The Hero’s Journey van Ebenezer Scrooge

Een Reisgids door het Kerstverhaal van Charles Dickens
“Merry Christmas, uncle.”
“Bah! Humbug! What right do you have to be merry? You’re poor enough.”
“What right do you have t...
Inhoudsopgave

		Voorwoord						4
		
		Introductie						5
		
	H1	
Tragische Verhalen					8
		 Verborgen Verhalen
	H2	
Geld...
Voorwoord

Deze reisgids is een opwindende vertolking van mijn eigen droom en
reis, die jaren geleden begon. Ik had een aa...
Introduction

“Scrooge was een vrek.
Daarover bestaat geen enkele twijfel.”

Niemand zal zo’n uitspraak over het karakter ...
Wat er gebeurd is? Scrooge werd een nieuwe man, omdat hij een ‘Reis
van de Held’ maakte. Het was echter geen reis die hij ...
De oorzaak voor het miserabele bestaan van Scrooge was een ongezond verhaal over geld. Ondanks zijn rijkdom, waren het zij...
Hoofdstuk 1

Tragische Verhalen

Verborgen Verhalen
1

Tragische Verhalen

De meeste mensen zullen zich Ebenezer Scrooge herinneren als venijnig, koud, kwaadaardig, ongevoeli...
De Verhalen van Scrooge zijn
de Basis van zijn Misère

Scrooge is niet het enige personage in ‘A Christmas Carol’, wiens v...
De Cratchits van deze wereld – breed gedefinieerd als diegenen die ervoor kiezen om ondermaats te presteren – kunnen niet ...
Veel mensen zijn zelfdestructief, wanneer het om geld gaat. Net als
Scrooge en Cratchit denken ze dat geld het probleem is...
Het Voorbeeld van Scrooge

Het verhaal van Ebenezer Scrooge gaat over de reis naar een leven vrij
van destructieve gedragi...
Hoofdstuk 2

Geldverhalen

Overtuiging achter Gedrag
2

Geldverhalen

Ondanks zijn grote rijkdom, koos Ebenezer Scrooge er onbewust voor
om arm te zijn. Uiteraard niet wanneer...
De Overtuigingen achter het Gedrag

Hoe overdreven het gedrag van Scrooge ook leek, zijn acties waren
volstrekt logisch wa...
Jouw geldverhalen zouden de reden kunnen zijn dat jij in de schulden
zit, bankroet raakt of in armoede leeft. Jouw geldver...
De Geldverhalen van Cratchit

Bob Cratchit wordt vaak gekarakteriseerd als de eeuwige optimist, die
altijd een gouden rand...
Hoofdstuk 3

Marley’s Geest

Ontkenning en Interventie
3

Marley’s Geest

“You don’t believe in me!”, observed the Ghost.
“I don’t.”, said Scrooge.

Ontkenning houdt destructiev...
Ontkenning voorkomt Verandering

De ontkenning van Scrooge ontstond doordat hij zich niet bewust was
van hoe de geldverhal...
Kerstliedjes zijn, per definitie en traditie, leuke liedjes van dankbaarheid. Kerstliedjes vertegenwoordigen de anti-thesi...
De Interventie van Marley’s Geest

Maar Scrooge was niet in staat om dit in te zien. Dit is nog een voorbeeld van de ontke...
Scrooge keek met veel angst uit naar het bezoek van de geesten.
‘I think I’d rather not.”
Marley had een afschrikwekkende ...
Okay, Okay, Ik zal Veranderen…
Maar Doe het Snel!

Op het moment dat Marley verscheen, bevond Scrooge zich nog in totale o...
Hoofdstuk 4

De Eerste van de Drie Geesten

Het Verleden Exploreren
De Eerste van
			de Drie Geesten
“Who and what are you!”, asked Scrooge.
“I am the Ghost of Christmas Past.”
“Long past!”,...
De schijnbaar irrationele angst voor het licht, symboliseert zijn onbewuste angst voor de waarheid, die opgesloten zit in ...
“Your lip is trembling.”, said the Ghost.
“And what is that upon your cheek?”
Terwijl de tranen over zijn wangen gleden, b...
Als kind had Scrooge niet de vaardigheid om zichzelf te verdedigen,
dus zag hij afstand creëren van anderen, als enige opt...
Fezziwig’s Ball

Tot op dit punt in het verhaal gaan alle scènes uit het leven van Scrooge
in een vogelvlucht voorbij, maa...
De Reis van Scrooge was lastig

De vaardigheid om naar het verleden te kijken, varieert van individu tot
individu. Sommige...
Hoofdstuk 5

De Tweede van de Drie Geesten

Het Heden Begrijpen
5

De Tweede van
			de Drie Geesten

Niet verrast, wachtte Scrooge met spanning af op de aankomst van de
‘Kerstgeest van h...
De angst en het schaamtegevoel van Scrooge was zo groot, dat hij de
‘Kerstgeest van het Heden’ niet kon aankijken. Hij lie...
Hij was nu klaar om verder te gaan, met de taak om het heden te begrijpen, om nieuwe informatie te verzamelen over wat het...
Om in het dagelijks leven onze kernwaarden, diepste verlangens en aspiraties in het leven op één lijn te krijgen, is geen ...
“I have no patience with him”, observed Scrooge’s niece.
The sisters of Scrooge’s niece, and all the other ladies,
express...
Wat is er veranderd in Scrooge? Zijn bezoek aan het verleden heeft hem
wakker geschud. Hij is nu in staat om zijn ontmoeti...
Voor de eerste keer in zijn leven overwoog Scrooge, dat het mogelijk
zou kunnen zijn dat je gelukkig kunt worden zonder ge...
Hoofdstuk 6

De Laatste van de Drie Geesten

De Toekomst Z ien
De Laatste van
			de Drie Geesten
“Lead on! Lead on! The night is waning fast,
and it is precious time to me. Lead on, Spi...
Het is verbazingwekkend dat Scrooge zich niet realiseerde dat hij de
dode man is. Scrooge hoorde de gesprekken over het li...
Na het verschrikkelijke vooruitzicht van de toekomst, werd Scrooge op
Kerstdag wakker in zijn eigen slaapkamer. Hij beseft...
De Verlichting van Scrooge was Volledig

Dickens schrijft:

“Scrooge was better than his word. He did it all and infititel...
Hoofdstuk 7

Het Einde van het Verhaal

Transformatie en Actie
7

Het Einde
			van het Verhaal

In het laatste deel van ‘A Christmas Carol’ maakt Dickens duidelijk dat
Scrooge actie ond...
Het Nieuwe Gedrag van Scrooge

Zodra Scrooge wakker werd, ging hij meteen aan de slag, om zijn oude
gedrag te veranderen. ...
Hij Leefde Nog Lang en Gelukkig

Op deze manier hebben we het einde van de reis bereikt van de reis met
Scrooge. Zijn reis...
Camilla Hendriks
MediaShapes
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Het Kerstverhaal over Leven en Geld

979
-1

Published on

Het wereldberoemde verhaal van Charles Dickens over een man die in 1 kerstnacht zijn verhaal herschreef over de rol van geld in zijn leven.

Published in: Travel
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
979
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Het Kerstverhaal over Leven en Geld

  1. 1. The Hero’s Journey van Ebenezer Scrooge Een Reisgids door het Kerstverhaal van Charles Dickens
  2. 2. “Merry Christmas, uncle.” “Bah! Humbug! What right do you have to be merry? You’re poor enough.” “What right do you have to be so dismal? You’re rich enough.” “Bah!” said Scrooge again. “Humbug!” – A Christmas Carol – Peter de Kuster Founder of The Hero’s Journey Camilla Hendriks Designer of The Hero’s Journey
  3. 3. Inhoudsopgave Voorwoord 4 Introductie 5 H1 Tragische Verhalen 8 Verborgen Verhalen H2 Geldverhalen 14 Overtuiging achter Gedrag H3 Marley’s Geest 19 Ontkenning en Interventie H4 De Eerste van de Drie Geesten Het Verleden Exploreren H5 De Tweede van de Drie Geesten Het Heden Begrijpen 26 H6 De Laatste van de Drie Geesten De Toekomst Zien 41 H7 Het Einde van het Verhaal Transformatie en Actie 56 33
  4. 4. Voorwoord Deze reisgids is een opwindende vertolking van mijn eigen droom en reis, die jaren geleden begon. Ik had een aantal pijnlijke gebeurtenissen ervaren inzake geld en besloot om erachter te komen wat mijn eigen verantwoordelijkheid hierin was. Mijn conclusie: “Er is iets zeer verkeerd gegaan met mijn verhaal, met name wat nou de rol van geld in mijn leven is.” Ik wilde ontdekken. Het idee om de kerstvertelling van Charles Dickens te gebruiken, als leidraad voor het delen van mijn ontdekkingen, is niet zo vreemd wanneer je weet dat ik als klein kind al zielsveel van de grote verhalen hield – zowel van boeken als van films. Het verhaal van Ebenezer Scrooge was bij uitstek mijn favoriet. ‘A Christmas Carol’ biedt mij het perfecte verhaal om uit te leggen wat de macht is van jouw verhaal dat jij jezelf vertelt, over de rol van geld in jouw leven. Door dit verhaal te herschrijven en met jou te delen, kun jij meer geluk creëren voor jezelf en jouw dierbaren – zowel privé als zakelijk. Met veel enthousiasme ben ik gaan bedenken hoe ik dit klassieke verhaal kon vertalen naar een reisgids, zodanig dat het lezers op een educatieve en amusante verrijkt en inspireert. Aan de hand van ‘The Hero’s Journey van Ebenezer Scrooge’, wil ik je laten ontdekken wat je eigen verborgen overtuigingen, verhalen en scripts over geld zijn. Deze verborgen verhalen zorgen ervoor dat veel mensen niet de juiste keuzes maken. De bedoeling van Charles Dickens was om lezers mee te nemen op een reis van verandering, die hen in staat stelt om, net als Scrooge, te beginnen met het transformeren van hun eigen levens.
  5. 5. Introduction “Scrooge was een vrek. Daarover bestaat geen enkele twijfel.” Niemand zal zo’n uitspraak over het karakter van deze hoofdpersoon betwisten. Zelfs niet diegenen die slechts vaag bekend zijn met deze klassieker van Charles Dickens. ‘A Christmas Carol’, beschrijft het verhaald van de centenneuker ‘Ebenezer Scrooge’. Scrooge was een miserabele man, die schijnbaar genoeg geld had om zeer comfortabel te leven. Toch maakte hij zijn eigen kaarsen, hield hij zijn kleine appartement koud en donker, gaf niets om het welbevinden van anderen en maakte zich eindeloos zorgen dat iemand hem en zijn rijkdom zou benadelen. Dickens beschrijft hem als een man, wiens hart zo koud was, dat hij zelfs door het weer niet beïnvloed werd. “No warmth could warm, no wintry weather chill him. No wind that blew was bitterer than he, no falling snow was more intent upon its purpose, no pelting rain less open to entreaty.” Tijdens dit verhaal vertoont Scrooge diepgaande veranderingen in zijn verhaal en gedrag. In het laatste hoofdstuk is hij getransformeerd in een gelukkige en genereuze man met compassie voor anderen.
  6. 6. Wat er gebeurd is? Scrooge werd een nieuwe man, omdat hij een ‘Reis van de Held’ maakte. Het was echter geen reis die hij vrijwillig maakte. Naarmate de nacht vorderde, werd hij meer en meer gedreven om de levensveranderende lessen die de geesten hem wilden leren, toe te gaan passen. De verlichting van Scrooge begint met een interventie, een bezoek van de geest van zijn oude zakenpartner, Jacob Marley. Daarna krijgt hij de wijze begeleiding van de ‘Kerstgeest van het Verleden’. Scrooge ziet hoe de gebeurtenissen uit zijn kindertijd een verhaal over geld creëren. Een geldverhaal dat zijn leven verwoestte, hem spiritueel en emotioneel arm hielden, ondanks zijn enorme rijkdom. Vervolgens staat de ‘Kerstgeest van het Heden’ model voor de daadwerkelijke overvloed, die zo ontbreekt in het leven van Scrooge. Hij toont hem de realiteit van de wereld en hoe hij hierin staat. Tot slot laat de ‘Kerstgeest van de Toekomst’ hem zien wat de consequenties zijn wanneer hij zijn verhaal, over de rol van geld in zijn leven, niet verandert. Door zijn verleden te bezoeken, het heden helder te zien en de gevolgen voor de toekomst te begrijpen, brengt Scrooge zijn leven in balans. Het belangrijkste van allemaal, hij wordt gelukkig. In vrede met zichzelf en de wereld.
  7. 7. De oorzaak voor het miserabele bestaan van Scrooge was een ongezond verhaal over geld. Ondanks zijn rijkdom, waren het zijn overtuigingen over geld – gecreëerd, gevoed en verankerd in zijn lang vergeten verleden – die hem arm van geest hielden. Ook Bob Cratchit, zijn loyale werknemer, heeft ongezonde verhalen over geld die bijdragen aan zijn armoede. Zo zitten veel mensen gevangen in hun eigen geldverhaal. Hier zijn ze zich vaak niet van bewust. Ze blijven zich destructief gedragen en zijn niet in staat om zich hiervan vrij te maken of te erkennen hoe zij hiermee hun eigen doelen en dromen saboteren. Het klassieke verhaal over hoe een man zijn werkelijke pad in het leven vindt, biedt een krachtig model waar we vandaag de dag nog van kunnen leren. Dickens was niet alleen een meester in het vertellen van verhalen, maar hij had ook inzicht in het menselijk gedrag en hoe dit te veranderen – hij liep hiermee ver voor op zijn tijd. De geesten gebruiken doeltreffende technieken om Scrooge te helpen met zijn reis van misère naar verlichting. Deze technieken worden nu nog gebruikt door moderne coaches. Terwijl het verhaal van ‘A Christmas Carol’ zich ontvouwt, leert Scrooge vijf principes, die zijn verhaal over de rol van geld in zijn leven herschrijven en leiden tot financiële wijsheid. In deze reisgids zullen we die wijsheid met je delen. Denk vooral niet dat deze principes alleen voor de rijken werken. Je zult snel merken dat de hoeveelheid geld niet relevant is. Het gaat niet om het geld. Het gaat om het verhaal over geld dat jij jezelf vertelt. Door jouw verhaal over geld te herschrijven, kun je transformeren van ontkenning naar bewustzijn, van destructief gedrag naar productief gedrag en zelfs van misère naar geluk. Je kunt een nieuw persoon worden door jezelf opnieuw uit te vinden. Scrooge veranderde zijn verhaal over geld … en dat kun jij ook! Zolang je leeft is het mogelijk om te veranderen. Dat is de kern van dit verhaal. Het is nooit te laat. Scrooge vindt uiteindelijk vrede en geluk.
  8. 8. Hoofdstuk 1 Tragische Verhalen Verborgen Verhalen
  9. 9. 1 Tragische Verhalen De meeste mensen zullen zich Ebenezer Scrooge herinneren als venijnig, koud, kwaadaardig, ongevoelig, wreed, eenzaam en geobsedeerd door geld. Niemand zou er vrijwillig voor kiezen om zo’n zielige man te zijn. Zelfs Scrooge heeft hier niet bewust voor gekozen. Zoals velen nu, leidde Scrooge een pijnlijk leven, veroorzaakt door verschillende verborgen verhalen over geld die hem niet op de juist manier dienden. Toch had Scrooge ook positieve kwaliteiten. Hij was ambitieus, zelfzeker en goed in zaken. Daarnaast was hij intelligent, gedisciplineerd, vaardig, eerlijk en volhardend. En toch, wanneer we Scrooge voor het eerst ontmoeten, is hij een miserabel menselijk wezen.
  10. 10. De Verhalen van Scrooge zijn de Basis van zijn Misère Scrooge is niet het enige personage in ‘A Christmas Carol’, wiens verborgen verhalen over geld hem niet goed dienden. Bob Cratchit, de klerk van Scrooge en de vader van Tiny Tim, leefde in net zo veel misère. Terwijl Cratchit ook positieve eigenschappen had – loyaal, zorgzaam, vergevensgezind, vriendelijk, spiritueel en een goede vader – leed hij ook aan zelfdestructieve overtuigingen over geld. Hij miste de vaardigheid om te bedenken wat hij anders kon doen, om zijn lijden te veranderen. Scrooge betaalde hem te weinig en deed geen moeite om hem een betere werkgever te vinden. Hij gaf te veel geld uit aan het Kerstdiner, waaronder ruim een weekloon voor de kalkoen. Zelfs wanneer je rekening houdt met een sociaal economische omgeving, die een verandering in werkgelegenheid erg moeilijk zou hebben gemaakt, lijkt het fair om te zeggen dat zijn zelfvernietigende verhalen en gedragingen over geld hem een gevangene van zijn situatie hielden, met een levenslange straf van misère. De Verhalen van Scrooge en Cratchit Bestaan Vandaag de Dag Er zijn miljoenen mensen die, net als Scrooge en Cratchit, gevangen zitten in zelfvernietigende verhalen over geld. We hoeven niet ver te zoeken om ze te vinden. Weinigen hebben de vaardigheden om werkelijk hun basis geldgedrag te veranderen, zelfs niet wanneer zij weten dat hun geldgewoontes beperkend zijn of zelfs hun levens beschadigen. De Scrooges van onze moderne tijd, ondanks hun rijkdom, vinden manieren om onbewust hun levens te saboteren. We zien hen vaak in ons werk: • Workaholics, die vervreemd raken van hun gezinnen of schei den, omdat hun geldverhalen gaan over wat geld hen wèl en niet kan bieden. • Mensen die blijven werken in jobs die zij haten, met de hoop dat het geld dat zij verdienen of accumuleren, hen eventueel geluk zal brengen of enige betekenis zal geven. • Ontvangers van financiële erfenissen, die ontdekken dat rijkdom nieuwe problemen brengt, meer dan de vrede en het comfort die zij verwachtten. • Diegenen die zo bang zijn om geld te verliezen, waardoor zij niet een moment kunnen stoppen om echt van het leven te genieten. • Rijke individuen, die schuldgevoelens hebben over geld.
  11. 11. De Cratchits van deze wereld – breed gedefinieerd als diegenen die ervoor kiezen om ondermaats te presteren – kunnen niet leven binnen hun beschikbare middelen en/of falen om zich voor te bereiden op hun toekomst. Wij herkennen hen omdat zij: • omkomen in de schulden. • de schade van een faillissement ervaren. • het onmogelijk vinden om geld te sparen. • pensioneren met onvoldoende middelen. • hun inkomen uitgeven aan luxe zaken in plaats van noodzake lijkheden. • hun primaire relaties bedreigen met constante onenigheden over geld. • door hun angst voor financieel verlies, geen beleggingen doen. In plaats daarvan laten zij hun geld op spaarrekeningen staan met lage rentes. Op die manier zorgen de inflatie en belastingen ervoor dat hun geld niet rendeert.
  12. 12. Veel mensen zijn zelfdestructief, wanneer het om geld gaat. Net als Scrooge en Cratchit denken ze dat geld het probleem is. Dat is het niet. Begrijp me niet verkeerd, geld is wel degelijk belangrijk. De waarheid is echter, dat mensen van alle socio-economische niveaus, door geld gevangen zitten in zelfdestructief gedrag dat voor hen goed voelt. Ongeacht of zij zich hiervan bewust zijn of niet. Ze hebben verandering nodig, maar ze zijn niet in staat om dit te doen. Jouw verhaal, zelfs wanneer jij je daar niet bewust van bent, drijft jouw gedrag. Wanneer je iets weet en nog steeds geen blijvende veranderingen in jouw gedrag kunt maken, dan is dat omdat jouw verborgen verhalen in feite de controle hebben over jouw gedrag. Het handelen ,in tegenstrijd met deze verborgen verhalen, is niet comfortabel voor je. Deze waarheid begrijpen en bereid zijn om deze verborgen verhalen bloot te leggen en te herschrijven, is fundamenteel voor de ‘Reis van de Held’, om je van ongewenste gedragingen te bevrijden.
  13. 13. Het Voorbeeld van Scrooge Het verhaal van Ebenezer Scrooge gaat over de reis naar een leven vrij van destructieve gedragingen over geld. Vandaag de dag fungeert het als een krachtige reisgids voor jouw eigen reis. 1. 2. 3. 4. 5. Marley’s Geest De Eerste van de Drie Geesten De Tweede van de Drie Geesten De Laatste van de Geesten Het Einde van het Verhaal Ontkenning en interventie Het Verleden Exploreren Het Heden Begrijpen De Toekomst Overdenken Transformatie en Actie Deze reis stelde Scrooge in staat om te transformeren van een miserabele vrek naar een gelukkige man met compassie. Wat is Jouw Verhaal? 1. Zowel Scrooge als Cratchit leefden miserabele levens, en hun onbewuste verhalen over geld lagen ten grondslag aan hun misère. Met welke aspecten van jouw leven ben jij minder gelukkig? Hoe kunnen jouw verhalen over geld deze beïnvloeden? 2. Denk eens na over een kwestie in jouw leven, waarin geld uitgeven, een gebrek aan sparen, geheimen hebben over geld of een ander geldgedrag, jou oncomfortabel laat voelen. Denk hierbij niet dat deze oncomfortabele gevoelens om geld gaan, maar wat zou nou de werkelijke de kern ervan kunnen zijn. 3. Hoe zou jij de volgende zin afmaken: “Geld is…..?” Schrijf zoveel mogelijk dingen op die jou te binnen schieten.
  14. 14. Hoofdstuk 2 Geldverhalen Overtuiging achter Gedrag
  15. 15. 2 Geldverhalen Ondanks zijn grote rijkdom, koos Ebenezer Scrooge er onbewust voor om arm te zijn. Uiteraard niet wanneer de definitie van ‘arm zijn’ wordt bepaald door het saldo van zijn bankrekening. Dan zou dit zeker niet voor Scrooge gelden. Anderzijds, wanneer je ‘arm zijn’ definieert als een maatstaf voor de kwaliteit van iemands fysieke omgeving, emotionele gezondheid, relatie en levensstijl, dan zou Scrooge zich zeker kwalificeren alszijnde ‘arm’. Het excessief spaargedrag van Scrooge creërde een verarming, dat net zo echt en voelbaar was als dat van iemand waarbij financiële stress de oorzaak zou zijn geweest. Ironisch gezien creërden de geldverhalen van Scrooge dezelfde armoede en isolatie, die de jonge Scrooge zo wanhopig had willen vermijden. • Als pupil van Fezziwig moest de jonge Scrooge onder een toon bank in het warenhuis slapen. Als volwassene leeft Scrooge in een triest en oud appartement, dat zo koud en klein was als een schoenendoos. • Als kind spendeerde Scrooge zijn vakanties alleen in het warenhuis. Als volwassene bracht Scrooge de vakanties alleen door in zijn kamers. • Als kind was Scrooge arm. Als volwassene leefde Scrooge een mager bestaan, at weinig en voorzag zijn kleine ruimte nauwelijks van warmte en licht.
  16. 16. De Overtuigingen achter het Gedrag Hoe overdreven het gedrag van Scrooge ook leek, zijn acties waren volstrekt logisch wanneer ze bekeken worden vanuit zijn verhaal over geld. Verschillende verborgen verhalen over geld liggen ten grondslag aan de misère van Scrooge. Hij geloofde bijvoorbeeld: “Je kunt niemand vertrouwen met jouw geld”. Hij vertrouwde zelfs zijn loyale klerk, Bob Cratchit, niet. Dit komt duidelijk naar voren in het eerste hoofdstuk van ‘A Christmas Carol’. ‘The door of Scrooge’s counting-house was open that he might keep his eye upon his clerk, who in a dismal little cell beyond, a sort of tank, was copying letters.” Scrooge geloofde ook: “Don’t spend money on yourself or others.” Hij leefde, tot in het extreme, volgens deze overtuiging. Hij verwarmde nauwelijks zijn kantoor en verlichtte zijn kleine appartement met slechts een enkele kaars. “Darkness is cheap, and Scrooge liked it.” Deze en andere vergelijkbare overtuigingen en gedragingen lijken ernstig, maar niet wanneer je kijkt naar zijn verhaal over de wereld. In het kader van deze achterliggende en veelal onbewuste verhalen, waren de acties van Scrooge volkomen logisch. Tenminste, vanuit zijn perspectief. Scrooge leefde in een armoede, die hij door zijn verhalen over geld en door zijn eigen gedrag, gecreëerd had. Wanneer we de gedragingen van Scrooge nader bekijken, dan beginnen we de geldverhalen te zien die hem dreven. Hier zijn enkele geldverhalen van Scrooge: • • • • • • • • • • Je kunt niemand jouw geld toevertrouwen. Mensen hebben alleen interesse in jou vanwege je geld. Je moet hard werken voor geld. Je kunt nooit genoeg geld hebben. Spendeer geen geld aan jezelf of anderen. Geld zal je leven betekenis geven. Hoe meer geld je hebt, hoe gelukkiger je zult zijn. Je kunt nooit gelukkig zijn wanneer je arm bent. Geven aan armen moedigt luiheid aan. Wanneer je meer geld hebt, dan zou alles beter zijn. Scrooge leefde in harmonie met de waarheid zoals hij die geloofde. Helaas waren de meeste geldverhalen van hem verdraaide en halve waarheden. Als gevolg hiervan leefde hij een leven vol pijn en eenzaamheid, verstoken van liefde.
  17. 17. Jouw geldverhalen zouden de reden kunnen zijn dat jij in de schulden zit, bankroet raakt of in armoede leeft. Jouw geldverhalen zullen jouw ‘Reis van de Held’ saboteren in het verdienen van geld met je passie, op een gelukkige en financieel zekere manier. Zelfs wanneer je significante rijkdom hebt zullen jouw geldverhalen je gemoedsrust, relaties, geluk en het gevoel van voldoening vernietigen. Cratchit Koos Ervoor om Arm te Z ijn Men zou kunnen zeggen dat Bob Cratchit een slachtoffer van omstandigheden was. Hij zat gevangen in een sociaal-economisch systeem dat de minder bedeelden geen kansen gaf om zich te verbeteren. Anderzijds kunnen we zeggen dat het geldverhaal van Cratchit onbewust heeft bijgedragen aan zijn armoede. Hij waardeerde zijn eigen talenten en vaardigheden niet. Hij verkocht zich niet goed genoeg. Hij gaf impulsief zijn geld, in de tijd dat hij het zich kon veroorloven om medicijnen te kopen voor zijn zoon. Hij wist niet welke stappen te nemen om te plannen voor zijn eigen toekomst. In feite is het mogelijk dat Cratchit een onbewuste beslissing nam om arm te zijn.
  18. 18. De Geldverhalen van Cratchit Bob Cratchit wordt vaak gekarakteriseerd als de eeuwige optimist, die altijd een gouden randje ziet in een slechte situatie. Zorgvuldige analyse van zijn gedrag onthult echter dat er veel meer te zeggen is over zijn persoonlijkheid. Cratchit had ook zijn deel aan geldverhalen. Hoewel Dickens ons nooit de aard van de ziekte van Tiny Tim vertelt, weten we dat het te behandelen was. Toch besteed Cratchit zijn geld aan een gans voor het kerstdiner, in plaats van medicijnen te kopen voor Tiny Tim – een klassiek voorbeeld van aankopen om te ontsnappen. Cratchit bleef bij Scrooge werken, tegen een minimuloon, terwijl hij elders beter werk had kunnen vinden. Onbewust van zijn keuzes, bleef hij vastzitten in zijn situatie, zonder na te denken over hij dit kon verbeteren. Cratchit bleef trouw aan Scrooge en zelfs wanneer zijn gezin neerbuigend over hem praatte, verdedigde en beschermde hij hem. Cratchit aanvaardde zijn miserabel bestaan als zijn lot. Laten we de volgende mogelijke geldverhalen van Bob Cratichit eens bekijken: • • • • • • Er zal nooit genoeg geld zijn. Geld is er om uit te geven, niet om te sparen. Je zult betaald krijgen wat je waard bent. Je kunt nooit gelukkig zijn wanneer je rijk bent. Wanneer je goed bent, dan zal het universum voor je zorgen. Je verdient geen geld. Het is duidelijk dat Cratchit door bovenstaande geldverhalen de rol van slachtofffer aan bleef nemen en dus gevangen zat in armoede. Zijn gezin ondersteunde zijn verhaal door te versterken dat Scrooge het probleem was, niet Bob.
  19. 19. Hoofdstuk 3 Marley’s Geest Ontkenning en Interventie
  20. 20. 3 Marley’s Geest “You don’t believe in me!”, observed the Ghost. “I don’t.”, said Scrooge. Ontkenning houdt destructieve geldverhalen op hun plek. Ontkenning is een constant thema in ‘A Christmas Carol’. Bij aanvang van zijn verhaal had Scrooge geen idee dat er iets mis was met zijn gedrag. Zijn gedrag klopte met zijn verhalen en alles leek goed in zijn wereld – hoewel hij weinig goed vond aan de manier waarop andere mensen hun levens leidden. Hij was niet in staat om de onvolledigheid van zijn verhaal te zien ten opzichte van hoe de rest van de wereld werkt en waarom dit zo belangrijk is.
  21. 21. Ontkenning voorkomt Verandering De ontkenning van Scrooge ontstond doordat hij zich niet bewust was van hoe de geldverhalen uit zijn jeugd, gevolgen hadden voor de kwaliteit van zijn leven als volwassene. Elk ongemak dat hij voelde versterkte zijn geldverhaal: “Als ik meer geld zou hebben, dan zou alles beter zijn.” Zelfs vóór het bezoek van Marley’s geest, kreeg Scrooge drie uitdagingen voor zijn ontkenning en drie kansen om zijn gedrag te veranderen. Elke uitdaging levert op z’n eigen manier een belofte van een beter leven voor hem, en voor anderen. Scrooge diende hiervoor enkel zijn gedrag te veranderen. Scrooge veranderde echter niet. Hij wees alle uitdagingen en kansen af. Hierdoor ondervond hij de overweldigende kracht van zijn geldverhalen. De eerste uitdaging kwam van zijn neef Fred, die Scrooge een ‘Merry Christmas’ toewenste. Scrooge beantwoordde hem met de fameuze woorden: “Bah! Humbug!” Vervolgens werd Scrooge door twee mensen van de kerk benaderd voor een donatie om de armen te helpen. “Are there no prisons?” Scrooge stelde deze vraag om hen voor de gek te houden. Dickens’ vader kwam twee keer terecht in de debtor’s prison. De jonge Dickens had hierdoor enorm geleden en was zich dus goed bewust van de wreedheid van de response van Scrooge. Emotioneel kon zijn personage Scrooge het zich niet veroorloven om zijn hart of portemonnee te openen voor de pijn van de armen. Tenslotte zong iemand een kerstliedje, “God bless ye, merry gentlemen.” Wederom een symbolische referentie naar Scrooge, die gezegend zou zijn wanneer hij zijn gedrag veranderde. Scrooge joeg de zanger weg met een stok.
  22. 22. Kerstliedjes zijn, per definitie en traditie, leuke liedjes van dankbaarheid. Kerstliedjes vertegenwoordigen de anti-thesis van Scrooge’s persoonlijkheid bij aanvang van dit verhaal. Op het moment dat Scrooge de zanger wegjoeg, wees hij de ware geest van Kerstmis af; het genieten, de vreugde, het bedanken en het geven. Toch is het gedrag van Scrooge goed te begrijpen. Een positief respons in elk van deze situaties, zou op zijn minst een van zijn geldverhalen schenden. Aangezien deze verhalen zo diep liggen en emotioneel geladen zijn, is Scrooge niet in staat om enig conflicterend bewijs te accepteren, dat een meer realistisch en gebalanceerd verhaal zou kunnen suggereren. Wanneer onze kernverhalen onze geldverhalen niet in staat stellen om goede adviezen over geldmanagement te internaliseren, dan zullen wij ze net als Scrooge negeren en zo verder gaan met onze levens. Soms helpen alledaagse gebeurtenissen ons, om onze geldverhalen te veranderen. Hiervoor zijn vaak meer dramatische gebeurtenissen nodig. Om Scrooge zijn ontkenning te laten doorbreken en zijn verhaal te laten herschrijven, was de interventie van Marley’s geest nodig.
  23. 23. De Interventie van Marley’s Geest Maar Scrooge was niet in staat om dit in te zien. Dit is nog een voorbeeld van de ontkenning die Scrooge ervan weerhield om de realiteit van zijn situatie onder ogen te komen. Ondanks de verschijning en de waarschuwingen van deze geest, hield Scrooge wanhopig vast aan zijn ineenstortende ontkenning. Hij maakte grappen over de verschijning van Marley en dat dit meer gerelateerd zou zijn aan hallucinaties veroorzaakt door een slechte maaltijd, dan aan een werkelijke ervaring. “This is more of gravy than of the grave about you.” Marley’s geest bood het dramatische event dat nodig was om Scrooge los te schudden van zijn diep gewortelde geldverhalen. Geesten hebben een lange historie in de Engelse literatuur. Shakespeare maakte in zijn verhalen vaak gebruik van geesten. Als student van Shakespeare realiseerde Dickens zich duidelijk hoe geesten goed gebruikt konden worden, om het plot vooruit te helpen, in zijn verhalen. Wanneer Marley op Kerstdag verschijnt, ziet Scrooge een glimp van zijn eigen toekomst in het lot van zijn overleden zakenpartner. Marley’s geest sleepte een ketting mee van geldkisten en andere geldvallen. Voor de lezer is het overduidelijk dat de kettingen die Marley draagt, symbool staan voor de bagage uit zijn verleden. Zij vertegenwoordigen de verhalen en gedragingen die Scrooge nog steeds met zich meedraagt en hanteert in zijn leven – dingen die Scrooge verdoemen tot een vergelijkbaar leven na de dood als hij niet verandert. Marley bevestigde aan Scrooge dat de ketting die hem wacht al lang was. Dat deze bleef groeien en dat Scrooge hem al meesleepte. Marley’s geest, gedoemd om over de aarde te zwerven en het lijden van anderen te voelen en niet in staat zijn om in te grijpen. Hij waarschuwde Scrooge dat hem ditzelfde vreselijke lot wacht. Hij voorspelde dat Scrooge bezoek zou krijgen van drie geesten. Scrooge protesteerde en Marley’s geest gaf hem dit vooruitziende antwoord: “Without their visits, you cannot hope to shurn the path I tread.”
  24. 24. Scrooge keek met veel angst uit naar het bezoek van de geesten. ‘I think I’d rather not.” Marley had een afschrikwekkende preview gegeven van wat het leven zou zijn, als Scrooge niet veranderde. Toch bleef Scrooge zich verzetten. Waarom? Hoewel Scrooge nu sterke redenen had om te veranderen, was hij nog niet echt klaar. Geldverhalen gaan namelijk vaak gepaard met intense emoties. Het zijn deze machtige en onbewuste emoties die mensen vasthouden in disfunctionele verhalen, zelfs wanneer hun eigen logica hen vertelt dat ze zouden moeten veranderen. Drie Condities Noodzakelijk om te Veranderen. 1. Er moet een verhaal bestaan waarin verandering noodzakelijk is. Met andere woorden, er moet voldoende pijn of ongemak aanwezig zijn, om te realiseren dat wat we aan het doen zijn niet werkt. 2. Om te veranderen moeten we enigszins weten wat onze behoefte is. Vervolgens moet we erop vertrouwen dat we dat voor elkaar krijgen. 3. Om te veranderen moeten we er klaar voor zijn. Alleen dan zullen we daadwerkelijk bereid zijn om ervoor te doen wat nodig is.
  25. 25. Okay, Okay, Ik zal Veranderen… Maar Doe het Snel! Op het moment dat Marley verscheen, bevond Scrooge zich nog in totale ontkenning, wat betreft zijn behoefte om te veranderen. Tegen het einde van Marley’s bezoek, begon hij zich te realiseren dat de manier waarop hij zijn leven leidde niet werkte voor hem. Scrooge werd bang voor de gevolgen hiervan en hij wist dat de geesten hem nog kwamen bezoeken. Scrooge wilde het zo snel en pijnloos mogelijk achter de rug hebben. (Zoals velen van ons dat zouden hebben, wanneer men zich realiseert dat verandering noodzakelijk is.) Wanneer Marley hem vertelde dat deze drie geesten hem zullen bezoeken countert Scrooge. “Couldn’t I take ‘em all at once and have it over with?!” Was het maar zo simpel. Hoewel Scrooge zijn houding een beetje verbeterde, was hij nog steeds niet klaar om helemaal te veranderen. Men zou kunnen speculeren dat hij er misschien niet in geloofde dat hij zijn gedrag kon veranderen, niet in deze late fase van zijn leven. Hij hoopte op een redding dat hem op een gemakkelijke, zachte en subtiele manier liet veranderen. De eerste stap, op de reis van Ebenezer Scrooge naar een nieuwe toekomst, start met een bezoek aan zijn verleden.
  26. 26. Hoofdstuk 4 De Eerste van de Drie Geesten Het Verleden Exploreren
  27. 27. De Eerste van de Drie Geesten “Who and what are you!”, asked Scrooge. “I am the Ghost of Christmas Past.” “Long past!”, said Scrooge. “No. Your Past.” De ‘Kerstgeest van het Verleden’ is een angstaanjagende verschijning. “... being now a thing with one arm, now with one leg, now with 20 legs, now a pair of legs without a head, now a head without a body.” Ondanks de angstaanjagende verschijning, was Scrooge het meest onder de indruk van de heldere lichtstraal dat vanuit het hoofd van de geest scheen, als duidelijk symbool voor illuminatie van het verleden. Scrooge smeekte de geest om het licht te bedekken. De geest weigerde. “Would you soon put out the light I give? Is it not enough that you….forced me through years to wear this cap, to hide the light, low upon my brow?!”
  28. 28. De schijnbaar irrationele angst voor het licht, symboliseert zijn onbewuste angst voor de waarheid, die opgesloten zit in zijn verleden, met de bijbehorende emoties die hij zo voorzichtig had opgeborgen. “Bear but a touch of my hand on your heart,” said the spirit, and you shall be upheld in more than this!” Het Onderzoeken van het Toen de ‘Kerstgeest van het Verleden’ Scrooge door het verleden leidde, veroordeelde hij niet, was hij niet beschamend en had compassie. De geest bezocht elke scène net lang genoeg om Scrooge in contact te brengen met de lang verdrongen gevoelens. Wanneer eenmaal de les geleerd was en de lang verdrongen gevoelens tot uitdrukking mochten komen, zorgde de geest ervoor dat Scrooge doorging naar het volgende event, zelfs wanneer Scrooge hem smeekte om langer te mogen blijven. . Verhaal van het Verleden De geest nam hem zachtjes bij zijn arm en bewoog richting het raam. Op dat moment slaat Scrooge doodsangsten uit. ‘I am mortal,” Scrooge objected, “and likely to fall.” Ondanks het tegenspartelen van Scrooge ging hij op reis met de ‘Kerstgeest van het Verleden’, die hem terugbracht naar de eerste scènes van zijn kinder- en tienerjaren. Bij het aanschouwen van de eerste pijnlijke gebeurtenissen in zijn leven, zou hij moeilijke gevoelens beginnen te ervaren. Wanneer Scrooge angstig werd over het nemen van de eerste stappen in zijn verleden, stelde de geest hem gerust: Gedreven door zijn Verleden De eerste plek waar de geest Scrooge mee naartoe nam, was het huis waar hij als kind opgroeide. De herinneringen hieraan brachten overweldigende gevoelens bij hem naar boven. “He was conscious of a thousand odeurs floating in the air, each one connected with a thousand thoughts, and hopes, and joys, and cares long, long, forgotten!”
  29. 29. “Your lip is trembling.”, said the Ghost. “And what is that upon your cheek?” Terwijl de tranen over zijn wangen gleden, begon Scrooge aan zijn helingsproces. Hij voelde het opkomen en liet uiteindelijk de hevige lading, van de jarenlange rouw en droefheid die hij bij zich droeg, los. Bij het bezoeken van elke herinnering bood Dickens aanwijzingen over waarom Scrooge is zoals hij is. De geest begeleidde Scrooge bij het onder ogen komen van zijn verleden. De geest bood geen interpreatie over wat Scrooge zag en ervaarde. Analyse en commentaar waren overbodig. Vanuit het perspectief van een volwassene begon Scrooge te begrijpen hoe de gevoelens van zijn kindertijd verbonden waren aan zijn huidig gedrag. Het herinneren van lang vergeten gebeurtenissen kan soms andere pijnlijke herinneringen en gevoelens triggeren. Wanneer Scrooge de traumatische gebeurtenissen uit zijn verleden herleeft, ervaarde hij accuut de pijn. Wanneer we met Scrooge door zijn verleden reizen, ontdekken we dat hij heel wat moeilijke ervaringen en herinneringen had. Geconfronteerd worden met deze herinneringen en de emoties die hieraan verbonden waren, was een grote stap in het openmaken van de gevangenisdeur die zijn tragische geldverhalen creëerden. Op het moment dat Scrooge de aandoenlijke scènes uit zijn kindertijd zag, begon hij de treurigheid te voelen die hij decennia lang begraven had. Zijn ogen vulden zich met tranen, bij het voelen van deze droefheid. De jonge Scrooge werd blijkbaar zo slecht behandeld door zijn vader, dat hij bang was om de vakanties thuis te komen, waardoor hij alleen op de kostschool bleef. Verlaten en onzeker. De jonge Scrooge leerde om anderen te wantrouwen en had moeite met het maken van vrienden. Zijn zus, zoals te zien in ‘Kerst uit het Verleden’, vertelde de jonge Scrooge dat het veilig was om thuis te komen. “Come home! Father is so much kinder than he used to be.” Zijn defensieve houding naar anderen en het wantrouwen in mensen, zouden de basis geweest kunnen zijn van zijn geldverhaal. “Don’t trust others with your money.”
  30. 30. Als kind had Scrooge niet de vaardigheid om zichzelf te verdedigen, dus zag hij afstand creëren van anderen, als enige optie. Wanneer hij anderen niet zou toelaten, zou hij niet gekwetst kunnen worden. Hoewel deze houding hem als kind beschermde, heeft dit verdedigingsmechanisme een diepgaand, negatief effect gehad op de volwassen Scrooge. Hij groeide op met het verhaal dat relaties met anderen weinig opleverden. Vertrouwen of liefhebben zou alleen maar tot meer pijn leiden. De jonge Scrooge wees zijn jeugdliefde af, omdat zij uit een arme familie kwam. De jonge Scrooge had het streven naar geld boven liefde geplaatst. In deze ontroerende scene verlaat zijn verloofde hem, omdat hij niets anders zag dan zijn geldverhaal. “You fear the world too much.”, she answered gently. “I have seen your nobler aspirations fall off, one by one, until the master passion ‘Gain’ engrosses you. Even if you were free today, can I ever believe you would choose a dowerless girl? I release you with a full heart, for the love of him you once were.” Scrooge koos ervoor om de liefde te verlaten, zo ook de liefde van zijn leven. De volwassen Scrooge had slechts één vriend, zijn zakenpartner Marley. Buiten een zakenrelatie hechtte hij weinig waarde aan vriendschap en geloofde dat ‘Geld’ betekenis zou geven aan zijn leven. Dit geldverhaal zorgde ervoor dat Scrooge een van de grootste bronnen van geluk miste: hechte en intieme relaties met andere mensen. Veracht door zijn vader en zonder vrienden op school, groeide de jonge Scrooge op met het geloof dat ‘Geld’ het antwoord was – hij kon er dan ook niet genoeg van verdienen. De volgende geldverhalen bezitten de kern van zijn vele destructieve gedragingen en dreven Scrooge ertoe om elk dubbeltje om te draaien. “Geld zal betekenis geven aan mijn leven.” “Besteed geen geld aan jezelf of anderen.” “Je kunt nooit genoeg geld hebben.” “Wanneer ik meer geld had, zouden dingen beter gaan.”
  31. 31. Fezziwig’s Ball Tot op dit punt in het verhaal gaan alle scènes uit het leven van Scrooge in een vogelvlucht voorbij, maar niet voordat hij toegang krijgt tot een rijkdom aan vergeten gevoelens. Wanneer Scrooge genoeg gezien en gevoeld had, bewoog de geest snel voort. Het Kerstbal van Fezziwig was voor Scrooge een uitzondering, in de reis door het verleden. De jonge Scrooge was een leerling bij de rijke koopman Fezziwig, die elke Kerst een groot gala gaf. De vreugdevolle gebeurtenis werd in detail omschreven, evenals Fezziwig’s onmiskenbaar enthousiasme. De ‘Kerstgeest van het Verleden’ gaf Scrooge amper tijd om van dit gelukkige festival uit zijn verleden te genieten. In plaats van het leven van Fezziwig te zien als een model voor genot, feest, het delen van de eigen rijkdom en goed geluk, werd dit overschaduwd door de eerdere ervaringen van het verhaal van Scrooge. Ze zouden gebaseerd kunnen zijn op een foutief, maar krachtig geloof, dat uiteindelijk het meest tragische geldverhaal werd van Scrooge. “If I had more money, then things would be better.” Na internalisering van deze overtuiging, werd de jonge Scrooge geobsedeerd met het vergaren van geld en angstig om ook maar een Shilling uit te geven. Hij verloor het zicht op de werkelijke reden achter het rijk willen zijn; het voelen van vreugde en geluk. Scrooge was zo gefocussed op het vergaren van geld, waardoor hij nooit geleerd heeft om te genieten van de vruchten van zijn werk.
  32. 32. De Reis van Scrooge was lastig De vaardigheid om naar het verleden te kijken, varieert van individu tot individu. Sommigen vinden het relatief eenvoudig om te doen. Anderen benaderen het met dezelfde tegenzin als Scrooge. Zelfs met de ondersteuning van de geest werd Scrooge uiteindelijk overweldigd door zijn traumatisch verleden. Hij smeekte de geest om de sessie te beëindigen. ‘Spirit!”, said Scrooge in a broken voice. “Remove me from this place! I cannot bear it!” De geest herinnert Scrooge eraan dat de scènes en gevoelens niet gecreëerd waren door de geest, maar dat deze in werkelijkheid deel uitmaakten van zijn eigen leven. “They are what they are.” Scrooge kan uiteindelijk niet meer. Hij greep naar de kap van de geest en trok het over zijn hoofd, totdat het hele lichaam van de geest bedekt was. “... but though Scrooge pressed it down with all his force, he could not hide the light, which streamed from under it, in an unbroken flood upon the ground.” De boodschap? Bewustwording, eenmaal verkregen, kan niet eenvoudig worden uitgewist. Naar het verleden gaan vereist moed, geloof, doorzettingsvermogen, hulp en support. Het is geen reis voor diegenen die een zwak hart hebben of voor diegenen die niet vastberaden zijn om hun koers in het leven te willen veranderen. Het kan een uitputtende ervaring zijn. De beloning kan echter spectaculair zijn. Wanneer het verleden niet langer ons huidig leven beheerst, reizen we in het heden en zullen we overvloed, authenticiteit en helderheid ervaren. Voor Scrooge komt het heden in de vorm van de volgende doorzichtige bezoeker – de ‘Kerstgeest van het Heden’.
  33. 33. Hoofdstuk 5 De Tweede van de Drie Geesten Het Heden Begrijpen
  34. 34. 5 De Tweede van de Drie Geesten Niet verrast, wachtte Scrooge met spanning af op de aankomst van de ‘Kerstgeest van het Heden’. Wanneer deze niet om klokslag 1 uur verschijnt, wordt Scrooge overvallen door wanhoop. Hij wachtte nog een kwartier, in angst. Hij trilde hevig en op dat moment scheen er fel licht onder de deur. “…which, being only light, was more alarming than a dozen ghosts….” Scrooge was meer angstig dan bij de verschijning van de eerste geest, maar het voelde alsof hij dit keer een streepje voor had. Nieuwsgierig stond Scrooge op en opende de deur. Zijn armzalige kamer was omgetoverd in een duizelingwekkende vertoning van rijkdom. De ‘Kerstgeest van het Heden’ zat op een met Kerst overgoten troon; kalkoenen, schapen, taarten, wijn en nog veel meer. De geest hield een toorts vast, dat de ruimte verlichtte. Het licht symboliseert de verlichting die Scrooge binnenkort zou gaan ervaren.
  35. 35. De angst en het schaamtegevoel van Scrooge was zo groot, dat hij de ‘Kerstgeest van het Heden’ niet kon aankijken. Hij liet zijn hoofd naar beneden hangen, terwijl de geest hem aansprak. Dit kan verrassend zijn voor veel mensen, die Scrooge trots en egoïstisch vinden. De oude Scrooge was eerder ego-loos, hij had geen eigenwaarde. Ondanks zijn rijkdom, was geld aan zichzelf uitgeven niet acceptabel. Deed hij dit wel, dan zou hij zich schamen. Voorheen zou Scrooge bang geweest zijn voor deze verlichting. Hij had zelfs geprobeerd het licht, dat uit het hoofd van de ‘Kerstgeest van het Verleden’ scheen, te doven. Dit keer zocht Scrooge het licht op en had geen intentie om het te doven. Hij was klaar voor de volgende stap in zijn transformatie. Voor Dickens vertegenwoordigt de ‘Kerstgeest van het Heden’ overvloed, authenticiteit en helderheid. Deze kwaliteiten zijn in scherp contrast met het leven zoals Scrooge het kende. Overvloed Ook al had Scrooge genoeg geld om in overvloed te kunnen leven, koos hij voor een armoedig leven. Zijn geldverhaald ‘Besteed geen geld aan jezelf of anderen’, was zo machtig dat Scrooge zich niet op zijn gemak voelde, in de aanwezigheid van zo’n overvloed. De geest moest Scrooge aanmoedigen om dichterbij te komen en hem aan te kijken. “I am the Ghost of Christmas Present. Look upon me!” Doordat Scrooge middenin het proces zat van het elimineren van deze schaamte, werd zijn eigenwaarde verhoogd. Eén van de voordelen van de terugkeer naar zijn kindertijd was, dat hij in staat bleek te zijn de kwetsbaarheid en onschuld van dat kleine jongetje te herkennen. De schaamte en het gevoel van niet goed genoeg zijn begonnen te vervagen en het gevoel van compassie met zichzelf kwam naar voren. Hij had zijn verleden bezocht, zijn emotionele pijn opnieuw ervaren en de moeilijke emoties losgelaten, die zijn meest diepgewortelde geldverhalen op zijn plek hielden. Hij was begonnen met het wakker schudden van zijn zintuigen.
  36. 36. Hij was nu klaar om verder te gaan, met de taak om het heden te begrijpen, om nieuwe informatie te verzamelen over wat het betekende om zijn leven authentieker te maken en in meer overvloed te leven. Nederig vroeg hij aan de geest: “Conduct me where you will. I went forth last night on compulsion, and I learnt a lesson which is working now. To-night, if you have ought to teach me, let me profit by it.” Authenticiteit Authentiek zijn is wie wij echt zijn. Het is wanneer ons uiterlijk klopt met ons innerlijk, wanneer onze gedragingen matchen met onze diepste waarden en aspiraties in het leven. De ‘Kerstgeest van het Heden’ was een rolmodel voor authenticiteit. Dickens vertelt ons dat de geest op een sobere troon zit, in simpele kledij en op zijn blote voeten, ondanks dat hij met overvloed omringd is. De geest is niet geïnteresseerd in mode, schoenen of materiële bezittingen. Het is dan ook een helder statement dat materiële dingen niet van belang zijn. Zijn borst is ontbloot; een metafoor voor transparantie en openheid. “His breast was bare, as if disdaining to be warded, or concealed by any artifice.”
  37. 37. Om in het dagelijks leven onze kernwaarden, diepste verlangens en aspiraties in het leven op één lijn te krijgen, is geen eenvoudige taak. Het is continue ontdekken en herontdekken wie we zijn. Tot op ons diepste niveau is vaak het moeilijkste, maar het meest belonende werk dat we kunnen doen. Scrooge kreeg de gelegenheid om in één nacht een model voor authenticiteit te worden. Helderheid De ‘Kerstgeest van het Heden’ vroeg of hij binnen mocht komen. Scrooge stemde toe en wendde zich tot de geest. Hiermee toonde Scrooge zijn bereidwillendheid om de wereld te zien zoals die is. De geest daagde Scrooge uit om het heden helder, accuraat en nuchter te gaan bekijken. Hij kon hier enkel in slagen wanneer hij de informatie en kennis wist te bemachtigen, die hij tot op heden miste om effectief zijn geldverhalen te veranderen en te herschrijven. Dickens beschrijft Scrooge en de ‘Kerstgeest van het Heden’ als tegenpolen van elkaar. De geest vertegenwoordigt eigenlijk de persoon die Scrooge zou kunnen zijn. • De geest leeft in overvloed; Scrooge leeft in armoede. • De geest is een rolmodel voor authenticiteit; Scrooge leeft zonder te weten wie hij echt is. • De geest is helder en objectief; Scrooge heeft zichzelf voor de gek gehouden en is veroordelend. • De geest leeft in het heden; Scrooge heeft ouderwetse en onnodige overlevingsstrategieën gebruikt, die hij in zijn verleden geleerd heeft. Daarnaast focust hij zich op een vaag, ongedefinieerd gevoel van een toekomst, die zijn dagelijkse gedragingen voortdrijft. De pijn uit het verleden, die Scrooge zijn hele leven met zich meedroeg, hield verborgen wie hij echt was. Niet alleen voor de mensen om zich heen, maar nog belangrijker, voor hemzelf. Scrooge wist niets van authenticiteit, overvloed of helderheid. Hij had zijn leven niet geleid in het heden. De geest, die dit wist, vroeg Scrooge of hij ooit iemand zoals hem had gezien. Het antwoord van Scrooge was duidelijk en kort: “Never.” Scrooge had geen idee hoe hij de wereld anders zou kunnen zien dan hoe hij dat zelf altijd zag.
  38. 38. “I have no patience with him”, observed Scrooge’s niece. The sisters of Scrooge’s niece, and all the other ladies, expressed the same opinion.” De ‘Kerstgeest van het Heden’ liet Scrooge de vreugde om hem heen zien. Daarnaast liet de hij hem ook zien hoe diegenen, die het dichtst bij hem stonden, hem ervaarden: “The Founder of the Feast indeed!”, cried Mrs. Cratchit, reddening. “I wish I had him here. I’d give him a piece of my mind to feast upon, and I hope he’d have a good appetite for it.” “My dear”, said Bob, “the children! Christmas Day.” “It should be Christmas Day, I am sure”, she said, “on which one drinks the health of such an odious, stingy, hard, unfeeling man as Mr. Scrooge.” “He’s a comical old fellow”, said Scrooge’s nephew, “that’s the truth: and not so pleasant as he might be. However, his offences carry their own punishment… His wealth is of no use to him. He doesn’t do any good with it. He doesn’t make himself comfortable with it.” Au! Wie wil dit horen? Toch waren deze eerlijke uitingen net wat Scrooge nodig had om te leren, te veranderen en te groeien. Naast het zien van de vreugde om hem heen, stelde de helderheid van zijn werk in het verleden, Scrooge in staat om de opmerkingen van anderen werkelijk te horen – misschien wel voor de eerste keer. Een pijnlijke ervaring, maar Scrooge zal deze informatie gebruiken om zichzelf te verbeteren, en uiteindelijk ook zijn wereld. De reis van Scrooge door het verleden had hem opengesteld voor het heden, om deze helder te zien, zoals die echt is. Scrooge Z iet de Wereld Anders Zodra Scrooge zijn woorden en acties ging zien voor wat ze waren, was hij bereidt enkele gedragingen te veranderen. In alle rust zegt hij tegen de geest: “There was a boy at my door last night and he was singing a Christmas Carol. I should like to have given him something, that’s all.”
  39. 39. Wat is er veranderd in Scrooge? Zijn bezoek aan het verleden heeft hem wakker geschud. Hij is nu in staat om zijn ontmoeting met de kerstzanger in een ander perspectief te zien. Hij wenste nu dat hij anders gereageerd had, nu hij in staat is om zijn interactie meer helder te zien. De reis van Scrooge naar zijn verleden, heeft het pad voor hem vrijgemaakt om nieuwe informatie binnen te krijgen, maar het voelen van zijn emoties geeft hem geen nieuwe informatie. Dat is het werk van de ‘Kerstgeest van het Heden’, om Scrooge nieuwe verhalen te geven waarmee hij zijn destructieve geldverhalen kan herschrijven. Voor de eerste keer in zijn leven begint Scrooge de realiteit te ervaren. De geest neemt hem mee naar verschillende locaties, om hem te laten zien hoe anderen in overvloed en authenticiteit leven, ongeacht hun harde levensomstandigheden en hun gebrek aan geld. Scrooge leert dat mensen gelukkig kunnen zijn, zonder geld en in iedere situatie. Hij leert dat het wèl of niet hebben van geld, geen maatstaf is voor geluk of misère. Wanneer deze ‘minder bevoorrechte’ zielen (zo zou Scrooge ze voorheen hebben veroordeeld) het leven kunnen vieren, waarom zou hij het dan niet kunnen? Scrooge krijgt het volgende te zien: • • • • • Een kerstviering. Zeelieden, die kerstliedjes zingen, terwijl ze in miserabel weer vastzitten op hun schip. Een arme familie, die in een lemen hut woont maar vrolijk kerstliedjes zingen. De Cratchits, die van een feestelijk kerstdiner genieten. Zijn neef Fred, die een vrolijk Kerstfeestje organiseert, een feestje waarvoor Scrooge was uitgenodigd maar hij beantwoordde hem met zijn befaamde uitspraak:“Bah! Humbug!” Op elke nieuwe plek zijn mensen aan het genieten, wordt er gelachen en wordt er in het moment geleefd – Scrooge was vergeten hoe dat moet. Hij dacht dat alleen geld dat kon creëeren.
  40. 40. Voor de eerste keer in zijn leven overwoog Scrooge, dat het mogelijk zou kunnen zijn dat je gelukkig kunt worden zonder geld. Dit is een diepgaande verandering in zijn verhaal. Je herinnert je vast nog zijn geldverhalen rondom geluk. • • • Geld zal je betekenis geven in het leven. Hoe meer geld je hebt, hoe gelukkiger je zult zijn. Je kunt nooit gelukkig zijn wanneer je arm bent. Hij heeft de ‘Kerstgeest van het Verleden’ en de ‘Kerstgeest van het Heden’ ontmoet. Beiden hebben Scrooge geholpen om zijn verhalen over geld te herschrijven. Scrooge was nu al in staat om te zien dat het volgende waar is: • • • • Mensen kunnen rijk zijn, en gelukkig. Mensen kunnen arm zijn, en gelukkig. Mensen kunnen arm zijn, en miserabel. Mensen kunnen rijk zijn, en miserabel. De Motivatie om te Veranderen Net wanneer de ‘Kerstgeest van het Heden’ van plan was om te vertrekken, opent hij zijn mantel en toont Scrooge een beeld van twee kleine kinderen. De ene heet ‘Want’ en de ander ‘Ignorance’. De ‘Kerstgeest’ herinnert Scrooge eraan dat ‘Ignorance’ het grootste gevaar betekent voor zijn welbevinden. Het is onwetendheid, dat ons pijn kan doen. Na zijn bezoek van de ‘Kerstgeest van het Heden’ gelooft Scrooge eindelijk dat het belangrijk is om te veranderen en lijkt er vertrouwen in te hebben dat hij kan veranderen. Maar is hij er klaar voor? Er ontbreekt nog één belangrijke stap: een beeld van de consequenties van zijn acties, wanneer hij zo doorgaat. Scrooge kan de consequenties van zijn huidig levenspad nog niet zien. Hij heeft gehoord wat anderen van hem denken. Hij kan eindelijk zien wat ‘normaal’ is en heeft spijt van enige van zijn gedragingen uit het verleden. Toch heeft hij nog niet het begrip dat hij nodig heeft om een betekenisvolle en permanente verandering in zijn leven te maken. De laatste bezoeker, de ‘Kerstgeest van de Toekomst’, komt hem hierbij helpen. Deze geest schildert stilletjes een levendig verhaal van de toekomst, die Scrooge tegemoet zal gaan als hij niet verandert. Scrooge zal de pijn ervaren die hem uiteindelijk tot zijn transformatie zal leiden. Want & Igonrance
  41. 41. Hoofdstuk 6 De Laatste van de Drie Geesten De Toekomst Z ien
  42. 42. De Laatste van de Drie Geesten “Lead on! Lead on! The night is waning fast, and it is precious time to me. Lead on, Spirit.” Ooit geloofden mensen dat geesten de toekomst konden voorspellen, inclusief de dood. Voor Victoriaanse lezers was het dan ook geen verrassing dat de ‘Kerstgeest van de Toekomst’ – met een zwarte kap over het hoofd – de ‘Dood’ is. Uiteindelijk zal de geest Scrooge naar zijn eigen graf leiden en de dood van ‘Tiny Tim’. Scrooge had meer angst voor deze geest dan voor zijn twee vorige bezoekers. Toch wordt Scrooge op dit punt in het verhaal, erg opgewonden door de gedachte aan wat de ‘Kerstgeest van de Toekomst’ hem zal laten zien. Zonder ook maar een woord gesproken te hebben, neemt de ‘Kerstgeest’ hem mee naar het sterfbed van een man. Ze zien een miserable man, waar niemand om gaf of ook maar om heeft gerouwd. De schoonmaakster steelt zijn kleding en de gordijnen van zijn kamer. Zelfs diegenen die hem geld schuldig waren, voelen een vreugde, doordat ze door zijn overlijden een paar extra dagen de tijd hadden om deze te vereffenen.
  43. 43. Het is verbazingwekkend dat Scrooge zich niet realiseerde dat hij de dode man is. Scrooge hoorde de gesprekken over het lijk. Hij zag een dood lichaam in zijn eigen kamer, bedekt door een kleed. De geest beval hem dat hij het kleed moest wegtrekken, maar Scrooge weigerde. Uiteindelijk werd Scrooge naar zijn lege graf geleid, om zijn naam op de gedenksteen te lezen. Als een donderslag bij heldere hemel kwam het inzicht binnen en verpletterde de laatste overblijfselen van Scrooge’s ontkenning. De erfenis die hij achter zou laten beviel hem niet. “Am I that man who lay upon the bed?” Scrooge cried, upon his knees. “Spirit! Hear me! I am not the man I was. I will honor Christmas in my heart and keep it all the year.” Scrooge zou dit niet helder hebben kunnen zien, wanneer hij niet met zijn toekomst begonnen was. Doordat Scrooge eerst zijn verleden en vervolgens zijn heden had bezocht, was hij in staat en er klaar voor om zijn toekomst te zien, evenals het gemotiveerd raken om te veranderen. Dit is wat er met Scrooge gebeurde. Zodra hij de toekomst zag – dat wil zeggen, op het moment hij de consequenties van zijn acties echt zag – was hij compleet van de kaart. De toekomst was zo vreselijk dat hij smeekte om een tweede kans. Met heel zijn hart verlangde hij ernaar om te voorkomen dat de toekomst er zo uit zou gaan zien. Koste wat kost. Vanaf dat moment is het karakter, dat zo typerend is voor Scrooge – de koudbloedige en miserabele vrek – verdwenen. In zekere zin is de oude Scrooge metaforisch dood. Uit de as verrijst de nieuwe Scrooge. Met volle overtuiging van de mogelijkheid dat hij zijn toekomst kan veranderen, wil Scrooge het vanaf nu ten alle tijde goed gaan doen, waar hij ook maar kan. “I will live in the Past, Present and Future! The Spirits of all Three shall reside in me.”
  44. 44. Na het verschrikkelijke vooruitzicht van de toekomst, werd Scrooge op Kerstdag wakker in zijn eigen slaapkamer. Hij besefte dat de vreselijke gebeurtenissen, die voorspeld waren door de ‘Kerstgeest van de Toekomst’, nog niet gebeurd waren. Hij had dus nog steeds tijd om dit lot te keren. In een golf van emotie realiseerde Scrooge zich, voor de eerste keer sinds hij een klein kind was, dat zijn zintuigen volledig tot leven waren gekomen. Door zijn ervaringen met de geesten was hij zich hier bewust van geworden en was hij zijn lang onderdrukte gevoelens onder ogen gekomen. De moeilijke gevoelens van angst, woede, wantrouwen en droefheid waren vervangen door lichtere gevoelens van vrede en geluk. Hij had een gevoel van verlichting, die ver boven alles wat hij ooit ervaren had, uitsteeg. Zijn buiten- en binnenkant waren in balans. Hij ervaarde, wat ik noem, authenticiteit. Scrooge zag overal de mogelijkheden van overvloed. Hij werd overweldigd door een gevoel van vreugde, ervan bewust dat de zwarte toekomst zoals hij die heeft kunnen zien, nog steeds kon voorkomen. “I am happy as an angel, I am as merry as a schoolboy ….. Running to the window, he opened it and put out his head. No fog, no mist; clear, bright, jovial, stirring; Golden sunlight; Heavenly sky; sweet fresh air; merry bells. Oh, glorious. Glorious!” Het is dezelfde wereld, zoals die de dag ervoor ook bestond; Scrooge zag het nu alleen anders.
  45. 45. De Verlichting van Scrooge was Volledig Dickens schrijft: “Scrooge was better than his word. He did it all and infititely more; and to Tiny Tim, who did NOT die, he was a second father. He became as good as a friend, as good as a master, and as good a man as the old city knew, or any other good old city, town, or borough in the good old world. Some people laughed to see the alteration in him; but his own heart laughed, and that was quite enough for him.” De reis van Scrooge doorliep enkele fases, todat hij compleet getransformeerd was. In elk hoofdstuk van ‘A Christmas Carol’ komen deze fases aan bod. 1. Ontdekking en Interventie. Scrooge wijst drie kerstwensers af met ‘Bah Humbug!” Hij leert dat zijn verhalen zijn gedragingen in stand houden. Marley’s geest zorgt voor een interventie, helpt Scrooge door het diepste dal heen en laat hem bewust worden van zijn behoefte om te veranderen. Hij heeft angst voor het proces en probeert te onderhandelen met de geest van Marley. Hij leert dat ontkenning verandering blokkeert. 2. Het Exploreren van het Verleden. Scrooge verzet zich om in zijn verleden te duiken. Hij ziet de traumatische gebeurtenissen, die zijn verhalen over leven en geld vormden. Hij leert dat je dient te voelen om te genezen. Hij voelt de onderdrukte gevoelens die geassocieerd zijn met deze gebeurtenissen. Scrooge worstelt met de ‘Kerstgeest van het Verleden’ omdat hij het verleden probeert te onderdrukken. 3. Het Begrijpen van het Heden. Eens bewust van zijn verborgen gevoelens en verlammende zintuigen, ziet Scrooge zijn heden helder, dankzij de ‘Kerstgeest van het Heden’. Zodoende leert hij dat het loont om in het heden te leven en dat leven in meer overvloed geen schande is. Hij ontdekt zijn authenticiteit en ziet alles meer helder. 4. De Toekomst Zien. De ‘Kerstgeest van de Toekomst’ helpt Scrooge om de gevolgen van zijn gedragingen te zien. Dit inzicht creëert motivatie. Scrooge smeekt om een tweede kans, om te veranderen. Hij belooft plechtig: “I will honor Christmas in my heart, and try to keep it all the year.” 5. Transformatie en Actie. Uiteindelijk verandert Scrooge zijn gedrag. Hij leert dat transformatie actie vereist en hij wordt ‘as good a friend, as good a master, and as good a man as the good city knew’.
  46. 46. Hoofdstuk 7 Het Einde van het Verhaal Transformatie en Actie
  47. 47. 7 Het Einde van het Verhaal In het laatste deel van ‘A Christmas Carol’ maakt Dickens duidelijk dat Scrooge actie ondernam en de kracht vond om te veranderen. Het was geen tijdelijke verandering. Door een positieve houding was hij in staat om een permanente verandering tot stand te brengen. Dit kon en deed hij natuurlijk niet alleen. Scrooge werd op zijn reizen door het verleden, het heden en naar de toekomst, ondersteund door zijn rolmodel Marley en de drie Geesten van Kerst.
  48. 48. Het Nieuwe Gedrag van Scrooge Zodra Scrooge wakker werd, ging hij meteen aan de slag, om zijn oude gedrag te veranderen. Zijn verbeterde gedrag toonde een nieuwe Scrooge. Dit voelde ongetwijfeld vreemd voor hem. Hij leek net zo verrast door zichzef als alle anderen. Hier zijn enkele voorbeelden van van zijn nieuwe gedrag, samen met de herschreven geldverhalen, die deze transformatie mogelijk maakten: • Hij stuurt een kalkoen naar de Cratchit familie, voor het kerst diner. Herschreven geldverhaal: “Het is ok om geld aan anderen uit te geven.” • Hij kleedt zich op zijn best. Hij gaat uit en wandelt over de stra ten. Hij groet iedereen die hij ziet met een glimlach. Herschreven geldverhaal: Geluk gaat niet om het bezitten van geld. • Hij ontmoet de kerkmensen, die hem eerder gevraagd hadden voor een donatie om het goede doel te steunen. Scrooge levert een genereuze bijdrage. Herschreven geldverhaal: Geven aan de armen moedigt niet noodzakelijk luiheid aan. • Hij bezoekt zijn neef Fred, voor het kerstdiner. Herschreven geldverhaal: Sommige mensen hebben interesse in jou om wie je bent, niet omdat je geld hebt. • De volgende dag verhoogt hij het salaris van Bob Cratchit. Herschreven geldverhaal: Ik heb genoeg geld. • Hij biedt financiële hulp aan Cratchit, om Tiny Tim te helpen. Herschreven geldverhaal: Geld is een enkel een tool dat betekenis kan toevoegen aan mijn leven en anderen kan helpen. • Hij vraagt de verbaasde Cratchit om nog een schep kolen in het vuur te gooien, een helder teken dat Scrooge zijn vrekkige manieren heeft veranderd. Herschreven geldverhaal: Het is ok om geld uit te geven aan jezelf en aan anderen. • Hij wordt een tweede vader voor Tiny Tim. Herschreven geldverhaal: relaties kunnen het leven betekenis geven en zijn de investering van mijn tijd en geld waard. Een traumatische kindertijd was de oorzaak dat Scrooge tragische verhalen had over geld. Deze geldverhalen brachten Scrooge significante pijn, eenzaamheid en isolatie. Door zijn verleden opnieuw te bezoeken ontdekte Scrooge dat deze verhalen enkel gedeeltelijke waarheden bezaten. Deze kennis gaf Scrooge de kans om zijn verhalen te herschrijven en zijn gedrag te veranderen. Met nieuw inzicht ontdekte hij wie hij werkelijk was en wie hij kon worden. Hij ontdekte – en we hopen dat elke lezer van dit boek dit ontdekt – dat geld niet de èchte kwestie was. Dat is het nooit geweest.
  49. 49. Hij Leefde Nog Lang en Gelukkig Op deze manier hebben we het einde van de reis bereikt van de reis met Scrooge. Zijn reis was moeilijk, en een reis waar hij aarzelde om aan te beginnen. Hij leefde zijn leven exact zoals hij dacht dat hij moest, blind voor de destructiviteit van zijn gedrag, tevreden in zijn misere. In het begin was hij angstig om te kijken naar zijn verleden, daarna leerde hij de lessen te omarmen die de geesten voor hem in petto hadden en hij werd een nieuwe man. Scrooge was getransformeerd. Er is geen twijfel daarover. Een vergelijkbare transformatie is mogelijk voor jou, en is misschien al begonnen. In de woorden van Tiny Tim: “God bless us all, every one.”
  50. 50. Camilla Hendriks MediaShapes

×