Your SlideShare is downloading. ×
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Onderzoeksrapport invoering WABO bij gemeenten

666

Published on

Published in: Technology, Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
666
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Onderzoek status enervaringen invoering WaboREALISATIE E-OVERHEID IN GEMEENTEN
  • 2. Onderzoek status enervaringen invoering WaboREALISATIE E-OVERHEID IN GEMEENTEN
  • 3. ONDER ZOEK STATUS EN ERVARINGEN INVOERING WABO INHOUD Samenvatting 3 Verantwoording 4 Status van de invoering 5 Doelstellingen 5 Impact op de organisatie 6 Handhaving 7 Knelpunten 8 Invoeringskosten 9 Slotwoord 112
  • 4. ONDERZOEK STATUS EN ERVARINGEN INVOERING WABOSamenvattingNu de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) per 1 oktober inwerking is getreden is de vraag gerechtvaardigd of de gemeenten daadwerke-lijk in staat zijn om de omgevingsvergunning te verstrekken. Uit de resul-taten blijkt dat 21% van de gemeenten niet in staat bleek om de Wabo per1 oktober volledig in te voeren. Daar staat tegenover dat veel gemeenten deWabo hebben aangegrepen om de dienstverlening te verbeteren. Dit gebeurtonder meer door de processen te vereenvoudigen en de doorlooptijden teverkorten.Gemeenten hebben diverse doelstellingen met het invoeren van de om-gevingsvergunning. Ruim 70% van de gemeenten noemt het integraalaanbieden of de één-loket-gedachte als belangrijke doelstelling. Anderedoelstellingen die hoog scoren zijn het vereenvoudigen van de processen,het verkorten van de doorlooptijden en het digitaal aanvragen van eenvergunning. Frappant is dat het merendeel van de gemeenten aangeeft datdeze doelstellingen ook zonder wetgeving gerealiseerd hadden kunnenworden, de juridische implicaties daarbij buiten beschouwing latend. Verderlijken gemeenten vooral geïnvesteerd te hebben in het vergunningsdeel vande Wabo, want vier van de tien gemeenten heeft (nog) geen integraal hand-havingsprogramma opgesteld.Onderzocht is welke knelpunten de gemeenten nu het meest ervaren hebbenbij invoering van de Wabo. Uit de resultaten blijkt dat de grootte van degemeente sterk van invloed is op de soort knelpunten. Zo is bij kleineregemeenten (< 10.000 inwoners) het gebrek aan inhoudelijke kennis het groot-ste struikelblok geweest. Bij grotere gemeenten (> 50.000 inwoners) wordt ditknelpunt helemaal niet genoemd. Zij hebben vooral last gehad van externefactoren, zoals het proces waarmee de landelijke wet- en regelgeving gereali-seerd is, de samenwerking met ketenpartners en de implementatie van hetlandelijke digitale loket (OLO).Met de invoering van de Wabo zijn ook allerlei kosten gemoeid. De grootstekostenpost bij bijna 90% van de gemeenten was de aanschaf en implementa-tie van ICT-systemen, op gepaste afstand gevolgd door het herontwerpen vanprocessen en de externe inhuur. Ruim 40% van de gemeenten heeft 30.000tot 100.000 euro geïnvesteerd in de invoering van de Wabo, en 30% van degemeenten zelfs meer dan 100.000 euro. Opvallend is dat één op de zesgemeenten niet goed weet hoeveel tijd en geld invoering van de Wabo heeftgekost.Uit de resultaten komt naar voren dat de meeste gemeenten veel energie engeld hebben gestoken in de invoering van de Wabo. Hierbij stond het ver-beteren van dienstverlening centraal. De komende maanden zal duidelijkmoeten worden of de burgers en ondernemers ook daadwerkelijk voordeelhebben van de Wabo. 3
  • 5. Verantwoording In juni 2010 publiceerde Telengy onder de titel NUP in uitvoering? Gemeenten aan de slag de resultaten van een onderzoek naar de invoering van de NUP-bouwstenen bij de gemeenten. In navolging van dit onderzoek is nu specifiek gekeken naar de implemen- tatie van één belangrijke bouwsteen uit het NUP-programma bij gemeenten, de in- voering van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Met het in werking treden van de Wabo per 1 oktober 2010 maken de bouw-, kap-, monumenten-, gebruiks- en milieuvergunning op basis van gemeentelijke verordeningen plaats voor één inte- grale omgevingsvergunning. De gemeenten hadden de opdracht deze nieuwe wet- geving in hun organisatie te implementeren vóór 1 oktober 2010. Hoe zijn de verschillende gemeenten met de implementatie van deze NUP-bouwsteen omgegaan? Welke aanpak hebben zij gekozen? Welke inspanning hebben de gemeen- ten moeten verrichten en waar lagen de prioriteiten? Heeft invoering van de Wabo geleid tot organisatorische veranderingen of zelfs een versnelling van de digitale dienstverlening? Dit rapport geeft op hoofdlijnen inzicht in de voortgang en aanpak van de implemen- tatie van de Wabo bij gemeenten. Daarnaast geeft het inzicht in de lokale ambities, succes- en faalfactoren en oorzaken van eventuele weerstanden. Telengy hecht veel waarde aan de gemeentelijke ervaringen met de implementatie van de NUP-bouw- stenen. Dit inzicht geeft namelijk een gedegen beeld van de daadwerkelijke problema- tiek en maakt het mogelijk om in de toekomst de implementatiestrategie te verfijnen en steeds meer af te stemmen op de ondersteuningsbehoefte van de gemeenten. Aan het onderzoek hebben in totaal 86 gemeenten deelgenomen. De uitgebreide onderzoeksresultaten zijn beschikbaar via www.telengy.nl.4
  • 6. ONDERZOEK STATUS EN ERVARINGEN INVOERING WABOStatus van de invoeringDe invoering van de Wabo kent inmiddels al een geschiedenis van enkelejaren. De oorspronkelijke invoeringsdatum was 1 januari 2009, maar dezeis vervolgens enkele malen uitgesteld. Nu de omgevingsvergunning er per1 oktober eindelijk van is gekomen, lijkt de vraag gerechtvaardigd of het degemeenten gelukt is om alle Wabo-aspecten ook daadwerkelijk in te voeren.Uit de resultaten blijkt dat 21% van de gemeenten niet in staat bleek om deWabo per 1 oktober volledig in te voeren. Nadere analyse maakt duidelijkdat voor deze groep gemeenten vooral het tekort aan middelen (budget enbeschikbare interne uren), implementatie/aanpassing van het vergunning-systeem en het gebrek aan draagvlak en prioriteit in de organisatie de groot-ste knelpunten zijn. Overigens is het opmerkelijk dat 19% van de gemeentenal op de oorspronkelijke invoeringsdatum van 1 januari 2009 gereed was.Figuur 1: Datum invoering Wabo gereed in gemeenten in % 19 30 30 14 7 1 januari 2009 1 juli 2010 1 oktober 2010 1 januari 2011 Na 1 januari 2011DoelstellingenZoals bij de meeste bouwstenen van de E-overheid is de implementatie vaneen landelijke voorziening slechts een hulpmiddel om andere doelstellingente realiseren. Dit geldt ook voor de invoering van de Wabo. Gemeentenhebben diverse doelstellingen met het invoeren van de omgevingsvergun-ning. Ruim 70% van de gemeenten noemt het integraal aanbieden of deéén-loket-gedachte als belangrijke doelstelling. Andere doelstellingen diehoog scoren zijn het vereenvoudigen van de processen, het verkorten vande doorlooptijden en het digitaal aanvragen van een vergunning.Zeer opmerkelijk is dat het merendeel van de gemeenten aangeeft dat debeoogde doelstellingen van de Wabo ook zonder deze wetgeving gerealiseerdhad kunnen worden, de juridische implicaties daarbij buiten beschouwinglatend. Natuurlijk is de invoering van de wet wel een goede ‘stok achter dedeur’ geweest om deze doelstellingen ook daadwerkelijk te realiseren. 5
  • 7. ONDER ZOEK STATUS EN ERVARINGEN INVOERING WABO Impact op de organisatie Met de invoering van de Wabo probeerde de Rijksoverheid het vergunning- verleningsproces voor klanten te vereenvoudigen. Zo is naast het samen- brengen van verschillende vergunningen ook getracht om een eenduidig (digitaal) loket en aanspreekpunt voor de klant te creëren. De verwachting was dat realisatie van deze doelstellingen tot organisatorische wijzigingen zou (kunnen) leiden. Bij 88% van de gemeenten heeft de invoering van de Wabo ook daadwerkelijk tot wijzigingen geleid. De grootste veranderingen zijn dat de werkprocessen zijn aangepast, nieuwe functies zoals klantmana- ger/regisseur zijn ingevoerd, of zelfs organisatiestructuren zijn aangepast. Opvallend is dat er vooral bij kleinere gemeenten een verschuiving van taken heeft plaatsgevonden tussen front- en backoffice. Omdat de gemeentegrootte in Nederland nogal varieert zijn de resultaten uitgesplitst naar gemeentegrootte. Figuur 2: Organisatorische wijzigingen door de invoering van de Wabo in % Aantal inwoners gemeente < 10.000 17 17 17 33 16 10.000 – 25.000 15 23 30 19 7 2 4 25.000 – 50.000 4 25 35 24 8 3 1 50.000 – 100.000 10 20 40 10 20 > 100.000 12 17 29 18 12 6 6 Er hebben geen wijzigingen plaatsgevonden Nieuwe functies (bijvoorbeeld regisseur/casemanager, klantcontactmanager) Processen en werkwijzen opnieuw gedefinieerd Verschuiving van taken tussen front- en backoffice Organisatiestructuren aangepast Overhevelen van taken van gemeente naar andere partijen (RUD, gemeente, milieudienst, enz.) Overnemen van taken van andere partijen (RUD, gemeente, milieudienst, enz.) Verder kan geconcludeerd worden dat de kleinere gemeenten (< 10.000 inwoners) de Wabo niet als aanleiding zagen om taken over te hevelen naar andere partijen zoals bijvoorbeeld regionale uitvoeringsdiensten. Een belangrijk aspect van de omgevingsvergunning is dat deze sinds 1 oktober digitaal via www.omgevingsloket.nl kan worden aangevraagd. Maar liefst 37% van de gemeenten heeft dit aangegrepen om de volledige vergunning- afhandeling digitaal te laten verlopen.6
  • 8. ONDERZOEK STATUS EN ERVARINGEN INVOERING WABOHandhavingMet de invoering van de Wabo is meer beoogd dan enkel en alleen het ver-lenen van een integrale omgevingsvergunning. De beoogde doelstelling wasook het organiseren van een integrale handhaving. Hiermee werd bedoelddat verschillende handhavingsdisciplines en taakvelden op elkaar zoudenworden afgestemd, met als doel voor de klant overzichtelijker te maken wieverantwoordelijk is en de handhaving coördineert.Figuur 3: Wel/geen integraal handhavingsprogramma opgesteld in % Aantal inwoners gemeente< 10.000 40 6010.000 – 25.000 53 4725.000 – 50.000 72 2850.000 – 100.000 20 80> 100.000 71 29 Wel een integraal handhavingsprogramma opgesteld Geen integraal handhavingsprogramma opgesteldHet expliciet opstellen van een integraal handhavingsplan blijkt bij ongeveerde helft van alle gemeenten nog niet uitgevoerd te zijn. De vraag of de hand-havingsprocessen door de komst van de Wabo zijn aangepast leverde verge-lijkbare aantallen op.Figuur 4: Werkprocessen wel/niet aangepast in %Aantal inwoners gemeente< 10.000 10010.000 – 25.000 60 33 725.000 – 50.000 25 72 350.000 – 100.000 60 40> 100.000 29 71 Werkproces wel aangepast, voor vergunningverlening Werkproces wel aangepast, voor toezicht, handhaving en vergunningverlening Werkproces niet aangepast 7
  • 9. ONDER ZOEK STATUS EN ERVARINGEN INVOERING WABO Deze resultaten bevestigen het beeld dat de helft van de gemeenten zich nog niet heeft gebogen over integrale handhaving en toezicht. Wellicht hebben de allerkleinste gemeenten (< 10.000 inwoners) deze processen niet aange- past omdat zij deze handhavingstaken vaak hebben uitbesteed aan regionale uitvoeringsdiensten. Knelpunten Onderzocht is welke knelpunten de gemeenten nu het meest ervaren hebben bij de invoering van de Wabo. Uit de resultaten blijkt dat de gemeentegrootte sterk van invloed is op de soort knelpunten. Zo is bij de gemeenten met minder dan 10.000 inwoners het gebrek aan inhoudelijke kennis het grootste struikelblok geweest. Bij gemeenten met meer dan 50.000 inwoners wordt dit knelpunt echter helemaal niet genoemd; zij hadden vooral last van externe factoren. Knelpunten die zij hebben ervaren zijn: het proces waarmee de landelijke wet- en regelgeving gerealiseerd is, de samenwerking met keten- partners en de implementatie van het landelijke digitale loket. Figuur 5: Knelpunten in % Aantal inwoners gemeente < 10.000 8 8 8 8 8 23 8 7 7 15 10.000 – 25.000 1 13 3 6 10 10 14 5 20 18 25.000 – 50.000 1 7 14 3 2 7 10 12 4 23 17 50.000 – 100.000 19 13 6 13 12 31 6 > 100.000 5 9 19 24 5 19 19 Geen Draagvlak Middelen (tijd, geld) Projectmanagement Prioriteit bij management en bestuur Samenwerking met ketenpartijen (provincie, waterschappen, milieudiensten, enz.) Inhoudelijke kennis/expertise binnen de gemeente Landelijke wet- en regelgeving (implementatie landelijke voorzieningen, wetgeving) Herontwerp van werkprocessen Veranderweerstand binnen de organisatie ICT-systemen Implementatie OLO (omgevingsloket online)8
  • 10. ONDERZOEK STATUS EN ERVARINGEN INVOERING WABOOm de implementatie binnen de gemeenten te ondersteunen heeft de rijks-overheid een aantal instrumenten landelijk ontwikkeld, zoals bijvoorbeeldbrieven en documenten. Maar liefst 79% van de gemeenten heeft hiervanin de praktijk gebruik gemaakt.InvoeringskostenVia de VNG hebben gemeenten het Rijk in de afgelopen twee jaar veelvuldigkenbaar gemaakt dat invoering van de Wabo veel geld en veel interne urenvergt, een relatief grote investering. In de grafiek zijn de budgetten weerge-geven zoals die door de gemeenten zijn begroot. Ruim 40% van de gemeen-ten heeft tussen de 30.000 en 100.000 euro geïnvesteerd in de invoering vande Wabo, en 30% van de gemeenten zelfs meer dan 100.000 euro. Hierbijmoet worden opgemerkt dat voor 21% van de gemeenten de begroting ontoe-reikend bleek.Figuur 6: Begroot budget in %Aantal inwoners gemeente< 10.000 20 8010.000 – 25.000 3 13 57 20 725.000 – 50.000 6 10 50 28 650.000 – 100.000 80 20> 100.000 71 29 Minder dan = 10.000 C = 10.000 – = C C 30.000 = 30.000 – = C C 100.000 Meer dan = 100.000 C OnbekendBij bijna 90% van de gemeenten was de aanschaf en implementatie vanICT-systemen de grootste kostenpost, op gepaste afstand gevolgd doorhet herontwerpen van processen en de externe inhuur. 9
  • 11. ONDER ZOEK STATUS EN ERVARINGEN INVOERING WABO Figuur 7: Kostenposten in % Aantal inwoners gemeente < 10.000 57 14 29 10.000 – 25.000 54 6 22 18 25.000 – 50.000 41 16 3 21 19 50.000 – 100.000 39 16 7 15 23 > 100.000 47 27 6 20 Aanschaf/aanpassing en implementatie ICT-systeem Herontwerp processen Communicatie (intern, extern) Opleiding en kennisdeling Externe inhuur Ook heeft de invoering van de Wabo veel inzet van interne medewerkers gevraagd. In onderstaande grafiek wordt deze inzet schematisch weergegeven. Opvallend is dat één op de zes gemeenten niet goed in beeld heeft hoeveel tijd en geld de invoering van de Wabo heeft gekost. Figuur 8: Interne uren in % Aantal inwoners gemeente < 10.000 20 60 20 10.000 – 25.000 13 53 17 17 25.000 – 50.000 7 28 53 12 50.000 – 100.000 20 60 20 > 100.000 14 57 29 0 – 500 uur 5000 – 1.000 uur Meer dan 1.000 uur Onbekend10
  • 12. ONDERZOEK STATUS EN ERVARINGEN INVOERING WABOSlotwoordUit de resultaten komt naar voren dat de meeste gemeenten veel energiehebben gestoken in de invoering van de Wabo. Hoewel nog niet alle gemeen-ten volledig klaar zijn, stond het verbeteren van dienstverlening wel centraal.De komende maanden zal duidelijk moeten worden of de burgers en onder-nemers ook daadwerkelijk voordeel hebben van de Wabo. 11
  • 13. Telengy is een kennispartner voor gemeenten. Onze kennis stellen we vrijelijk beschikbaar aan onze doelgroepen. Gebruikers mogen ons werk kopiëren, verspreiden en doorgeven. Daarnaast mogen gebruikers onze kennis gebruiken om afgeleid werk te maken. Het beschikbaar stellen van onze kennis kent wel enkele voorwaarden:Colofon • Naamsvermelding: De gebruiker dient bij het werk Telengy teOnderzoek status en ervaringen invoering Wabo – Realisatie ver-melden (maar niet zodanig dat de indruk gewekt wordt dat Telengye-overheid in gemeenten is een uitgave van Telengy, oktober 2010. instemt met uw werk of uw gebruik van het werk). • Niet-commercieel: De gebruiker mag onze kennis niet voor commer-Aan deze uitgave werkten mee: ciële doeleinden gebruiken.Eindredactie Jacob Ubbels • Gelijk delen: Indien de gebruiker ons werk bewerkt kan het daaruitTekstredactie Ruth Glastra van Loon, Peter ter Telgte, Ton de Wit ontstane werk uitsluitend krachtens dezelfde licentie als de onder-Vormgeving DGO (www.dgo.nl) havige licentie of een gelijksoortige licentie worden verspreid.
  • 14. Telengy Postbus 1270 5602 BG Eindhoven 040 290 12 12www.telengy.nl info@telengy.nl

×