Jones transitie mtm_open_bedrijvent_2okt_2011_website

834 views

Published on

Transitie naar duurzaam materialenbeheer.
Slim sluiten van kringlopen.
Kritische grondstoffen.
Rare earths.

Published in: Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
834
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
19
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Jones transitie mtm_open_bedrijvent_2okt_2011_website

  1. 1. De transitie naar duurzaam materialenbeheer Dr. Peter Tom Jones (K.U.Leuven) MTM, Leuven 2 Oktober 2011
  2. 2. Overzicht1. Analyse: BAU is no longer an option2. Oplossing: transitiepaden naar duurzaamheid3. Conclusie: transities leveren massa‟s voordelen opSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 2
  3. 3. BAU is geen optie meer...SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 3
  4. 4. Uitputting van niet-hernieuwbaregrondstoffen Gelijkaardig probleem voor uitputting van fosfaatvoorradenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 4
  5. 5. Eindigheid kritische materialen en EU-afhankelijkheidSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 5
  6. 6. Kritische grondstoffen voor de EUSupply risk Economic importanceSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 6
  7. 7. Waarom zijn kritische grondstoffenkritisch? Economisch belang (transitie naar groene economie) Hoog aanbodrisico:  Beperkte/geografisch geconcentreerde voorraden,  Productieconcentratie in China (bv. Zeldzame aardmetalen), Rusland (edele metalen), Congo (bv. cobalt), Brazilië (bv. Niobium)…  Lage substitutie  Beperkt recyclingniveauSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 7
  8. 8. SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 8
  9. 9. …cruciaal voor de groene economie!Supply risk Wind energy, electric cars Catalysts PV energy Batteries Economic importanceSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 9
  10. 10. Dit besef begint door te dringen… Op Vlaams vlak:  Cf. Groenboek Industrieel Beleid, VSDO, ViA/Pact 2020 Proces  Informele EU-milieutop Schauvliege, Juli 2010  Nieuw materialendecreet  Cf. staal- en cementindustrie, milieusector, recyclageindustrie … EC:  Raw Materials Initiative (4/11/2008)  A resource efficient Europe – Flagship initiative of the Europe 2020 Strategy (26/1/2011)  EC, 2011: Opstart “An effective raw materials strategy for EU”  Nieuwe NMP-call: “2.3-2 Substitution of critical raw materials”, “4.01 New approaches in mineral processing” (bv. Zeldzame aardmetalen)SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 10
  11. 11. Living Planet Report 2010 BAU = SC = Suicide ScenarioSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 11
  12. 12. Ecologische grenzen, “the non-negotiable basisfor our social and economic development” Rockström et al., Nature, 461, 2009SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 12
  13. 13. Het Antropoceen Toename menselijke macht... maar ook kwetsbaarheid Menselijke wijzigingen: „Global Change‟  “Meervoudig, complex, interagerend en mondiaal”  Beïnvloeden land, kust, atmosfeer, rivieren, oceanen etc.  Systeemparameters buiten hun natuurlijke variabiliteitszoneSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 13
  14. 14. Ecologische duurzaamheid: Vereist Factor 10 reductie milieu- impact (EVA, CO2(eq.), TMR, etc.)tegen 2050 voor Westerse landen SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 14
  15. 15. Transitie(management) als enthousiasmerend kader
  16. 16. Complexe systeemdynamiek (Rotmans,DRIFT) Toestand Transitie management Mismatch (preventief) Crisismanagement (reactief) Systeemcrisis Lock-in Systeem omgeving Breakdown Systeem TijdSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 16
  17. 17. Systeeminnovatie – oppassen voorrebounds en Jevon‟s paradoxSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 17
  18. 18. Parallelle transities... Energiebeheer Materialenbeheer Financiën Mobiliteit Voeding WonenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 18
  19. 19. Multi-actor, vernieuwingsgezindenetwerken  koplopersmodel“Triple helix” Kennisinstellingen Civiele MVO samenlevingSIM²@K.U.Leuven Boycots & Bycots 02/10/2011 19
  20. 20. SocioTechnical (sustainable production)Behavioural (sustainable consumption)
  21. 21. 1. I love Techno Koppeling energie- en materialenbeleid:  Energie-efficiëntie, hernieuwbare energie, (Super)Smart Grids  Kernelementen duurzaam materialenbeheer:  Industriële ecologie – cradle to cradle – slim sluiten  Slimme producten: EcoDesign (LCA)  Van verbruikers naar gebruikers Voorwaarden?  Pro-actief overheidsbeleid  Groene fiscaliteit (taksombouw)  Gerichte sturing van onderzoeksprogramma‟s (cf. IWT, FP7)SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 21
  22. 22. SuperSmart Grid voor EUSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 22
  23. 23. SMM Maturity Model(Rossy, Jones, Geysen, Bienge, 2010)SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 23
  24. 24. K.U.Leuven‟s visie voor Sustainable(inorganic) Materials ManagementSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 24
  25. 25. Materialentransitie: slim sluitenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 25
  26. 26. Materialentransitie: slim sluitenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 26
  27. 27. Closing the loop…SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 27
  28. 28. The benefits of recycling... Diran Apelian, CR³ Presentation, Leuven, 2010SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 28
  29. 29. Recyclageratio‟s moeten naar boven!(cf. UNEP, 2011)SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 29
  30. 30. EoL recycling rates, UNEP 2011SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 30
  31. 31. Sluiten van kringlopen voor zeldzameaardmetalen Centrale onderzoekslijn binnen K.U.LeuvenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 31
  32. 32. Materialentransitie: slim sluiten WtPSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 32
  33. 33. K.U.Leuven IOF-Kennisplatform:SMaRT-Pro²Sustainable Materialization of Residues from Thermal Processes into Products Landfills High T° processes Reference materials group 2 Q2 Hot stage engineering group 2 Q3 Cold engineering CO2 Q1 group 1 MINERAL CARBONATION SOL GEL groups 1, 3, 4 group 5 reverse engineering society & ecology Q4 Q5 Products Q6 Q8 Construction Sink materials Sorbents group 4 groups 3, 4 groups 4, 5 Q9 requirements actors tuning valorisation Q7 groups 6, 7, 8 & IRF fellowsSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 33
  34. 34. Voorbeelden: Waste-to-Process/ProductSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 34
  35. 35. Materialentransitie: slim sluiten WtPSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 35
  36. 36. Urban Mining (bv. Edele metalenrecycling in Umicore)SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 36
  37. 37. Materialentransitie: slim sluiten WtP (E)LFMSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 37
  38. 38. Case-study: Closing the Circle/EnhancedLandfill Mining (ELFM)  2009:  Oprichting ELFM Consortium  K.U.Leuven, VITO, UH, OVAM, LRM, LNE, Group Machiels  EFRO Demonstratie CtC  2010:  1st Intern. ELFM Symposium  IWT O&O ELFM, 6 M€ budget  2011-2013:  Opstart CtC (230 M€ invest.)  ELFM Goes internationalSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 38
  39. 39. Center for ResourceRecovery and RecyclingSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 39
  40. 40. Maatschappelijke relevantie vanonderzoek aan MTM-SIM²@KULeuvenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 40
  41. 41. Slimme producten, materialen op maat Multifunctionaliteit & modulariteit Ecodesign:  Voor hergebruik, reassemblage, sluiten kringlopen, minimale impact tijdens gebruiksfase  Ook op systeemniveau (bv. stadsplanning) Nieuwe reguleringsvormen  Extended producer responsibility (EPR) & terugnameplichtSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 41
  42. 42. Van producten naar dienstenSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 42
  43. 43. Recyclage is slechts een deel van de oplossing(Groeiende vraag vereist primaire materialenstroom ondanksgoede recyclage (cf. aluminium)) Martchek (2007); Stijgende Al stock in technosfeerSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 43
  44. 44. Van producten naar diensten PSS (Business-to-business, Business-to-consumer)  Van ownership naar usership  Doel: functie verkopen, niet een product (bv. mobiliteit, schone kleren, kopies, etc.)  Betaling per eenheid dienst Voorbeeld: autodelen (B2C), kopieerfunctie (B2B) Barrières, vooral bij B2C (emotionele goederen):  Symbolische rol consumptiegoederen (status)  Bedrijven verkopen liever producten (bv. autoindustrie) Vereist nieuwe businessmodellen (verhuren, leasen, delen etc.) + attractiever maken van conceptSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 44
  45. 45. 2. We need to change our behaviourSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 45
  46. 46. World 2.0: Terug naar boomhutten?Neen, dankuSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 46
  47. 47. Behoefte aan inspirerendetoekomstbeelden: „Leitbilder‟ Pull-effect even belangrijk als push- effect
  48. 48. Urgenda, 2010SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 48
  49. 49. De voordelen van een transitiebeleid Nieuwe jobs Energie- en materialenautonomie Leefbare steden – minder gezondheidskosten (Pittel en Rubbelke, 2008) Kenniseconomie cleantech & aantrekken investeringen Hier en nu, geen vrijbuiters!SIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 49
  50. 50. Dank voor de aandacht! Dr. Ir. Peter Tom Jones IOF Research Manager Industrial Ecology and SMM Centre for high temperature processes, metallurgy and refractory materials Centre for Resource Recovery and Recycling (CR³) & SMaRT-Pro² IOF Knowledge Platform: http://smart- pro2.eu Enhanced Landfill Mining Research Consortium: http://www.elfm-symposium.eu Dept. MTM, K.U.Leuven peter.jones@mtm.kuleuven.beSIM²@K.U.Leuven 02/10/2011 50

×