lef en ambitie Koplopers Eigen verantwoordelijkheid nemen Bijdrage aan leefbaarheid
  58. 58. Nieuwe taken en rollen: Wat betekenen al die burgerinitiatieven voor overheden en maatschappelijke partners
  59. 59. Loslaten Faciliteren Open oor Waarden en normen loslaten Stimuleren, zonder inhoud te bepalen Randvoorwaarden Rol van verbinder
  60. 60. Actie model Animo Contact Toerusting Inbedding Empathie
  61. 61. Burgerkracht: Het hart van de samenleving 72
  62. 62. fbolding@stamm.nl
  63. 63. www.stamm.nl
  64. 64. Tot ziens

×