Content management - de ruggengraat van de interactieve entertainer

  • 151 views
Uploaded on

Dit rapport beschrijft de selectie van het beste content management systeem voor Endemol. …

Dit rapport beschrijft de selectie van het beste content management systeem voor Endemol.
Als onderdeel van Endemol Entertainment richt Endemol.COM zich op bet succesvol exploiteren van het internet. De doelstelling van Endemol Entertainment is: wereldleider worden in het ontwerpen en produceren van creatief marktgericht entertainment op het gebied van televisie en interactieve
netwerken. Het internet is voor ENDEMOL Entertainment redelijk onbekend terrein.

Er worden op dit moment twee activiteiten ontplooid. De productie van interactieve projecten en de exploitatie van projecten (themagebieden op het internet). Standaardisatie, hergebruik en een gestructureerde uitrol is hierbij belangrijk om snel en doeltreffend in 19 landen uit
te kunnen rollen. Een substantieel onderdeel van deze opzet is de implementatie van een content management systeem (CMS).

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
151
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
1
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. — C o n te n t m a n a g e m e n t— de ruggengraat van de Interactieve entertainer Plet Hein Zijtveld & Eelco HorstmanS C R IP T IE E/T 2001 Z IJ T
  • 2. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerHet bestuur van de Stichting Hogeschool van Utrecht aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schadevoortvloeiende uit het gebruik van enig gegeven, hulpmiddel o f procédé in dit verslag beschreven.Vermenigvuldiging zonder toestemming van zowel de opleiding E/T van de Hogeschool van Utrecht,de opdrachtgever als de auteurs is niet toegestaan. Mediatheek HOGESCHOOL VAN UTRECHT Faculteit NATUUR EN TECHNIEK BEZOEKADRES: N ijen oord 1 T h c U D A 0 5 3 2 8 1 u b :3 e r d a t s o P l0 - 2 8 1 3500 AD U EC T TR HAfstudeerrapport 21 mei 2001
  • 3. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer CONTENT MANAGEMENT de ru ggengraat van de interactieve entertainer Afstudeerrapport 21 mei 2001 Studenten Opleiding Eelco Horstman Hogeschool van Utrecht Studentnr,: 1039084 Afdeling Electrotechniek-Telematica Piet Hein Zijtveld Oudenoord 340 Studentnr.: 1038938 3513 EX Utrecht Examinator Organisatie Mw. M. Verbeek ENDEMOL.COM B.V. Bedrijfsbegeleider Bonairelaan 4 Mw. M. de Miranda 1213 VH HilversumAfstudeerrapport 21 mei 2001
  • 4. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENT ENDEMOLEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerInhoudsopgaveSamenvatting .... ....... ......... .....................................................................6Inleiding.......................................................... ........... .......... ........... .............. —.... .............................7 Introductie................................. ..... ........ ....... ........ .......... .... .......................7 Endemol Entertainment............ ....................... ....... ........... ................. ............. ..... ............ ...........7 Endemol en televisie ....... ............. ...................................................................................7 Endemol en interactieve netwerken...................................................................... .....................7 Opdracht....... ....... ....... ....... ........ ............................................... ................ ..... ...... ........ 9 Opbouw van het rapport...................................... ............... ........ ...... ...... .................... ........ 101 Leverancier, implementatie en support................................. ................... ......................................1 1 1.1 Leverancier...................... ........ ............ ........... .......................................... . 11 1.2 Implementatie en support................... ................... ...................... ................................... . I i 1.2.1 Implementatie.......................... .. .............. .................... .............. ................. .................11 1.2.2 Support.............................................................................................................................12 1.2.3 Z elf o f partner.................. .................... ......................... ......................... ..................... 12 1.3 Conclusie............................................................. ...... .......... -.............................................. 122 Het CMS in de organisatie......................................................... .................................................... 14 2.1 Het model....................................................................... ........ ........ .............. . ............ . 14 2.1.1 @Fun................................................................................ ................................................ 14 2.1.2 Endemol Interactive Productions................................................ ..................................... 16 2.2 De definitie...............................................................................................................................173 CMS en de techniek........................................................................................................................19 3.1 Content beschrijven en weergeven........................................................................................... 19 3.1.1 H T M L ............................................................................................................................ 19 3.1.2 X M L ................................................................................................................................. 20 3.1.3 Verschillende soorten content........................................................................................... 2 i 3.2 De ophouw en koppeling van applicaties.................................................................................22 3.2.1 Java.................................................................................................................................. 22 3.3 Dataopslag............................................................................................................................... 23 3.3.1 File-system........................................................................................................................24 3.3.2 Database............................................... ...................................... .....................................24 3.4 Conclusie......................... ................................. ......................................................................254 Functionaliteiten.................................................................................................................. ........ 26 4.! Uiteenzetting van de eisen ...................................................................................................... 26 4.1.1 L o o k & F e l...................................................................................................................... 26 e 4.1.2 Publishing- en editingtools...............................................................................................27 4.1.3 Versiebeheer ..................................................................................................................... 27 4.1.4 Brandmanagement............................................................................................................28 4.1.5 Workflowtool............................................. ......................................................................28 4.1.6 Documentatie.................... .............. .......... ....... ................... ........................ ....... ..... ,28 4.1.7 Personalisatie ................... ....................... ...... ................... ......................................... ...29 4.1.8 Statistieken................................................................................. ........................... ...... 30 4.1.9 Loyalty membership ......... ......... ................................ ................................... .............. 30 4.2 Functionaliteiten en de eisen........... .................. ..................... ................... 315 Selectieprocedure ....... .......... ..... .........................................................................................32 5.1 Eerdere projecten ........... .............. ...................................... ........................... ............ ..........32 5.1.1 Starmaker...,..................... .............. ............... ................... .............. ......................... .....32 5.1.2 @ F ub ............... ................. ................................ ....................................................... ..... 33 5.2 Toekomstig systeem................ ........ ............. ..... ............... ............ ........................ ........ ...33 5.2.1 Eisen die voortvloeienuit: Leverancier, implementatie en support............... . . 33 5.2.2 Eisen die voortvloeien uit: hetCMS in de organisatie.................... ..................... ............. 4 3 . 5.2.3 Eisen die voortvloeien uit: CMS en de techniek.............................. ............ ............... ...34 5.2.4 Eisen die voortvloeienuit: functionaliteiten...... ....... .................................... ...... ..........36Afstudeerrapport 2 1 mei 2001
  • 5. Piet Heia Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer6 Kosten...,..... ............... ........... ....... ......................................................... ............... .....................38 6.1 Software-licentie .......... ..................... .............. ............. ............ .................... ...................38 6.1.1 CPU-based....... .... .... .......... ................. .............. ............... .... ..... -.... ........ ............. 38 6.1.2 User-based ... ..... ................................ ... .......... ........ ........................ ...................... .39 6.1.3 Afweging........................ .................... ......................... ..... ....................... .....................39 6.2 Implementatie.......... .......... ......................... ......................................................................... 39 6.3 Kennisopbou w....................................................................................................................397 Conclusies en aanbevelingen.......................................... .................................. • 7.1 Conclusies .......................................................................................... .......-0 7.2 Aanbevelingen ............................................................ .......................Bibliografie.................................... .......................................................................................... iAfkortingen................................................ ........................................i iVerklarende woordenlijst..........................................................................................................i i iHandtekeningen..... ..... ............ .......... ................................. ............... ...... .... ........... ....vDefinitieve afstudeeropdracht...... ................. ................................................... ...... ......... ............ . viAfstudeerrapport 21 mei 2001
  • 6. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerVoorwoordAan het eind van een bijzonder leerzame en uitdagende afstudeerstage bij EndemoI.COM willen wijonze dank uitspreken voor de goede zorgen en de actieve begeleiding. Wij danken @Fun voor eenkijkje in de keuken en Endemol Interactive voor de vele input en het beschikbaar stellen van de nodigemiddelen. Tot slot willen wij in het bijzonder nog Marili Bolle bedanken voor haar sprankelendefeedback, bedrijfsbegeleidster Mercedes de Miranda voor haar opbouwende kritiek en examinatorMaria Verbeek voor haar luisterend oor en haar goede adviezen. Eelco Horstman en Piet Hein Zijtveld 21 mei 2001Afstudeerrapport - 5- 21 mei 2001
  • 7. Piet Hein Zîjtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerSamenvattingDit rapport beschrijft de selectie van het beste content management systeem voor EndemolA ls onderdeel van Endemol Entertainment richt Endemol.COM zich op bet succesvol exploiteren vanhet internet. De doelstelling van Endemol Entertainment is: wereldleider worden in het ontwerpen enproduceren van creatief marktgericht entertainment op het gebied van televisie en interactievenetwerken. Het internet is voor END E M O L Entertainment redelijk onbekend terrein. Het bedrijf iseind 1999 met interactieve activiteiten gestart. Nederland is een van de eerste landen waar de internet-strategie ten uitvoer wordt gebracht. BigBrother is het eerste grote internationale project. Op ditmoment probeert E ND E M O L Entertainment de penetratie van de internetmarkt zo gestructureerdmogelijk te laten verlopen. Er worden op dit moment twee activiteiten ontplooid. De productie vaninteractieve projecten en de exploitatie van projecten (themagebieden op het internet). Standaardisatie,hergebruik en een gestructureerde uitrol is hierbij belangrijk om snel en doeltreffend in 19 landen uitte kunnen rollen.Een substantieel onderdeel van deze opzet is de implementatie van een content management systeem(C M S). Een C M S dient voor het ontsluiten van reeds geproduceerde content (tekst, afbeeldingen,video, audio e.d.) voor de doelgroepen en het managen van de content-stromen die dit teweegbrengt.De leveranciers van dit C M S moeten, gezien het wereldwijde karakter van Endemol, groot enwereldwijd vertegenwoordigd zijn. Dit geldt ook. voor de bedrijven die het systeem gaanimplementeren; de zogenaamde im pIementatiepartners.De verschillende organisaties binnen en buiten Endemol waar het CMS geïmplementeerd gaat wordenhebben allemaal te maken met een productielaag waar de content geproduceerd wordt en eenpresentatielaag waar de content gepresenteerd wordt. Het CMS wordt geplaatst in de presentatielaag.De definitie van een CMS wordt: een CMS dient voor het ontsluiten van reeds geproduceerde contentvoor de doelgroepen en het managen van de content-stromen die dit teweegbrengt,De eisen die aan het CMS gesteld worden zowel op technisch als op functioneel gebied zijn directgerelateerd aan deze plaatsing. Technisch gezien moet het systeem gebaseerd zijn op Java en J2EE wathet compatible maakt met de omringende applicaties. Door gebruik te maken van deze openstandaarden wordt het makkelijker koppelingen met nog onbekende systemen te realiseren.Een andere standaard is X M L, een opmaaktaal die opmaak en inboud van elkaar scheidt. M et X M L ishet mogelijk heel flexibel content te leveren, aan de apparaten van nu (PC en G SM ) en van detoekomst.Naast de interactie met omringende applicaties/apparaten, moet er bij de keuze voor het juiste CMSook rekening gehouden worden met de eisen die aan het C M S zelf gesteld worden. Het betreft hiereisen met betrekking tot de functionaliteiten:• Look and feel • Workflowtools« Publishing- eneditingtools• Documentatie• Versiebeheer • Personalisatie• Brandmanagement • Loyalty membershipDe kosten van dergelijke systemen worden niet alleen bepaald door de softwarelicentie, die gebaseerdis op het aantal processors o f gebruikers, maar ook door de implementatie en training.Na de selectie blijven er twee systemen over. Dit zijn de systemen van Gauss Interprise (V IP 5*) enOpen Market (Content Server 3.1) . Dit onderzoek belicht de technische en technisch-commercielekant van een CMS. De eindselectie zal dan ook op grond van andere, bijvoorbeeldbedrijfseconomische, afwegingen plaats moeten vinden.Afstudeerrapport 21 mei 2001
  • 8. Piet Hein Zijtveid CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerinleidingIntroductieEndemol wil wereldleider worden in het ontwerpen en produceren van creatief marktgerichtentertainment op het gebied van televisie en interactieve netwerken. Op dit moment is Endemol alsproducent en distributeur van televisieprogramma s al in 19 landen actief. Om een dergelijk succesook in de interactieve netwerken te behalen heeft Endemol een eigen, zelfstandige interactieve media­tak opgezet.Endemol Interactive Media, houdt men zich bezig met dit wereldleiderschap. De strategie heeft tweedelen. Enerzijds wil men entertainment leveren bijvoorbeeld aan bedrijven voor gebruik op hunwebsite o f voor gebruik op draadloze apparaten e.d.; productie voor interactieve media. Anderzijds wilEndemol Interactive Media multi-platform content exploiteren gericht op een specifieke doelgroep o feen specifiek onderwerp behandelen; de zogenaamde projects.Endemol is op zoek naar een systeem dat wereldwijd gebruikt kan worden om alle content beter tekunnen beheren en exploiteren. Een dergelijk systeem is een content management systeem, eensoftware-applicatie die content, in welke vorm dan ook, beheert vanaf het moment van productie totdathet gepresenteerd is en verder.Dit rapport beschrijft een onderzoek naar het beste content management systeem voor Endemol.Vanuit de beschikbare kennis werd aanvankelijk een technische en commerciële insteek gekozen.Gedurende het onderzoek werden steeds meer invalshoeken zichtbaar. Om na vernauwing van descoop weer te komen tot het technisch-commerciële.Endemol EntertainmentEndemol en televisieEndemol Entertainment B .V ontstond in 1994 uit een fusie van John de M ol Produkties en Joop vanden Ende Producties. A l sinds het eind van de jaren zeventig zijn beide bedrijven actief in Nederlandmet het produceren van televisieprogramma’ s. In de tachtiger jaren werden de eerste licentierechten opprogrammaformats aan televisiezenders in het buitenland verleend.De fusie had als belangrijke doelstellen Endemol internationaal op de kaart te zetten. Om dezeexpansie te financieren ging Endemol november 1996 naar de beurs.Medio 2000 werd Endemol overgenomen door de Spaanse telecom-grootmacht Telefónica. Eenvernieuwde strategie vormde de basis voor de verdere wereldwijde expansie: Endemol wilwereldleider worden in het ontwerpen en produceren van creatief en marktgericht entertainment op hetgebied van televisie en interactieve netwerken.Endemol is actief in Argentinië, Australië, België, Denemarken, Duitsland, Finland, Groot-Brittannië,Italië, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, Polen, Portugal, Spanje, Verenigde-Staten, Zuid-Afrika, Zweden,Zwitserland en natuurlijk Nederland. In deze landen waar Endemol televisieprogramma s produceert,wil Endemol zich ook on-line ontplooien. Dit wordt benadrukt door de zelfstandige tak EndemolInteractive Media.Endemol en interactieve netwerkenEndemol heeft eind 1999 haar intrede op de interactieve media-markt aangekondigd. Het grootstesucces werd geboekt met www.bigbrother.nl, waar duidelijk werd wat de mogelijkheden zijn van hetAfstudeerrapport 21 mei 200!
  • 9. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerinternet naast een televisieprogramma. Hier werd duidelijk dat het internet niet in de plaats komt vantelevisie, maar dat internet en televisie elkaar juist aan kunnen vullen.De komende jaren zullen er naast televisie en internet een aantal technieken bijkomen, die het deconsument mogetijk maken meer en vaker content te consumeren. i-TV, een voorbeeld van dezetechniek, biedt een combinatie van televisie en internet. Maar ook UM TS maakt het mogelijk om ophoge snelheid draadloos te internetten en is geschikt voor het aanbieden van allerlei vormen vanentertainment. Het resultaat van dit alles is, dat dezelfde consument steeds meer entertainment zalconsumeren en daarbij van diverse distributiekanalen en apparaten gebruik zal maken. Endemol wilhiervan profiteren en heeft zich nadrukkelijk gefocust om ook op interactieve netwerken eenbelangrijke speler te worden. Endenaol.COM ontwikkelt de strategie hiervoor en draagt zorg voor deuitvoer van deze strategie in de verschillende landen. Op landelijk nivo staan interactieve media en T Vonder één directie en vallen onder Endemol.COM zowel de productie- als de exploitatie-activiteiten.In een nieuwe organisatiestructuur komt de relatie tussen on-line en televisie binnen Endemol naarvoren (zie Figuur 1 Organogram).Figuur 1 OrganogramA ls onderdeel van de holding is Endemol.COM (de nieuwe naam is Endemol Interactive International)verantwoordelijk voor de wereldwijde interactieve activiteiten. Endemol.COM wil wereldwijdorganisaties opbouwen die ongeveer gelijk zijn aan het Nederlandse Endemol Interactive Media.Endemol.COM ziet erop toe dat de kennis en ervaring die opgedaan wordt bij het opzetten vanEndemol Interactive Media in Nederland zoveel mogelijk wordt gedocumenteerd. Dit heeft tot doeleen blauwdruk te realiseren die het mogelijk maakt Endemol Interactive Mediaorganisaties in hetbuitenland gestructureerd op te zetten.De kennis en ervaring die opgedaan wordt bij het implementeren van een content managementsysteem binnen Interactive vormt een onderdeel van die blauwdruk. Tegen deze achtergrond werd hetonderzoek gedaan dat in dit rapport besproken wordt; een onderzoek naar een content managementsysteem dat gebruikt kan worden als onderdeel van de blauwdruk. Een content management systeemdat vanuit die blauwdruk wereldwijd bij Endemol Interactive Media-organisaties ingezet kan worden.Afstudeerrapport 21 mei 2001
  • 10. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerOpdrachtProbleemstelling:Binnen Endemol.COM is er behoefte aan een content management systeem dat wereldwijd gebruiktkan worden om de stromen van content te beheren. Op dit moment worden projecten opgezet rondallerlei verschillende C M S’ en. Het gevolg is dat voor ieder project opnieuw een CM S geselecteerd engeïmplementeerd moet worden. De kennis en ervaring uit eerdere projecten wordt hierbij niet benut.Het op deze manier opzetten van nieuwe projecten kost onnodig veel tijd én geld, dit belemmert snelleinternationale groei.Doelstelling:De doelstelling van de Endemol .COM-organisatie voor dit onderzoek is het selecteren van een CMSdat, in de blauwdruk vastgelegd, gebruikt moet gaan worden door de verschillende Interactive Media-organisaties,Opdrachtomschrijving:Op basis van bestaande kennis en ervaring ziet Endemol.COM de oplossing van haar probleem in eencontent management systeem. Een CM S voor een organisatie die wereldwijd actief is, zodatwereldwijd gebruik gemaakt kan worden van de expertise die opgedaan wordt door de implementatiein Nederland. De opdracht is: Vind het beste content management systeem voor Endemol.Randvoorwaarden:Aan een onderzoek worden altijd een aantal eisen opgelegd. Deze eisen kunnen over het algemeen nietaangepast worden en vormen mogelijk een belemmering in de uitvoering.Deze zijn: o Tijd, er is namelijk maar een beperkte tijd beschikbaar voor de uitvoering van deze opdracht o Anticiperen op technieken van de toekomstUitgangspunten:De volgende uitgangspunten werden door Endemol.COM geformuleerd vóór aanvang van het project.Het zijn aspecten die bepalen o f het project al dan niet succesvol zal zijn: o Inzicht verkrijgen in de * relevante selectiecriteria van een CMS, * functie van een CMS in een organisatie. “ technische achtergrond van een CMS.Eindproduct:Duidelijke, goed gefundeerde keuze voor een CMS, o f indien geen bestaand CMS voldoet aan degestelde eisen een mogelijk alternatief. Dit vervolgens helder geformuleerd opleveren in de vorm vaneen rapport.Afstudeerrapport 2 1 mei 2001
  • 11. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEeico Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerOpbouw van het rapportDit rapport is opgebouwd rond de relevante selectiecriteria van belang bij de keuze van een CMS.Deze selectie wordt beschreven in hoofdstuk 6. Daaraan voorafgaand worden in verschillendehoofdstu kken de criteria besproken. In hoofdstu k 1 “ Leverancier, implementatie en support” wordtbesproken aan welke eisen een leverancier van een CMS zal moeten voldoen. Hoofdstak 2 beschrijftde functie van een C M S in een organisatie. Hier wordt uiteengezet op welke manier de verschillendeonderdelen van Interactive Media het CMS zullen gebruiken. Hoofdstuk 3 gaat over de technischeaspecten die relevant zijn wanneer gekeken wordt naar een CMS. In het volgende hoofdstak wordende functionele eisen besproken. Het vijfde hoofdstuk beschrijft de procedure die doorlopen wordt omeen CMS te selecteren, In hoofdstuk 6 staan de kosten van een CM S centraal. In het laatste deel vandit rapport worden conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan.In dit rapport wordt veelvuldig gebruik gemaakt van afkortingen en engelse terminologie. Daarom isaan het einde een afkortingenlijst en een verklarende woordenlijst opgenomen.Afstudeerrapport - 10- 21 mei 2001
  • 12. Piet Hein Zijtveld CON TEN T M ANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerUit de inleiding blijkt dat Endemol het geselecteerde CMS wereldwijd wil gaan gebruiken. De selectieen aanschaf van een goed systeem is echter lang niet alles. Als een systeem slecht wordtgeïmplementeerd zal zelfs het beste systeem niet functioneren. Dit geldt ook voor de support. Als hetsysteem niet correct en regelmatig onderhouden wordt zal het steeds minder goed gaan functioneren.Bij het wereldwijd gebruiken van een systeem hoort das automatisch het verzorgen van eenwereldwijde implementatie en bel bieden van wereldwijde support.1.1 LeverancierIn de selectie van een content management systeem, speelt de leverancier van dit systeem eenbelangrijke rol. Veel C M S’ en zijn werkenderwijs ontstaan door de steeds verdere innovatie van eensysteem om de eigen site te beheren. Technici van de eigen organisatie hebben in de loop der tijd eensysteem in elkaar gesleuteld dat voldoet voor het specifieke doel. Voor het gebruik in een andereomgeving is het echter van belang dat het systeem eenvoudig aangepast kan worden aan de wensenvan de organisatie en ook met functionaliteiten kunnen worden uitgebreid. Een voorbeeld hiervan is het systeem van Sensys; dit systeem werd ontwikkeld om de content van de websites van World Online te beheren. Het sysieein is vanaf fase nul toegepast op hei gebruik door World Online en er werd nooit rekening gehouden met het feit dan men later wel wat anders zou kunnen wensen.Wanneer een dergelijk systeem binnen Endemol gebruikt zou gaan worden, is het aanpassen net zoveel werk als het opnieuw programmeren. Deze taak is voor de kleine groep technici van Sensys niet te realiseren.Kortom: Endemol is op zoek naar een serieus CMS voor gebruik in 19 “ Endemol” landen en niet naareen ‘ zolderkamer’ -project van een kleine lokale leverancier.W anneer Endemol zich bindt aan een leverancier door zijn systeem wereldwijd te gebruiken, dan wilEndemol zich als marktleider niet associëren met een kleine leverancier. Door te kiezen voor eenmarktleider op het gebied van content management, een gezonde organisatie van gedegen grootte, isde kans dat zowel het product als de leverancier vroegtijdig hoeven te worden afgeschreven kleiner.Dit geeft echter geen garanties over de gezondheid van de organisatie. Hiervoor is een verdereresearch noodzakelijk, dit valt echter buiten de technisch-commerciële invalshoek van dit onderzoek.Bovendien biedt een grote leverancier ook mogelijkheden op strategisch vlak. De mogelijkheden voorhet wederzijds aandragen van klanten is bij een marktleider groter (deze heeft namelijk meer klanten)en is een punt van overweging bij de selectie van een leverancier.1.2 Implementatie en support1.2.1 ImplementatieImplementatie van een CMS omvat alles wat er gedaan moet worden alvorens het CMS in gebruik kanworden genomen.A ls het beste CMS voor Endemol eenmaal geselecteerd is moet het geïmplementeerd worden. Dithoudt in dat het systeem net als een gewoon software-pakket geïnstalleerd en geconfigureerd moetworden. Implementatie wil echter meer zeggen.Het CMS zal geïnstalleerd worden op een aparte machine. Die machine moet worden geconfigureerd.Vervolgens zullen de werknemers tijdens hun werkzaamheden via de computers op de werkplekcontact moeten kunnen maken met de machine waar het CMS op geïnstalleerd is. Ook deze computersAfstudeerrapport 21mei 200!
  • 13. Piet Hein Zijtveld CO NTENT M ANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerzullen correct moeten worden geconfigureerd. Deze communicatie kan alleen plaatsvinden als er eendatacommunicatienetwerk aanwezig is. Is dit er niet, d m zal dit aangelegd moeten worden. Is dit erwel, dat zal het zodanig moeten worden aangepast dat het de communicatie tussen de gebruikers vanhet CMS en het C M S ze lf toestaat.Als het technisch mogelijk gemaakt is het CMS te gebruiken, w il dit nog niet zeggen dat dit ookautomatisch op de juiste manier gebeurt. Een CMS moet aangepast worden aan de wensen van deorganisatie. De stroom van de content door de organisatie wordt geanalyseerd en in het systeemgebracht. De soorten content worden gedefinieerd en tot slot worden de mensen die met het CMSmoeten werken getraind in het gebruik ervan; Dit vindt plaats In het implementatietraject van hetCMS, wat 6 tot 20 weken in beslag kan nemen, afhankelijk van de omvang van het project.1.2.2 SupportSupport leveren houdt in: alles wat er gedaan moet worden nadat het CMS in gebruik genomen is.Onder support valt alles wat er aan het systeem gedaan moet worden nadat het geïmplementeerd is.Als de implementatie succesvol verlopen is, kan het systeem in gebruik genomen worden. In de loopder tijd zal de techniek zich verder ontwikkelen. Software up-dates zullen volgen die eventuele foutenuit het systeem halen, o f nieuwe functionaliteiten toevoegen. Het eventueel uitbreiden van dehardware als gevolg van groei van de organisatie o f het aantal consumenten hoort ook bij support. Danis er nog de mogelijkheid dat er, als het systeem in bedrijf is, iets fout gaat. Het systeem startbijvoorbeeld niet meer op na een stroom-uitval o f na bliksem-inslag. In zo’ n geval zal alles in het werkgesteld worden om het systeem zo gauw mogelijk weer werkende te krijgen. A ls iets dergelijksgebeurt in een van de ‘Endemol’ landen, mag het niet zo zijn dat er iemand twee dagen onderweg isom het probleem op te lossen. De projecten die Endemol realiseert, zoals BigDiet o f Starmaker,mogen niet stil komen te liggen. Als de content niet vernieuwd wordt, verliest deze zijn waarde. Desupport moet 24 uur per dag, zeven dagen in de week (24 x 7), op locatie geleverd kunnen worden.1.2.3 Zelf of partnerNu omschreven is wat support en implementatie van een CMS inhoudt, wordt pas echt duidelijk wathet betekent voor de organisatie die dit wereldwijd gaat realiseren. De implementatie van het CMSwordt veelal verzorgt door de leverancier zelf, aangezien een implementatie specifieke productkennisvereist. Als het om omvangrijke implementaties gaat, zoals deze, wordt vaak samengewerkt met eenimplementatiepartner.De implementatiepartner zal zorg dragen voor de implementatie en support. Dit moet een grote partijzijn, aangezien het om “ 24 x 7" support op locatie gaat. De implementatiepartner van een CMSleverancier zal dus wereldwijd vertegenwoordigd moeten zijn. Voor het leveren van de support en hetverzorgen van de implementatie van het CMS wordt gekeken naar een grote organisatie als CapGemini Ernst & Young o f IB M Global Services in verband met Endemol’ s internationale karakter.1.3 ConclusieEndemol kiest voor een marktleider als leverancier van een CMS. Hiervoor zijn een viertal redenen:het product van de leverancier is meer volwassen, Endemol associeert zich liever met een marktleider,de organisatie is waarschijnlijk gezonder en de strategische mogelijkheden zijn groter.Bedrijven die de implementatie van content management systemen verzorgen, zullen eigen personeelmoeten trainen vanwege de vereiste specifieke product kennis. De grote implementatie bedrijvenzullen dit niet doen voor de kleinere leveranciers. Op het moment dal een wereldwijde implementatieverzorgd moet worden en er wereldwijd “ 24x7’ support geleverd moet worden, brengt dit met zichmee dat het bedrijf dat deze implementatie en support gaat leveren een grote organisatie moet zijn.Afstudeerrapport - 12- 21 mei 2001
  • 14. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerEisen met betrekking tot de leverancier, implementatie en support:1. Leverancier is marktleider op bet gebied van content management systemen.2. Grote wereldwijd vertegenwoordigde implementatiepartner.3. Support 24 uur per dag, 7 dagen in de week (24x7).Afstudeerrapport - 13- 21 mei 2001
  • 15. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer2 Het CMS in de organisatieOm advies uit te kunnen brengen over een CMS, is het noodzakelijk te weten wat een CM S precies is.Het lijkt alsof niemand zich in de turbulente e-business op het gebied van content managementduidelijk wil positioneren. De definitie van content management kan daarom niet aan de markt wordenonttrokken, maar wordt afgeleid uit de organisatie waarin het CMS geïmplementeerd gaat worden, Indit hoofdstak zal het CMS geplaatst worden in een model teneinde een definitie van een CM S tekunnen geven.2.1 Hel modelHet model dat gebruikt (zie Figuur 2 Het model) wordt om het CMS te plaatsen gaat uit van een“ laag” waarin de content geproduceerd wordt en een “ laag” waarin de content gepresenteerd wordt.Het produceren en presenteren van content gebeurt niet altijd op dezelfde plaats en door hetzelf e dbedrijf.Bovendien is er een laag waarin de content uiteindelijk geconsumeerd wordt door de doelgroepen. Ditkan zijn op een PC, G SM e.d. De laag resources vormt een verzameling van alle bronnen zoalscreativiteit en ideeën.Figuur 2 Het modelZoals het organogram (zie Figuur 1 Organogram) laat zien vallen onder Interactive Media tweesoorten organisaties:• Interactive Productions• ProjectsInteractive Productions is het productiehuis van Endemol dat produceert voor de interactievenetwerken. Onder projects vallen samenwerkingsverbanden met andere bedrijven om de consumentdirect te bereiken via multimedia producties. In Nederland wordt Interactive Productions op ditmoment opgezet. Een voorbeeld van een project is @Fun. Organisaties als deze zullen uiteindelijk ookin het buitenland worden opgezet. Interactive Productions en @Fun dienen hierom als voorbeeld bijhet selecteren van een CM S dat op genomen gaat worden in de blauwdruk van de internationale uitrol.2.1.1 @Fun@Fun is een joint-venture tussen Endemol entertainment en de moedermaatschappij van o.a. SBS6 enNet5, SBS Broadcasting. Het product dat @Fun exploiteert, SBSset.nl, is een portal gericht op helleveren van entertainment aan de consument als aanvulling op de televisieprogramma’ s die SBSBroadcasting exploiteert.Afstudeerrapport -1 4 - 21 mei 2001
  • 16. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer Portals zijn internetsites die informatie betreffende oneindig veel onderwerpen beschikbaar stellen, zoals www.startpagina.nl en www.yahoo.com. Vortals zijn internetsites die informatie beschikbaar maken over één branch of industrie, bijvoorbeeld www.zibb.nl.Dit samenwerkingsverband is een initiatief om het internet te exploiteren zonder daarbij de zenders tepasseren. Dit laatste is voor Endemol van levensbelang aangezien Endemol voor het overgrote deelvan de omzet afhankelijk is van diezelfde zenders. In de loop der tijd zullen meer “ projects” als @ F unworden gerealiseerd.De website SBSnet.nl biedt enerzijds ondersteunende informatie betreffende grote televisie productiesals “ Big-Diet” en “ De Bus” en interessegebieden als “ Liefde” en “ Uitgaan” . Anderzijds steltSBSnet.nl informatie beschikbaar over het maken en de makers van de programma’ s.@Fun richt zich op het publiceren van de content op SBSnet.nl. Die content wordt hoofdzakelijkaangeleverd door externe partijen. De makers van Big-Diet leveren bijvoorbeeld een complete websiteaan, waar SBSnet vervolgens naar verwijst. Dit gaat echter niet op voor alle content die op de portalvan @Fun gepubliceerd is. Een deel van de content die niet gerelateerd is aan televisieprogramma’ swordt door de mensen van @Fun ze lf gemaakt.De inkomsten die @Fun genereert komen op dit moment van adverteerders. De verwachting is echterdat deze inkomstenstroom via banners en buttons zal opdrogen. Adverteerders zullen meer de vormvan sponsors aannemen waarbij “ advertentie” in content wordt verwerkt. Daarnaast zal in de toekomsteen betaalrelatie met de bezoekers van SBSnet een bron van inkomsten worden.Doordat @Fun zich richt op de presentatie van eigen content en/of content van derden op de eigenportal, kent @Fun twee verschillende content-stromen.• Content geproduceerd door @Fan en gepresenteerd op SBSnet (zie Figuur S).• Content geproduceerd door derden (ook Interactive) en gepresenteerd op SBSnet (zie Figuur 4).Figuurr 4 Content geproduceerd door derden (ook Interactive) en gepresenteerd op SBSnetM et de snelle ontwikkeling van de technologie op het gebied van online-netwerken, is het denkbaardat portals als SBSnet in de toekomst niet alleen maar via de PC benaderd kunnen worden. ApparatenAfstudeerrapport -1 5 - 21 mei 2001
  • 17. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerals de P D A en de mobiele telefoon komen snel op als het gaat om ‘ surfen over het web’ . Het is nu nogniet bekend welke kant deze ontwikkeling op zal gaan o f wat de apparaten van de toekomst zullenzijn. Iets wat voor @Fun, doordat het zich voornamelijk in de presentatielaag bevindt, zeer relevant is.2,1.2 Endem ol Interactive ProductionsEndemol Interactive Productions (kortweg Interactive) houdt zich bezig met het produceren enonderhouden van interactieve media content. Dit betekent dat Interactive zich concentreert op deproductie van content voor intemet-achtige netwerken en toepassingen.In tegenstelling tot @Fun richt Interactive zich hoofdzakelijk op het produceren. Dit kan echter niethelemaal los gezien worden van t e presenteren ervan omdat enerzijds de derde moet presenteren o fde presentatie uitbesteed wordt en derhalve door Endemol Interactive Productions verzorgt. Daar komtbij dat aan de presentaties die Interactive ze lf verzorgt content van derden toegevoegd wordt.Interactive kent dientengevolge drie verschillende content-stromen o De productie van een website van/door Endemol met alleen content van Endemol (zie Figuur 5 ). o De productie van een website van/door Endemol met o.a content van derden (zie Figuur 6 ). o De productie van een website door Endemol voor derden roet content van Endemol en van derden (zie Figuur 7). @Fun is als het ware een “ interne" derdeFiguur 6 De productie van een website van/door Interactive met o. a content van derden waarbij Interactive de presentatie verzorgtAfstudeerrapport - 16- 21 mei 2001
  • 18. presentatie verzorgtDe content die Interactive produceert, zal niet alleen door Interactive z elf gepresenteerd worden, maarvooral verkocht worden aai? derden. De meerwaarde van de content van Interactive voor de klant ligtniet alleen in het feit dat het entertainment betreft» maar ook in de hoge vernieuwingsfrequentie.Steeds nieuwe leuke content op bijvoorbeeld een website trekt mensen en houdt deze mensen vast. Ditis wat de klant van Interactive hoopt te bereiken met de content van Interactive. Zonder CMS kan deklant deze content-stroom niet verwerken en is de content van Interactive waardeloos geworden.Aangezien content management nog niet algemeen bekend is, is de kans aanwezig dat deze Wanten hetbelang van content management nog niet hebben ingezien. Als door inmenging van Interactive ditbesef ontstaan is, zullen de klanten van Interactive een CMS aan willen schaffen. Een CMS datInteractive ze kan leveren als extra functionaliteit bij de geleverde content. Het CM S datgeïmplementeerd is bij Interactive zal dus uiteindelijk in veel gevallen ook geïmplementeerd wordenbij de klanten van Interactive. Iets wat bij de keuze van een CMS zeer belangrijk is.2.2 De definitieHet managen van content heeft pas zin als alle content aanwezig is. Dit is niet in de productielaag,maar in de presentatielaag omdat de content die gepresenteerd wordt in sommige gevallen uit eenproductielaag van een ander bedrijf komt. Pas in de presentatielaag is alle content die gepresenteerdmoet worden ook daadwerkelijk aanwezig. Het CM S wordt ook hier geplaatst in de presentatielaag.Daar heeft het CMS te maken met allerlei soorten content. Afbeeldingen, tekst, video en audio zijnhier voorbeelden van. Waar die content geproduceerd is, doet er voor het CMS niet toe. Verder heefthet CMS niet alleen te maken met geproduceerde content, maar ook met content die van deconsumenten komt. Om de consument op maat te kunnen bedienen, is het noodzakelijk dat ook dezecontent systematisch beheerd wordt.M et dit in gedachten gaat het model waarin het CMS geplaatst is er als volgt uitzien. Er wordt eenproductielaag en een presentatielaag gedefinieerd met in de presentatielaag het CMS (zie Figuur 8 Hetmodel met C MS ).Figuur 8 Het model met CMSAfstudeerrapport - 17- 21 mei 2001
  • 19. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerDe definitie van een CMS zoals die in het verdere rapport gehanteerd wordt luidt: - Een CMS dient voor het ontsluiten van reeds geproduceerde content voor de doelgroepen en het managen van de contentstromen die dit teweegbrengt. -Het laatste deel van deze definitie..het managen van de content-stromen die dit teweegbrengt” isopgenomen omdat de reactie die de consumenten geven van grote waarde is voor de afnemer van decontent. Dit wordt verder beschreven in hoofdstuk 4, Het analyseren van de reacties op de content steltde afnemer van die content (Endemol z e lf o f een derde partij) in staat de marketing-strategie beter afte stemmen op de doelgroep,In het model beslaat het CMS maar een klein deel van de presentatielaag. D il is opzettelijk gedaan omdat er veel meer systemen in de presentatielaag aanwezig zijn. Het gaat hier bijvoorbeeld om C RM - ene-commerce systemen.De definitie uit dit hoofdstak wordt gebruikt om systemen van verschillende leveranciers in het modelte plaatsen en daaruit de positionering van de systemen te achterhalen.Afstudeerrapport 21 mei 2001
  • 20. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer3 CMS en de techniekW anneer een CM S in een organisatie geïmplementeerd moet worden, Is hel belangrijk inzicht Iekrijgen in de opbouw van het CMS en de communicatie ervan met zijn omgeving (zie Figuur 9 CMSen de omgeving), beide op het technische vlak. Het CMS wordt ingezet voor het presenteren vancontent. Dit komt als eerste aan de orde in het hoofdstuk “ Het CMS in de organisatie” , vervolgenswordt vanuit het eerder besproken model, de communicatie met andere applicaties verder uitgewerkt.Dit deel beschrijft tevens de technische opbouw van het systeem.3,1 Content beschrijven en weergevenHet CM S heeft als belangrijkste taak het presenteren van content. Door deze content als een product tebeschouwen wordt het mogelijk de content te consumeren. Content wordt via een communicatiekanaalgetransporteerd, alvorens te worden weergegeven op een apparaat (device). Er zijn een groot aantalverschillende devices: Een PC, PD A, GSM-telefoon, televisie etc.De ontwikkeling van nieuwe devices gaat erg snel, de P D A ’ s worden steeds uitgebreider en met dekomst van UM T S worden deze kleine apparaten volwaardige draadloze internet devices. De contentdie gepresenteerd wordt op dit device, is andere content dan die gepresenteerd wordt via de browserop de PC. Kan in veel gevallen de informatie inhoudelijk gelijk blijven, de weergave van dieinformatie moet anders zijn.Ondanks dat de innovatie in de communicatietechnologie niet stil staat, geldt voor alle devices eensoortgelijke techniek die het best uitgelegd kan worden aan de hand van een voorbeeld. Een consument brengt een bezoek aan www.star-maker.nl, de computer maakt verbinding met de server waar de website van Starmaker actief is, bij het eerste contact wordt er een bestand verstuurd naar de bezoeker. De browser opent het bestand en op het scherm verschijnt de inhoud. Het enige dat een bezoeker nodig heeft is: een verbinding met bet internet en een webbrowser. De communicatie met het internet is onafhankelijk van het besturingssysteem van de computer die gebruikt wordt (Windows, MacOS of Unix). De bestanden die in de browser geopend worden zijn voornamelijk opgemaakt in HTML.3.1.1 HTMLVoor websites is Hyper Text Markup Languages (H T M L ) de opmaaktaal. Tekst wordt met behulp vantags voorzien van opmaak en vervolgens wordt de tekst inclusief de opmaak opgeslagen en on-linegeplaatst (zie Tabel I H TM L vs. XM L).Afstudeerrapport - 19- 21 mei 2001
  • 21. Plet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerDeze techniek is bijzonder eenvoudig» maar de opmaak en de inhoud worden niet gescheiden. Nubekend is dat deze twee componenten vaak door verschillende personen (tekstschrijvers en grafischevormgevers) en/of verschillende afdelingen worden uitgevoerd, zou een scheiding van opmaak eninhoud juist een voordeel kannen zijn. Door gebruik te maken van technieken als server-side-scriptingkan deze scheiding toch gemaakt worden. In sjablonen wordt de opmaak van de pagina vastgelegd,vervolgens wordt de tekst vanuit een database in het sjabloon geplaatst en naar het web gepubliceerd.Met een database en server-side-scripting worden content management systemen gebouwd. Demogelijkheid wordt geboden om op een eenvoudige wijze tekst aan de database toe te voegen en omsimpel de sjablonen te kunnen wijzigen.Helaas heeft deze methode niets meer weg van het oorspronkelijke H T M L, bovendien heeft iederdevice een apart sjabloon nodig, waardoor het onderhond bijzonder arbeidsintensief wordt. In deontwikkeling van X M L , de opvolger van H T M L is hier uitgebreid bij stilgestaan.3.1.2 XMLExtensible Markup Language (X M L ) is een gestructureerde opmaaktaal. Waar bij H T M L de opmaaktussen de informatie is geplaatst, wordt bij X M L de opmaak gescheiden van de informatie. Onderopmaak wordt in deze context zowel lettertype, lettergrootte en letterkleur als de breedte van depagina’ s en resoluties van gebruikte afbeeldingen verstaan ( zie Tabel l H TM L vs. X M L ),Afstudeerrapport - 20- 21 mei 200 i
  • 22. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerDeze opmaak wordt in een apart bestand opgeslagen en wordt ingezet voor het device dat de contentbenadert, D e manier waarop de informatie gestructureerd wordt, ligt niet vast. In X M L heeft men geenvaste tags (dat zijn de woorden tussen de haakjes < en > ) om de informatie te beschrijven. Iedereimplementatie van X M L is anders, het is vergelijkbaar met het alfabet. De afspraak het alfabet tegebruiken zegt niets over de taal die door de combinatie van letters geschreven zal gaan worden.Binnen X M L zijn er ook een groot aantal ‘talen’ , er is een X M L implementatie voor de chemischeindustrie (C M L ), voor Wap-teiefoons (W M L ) en voor wiskundige formule (M athML). X M L is duseen open standaard die het mogelijk maakt een groot aantal verschillende devices aan te spreken.V oor iedere soort content kunnen tags gedefinieerd worden, zodat applicaties onderling content uitkannen wisselen. De tags liggen vast in een Document Type Definition (D TD ), het vocabulaire.3.1.3 Verschillende soorten contentContent management systemen die ingezet worden voor de presentatie van content, krijgen met eenaantal vormen van content te maken. Eerder werden tekst en afbeeldingen besproken, maar er is meer.Audio en video bijvoorbeeld zoals op de websites van B ig Brother, Starmaker en Big Diet waarvideostreams kunnen worden bekeken. Andere voorbeelden zijn projecten waar Flash wordt gebruiktom het uiterl i jk van de website te verbeteren.Streaming audio/videoHet gedigitaliseerde video- o f geluidsfragment staat als bestand op de server. Als via de browserverbinding wordt gemaakt met die server dan wordt dit bestand gedownload. Het bestand wordt echterniet eerst volledig gedownload, maar begint direct te spelen en stroomt als het ware naar binnen. Dezetechniek werkt zowel voor live-video als voor live-geluid, maar kan ook gebruikt worden om achterafeer fragment te bekijken c.q. te beluisteren.V oor het beheren van dergelijke audio- en videobestanden is het noodzakelijk deze van meta-gegevens te voorzien. Meta-gegevens zijn trefwoorden die gebruikt kunnen worden om content teidentificeren, te beschrijven. Deze trefwoorden kunnen later gebruikt worden om de informatie tecategoriseren en te doorzoeken.De trefwoorden die aan een fragment worden gekoppeld, kunnen afkomstig zijn van de redactie vaneen programma. Deze redactie heeft in de voorbereiding van het programma al zoveel op papier gezet,dat hier goed meta-gegevens uit op te maken zijn. Live video-streams van een reality-soap (waar vantevoren niet bekend is wat er staat te gebeuren) zullen achteraf voorzien moeten worden van dietrefwoorden.In de context van content management zal het beheer van de streaming-video content moeten gebeurendoor het beheren van meta-gegevens en de bijbehorende verwijzing naar het fragment op destreaming-videoserver.Afstudeerrapport -21 - 21 mei 2001
  • 23. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerFlashFlash is bekend van de vaak druk bewegende websites. Vele rechthoeken o f cirkels schuiven in hoogtempo door hel beeld en moeten het dynamische karakter van de onderneming achter de websitebenadrukken. Flash wordt vaak gebruikt als intro o f als navigatie-menu van een website. Integenstelling tot afbeeldingen waar van iedere stip op het scherm (pixel) informatie wordt opgeslagen(in een bestandsformaat als JPG o f G IF), is Flash gebaseerd op vectoren. Deze vectoren, eencombinatie van lijnen en cirkels, maken film-bestanden die bijzonder klein zijn. Het is bovendienmogelijk bestaande afbeeldingen te importeren in een Flash-film.Wanneer Flash wordt gebruikt om een dynamisch menu in een website te plaatsen, dan is de tekst ende structuur van het navigatie-menu onderdeel van de Flash-film. In deze vorm van content zijninhoud en opmaak niet gescheiden en zal bij een inhoudelijke wijziging de hele Flash-film aangepastmoeten worden. Een CMS is alleen in staat naar de flash-film te verwijzen maar is niet in staat deinhoud ervan aan te passen,3,2 De opbouw en koppeling van applicatiesOp het moment dat er een koppeling tussen het CMS en andere bedrijfskritische systemen is, speeltbeveiliging een belangrijke rol. Maar naast beveiliging zijn er andere belangrijke criteria waar dezekoppeling aan moet voldoen: beschikbaarheid, betrouwbaarheid, schaalbaarheid en flexibiliteit.Helaas zijn beveiliging en flexibiliteit vaak strijdig. Een volledig geïntegreerde koppeling tussen eenCMS en bijvoorbeeld een ERP-systeem maakt het systeem ongevoelig voor kwaadwillenden. maar zalbij de kleinste wijziging van één van de applicaties ook aangepast moeten worden. Eengestandaardiseerde koppeling maakt daarentegen beveiliging erg moeilijk, maar komt wel tegemoetaan de andere criteria. De eerste mogelijkheid verdient de voorkeur voor het geval de applicatiesrondom het CMS bekend zijn. V oor de toepassing die in dit rapport wordt beschreven, zijn dezeapplicaties nog niet bekend. Standaardisatie is dientengevolge onontbeerlijk. Een standaardisatie kangevonden worden in J2EE, waarvan de basis gevormd wordt door lava.3.2.1 JavaDe programmeertaal Java dankt zijn succes mede aan het gebruik ervan in de kleine programma’ s dievanaf het internet te downloaden zijn; de Java-applets. Een applet is geen volwaardig programma. Hetis in feite een Java-‘class’ die geladen en uitgevoerd wordt door een Java-applicatie zoals eenwebbrowser of een applet-viewer. Het gebruik van deze Java-applicatie is niet beperkt tot een cliëntmaar kan ook op een server gedraaid worden, Sun Microsystems schreef de specificaties voor JavaServlets; applets speciaal voor een serveromgeving. N et als applets zijn servlets platformonafhankelijken worden ze bestuurd door een container. Deze container verzorgt de interactie tussen de servlet ende cliënt.De servlets vormen een tussenlaag tussen de webclients en de ‘ enterprise resources’ . De nieuwearchitectuur die hierdoor ontstaat is opgebouwd uit een drietal lagen, in tegenstelling tot hetconventionele twee lagen-model. Waren in het twee lagen-model veel verbindingen nodig tossen decliënt en de server, in het drie lagen-model gereduceerd tot één verbinding tussen cliënt en tussenlaag.Een ideale oplossing omdat in de intemet-omgeving de cliënt zich op een andere locatie bevindt dande tussenlaag.JavaBeansOm het hergebruik van de classes die ten grondslag liggen aan de servlets mogelijk te maken, moetendeze omgezet worden naar JavaBeans, Deze JavaBeans zijn classes omgezet in herbruikbarecomponenten. Componenten kunnen in een grafische programmeeromgeving worden samengesmoltentot een Java-applicatie.Afstudeerrapport -2 2 - 2! mei 200!
  • 24. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerJ2EEHet Sun Microsystems Java™ 2 platform, Enterprise Edition (J2EE) werd in 1997 opgezet om deJava-technologie verder te integreren in grootschalig server-omgevingen, welke het hart vormen vanbedrijfskritische systemen in grote ondernemingen. Deze uitbreiding op lava kwam in de vorm vanEnterprise Java A P Is (application-programming interfaces). Deze interface voor het programmerenvan applicaties biedt een omgeving voor het implementeren van applicaties in de eerder genoemdetussenlaag die onafhankelijk is van de leverancier. De belangrijkste Enterprise Java A P I is deEnterprise JavaBeans A PI die de basis vormt voor lava applicatie servers.J2EE omvat meer op lava gebaseerde technologieën dan de Enterprise JavaBeans, Ook JDBC isonderdeel van J2EE. JDBC is een A P I voor database-koppelingen, hetgeen nog onder ‘datastores’ aanbod zal komen.Enterprise JavaBeansReeds eerder werd de container genoemd vanwege de interactie die deze verzorgt tussen dient enservlet. Worden EJB’ s ingezet dan dient de container hetzelfde doel. De container verzorgt een aantalservertaken, zodat de componenten volledig op hun kerntaken kunnen worden gericht. Dit is tevergelijken met een tekstverwerker die taken als het opslaan en het openen van bestanden uitbesteedt.In dit geval zouden deze servertaken overgelaten worden aan de container, De EJB server voert deapplicatie uiteindelijk uit en kan gezien worden als een uitbreiding op de Webserver.Aan de ontwikkeling van Enterprise JavaBeans (EJB’ s) liggen een aantal doelen ten grondslag,waarvan de volgende in de context van een CMS bijzonder interessant zijn omdat deze doelen eendirecte relatie hebben met de flexibiliteit van het systeem. Deze doelen zijn: o De architectuur van EJB’ s is ontwikkeld om gedistribueerde object-georiënteerde applicaties in Java te ontwikkelen met ontwerpgereedschappen van verschillende leveranciers, o Een applicatie opgebouwd met EJB’ s kan eenmaal ontworpen op verschillende besturingsplatformen worden ingezet zonder enige wijziging, o De architectuur van EJB’s houdt rekening met de hoge eisen die gesteld worden op het vlak van ontwikkeling, implementatie en gebruik van bedrijfskritische applicaties, o De architectuur van EJB’ s ondersteunt de samenwerking tussen componenten van verschillende leveranciers, o De architectuur van EJB’ s ondersteunt de samenwerking tussen niet-Java A P I s.De voordelen van EJB’ s zijn talrijk: o Door het gebruik van EJB’ s is het eenvoudiger applicaties te ontwerpen, o EJB’ s passen in bedrijfskritische omgevingen waar o. a. transacties, databases en beveiliging een belangrijke rol spelen. o V ele leveranciers van IT-producten ondersteunen EJB’ s inclusief de eerdergenoemde ■samenwerking met componenten van andere leveranciers, o De schaalbaarheid van een applicatie wordt ondersteund omdat in het EJB-model de componenten strikt gescheiden zijn. o Bestaande systemen kunnen aangepast worden op het gebruik van EJB-technologie, zodat grote investeringen niet vroegtijdig afgeschreven hoeven te worden, o Door het gebruik van applicatie-servers zijn de EJB’ s ze lf platform-onafhankelijk.3.3 D ataopslagDe productie en presentatie van de content vinden vaak niet gelijktijdig plaats, in de tussenliggendeperiode zal deze content worden opgeslagen.De manier van opslag verschilt per soort content. Content kan als een bestand worden opgeslagen opeen file-system en content kan opgeslagen worden in een relationele database. Deze laatste oplossingAfstudeerrapport -2 3 - 21 mei 2001
  • 25. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerwerd in liet verleden alleen toegepast voor tekst, maar is door de steeds groter en sneller wordendeopslagmedia ook bijzonder geschikt voor andere soorten content,3,3.1 File-systemEr zijn twee verschillende manieren waarop een CMS pagina’ s kan publiceren. In het ene gevalgenereert het CM S op verzoek van de bezoeker de content uit de database (zie Figuur 10 Statischecontent) , in het andere geval staat de content reeds klaar als bestand in een file-system (zie Figuur 11Dynamische content). Dat content niet dynamisch wordt gegenereerd betekent niet dat er geen contentmanagement systeem ingezet kan worden, alleen wordt de content gegenereerd op het moment datdeze gemaakt o f gewijzigd wordt. Tussen de verschillende servers van een file-system vindt geenintelligente communicatie plaats, het CMS genereert de content en kopieert deze naar zoveel serversals nodig is.Figuur 11 Dynamische <Een nadeel van statische content is dat de content niet meer op maat gemaakt kan worden voor eenspecifieke bezoeker. Een groot voordeel van deze laatste optie is het ontbreken van de databases aande ‘vóórkant’ . Een database-systeem en een C M S aan de voorkant is vele malen duurder dan een file-system aan de voorkant. Het kostenplaatje ziet er voor drukbezochte sites aanzienlijk anders uit ais ergekozen wordt voor statische content. In de toekomst zal de bezoeker geen genoegen nemen metstatische content maar de content aangepast willen zien aan zijn wensen. Tegenwoordig wordt er omperformance-redenen vaak voor gekozen te werken met een file-system waardoor geen licenties voorC M S en database betaald hoeven worden. Hierdoor blijven bepaalde functionaliteiten, zoalspersonalisatie, in het CMS onbenut. Daarom blijft de samenwerking met databases een aandachtspuntbij de selectie van een CMS.3.3.2 DatabaseEen relationele database is opgebouwd uit tabellen die aan elkaar gerelateerd zijn. Hierdoor wordt deinformatie niet meerdere malen, maar slecht eenmaal opgeslagen in de database. Een wijziging van decontent hoeft vervolgens maar op één plek te worden doorgevoerd om overal effect te hebben.Afstudeerrapport -2 4 - 21 mei 2001
  • 26. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve,Een database kan snel doorzocht te worden en is bovendien ingericht om vee! gebruikers tegelijk tebedienen. Wordt een database gebruikt om content in op te slaan voor het gebruik op een website, dankan het aantal gebruikers dat tegelijk met de database communiceert (concurrent users) oplopen tottienduizenden. Een database zal in een dergelijk geval over verschillende servers verdeeld worden. Ditmag niet tot gevolg hebben dat door wijziging van de inhoud, de databases toch verschillend worden.Leveranciers van ‘database administralion systems’ lossen dit op door de inhoud van de databases opde verschillende servers permanent te spiegele® (mirroring). Bij een verschil geldt de nieuwste waardeen die wordt op de andere database doorgevoerd. Dit principe maakt een database-systeem bijzonderschaalbaar.Binnen organisaties worden verschillende databases gebruikt. Klantgegevens, productvoorraden enproductprijzen zijn veel vertrouwelijker dan persberichten en catalogi. Deze gegevens worden vaak infysiek gescheiden databases opgeslagen. De vertrouwelijk database is niet bereikbaar vanaf hetinternet door een zogenaamde firewall. Dit is een systeem dat alleen communicatie toestaat als aanbepaalde voorwaarden voldaan wordt. Een voorwaarde kan zijn dat het verzoek van het lokale (nietinternet) netwerk afkomstig moet zijn.De ‘ openbare’ database is wel bereikbaar vanaf het internet en dus minder beveiligd. Doordat erminder beveiliging nodig is kan deze database ingericht worden met de performance als uitgangspunt.Dit is voordelig omdat juist deze database de zwaarste prestaties moet leveren. De locaties van devertrouwelijke en de openbare database worden ook wel aanduidt met achterkant en voorkant.Een alternatief voor een database aan de intemet-kant van de organisatie is het eerder genoemde file­system.JDBCWaarneer een applicatie informatie uit een database nodig heeft, zet deze applicatie een verbinding op.JDBC is de Java DataBase Connection, een koppeling tussen een Java applicatie en een database, diede Structured Query Language (S Q L ) ondersteunt. Door deze JDBC krijgen applicaties toegang tot dedatabase en kunnen queries uitvoeren (zoeken, verwijderen, toevoegen enz.). De JDBC techniek wordtondersteund door alle grote leveranciers van databases.3.4 ConclusieEr zijn twee technieken die naar voren komen bij het bespreken van een CMS.* XML• J2EEOpmaak en content worden gescheiden door gebruik van X M L . Dit heeft als voordeel dat de contentkan worden geproduceerd zonder rekening te houden met welke apparaat gebruikt wordt om decontent te bekijken. Zo wordt ingespeeld op de ontwikkeling van nieuwe apparaten in de toekomst.Uit de plaatsing van het CMS blijkt dat het te maken heeft met verschillende systemen in depresentatie- en productielaag. Doordat van tevoren niet bekend is welke systemen gebruikt zullenworden om de content te produceren (geldt voor @Fun) en niet bekend is met welke systemen hetCMS moet kunnen communiceren (geldt voor Interactive), is het noodzakelijk een eventuelekoppeling gemakkelijk te kunnen realiseren. Toepassing van J2EE voorziet hierin.Door het CMS te baseren op J2EE vormen zaken als platform- en database-onafhankelijkheid geenobstakel meer. Op deze grond worden besturingssystemen (platforms) en hardware niet verderbesproken in dit rapport.Afstudeerrapport -2 5 - 21 mei 2001
  • 27. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer4 FunctionaliteitenNaast de interactie mei omringende applicaties/devices, moet er bij de keuze voor het juiste CM S ookrekening gehouden worden mei de eisen die aan het CMS zelf gesteld worden. Het betreft hier eisenmet betrekking tot de functionaliteiten:® Look and feel* Publishing- en editingtoois• Versiebeheer® Brandmanagement• Workflowtools• Documentatie• Personalisatie• Loyalty membershipIn welke mate bovenstaande functionaliteiten relevant zijn voor Endemol, hangt af van het onderdeelvan de organisatie Endemol waar het CM S geïmplementeerd gaat worden. Ondanks dat @Fun enInteractive verschillende organisaties zijn, komt in dit hoofdstuk naar voren dat zij nagenoeg dezelfdeeisen stellen aan een CMS.Er zijn echter wel verschillen. Wat functionaliteiten betreft zullen beide organisaties hetzelfde willen.Beide zijn aanwezig in zowel de productie- als de presentatielaag, waarbij Interactive een veelintemationaler karakter heeft dan @Fun. @Fun bouwt SBSnet dat gericht is op de Nederlandsetelevisie. Het betreft hier dus een lokaal opererende portal wat met zich meebrengt dat de support nietinternationaal geleverd hoeft te worden. Het gaat ook om een CMS dat alleen bij @Fun zal wordengebruikt. De omgeving is dus grotendeels bekend en daar kan rekening mee gehouden worden bij deimplementatie. Het gevolg is dat het systeem niet heel flexibel meer hoeft te zijn. Dit in tegenstellingtot het CMS dat bij Interactive geïmplementeerd gaat worden. Doordat Interactive te maken gaatkrijgen met klanten die gebruik willen maken van hetzelfde CMS als dat van Interactive zal het eenzeer open systeem moeten zijn. Het moet namelijk in te passen zijn in de presentatielaag van dieklanten. Wat zich in die presentatielaag bevindt, is onbekend aangezien de klanten ze lf nog onbekendzijn. Een van de klanten zou in meerdere landen vestigingen kunnen hebben, waar het systeemgeïmplementeerd zou moeten worden. Eenmaal geïmplementeerd zal er support geleverd moetenworden op het CMS. Hierbij kan gedacht worden aan het leveren van upgrades o f hulp als het systeemvastloopt Het wereldwijd kunnen implementeren van een systeem en daar dan de support op geven isiets wat bij @Fun niet aan de orde is.4.1 Uiteenzetting van de eisenEr worden in dit hoofdstuk een aantal functionaliteiten gedefinieerd waaraan het CMS moet voldoen.Deze functionaliteiten zijn onderdelen van de gehele applicatie en zijn direct gerelateerd aan decontent-stromen4.1.1 Look & fee!Goede content kan alleen maar goede content zijn in relatie tot de beoogde doelgroep. Goede contentvoor een tiener is nog geen goede content voor een dertiger. Hel is dus zaak de “look and feel” van decontent aan te passen aan de juiste doelgroep. De “ look and feel” van content heeft betrekking op hoede content wordt ervaren. Door de “ look and feel” beter a f te stemmen op de doelgroep, wordt deervaring van de consument bij het consumeren van de content verbeterd.Zowel @Fun ais Interactive krijgen te maken met verschillen projecten en dus met verschillendevormen van look & feel. @Fun omdat SBSnet achtergrondinformatie moet geven over verschillendeprogramma’ s gericht op verschillende doelgroepen met ieder hun eigen look & feel. Interactive omdatde klanten van Interactive hun eigen look & feel hebben. Een website voor een grote verzekeraar zalAfstudeerrapport - 26 - 2 1 mei 2 0 0 1
  • 28. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainereen heel andere look & feel moeten hebben dan de website voor een programma als Starmaker. Hetgaat dus om veel verschillende projecten. Daarom is het van groot belang dat de “ look and fee! ” vande content per project aangepast kan worden. Het CMS moet de mogelijkheid bieden de “ look andfeel” binnen een project te controleren en te garanderen» maar moet tegelijkertijd flexibel genoeg zijnom in het project van morgen een totaal andere “ look and feel” toe te passen. Voor beide organisatiesgeldt dus dat: o De look & feel te controleren is per programma/project, o De look & feel eenvoudig is aan te passen is aan een programma/project (zonder programmeerkennis).4.1.2 Publishing- en editingtoolsStaat de “ look and feel” vast en is de content gevalideerd, dan is de content klaar voor publicatie. Decontent moet echter, nadat het gecreëerd is, onderhouden worden. Dat wil zeggen dat de contentgepubliceerd wordt (bijv. meteen o f na het weekend), eventueel aangepast, weer gepubliceerd entenslotte gearchiveerd.De mensen die bij @Fun en Interactive bij dit proces betrokken zijn hebben zich gespecialiseerd in hetschrijven van tekst o f het maken van afbeeldingen. Het betreft hier dus geen mensen met eentechnische achtergrond. Publiceren en editen van de content mag dus geen programmeerkennis vergen.A ls de content bijvoorbeeld vrijdag aangepast wordt, maar pas maandag gepubliceerd mag worden,moet deze content alvast klaar gezet worden en dan zonder menselijke tussenkomst maandaggepubliceerd worden. Het moet mogelijk zijn de content volgens een bepaald schema te publiceren(scheduled publishing). Verder is het belangrijk dat de gebruikers van het CM S bij het maken van deaanpassingen zo min mogelijk het gevoel hebben dat ze belemmerd worden in hun creativiteit. Deinterface zal dus zeer flexibel moeten zijn. Kortom: o Geen programmeerkennis vereist o Scheduled publishing o Flexibele interface/programmatuur4.1.3 VersiebeheerHet publiceren, aanpassen en weer publiceren van content heeft tot gevolg dat er verschillende versiesontstaan. Bij een van de controles die de content moet doorstaan voordat het gepubliceerd kan worden,kan de voorkeur gegeven worden aan een eerdere versie. Deze versie moet dan gearchiveerd zijn metgegevens als: auteur, versienummer en datum van creatie. Het is denkbaar dat in een latere fase vanhet project teru ggegrepen wordt op content uit een eerdere fase. Een goed voorbeeld hiervan zou zichvoor kunnen doen bij Starmaker; een BigBrother-achtig concept. Rachel, een van de bewoners van het huis, zal op de eerste dag van het programma op de foto worden gezet. Deze foto komt dan op de website van het programma te staan. Rachel ziet er echter een beetje pips uit, waarop de redactie besluit de foto bij te werken. Drie weken later wordt Rachel weggestemd uit het huis. Men heeft nu een foto nodig waarop Rachel een beetje pips kijkt om te publiceren op de website. Op dit moment zal teruggegrepen worden naar de eerste versie van de foto van Rachel.Een vorm van versiebeheer is hier dus een vereiste.Versiebeheer is bij Interactive meer aan de orde dan bij @Fun, omdat de content bij Interactive ze lfgeproduceerd wordt. @Fun krijgt de meeste content aangeleverd en hoeft dus niets aan de content teveranderen. Net als bij een televisiezender als Yorin waar ook niets aan de programma’ s veranderdwordt. Er wordt bij @Fun echter ook content geproduceerd en bijgewerkt waardoor net als bijInteractive verschillende versies van de content ontstaan. Hieruit volgt dat beide organisaties te makenhebben met een vorm van versiebeheer. @Fun echter minder dan Interactive.Afstudeerrapport -2 7 - 21 roei 200 i
  • 29. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer4.1.4 BrandmanagementHet logo van het bedrijf, merk o f het project is niet zozeer aan verandering onderhevig als de content.Doorgaans wordt een logo, dat de blikvanger van het bedrijf, merk o f project is, een keer bedacht endaarna maar heel zelden aangepast. L og o’ s worden echter we! vele malen gepubliceerd. Omdat hetlogo zo belangrijk is voor de positionering van het bedrijf o f merk in de maatschappij, is het zaak hetlogo er in iedere publicatie precies hetzelfde uit te laten zien. Het gaat hierbij om een bepaaldekleurenset, lettertype etc, etc. Het CM S moet ervoor zorgen dat het logo op iedere site hetzelfde is endat dit ook te controleren valt. Als er toch een aanpassing aan het logo gemaakt wordt, dan moet hetCMS in staat zijn het logo overal bij te werken. Dit ook weer zonder dat er programmeerkennisaanwezig hoeft te zijn bij de mensen die de aanpassing maken. Brandmanagement in een CM S is eenaspect dat vaak over het hoofd wordt gezien.SBSnet bestaat uit een groot aantal sites. Op al deze sites moet, onafhankelijk van de look & feel vande site, hetzelfde logo staan. Brandmanagement is dus met een dergelijk aantal verschillende pagina’ siets wat het CMS van @Fun moet ondersteunen. Interactive daarentegen heeft te maken metverschillende projecten. In tegenstelling tot brandmanagement bij @Fun waar op alle pagina’ s gewoonhet logo van SBSnet op dezelfde manier moet worden weergegeven, moet in het geval van Interactivedit zelfde mogelijk zijn met meerdere logo’ s. Het C M S moet dus per project het logo van het projectop alle plaatsen waar dit gepubliceerd is identiek weergeven.4.1.5 WorkflowtoolA ls het logo dan toch een keer veranderd wordt, zal het net als de andere content langs een redactiemoeten die bepaalt o f de content klaar is voor publicatie. Is het gepubliceerd, dan is er weer eenredactie die besluit dat de content aangepast moet worden o f zelfs gearchiveerd. W ie verantwoordelijkis voor iedere stap ligt vast in de workflow. De workflow bepaalt langs welke mensen/afdelingen decontent moet in de content life cycle. Hieraan moet een soort notificatie gekoppeld worden die dewerknemers op de hoogte stelt dat er content is die wacht op een actie van hun kant. Het aanpassenvan de workflow wordt gedaan vanuit het management waar mensen met verschillende achtergrondenzitten. Het gebruik van de workflowtool, onderdeel van het CMS en gebruikt voor het aanpassen vandie workflow, mag dan ook geen enkele technische kennis op programmeergebied van de gebruikersvragen.Binnen @Fun hoeft de workflow nog niet volledig geautomatiseerd te zijn omdat de redactie nog nietgroot is. A ls de verwachtingen voor de toekomst uitkomen, zal deze workflow in het CMSgeïntegreerd worden. Bij Interactive is dit nu al noodzaak gezien de grootte van de redacties en deverwachtte snelle groei. De workflow zal; o Zichzelf moeten kunnen bij werken, o Automatisch documentatie moeten kunnen genereren. o Een gebruikersvriendelijk interface moeten hebben zodat opnieuw geen programmeerkennis vereist is bij de gebruikers.4.1.6 DocumentatieHet CM S moet documentatie genereren vanuit de workflow. Iedere gebruiker moet kunnen zien watzijn/haar taak is en wat er tol nu toe door welke personen aan de content gedaan is. Deze doc m e ntatie umoet gerelateerd zijn aan de workflow zodat, als er een schakel verdwijnt en de taken dus“ automatisch” worden herverdeeld, de documentatie daarover automatisch wordt aangepast engedistribueerd.V oor zowel @Fun als Interactive houdt het automatisch bijwerken van de workflow in dat ook dedocumentatie hierover automatisch gegenereerd moet worden.Afstudeerrapport -2 8 - 21 mei 2001
  • 30. Piel Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer4.1,7 PersonalisatieDoor content op maat aan te bieden» wordt de kwaliteit van de interactie die de doelgroep met decontent heeft verhoogd. De consument waardeert de content en zal terugkomen om hetzelfde teervaren met andere content. Dit voordeel kan de producent van de content direct o f indirect benutten.Content op maat kan alleen maar geleverd worden sis bekend is wie de content opvraagt. In dezeparagraaf zal dieper worden ingegaan op personalisatie.Personalisatie kent twee verschillende verschijningsvormen: o Expliciete personalisatie o Impliciete personalisatieExpliciete personalisatie is voor de eindgebruiker de meest zichtbare. Bij deze vorm van personalisatiewordt namelijk om actie van de kant van de eindgebruiker gevraagd. Het mechanisme lijkt veel op hetinloggen in windows o f op een netwerk waarna de computer de door de gebruiker gewensteachtergrond en snelkoppelingen laadt. Heeft de consument zijn persoonlijke voorkeuren ingevoerd,dan worden deze opgeslagen in voor deze gebruiker opgesteld “ client profile” . De gebruikersnaam enhet wachtwoord moeten evenals de persoonlijke voorkeuren van de eindgebruiker wel eenmalig keeringevoerd worden. Uit de praktijk blijkt dat maar weinig mensen hiertoe bereid zijn als de directevoordelen niet duidelijk zijn.Bij impliciete personalisatie wordt niet om actie van de eindgebruiker gevraagd. Terwijl de gebruikerde content bekijkt wordt zijn gedrag geanalyseerd. Vervolgens kunnen hier conclusies uit getrokkenworden met betrekking tot de aangeboden content. Dit aan de hand van business mies waar het CMSmee overweg moet kunnen. Een van de duidelijkste toepassingen van business rules is een functie diebepaalde content aanbeveelt. Daarbij moet bepaald worden wanneer een eindgebruiker daadwerkelijkgeïnteresseerd is. Als een eindgebruiker vier maal bepaalde content opvraagt, is hij dangeïnteresseerd? En als een eindgebruiker v ijf maal bepaalde content opvraagt, is hij dangeïnteresseerder in deze content dan in de content waar hij vier maal om vroeg? Toepassing van debusiness rules op deze situatie leidt tot een antwoord op deze vragen. A ls vastgesteld is wat deinteresses van een eindgebruiker zijn, dan kan content aangeboden worden die hierop aansluit.Een ander voorbeeld van het aanbieden van content direct gericht op de consument is lokalisatie.Content als het weerbericht en de verkeersinformatie is zeer plaats gebonden. Het CMS moet contentkunnen laden die afhankelijk is van de plaats vanwaar deze content opgevraagd wordt. De content dievanuit Noorwegen opgevraagd wordt moet een heel andere look & feel hebben dan dezelfde contentdie vanuit de Sahara wordt opgeroepen. Daar komt nog eens bij dat dit volledig geautomatiseerd moetgebeuren. Een ander aspect van lokalisatie richt zich op het onderhouden van de content. Een lokaleredactie moet de mogelijkheid hebben lokale content aan te passen zonder dat die redactie de rechtenheeft andere content aan te passen.D oor het gedrag van de eindgebruikers vast te leggen en te analyseren kan bepaald worden welkpubliek op welke content afkomt. A ls blijkt dat bepaalde content vooral ’ s middags bezocht wordt, dankan die content gedurende die tijd beter toegankelijk gemaakt worden. Bijvoorbeeld door intelligentcaching toe te passen wat inhoudt dat content sneller beschikbaar is gedurende de tijd dat het vaakopgevraagd wordt, zodat een tijdrovende database-querie vermeden wordt.Het analyseren van het gedrag van de eindgebruikers van de content geeft echter maar een beperktbeeld. Een eindgebruiker kan maar gedurende een enkele sessie gevolg worden. Door de identificatieop een andere manier te laten geschieden, kan een eindgebruiker gedurende meerdere sessies gevolgdworden. Door een zogenaamd cookie (bestand met een uniek kenmerk) achter te laten op de computervan de eindgebruiker kan bepaald worden o f er tien bezoekers honderd keer naar de content kijken, ofdat er duizend bezoekers een keer naar de content kijken. In het eerste geval moet bijvoorbeeld eennieuwsartikel veel vaker bij gehouden worden omdat de bezoekers terugkomen, terwijl in het laatstegeval met één nieuwsbericht volstaan kan worden.Afstudeerrapport -2 9 - 21 mei 2001
  • 31. Piel Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerV oor een portal/vortal als SBSnet is personalisatie een zeer belangrijk aspect, Een van de manieren omde consumenten op de portal te houden is personalisatie; het op maat aanbieden van de contentBehalve lokalisatie is ieder aspect van personalisatie van belang, Lokalisatie is in het geval van @Funniet nodig aangezien het om ondersteuning van Nederlandse televisieprogramma’ s gaat en debezoekers van SBSnet gezocht moeten worden onder televisie kijkend Nederland, Interactive echterheeft te maken met de toekomstige Manten. Projecten die mogelijk grensoverschrijdend zijn.Interactive zal dus wei degelijk gebaat zijn bij een vorm van lokalisatie.Het CM S moet kunnen omgaan met: o Intelligent caching o Cookies o Client Profiles o Business rules o Lokalisatie o Eventuele verdere ontwikkelingen op dit gebied4.1.8 StatistiekenPersonalisatie staat o f valt met de kwaliteit van de gegevens over de consumenten van de content. Omgepersonaliseerde content aan te bieden is het noodzakelijk precies te weten bij wie die content terechtkomt. Bij het nauwkeurig in kaart te brengen van deze gegevens zijn statistieken onontbeerlijk.Gegevens over het aantal bezochte pagina’ s en het tijdstip van het bezoek, de hoeveelheid muisklikkenen de hoeveelheid unieke bezoekers moeten kunnen worden weergegeven.De statistieken die het CMS moet samenstellen o. a. om personalisatie mogelijk te maken, moeteninzicht geven in het gedrag van de bezoekers van SBSnet. De afgeleverde statistieken zullen bijInteractive niet alleen faciliteren in de personalisatie van de content, statistieken liggen tegenwoordigook ten grondslag aan de facturering. Op internet pagina’ s staan vaak advertenties. Hoe meerbezoekers zo’ n pagina trekt, vaker zullen de advertenties gekeken worden. Als de advertenties vakerbekeken worden, zijn ze meer waard. Dus des te meer bezoekers, des te meer geld wordt er verdiendaan de advertenties. De verwachting is dat dit in de toekomst steeds minder het geval zal zijn. Hetmeten van de waarde van de content blijft hoogstwaarschijnlijk wel op basis van statistiekengeschieden.4.1.9 Loyalty membershipIn deze paragraaf wordt aandacht besteed aan deze, vooral voor portals en vortals, belangrijkefunctionaliteit.Portals en vortals ontlenen hun waarde aan de hoeveelheid mensen die gebruik maken van deaangeboden diensten. Het is dus niet alleen zaak nieuwe bezoekers aan te trekken, maar ook bestaandebezoekers te behouden. Dit laatste kan bijvoorbeeld door de kwaliteit van de content te verbeteren, o fdoor de kwaliteit van de aangeboden diensten (zoekfunctie, discussieforum, chat, etc.) te garanderen.De bezoeker kan echter op een dwingender manier behouden worden. Het betreft hier een systeem datveel weg heeft van de Airmiles. Zolang de bezoeker bij deze portal de informatie opzoekt en niet naarde portal van de concurrent gaat, spaart de bezoeker webmiles, waarmee allerhande goederen endiensten verkregen kunnen worden. Deze webmiles moeten per bezoeker geregistreerd worden net alsde aanbiedingen die geiden voor een gegeven periode. Het CMS moet deze functie ondersteunen.Behalve webmiles e.d. zullen in de toekomst meer vormen van Loyalty membership ontstaan. Dezefunctionaliteit kan in de toekomst belangrijk zijn voor @FunConsumenten aantrekken is stap één. Consumenten ook behouden is stap twee. M et deze consumentenook daadwerkelijk tot een transactie komen is stap drie. Tot nu toe is loyalty membership alleenbesproken in het licht van de portals/vortals. Dit wekt de indruk dat loyalty membership alleen in dezeproducten toepassing vindt. Loyalty membership is echter in meer projecten toepasbaar. Een actueelAfstudeerrapport -3 0 - 21 mei 2001
  • 32. Piel Heia Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainervoorbeeld is het bankwezen. Op dit moment is hst internet sparen ia opkomst. Om deze nieuwe vormvan sparen tol een succes te maken (lees: rendabel voor de banken) is meer nodig dan goedeadvertenties. Hoe komt een potentiële Haat van een bank nu tot het daadwerkelijk afsluiten van eenonline spaarrekening? Stel dat er vijftig mensen de site van een bank bezoeken waar de mogelijkheidtot het slatten van een intemetspaarrekening geboden wordt. Zelden zal een dergelijke rekening directna het eerste bezoek afgesloten worden. Daar zijn een aantal bezoeken voor nodig. Van de vijftigbezoekers zullen er misschien van vijfendertig regelmatig terugkeren waarvan er misschien vijftien decontent van de intemetspaarrekening zullen bekijken. Als er daarvan tien ook daadwerkelijk eenrekening openen dan is de bank in kwestie een heel eind op de goede weg. In dit voorbeeld sluittwintig procent van de bezoekers van de site daadwerkelijk een rekening af. Iets wat natuurlijk geenreëel getal is. Het is zaak te voorkomen dat veel potentiële klanten afvallen. Voor iedere klant dieafvalt moet een nieuwe Mant worden binnen gehaald. Dit kost meer moeite dan het behouden vanklanten/bezoekers. Het behouden van klanten/bezoekers kan o. a. door het toepassen van loyaltymembership. De bank in kwestie zou een klant kunnen zijn van Interactive, vandaar dat loyaltymembership ook voor Interactive van belang is.4,2 Functionaliteiten en de eisenDe functionaliteiten nog een keer op een rij. • Look & Feel o Te controleren per project o Aanpasbaar per project o Programmeerkennis vereist, o Gebruikersvriendelijke interface • Publishing/Editing tools o Scheduled publishing o Flexibele interface/programmatuur o Programmeerkennis vereist o Gebruikersvriendelijke interface • Versiebeheer • Brandmanagement o Brand managen per project • Workflow o Zichzelf moeten kunnen bijwerken, o Automatisch documentatie genereren, o Programmeerkennis vereist o Gebruikersvriendelijke interface • Personalisatie o Intelligent caching o Cookies o Client Profiles o Business mies o Lokalisatie o Eventuele verdere ontwikkelingen op dit gebied ondersteunen • Statistieken • Loyalty membershipAfstudeerrapport -31 - 2 mei 2001 1
  • 33. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer5 Selectieprocedure■ de diverse multimediaprojecten in het verleden zijn content management systemen.Bij gebruikt. Steeds opnieuw werd er een selectie gemaakt op grond van de voor dat project specifieke eisen. Steeds werd gebruik gemaakt van een ander CMS. Zelfbouw o f aanschaf van een bestaand systeem wisseldenelkaar af. De projecten vormen de basis voor de kennis en ervaring die Endemol op het gebied vancontent management heeft opgedaan. Het is verstandig dit mee te nemen, om niet in dezelfde valkuilente vallen.In dit hoofdstak wordt een beschrijving gegeven van een tweetal eerdere systemen en de eisen dieeraan gesteld werden. Vervolgens wordt er aan de hand van de eisen uit de eerdere hoofdstakken eenCM S geselecteerd voor Endemol.5.1 Eerdere projecten5 . 1.1 StarmakerHet online-netwerk voor Starmaker is het eerste project van Endemol Interactive Productions. Denadruk in het netwerk ligt bij de website, maar er wordt ook content geleverd in de vorm van sms-jes.D e website is bijzonder interactief (een doe-site): reageren, contact leggen, ze lf bijdragen leveren dooreen fansite te bouwen, oproepen plaatsen, chatten, muziek en beeld monteren, stemmen etc. Daardooronderhouden de bezoekers de site als het ware zelf. Ondanks dat is er een redactie die nieuwsberichtenplaatst van s ochtends vroeg tot ’ s avonds Iaat. Voor het beheer van de gehele site inclusief redactiewordt gebruik gemaakt van een geautomatiseerd systeem.Dit systeem is meer dan een content management systeem voor het ontsluiten van reeds geproduceerdecontent naar de website. Dit systeem omvat ook het beheer van de productie van content. V oorStarmaker is het minder van belang om de productie en presentatie van content te scheiden omdat 95%van de geproduceerde content op www. star-maker.nl gepresenteerd wordt.Dit ‘ C M S ’ werd niet gekocht maar in eigen beheer gemaakt. De redenen hiervoor waren:1. Slechte ervaring met het voor Big Brother gekochte ‘C M S’2. Onvoldoende ervaring om een ‘ C M S ’ te kopen.3. Onvoldoende inzicht in de toekomst van Interactive waardoor een kortetermijn investering verantwoorder was dan een langetermijn investering.Een belangrijk punt voor de website is de performance, de ervaring leert dat de site altijd bereikbaarmoet zijn, iets wat van de Big Brother-site niet altijd gezegd kon worden. Helaas heeft Starmaker hierin de eerste fase ook last van gehad. Deze problemen werden gedeeltelijk veroorzaakt door het ‘ C M S ’ .Terugkijkend op dit project zou Endemol niet opnieuw kiezen voor de eigen productie van een CMS,hoewel het CM S (afgezien van wal opstart-problemen) naar behoren gefunctioneerd heeft. Hetsysteem is niet opnieuw bruikbaar voor een ander project omdat het ontwerp te veel toegespitst is opde functionaliteiten voor Starmaker. Bovendien is het systeem ontworpen door ingehuurdeprogrammeurs in PHP (een server-side scriptingtaal) en gebouwd rond een PostGress-database. Dezetechniek is beperkt schaalbaar en functionaliteiten zijn niet object-georiënteerd geprogrammeerd endaardoor niet herbruikbaar.De kosten van het CMS in de totale website van Starmaker zijn moeilijk te specificeren. In het totalekostenplaatje is het CMS niet afzonderlijk gespecificeerd. De geschatte prijs loopt van f 100.000,- totf 150.000,-Afstudeerrapport - 32 - 21 mei 2001
  • 34. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer5. 1.2 @ FunEen ander reeds bestaand CMS binnen Endemol is Vignette bij @Fun. V oor de portal SBSnet is eenCM S geïmplementeerd dat voldoet aan de eerder gestelde definitie, De keuze voor het CMS is tofstand gekomen op grond van een aantal niet-technische redenen, o Ten eerste wordt de site SBSsiet.nl gehost bij Planet Internet, Planet gebruikt voor haar websites het CMS van Vignette: Storyserver. @ Fun hoeft geen licentiekosten te betalen voor hel gebruik van dit CMS aangezien @Fun gebruik kan maken van het C M S van de hosting provider; Planet Internet, o Ten tweede geldt voor Vignette dat het tot de marktleiders op het gebied van content management systemen hoort. Daardoor was dit ook voor de lange termijn een verantwoorde keu ie.Een van de eisen die @Fun aan een CMS stelde, was een hoge mate van gebruikersvriendelijkheid.Om dit te realiseren werd gekozen voor het bouwen van een schil rond Vignette die het mogelijkmaakte middels een zeer grafische interface een nieuw onderdeel o f pagina aan de portal toe tevoegen. N et Effects programmeerde deze schil in een aantal weken. Het ontwerp en de realisatieduurden in totaal zes maanden.De kosten bedroegen ongeveer f 900.000,- waarvan f 400.000,- pure programmeerkosten. Het resultaatwas een systeem met de volgende kenmerken: o Flexibele look & feel. o Content is makkelijk te synchroniseren o Geen programmeerkennis nodig om te bouwen 0 Uitbreidbaar met functionaliteiten naar de toekomst (bijv. personalisatie)Het huidige systeem van Vignette bij @Fun is niet gebaseerd op lava en J2EE, dit is een groot nadeelvan dit systeem. Dit nadeel kwam al naar voren in de hoge kosten van het programmeren van de schil.Het aanbod van programmeurs met kennis van de gebruikte (verouderde) programmeertaal is zeerbeperkt en daardoor ligt het tarief hoog.5.2 Toekomstig systeemVanuit de eerder gestelde eisen kan, door te analyseren welke systemen in meer o f mindere mate aandeze eisen voldoen, een aantal CM S’ en worden geselecteerd. Alvorens dit te doen is het goed te zienhoeveel C M S’ en er in de markt aanwezig zijn: ruim 100. Ondanks dat deze lijst een aantal serieuzecontent management systemen bevat, moet eerst getoetst worden o f ze aan de eisen voldoen.Eisen die voortvloeien uit: 1 Leverancier, implementatie en support 2 Het C M S in de organisatie 3 CMS en de techniek 4 Functionaliteiten5,2.1 Eisen die voortvloeien uit* Leverancier, implementatie en supportVoor de uiteindelijk selectie van de marktleiders is uitgegaan het rapport ‘Content ManagementHypergrowth’ (januari 2001) van Forrester waar 12 serieuze leveranciers en systemen besprokenworden. De selectie van marktleider is gebaseerd op een groot aantal aspecten die buiten het bestekvan dit onderzoek vallen.Omdat deze lijst nog steeds bedrijven bevat die geen wereldwijde implementatie voor Endemolkunnen verzorgen, wordt opnieuw een schifting gemaakt. Bedrijven als Eprise (weinig klanten) eneBT (vestigingen in maar 2 landen) vallen af en worden weggestreept uit de lijst.Afstudeerrapport 3 3 - 2! mei 200!
  • 35. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerLevera n cier SysteemOpen Market Content Server 3.1Documenturn 4i 4 .2Vignette V/5 Suite 5.5Broadvision One-to-one Publishing 5,5FileNet Paragon WS 3.1, CS 5.1, W P4.1Interwoven TeamSite 4.5Intranet Solutions 40Eprise LabsGauss Interprise V IP 5eWorldweb.netB TE Engenda 4.45,2.2 Eisen die voortvloeien uit: het CMS S de organisatie nEen content management systeem zal worden ingezet om reeds geproduceerde content te ontsluitennaar de devices. Een CMS kan hier alleen aan voldoen wanneer deze geplaatst is in de presentatielaag.Wanneer een CMS volledig in de productielaag gepositioneerd is* valt het af. Leveranciers die hunproduct positioneren in de productielaag en pretenderen de presentatielaag ‘erbij’ te kunnen doen,onderschatten de waarde van functionaliteiten als personalisatie, look & feel en loyalty membership.Deze visie sluit geenszins aan bij de visie van Endemol, daarom vallen ook deze leveranciers af.Documentum, Fiienet en ïnterwoven zijn voorbeelden van leveranciers die zich positioneren in deproductielaag.Leverancier SysteemOpen Market Content Server 3.1D ocu m entum 4* 4 £Vignette V/5 Suite 5.5Broadvision One-to-one Publishing 5.5FileNet Paragon W S 3.1 CS 5.1, W P 4.1 TeamSite 4.5Gauss Interprise V IP 5e5.2.3 Eisen die voortvloeien uit: CMS en de techniekEerder werd besproken dat J2EE en X M L in zichzelf de technische eisen vervullen. Flexibiliteit,schaalbaarheid, performance e.d. worden in één klap ingevuld met deze technieken. Dit geldt voor hetheden, maar ook voor de toekomst. Door in deze fase te kiezen voor J2EE en X M L kan Endemol veellanger gebruik maken van een systeem. Dit heeft wel tot gevolg dat een aantal systemen van bedrijvenmet grote namen afvallen. Een grote speler op het gebied van content management is Broadvision. Dit concern heeft haar CMS geprogrammeerd in een niet-Java omgeving. Mei 2001 maakte men echter bekend bezig Ie zijn met het herprogrammeren van het CMS. Ook Vignette kan niet aan deze eis voldoen. Vignette is wel degelijk in staat te communiceren met andere op lava gebaseerde applicaties, maar is zelf niet gebouwd met Java. Een koppeling met andere applicaties is mogelijk, maar voor het uitbreiden van de applicatie is specifieke kennis nodig.Afstudeerrapport -3 4 - 21 mei 2001
  • 36. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer »,Alleen systemen die up-to-date zijn qua techniek blijven over:Leverancier SysteemO p e Market.................. n ContentServer 3.1Vignette V/5 Suite 5.5B advision ro One to one Publishing 5.5Ganss Interpose V IP 5eDe overgebleven twee systemen zullen nader bekeken worden in een matrix waarin de functioneleeisen zijn opgenomen.Afstudeerrapport -3 5 - 21 mei 2001
  • 37. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer5.2,4 Essen die voortvloeien uit; functionaliteitenDe laatste twee systemen zullen moeten voldoen aan de eisen op het functionele vlak. Het is niet goedwanneer deze eisen individueel een te hoge waaide krijgen. A ls het systeem gebaseerd is op J2EE dankan een enkele functionaliteit relatief eenvoudig worden toegevoegd. Een eerdere eis als J2EE heefteen veel grotere waarde als een individuele functionaliteit. Gezamenlijk echter, geven deze eisen weieen indruk o f het CM S is wat Endemol ervan verwacht.Matrix: G a u s s O p e n M a rk e tL ook & Feel Te controleren per project Ja Ja aanpasbaar per project Ja Ja Programmeerkennis vereist Enkel HTML Enkel XML Gebrj l d n v s r e k i u Redelijk JaPublishing/Editing tools Scheduled publishing Ja Flexibele interface/program atuur m Ja Ja Programmeerkennis vereist Nee Nee Gebruikersvriendelijke interface Redelijk JaVer ■ :■ ■■■ ■ Ja JaBrandmanagement Brand managen per project Ja, impliciet dmv. Ja, impliciet templates d.m.v.W orkflow Is aai ■ ■ Zichzelf moeten kunnen bijw erken. Ja Ja Automatisch documentatie geneieren. Ja Ja Programmeerkennis vereist Nee Nee Gebruikersvriendelijke interface Ja, grafische Ja, grafische Weergave weergavePersonalisatie Intelligent caching Nee Ja Coie ok s Ja Ctrfls lePie ino Ja Ja Business mies Onbekend Ja Lokalisatie Eventuele verdere ontwikkelingen op Ja la 1 Ja dit gebied ondersteunenStatistieken Ja jaLoyalty membership Ja IaDe uitkomst van de matrix is duidelijk: beide systemen voldoen, uitgezonderd een nuanceverschil, aande gestelde eisen.Gauss InterpriseGanss Interprise (Nemer Markt: GSO) levert V IP 5e (Versatiie Internet Platform). Ganss werkt samenmet kleinere lokale implementatiepartners. Naar aanleiding van het contact met Endemol zijn echterwel gesprekken begonnen met Gap Gemini Ernst & Young.Gauss Interprise is gevestigd in Duitsland, België, Canada, Nederland, Singapore, Spanje, Zweden,Zwitserland, Engeland, en de VS.In het jaar 2000 had Gauss een omzet van EUR 34,9 miljoen en eindigde hel jaar met eenmarktkapitaal van EUR 66,4 miljoen.Afstudeerrapport - 36- 21 mei 2001
  • 38. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerOpen MarketOpen Market (N A S D A Q : O M K T ) begon in 1994 ais platform leverancier. Hiermee begaf het zich iseen markt waarin spelers als BE A systems en IBM actief waren. Open Market was in deze markt nieterg succesvol. Tw ee jaar geleden kocht Open M arlet Future Tense wat het productportfolio uitbreiddemet een CMS.De overgang van een platformleverancier met slechte resultaten naar een succesvol CM S leverancierheeft het bedrijf een marktkapitaal van minder dan $ 100 miljoen (tegenover een omzet van $88,9miljoen in 2000) opgeleverd. Dit maakt het een aantrekkelijk doelwit voor een eventuele overnamebijvoorbeeld door het eerder genoemde B E A systems. B E A systems is een platform leverancier enlevert hierbij een aantal applicaties waaronder een CMS.Bij Open Market werken 500 mensen, waarvan 130 werkzaam op consultancy en support. Dezeafdeling is gevestigd ia Nederland. De Research & Developm e n t afdeling telt 100 mensen en isgevestigd in Boston (U S A ). De rest van het personeel is werkzaam bij Safes, Marketing en Finance.Open Market is gevestigd in de VS, Nederland, Engeland, Frankrijk en DuitslandUit de tabel blijkt dat Open Market in tegenstelling tot Gauss we! een functionaliteit als “ intelligentcaching” in zich heeft en samenwerkt met wereldwijde implementatiepartners waaronder IB M en CapGemini Ernst & Young.Afstudeerrapport -3 7 - 21 m 2001 es
  • 39. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer6 KostenDe kosten blijven niet beperkt tot.de aanschaf van het CMS, Training van het personeel en de kostenvan de support en implementatie dragen substantieel bij aan het totaal. Verder zijn de kostenafhankelijk van de complexiteit van de projecten die met behulp van het CMS gerealiseerd gaanworden. In dit hoofdstuk zal nader ingegaan worden op deze kosten. Kosten van de licentie,implementatie en kennisopbouw zullen in die volgorde aanbod komen.6.1 Software-licentieHet bedrag dat met de software-licentie gemoeid is, varieert met de grootte van de organisatie waarinhet systeem geïmplementeerd moet worden. Des te groter de organisatie, des te duurder zal desoftware-licentie zijn.V eel leveranciers hanteren licentiestru cturen gebaseerd op het aantal gebruikte processors o f het aantalgebruikers. Dit maakt hun licentiestructuren schaalbaar. Er echter altijd sprake van een ondergrens eneen bovengrens. De ondergrens wordt gevormd door de kosten van de kleinste systemen ontdaan vanalle extra functionaliteiten en gericht op gebruik in kleine omgevingen. De bovengrens wordt gevormddoor de kosten van systemen voor grote organisaties die een prijs betalen voor een systeem compleettoegespitst op hun situatie.Het verschil tussen de zogenaamde CPU-based en de user-based licenties komt naar voren als eenCMS in bedrijf nader bekeken wordt. Dit zal in dit hoofdstuk gedaan worden aan de hand van deStarmaker-case.6.1.1 CPU-basedOorspronkelijk was het de bedoeling dat Starmaker gebruik zou maken van volledig gepersonaliseerdecontent. Dit houdt in dat elke pagina voor elke bezoeker van de website opnieuw opgebouwd zouworden met content speciaal voor die bezoeker. Dit aan de hand van het gebruikersprofiel, eenherkenning gebaseerd op cookies en een vorm van inloggen. De gebruikers van het CMS leveren decontent aan, waarna het in een database opgeslagen wordt. De bezoekers van de website kunnen dezedatabase dan benaderen via een Webserver en het CMS.De Webserver fungeert als een soort doorgeefluik. Voor ieder bezoeker moet de database apartbenaderd worden door het CMS. Als er meer bezoekers komen, zal er meer communicatieplaatsvinden tussen het CMS en de database. Hoe meer bezoekers, hoe sneller deze communicatie zalmoeten verlopen (zie Figuur 12 Licentieproblematiek CPU-based), Snellere communicatie met dedatabase vergt o.a. meer processors bij het CMS en de database. Dit is waar de licentiestru ctu ur vanOpen Market op gebaseerd is.De trend in de licentiestructuren van de diverse organisatie neigt naar een licentiestructuur op MHz-basis. Dit betekent dat de software-licentie gerelateerd is aan de snelheid van de processor. Als delicentiestructuur gebaseerd is op het aantal processors is dit een logische stap gezien het feit datprocessors steeds sneller worden. D oor gebruik te maken van snellere processors, kan volstaan wordenmet minder processors, hetgeen nadelig is voor de leverancier van de software.Afstudeerrapport -3 8 - 21 mei 200»
  • 40. Piel Hein Zijtveld C O NTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer 46.1.2 User-basedOp de intensiteit van de communicatie met de database liep liet bij Starmaker uiteindelijk spaak. Deservers konden bet niet aan om continu dynamische content aan de vele bezoekers te leveren. Om dewebsite toch door te kunnen laten draaien is gekozen voor een “ plat geslagen” versie van de website.D it houdt in dat de hele website op de W ebserver gezet is waar elke bezoeker dezelfde pagina’ s kanbenaderen. Alleen als er content bij komt o f veranderd is, wordt een nieuwe versie op de W ebservergezet. Gevolg is dat de intensiteit van de communicatie met de database niet meer afhankelijk is vanhet aantal bezoekers, maar van de productiviteit van de gebruikers. Dit vergt gezien het grote aantalbezoekers van de Starmaker-site aanzienlijk minder processorcapaciteit.Stabiele factor in dit voorbeeld is het aantal mensen dat met het CMS werkt. Het aantal gebruikers iswaar Gauss Interprise de licentiestructuur op baseert. A ls de organisatie echter groeit zullen er meerprojecten gedaan worden. Hier zullen meer mensen aan werken wat inhoudt dat op den duw dezelicentiekosten zullen stijgen.6.1.3 AfwegingUiteindelijk zal voor een project bepaald moeten worden o f de voordelen van dynamische contentopwegen tegen de extra kosten die dit met zich meebrengt. Extra kosten door een licentie van CM S endatabase die afhangt van het aantal processors, maar ook de extra hardware die nodig is.6.2 implementatieA ls het CM S eenmaal aangeschaft is, zal het ingepast moeten worden in de organisatie. Om hetsysteem te installeren en te configureren zullen experts moeten worden ingehuurd. Dit kunnen,afhankelijk, van de leverancier, mensen van de leverancier ze lf zijn o f van een extern bureau. Z o’ nexpert zal de organisatie ongeveer $1,500 per dag kosten. V oor een implementatie traject van achtweken waarbij een leverancier en twee partners betrokken zijn moet rekening gehouden worden metbedragen rond de $180,000. Voor de uiteindelijke training van het personeel zal nog zo’ n $1,000 perpersoon gereserveerd moeten worden.6.3 K ennisopbouwD e trainingen voor het personeel behandelen nooit alle mogelijke problemen. Veel expertise zalworden opgebouwd tijdens het gebruik van het systeem. Hel aanleren van een bepaald vocabulaire(C M S jargon), het van tijd tot tijd opschonen van de content en het aanmaken van een content-structuur (vergelijkbaar met een directory structuur) alsmede de overdracht van deze kennis, zal tijdkosten.Afstudeerrapport - 39- 21mei 2001
  • 41. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainer7 Conclusies en aanbevelingenEen tweetal namen is hel resultaat van dit onderzoek naar een content management systeem voorEndemol. D eze uitkomst is echter een nxHBentopnasnev Vandaar dat in dit hoofdstuk gekeken is naareen aantal andere aspecten.7.1 C o n c lu s ie sIn de matrix, w aarin wordt gekeken in welke mate Open Market en Gauss op functioneel niveauvoldoen aan de gestelde eisen, komt naar voren dat er alleen nuanceverschillen zijn. Beide systemenzijn functioneel gezien geschikte content management systemen voor Endemol. De systemen voldoenook aan de andere eisen. Voor een uiteindelijke selectie zijn meer invalshoeken, meer selectiecriteriavan belang. De kosten zijn een voorbeeld van een selectiecriterium dat vanuit bedrijfseconomischoogpunt een belangrijke rol zal spelen.Het nut van de gestelde eisen reikt verder. Bij de selectie van het CM S is rekening gehouden met dekoppelingen die het CM S moet hebben met eventuele andere systemen. In het geval van Endemol zijnook deze systemen nog niet geselecteerd. Ook bij de selectie van d e » systemen is de in dit rapportbeschreven selectieprocedure toepasbaar, Het zal bij de selectie van deze andere systemen ook gaanom grote leveranciers, grote implementatiepartners die ook zorgdragen voor de support en om detechnische compatibiliteit. Alleen de functionaliteiten van het desbetreffende systeem zullen niethetzelfde zijn.7.2 AanbevelingenWat de leveranciers betreft is het belangrijk de ontwikkelingen in de markt te volgen. Wanneer eenkleinere leverancier overgenomen wordt door een leverancier die wereldwijd op aangrenzendvakgebied actief is, kan het CMS van die leverancier tot de voor Endemol geschikte systemen gaanbehoren. Anderzijds kan een overname tot gevolg hebben dat het CM S niet verder ontwikkeld wordtdoordat de prioriteit niet meer bij het CM S ligt. Het volgen van de technische ontwikkelingen op CMSgebied zou voor de ontstane onderneming wel eens problematisch kunnen worden. Dit zou kunnenbetekenen dat het uitgekozen systeem vroegtijdig afgeschreven moet worden. Wanneer een systeemgeselecteerd is dat voldoet aan eisen als J2EE en X M L, dan is de verwachting dat dit zo’ n twee jaarzal kunnen functioneren.Evenals de content management markt is de interactieve media markt heftig in beweging en nog volopin ontwikkeling. Content management is ontwikkeld vanuit het bank- en verzekeringswezen alvorenstoegepast te worden in de on-line versies van dag- en maandbladen. D e wereld van de interactievemedia is nieuw voor de C M S leveranciers. Opnieuw zullen de content management systemen eengrote ontwikkeling moeten doormaken, Endemol is een van de eerste grote bedrijven die deze marktbetreedt. W ie als eerste leverancier een grote klant aan zich bindt, heeft grote kansen het leeuwendeelvan de interactieve media markt in te nemen. Mits de klant tevreden is natuurlijk. Juist doordat er eengebrek aan ervaring op deze markt bestaat en omdat Endemol de eerste grote partij is die zich op dezemarkt begeeft, is het niet ondenkbaar dat Endemol grote invloed kan uitoefenen op de R&D-afdelingvan de leverancier. Misschien kan Endemol plaats nemen in deze afdeling en zo de nieuweontwikkelingen stimuleren en/of sturen.Afstudeerrapport -4 0 - 21 mei 2001
  • 42. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerEen wereldwijd gestandaardiseerd CM S heeft grote voordelen voor Endemol Maar een belangrijkekanttekening moet daarbij wei geplaatst worden, een CMS is alleen een softwarepakket. Iederedenkstap, iedere ervaring zal apart gedocumenteerd moeten worden om Endemol Interactive Mediainternationaal succesvol te maken. Content management wordt maar gedeeltelijk ingevuld met eencontent management systeem. Daarom vormt niet een content management systeem, maar contentmanagement de ruggengraat van de interactieve entertainer.Afstudeerrapport -41 - 21 mei 2001
  • 43. Piel Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENT Eelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerB ib lio g r a fie 1 . Forrester Research Ine, (2001). “ Managing Content Hypergrowth” . http://www.forrester.com, 2. Forrester Research Inc. (2001), “eBusiness TecbRankings” . http://www.forrester.com. 3. C A P Ventures Inc. (2001). “ The Role o f Content Management In an eBusiness Infrastru cture” . http://www.capv.com. 4. Intranet Design Magazine (2000). “ Untangling W eb Content Management” . http://idra.mtemet.CQm/text/articles/2Q0004/ina_04_18J30a.htm!. 5. N etLinQ Framfab (2001). “ Internal content management system inventarisation” . 6. Sun Microsystems ( 1999). “ What is the lava 2 Platform, Enterprise Edition” . http://java.sun.cora/j2ee/j2sdkee/techdocs/gaides/j2ee-overview/introduction.fm.html 7. Patricia Seybold Group ( 1999). “Java 2 Platform, Enterprise Edition” . http://www .psgroup.com. 8. Ektron Inc. (2001). “ Effective Web Content Management: Empowering the Business User While IT Maintains Control” , http://www.ektron.com. 9. Webdevelopers Virtual Library. “ X M L : Extensible Markup Language” . http://wdvl.inteniet.cora/ABthoring/Languages/. 10. Anne K ellerman (2000). “ What is Flash” , http://www.i5ive.com/article.cfni/1567/4l819. 11. Ken Nordby (2000). “What are Enterprise JavaBeans components?” . http://www-106.ibm.com/developerworks/library/what-are-ejbs.Diverse reacties uit de email-lijst voor content management systemen: cms-list@camworld.com,http://cms.filsa.net/.Bovendien werden de volgende websites van leveranciers van C M S’ en geraadpleegd:BroadVision http://www.broadvision.comDocumentum http://www.documentum.comEprise http://www.eprise.comFileN ET http://www.filenet.comGauss Interprise http://www.gaussinterprise.comInterwoven http://www.interwoven.comIntranet Solutions http://www.intranetsolutions.comNCompass http://www.ncompass.comOpen Market http://www.openmarket.comVignette http://www.vignette.comeBT http://www.ebt.comworldweb.net http://www.worldweb.netAfstudeerrapport 21 mei 2001
  • 44. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerAfkortingenAPI Application Programming InterfaceCM S Content Management SysteemC PU Centra! Processing UnitD TD Document Type Definitione.d. En dergelijkeEJB Enterprise JavaBeansERP Enterprise Resource PlanningG IF Graphics Interchange FormalG SM Global System for M obile TelecommunicationHTM L Hypertext Markup LanguageITV Interactieve TelevisieJ2EE lava 2, Enterprise EditionJDBC lava DataBase Connectiono.a. Onder anderePC Personal ComputerPD A Persona! Digital AssistantPH P Personal Hypertext ProtocolSQL Standard Query Languaget.o.v. Ten opzichte vanU M TS Universal Mobile Telecommunication ServicesXM L extensible Markup LanguageAfstudeerrapport 2! mei 2001
  • 45. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerVerklarende woordenlijstApplicatie Toepassing geschikt voor een bepaalde techniekBesturingssysteem Software voor het aanstaren van de hardware van bijvoorbeeld een cosBr r e s w o Programma nodig om internetpagina’ s te kunnen bekijkenClient Netwerkterm: Een dient is een programma o f computer die decentraal gebruik maakt van de diensten van een centraal opgestelde server.Content Letterlijk: Inhoud. Term voor de informatie die via communicatienetwerken wordt aangeboden.Database Computersysteem ingericht voor het opslaan van grote hoeveelheden gegevensDevices Apparaten die dienen ter aanvulling bij het gebruik van een machine o f computernetwerk. (Een computer aangesloten op het internet is een voorbeeld van een device. Zonder computer zou van het internet geen gebruik gemaakt kunnen worden. Hetzelfde geldt voor de netwerkkaart in de computer).Document Type Het vocabulair dat gebruikt wordt bij X M L, legt vast voor welk device deDefinition (D T D ) content bedoelt is.e-commerce Het af handelen van (onderdelen van) transacties (informatie inwinnen, plaatsen van bestellingen/bevestigingen van orders, uitlevering van electronische producten, betaling, ondersteuning van clienten) tussen marktpartijen (ondernemingen, consumenten en overheden) via electronisch .infrastructuren (open/gesloten).File-system Computersysteem ingericht voor het opslaan van bestanden van allerlei formatenInteractief De mogelijkheid om een wederzijds discourse te ontwikkelen. De term wordt vaak aangeduid om aan te duiden dat (eind)gebruikers het verloop van softwareprogramma’ s o f eindgebruikersdiensten kunnen beïnvloeden.Interface Koppeling, verbinding: In computerkringen wordt er de koppeling tussen hardware onderling, hardware en software, software en software mee bedoeld. In z ’n algemeenheid wordt de term nu veel gebruikt voor de koppelingen tussen mens en machine.lava Object-geörienteerde programmeertaalJava-“ class” Een stuk herbruikbare Java-code voor gebruik in het ontwerp van applicatiesLi« 0: = it : Eenmalig o f periodiek betaald recht tot het gebruik van software.Multimedia Gebruik maken van meerde r eOn-line Letterlijk: Verbonden. Term wordt gebruik wanneer een verbinding gelegd wordt met het internet.Personal Digital Term voor een klein formaat computer die voorziet in bepaalde functiesAssistant zoals het organiseren van persoonlijke gegevens.Performance Letterlijk: Prestaties. Term wordt gebruikt om de prestaties van een systeem te kwantificeren.Pixel =:= .l-: -O ii: hQuery Een vraag die gesteld kan worden . i■ : .■Re ■ a f b e e l d i n g e nResources Letterlijk: Bronnen. Term wordt gebruikt om al wat nodig is om het produceren mogelijk te makenServer Een server is een computer o f programma dat in een netwerk tot taak heeft diensten te verlenen aan andere computers.Server-side scripting Een niet gecompileerde programmeertaal die uitgevoerd wordt op de server.Afstudeerrapport 21 mei 2001
  • 46. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerStandard Query Taal waarin vragen aan een d a t a b a s eLanguage (S Q L )Ta Labels om content te definiëren in een opmaaktaalUniversal Mobile "Derde generatie m obiele telefonie die breedband communicatie mogelijkTeiecom munication maakt.Services (U M T S )W é■ . Een afgebakend domeis binnen hel World Wide Web.Afstudeerrapport 21 mei 200!
  • 47. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENTEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerHandtekeningenM w . M . de Miranda M w. M . VerbeekPiet Hein Zijtveld Eelco HorstmanAfstudeerrapport 21 mei 2001
  • 48. Piet Hein Zijtveld CONTENT MANAGEMENT ENDEMOLEelco Horstman de ruggengraat van de interactieve entertainerDefinitieve afstudeeropdracht ................................ Faculteit Natuur & Techniek Elektrotechniek/Telematica D efin itieve a fstu deerop d rach t 2000-2001TitelNaam Eelco Horstman Naam Piet Hein ZijtveldTel. Nummer 0294 251640 Tel. Nummer 035 5823278Emailadres e.horstman@student.fnt.hvu.nl Emailadres p.zijtveld@student.fn t.hvu.nlExaminatorNaam Mw. M. VerbeekEmailadres mariaverbeek@zonnet.nlBedrijfsgegevens B rijfsb ed egeleiderNaam Endemol Holding Naam Mw. Mercedes de Mid n a rAfdeling Endemol.com Functie VP Business DevelopmentStraat/nr Bonairelaan 4 Tel Nummer 035 53 99 906Postcode/plaats 1213 VH Hilversum Emailadres mercedes.de.miranda@Land Nederland endemol.nlAlgemeen tel. nummer 035 53 99 999I n le id in gEndemoI.com bouwt en exploiteert entertainment-websites, deze zijn gevuld met bijzonder dynamischeinformatie o.a. video en audio. Voor het beheren van deze informatie is Endemol.com opzoek naar een contentmanagement systeem. Het doel van de opdracht is het vinden van het juiste content management systeem voorEndemol.OpdrachtomschrijvingWat zijn de eisen die gesteld worden aan het content management systeem?Deze fase betreft een onderzoek naar eisen die gesteld worden aan een content management systeem.Wat zijn de eisen van Endemol c.q. @Fun?Wat zijn de eisen van de toekomstige content-beheerder(s)?Wat zijn de eisen van de gebruikers?Wat is er beschikbaar op de markt?De fase impliceert een marktonderzoek.Welke content management systemen zijn er beschikbaar op de markt?Welke bedrijven brengen deze systemen op de markt? (achtergrond informatie)Welke systemen gebruiken andere (vergelijkbare) concerns?Wat zijn de mogelijkheden van het systeem?Wat zijn de prestaties van het systeem?Hoe gebruiksvriendelijk is dit systeem voor de gebruikers?Hoe zit het systeem technisch in elkaar (positieve en negatieve kanten van gebruikte techniek)?Wat zijn de kosten van aanschaf, implementatie en onderhoud van het systeem?Wat zijn de gevolgen van het gebruik van dit pakket voor de betrokken organisaties?Welke systemen zijn het beste voor Endemol?In deze fase wordt aan de hand van de resultaten een conclusie getrokkenVoldoet een systeem aan de gestelde eisen?Als meerdere systemen voldoen, wat zijn dan de onderlinge verschillen?Als geen systeem voldoet, kan dan aan de eisen voldaan worden door de combinatie van een aantal systemen?Is het wellicht beter zelf een content management systeem te (laten) ontwikkelen?Afstudeerrapport 21 mei 2001