Jones transitie mtm_open_bedrijvent_2okt_2011_website

De transitie naar duurzaam materialenbeheer Dr. Peter Tom Jones (K.U.Leuven) MTM, Leuven 2 Oktober 2011

Overzicht1. Analyse: BAU is no longer an option2. Oplossing: transitiepaden naar duurzaamheid3. Conclusie: transities leveren massa‟s voordelen opSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 2

BAU is geen optie meer...SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 3

Uitputting van niet-hernieuwbaregrondstoffen Gelijkaardig probleem voor uitputting van fosfaatvoorradenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 4

Eindigheid kritische materialen en EU-afhankelijkheidSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 5

Kritische grondstoffen voor de EUSupply risk Economic importanceSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 6

Waarom zijn kritische grondstoffenkritisch? Economisch belang (transitie naar groene economie) Hoog aanbodrisico:  Beperkte/geografisch geconcentreerde voorraden,  Productieconcentratie in China (bv. Zeldzame aardmetalen), Rusland (edele metalen), Congo (bv. cobalt), Brazilië (bv. Niobium)…  Lage substitutie  Beperkt recyclingniveauSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 7

SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 8

…cruciaal voor de groene economie!Supply risk Wind energy, electric cars Catalysts PV energy Batteries Economic importanceSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 9

Dit besef begint door te dringen… Op Vlaams vlak:  Cf. Groenboek Industrieel Beleid, VSDO, ViA/Pact 2020 Proces  Informele EU-milieutop Schauvliege, Juli 2010  Nieuw materialendecreet  Cf. staal- en cementindustrie, milieusector, recyclageindustrie … EC:  Raw Materials Initiative (4/11/2008)  A resource efficient Europe – Flagship initiative of the Europe 2020 Strategy (26/1/2011)  EC, 2011: Opstart “An effective raw materials strategy for EU”  Nieuwe NMP-call: “2.3-2 Substitution of critical raw materials”, “4.01 New approaches in mineral processing” (bv. Zeldzame aardmetalen)SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 10

Living Planet Report 2010 BAU = SC = Suicide ScenarioSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 11

Ecologische grenzen, “the non-negotiable basisfor our social and economic development” Rockström et al., Nature, 461, 2009SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 12

Het Antropoceen Toename menselijke macht... maar ook kwetsbaarheid Menselijke wijzigingen: „Global Change‟  “Meervoudig, complex, interagerend en mondiaal”  Beïnvloeden land, kust, atmosfeer, rivieren, oceanen etc.  Systeemparameters buiten hun natuurlijke variabiliteitszoneSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 13

Ecologische duurzaamheid: Vereist Factor 10 reductie milieu- impact (EVA, CO2(eq.), TMR, etc.)tegen 2050 voor Westerse landen SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 14

Transitie(management) als enthousiasmerend kader

Complexe systeemdynamiek (Rotmans,DRIFT) Toestand Transitie management Mismatch (preventief) Crisismanagement (reactief) Systeemcrisis Lock-in Systeem omgeving Breakdown Systeem TijdSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 16

Systeeminnovatie – oppassen voorrebounds en Jevon‟s paradoxSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 17

Parallelle transities... Energiebeheer Materialenbeheer Financiën Mobiliteit Voeding WonenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 18

Multi-actor, vernieuwingsgezindenetwerken  koplopersmodel“Triple helix” Kennisinstellingen Civiele MVO samenlevingSIM²@K.U.Leuven Boycots & Bycots 02/10/2011 19

SocioTechnical (sustainable production)Behavioural (sustainable consumption)

1. I love Techno Koppeling energie- en materialenbeleid:  Energie-efficiëntie, hernieuwbare energie, (Super)Smart Grids  Kernelementen duurzaam materialenbeheer:  Industriële ecologie – cradle to cradle – slim sluiten  Slimme producten: EcoDesign (LCA)  Van verbruikers naar gebruikers Voorwaarden?  Pro-actief overheidsbeleid  Groene fiscaliteit (taksombouw)  Gerichte sturing van onderzoeksprogramma‟s (cf. IWT, FP7)SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 21

SuperSmart Grid voor EUSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 22

SMM Maturity Model(Rossy, Jones, Geysen, Bienge, 2010)SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 23

K.U.Leuven‟s visie voor Sustainable(inorganic) Materials ManagementSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 24

Materialentransitie: slim sluitenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 25

Materialentransitie: slim sluitenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 26

Closing the loop…SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 27

The benefits of recycling... Diran Apelian, CR³ Presentation, Leuven, 2010SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 28

Recyclageratio‟s moeten naar boven!(cf. UNEP, 2011)SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 29

EoL recycling rates, UNEP 2011SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 30

Sluiten van kringlopen voor zeldzameaardmetalen Centrale onderzoekslijn binnen K.U.LeuvenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 31

Materialentransitie: slim sluiten WtPSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 32

K.U.Leuven IOF-Kennisplatform:SMaRT-Pro²Sustainable Materialization of Residues from Thermal Processes into Products Landfills High T° processes Reference materials group 2 Q2 Hot stage engineering group 2 Q3 Cold engineering CO2 Q1 group 1 MINERAL CARBONATION SOL GEL groups 1, 3, 4 group 5 reverse engineering society & ecology Q4 Q5 Products Q6 Q8 Construction Sink materials Sorbents group 4 groups 3, 4 groups 4, 5 Q9 requirements actors tuning valorisation Q7 groups 6, 7, 8 & IRF fellowsSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 33

Voorbeelden: Waste-to-Process/ProductSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 34

Materialentransitie: slim sluiten WtPSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 35

Urban Mining (bv. Edele metalenrecycling in Umicore)SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 36

Materialentransitie: slim sluiten WtP (E)LFMSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 37

Case-study: Closing the Circle/EnhancedLandfill Mining (ELFM)  2009:  Oprichting ELFM Consortium  K.U.Leuven, VITO, UH, OVAM, LRM, LNE, Group Machiels  EFRO Demonstratie CtC  2010:  1st Intern. ELFM Symposium  IWT O&O ELFM, 6 M€ budget  2011-2013:  Opstart CtC (230 M€ invest.)  ELFM Goes internationalSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 38

Center for ResourceRecovery and RecyclingSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 39

Maatschappelijke relevantie vanonderzoek aan MTM-SIM²@KULeuvenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 40

Slimme producten, materialen op maat Multifunctionaliteit & modulariteit Ecodesign:  Voor hergebruik, reassemblage, sluiten kringlopen, minimale impact tijdens gebruiksfase  Ook op systeemniveau (bv. stadsplanning) Nieuwe reguleringsvormen  Extended producer responsibility (EPR) & terugnameplichtSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 41

Van producten naar dienstenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 42

Recyclage is slechts een deel van de oplossing(Groeiende vraag vereist primaire materialenstroom ondanksgoede recyclage (cf. aluminium)) Martchek (2007); Stijgende Al stock in technosfeerSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 43

Van producten naar diensten PSS (Business-to-business, Business-to-consumer)  Van ownership naar usership  Doel: functie verkopen, niet een product (bv. mobiliteit, schone kleren, kopies, etc.)  Betaling per eenheid dienst Voorbeeld: autodelen (B2C), kopieerfunctie (B2B) Barrières, vooral bij B2C (emotionele goederen):  Symbolische rol consumptiegoederen (status)  Bedrijven verkopen liever producten (bv. autoindustrie) Vereist nieuwe businessmodellen (verhuren, leasen, delen etc.) + attractiever maken van conceptSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 44

2. We need to change our behaviourSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 45

World 2.0: Terug naar boomhutten?Neen, dankuSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 46

Behoefte aan inspirerendetoekomstbeelden: „Leitbilder‟ Pull-effect even belangrijk als push- effect

Urgenda, 2010SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 48

De voordelen van een transitiebeleid Nieuwe jobs Energie- en materialenautonomie Leefbare steden – minder gezondheidskosten (Pittel en Rubbelke, 2008) Kenniseconomie cleantech & aantrekken investeringen Hier en nu, geen vrijbuiters!SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 49

Dank voor de aandacht! Dr. Ir. Peter Tom Jones IOF Research Manager Industrial Ecology and SMM Centre for high temperature processes, metallurgy and refractory materials Centre for Resource Recovery and Recycling (CR³) & SMaRT-Pro² IOF Knowledge Platform: http://smart- pro2.eu Enhanced Landfill Mining Research Consortium: http://www.elfm-symposium.eu Dept. MTM, K.U.Leuven peter.jones@mtm.kuleuven.beSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 50

Jones transitie mtm_open_bedrijvent_2okt_2011_website

by Peter_Tom_Jones on Oct 02, 2011

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

Statistics

Jones transitie mtm_open_bedrijvent_2okt_2011_website — Presentation Transcript