Jones stuk ecocultuur_nov_2011

De transitie naar rechtvaardigeduurzaamheid en de rol van de culturele sector Dr. Peter Tom Jones (K.U.Leuven/Plan C/TNM) Ecocultuur Stuk, 21/11/2011

BAU is geen optie meer...www.petertomjones.be 21/11/2011 2

Uitputting van niet-hernieuwbaregrondstoffen Gelijkaardig probleem voor uitputting van fosfaatvoorradenwww.petertomjones.be 21/11/2011 3

Materialenafhankelijkheidwww.petertomjones.be 21/11/2011 4

Kritische grondstoffen voor deEUSupply risk Economic importancewww.petertomjones.be 21/11/2011 5

…cruciaal voor de groene economie!Supply risk Wind energy, electric cars, energy saving lamps Catalysts PV energy Batteries Economic importancewww.petertomjones.be 21/11/2011 7

Living Planet Report 2010 BAU = SC = Suicide Scenariowww.petertomjones.be 21/11/2011 10

Ecologische grenzen, “the non-negotiablebasis for our social and economic development” Rockström et al., Nature, 461, 2009www.petertomjones.be 21/11/2011 12

IPCC – AR4 – Temperatuurprojecties 2°C t.o.v. 1800 IPCC AR4www.petertomjones.be 21/11/2011 13

Mitigatie – beperking opwarming totmax. 2-2,4°C (IPCC, AR4, 2007) Mondiale daling 50-85% tegen 2050 (ref. 2000) Westen:  Daling 80-95% tegen 2050 (ref. 1990)  25-40% tegen 2020 Mondiale piek emissies vóór 2015www.petertomjones.be 21/11/2011 14

Evoluties sinds IPCC, AR4www.petertomjones.be 21/11/2011 15

Stijging reële emissies sneller dan worst-case IPCC emissiescenario (A1FI)www.petertomjones.be 21/11/2011 16

World Energy Outlook 2011www.petertomjones.be 21/11/2011 18

www.petertomjones.be 21/11/2011 19

…maar rijke Noorden blijft niet buitenschotwww.petertomjones.be 21/11/2011 21

Uitdagingen zonder weerga voorBelgië en EU Twee topprioriteiten voor EU:  Materialenonafhankelijkheid  TMR verlagen  Energieonafhankelijkheid  incl. CO2(eq) emissies verlagen Transitie naar een lage-C en materiaalefficiënte economie!  Transitie op energetisch vlak  Transitie naar duurzaam materialenbeheer (SMM)www.petertomjones.be 21/11/2011 24

Mondiaal klimaatbeleid loopt voorgeen meter... UNFCCC Proces COPx  Kyoto, post-Kyoto... Heel moeilijk... Overheden reactief en bang!www.petertomjones.be 21/11/2011 26

Bottom-up initiatieven... Des te meer UNFCCC Proces COPx  Kyoto, post-Kyoto... Heel moeilijk... Overheden reactief en bang! Én én Hoopgevend… Lokale overheden sneller pro- actief Bottom up proces: grassroots, transition towns, cities, staten, landen...www.petertomjones.be 21/11/2011 27

(Mega)stedenzijnkwetsbaar…(CDP Cities 2011:Global Report on C40Cities)www.petertomjones.be 20/11/2011 28

… en gaanvoorop in destrijd tegen deklimaat-veranderingenwww.petertomjones.be 20/11/2011 29

Provincie Limburg – TACO2 “De provincie Limburg heeft in 2008 resoluut besloten deze uitdaging aan te gaan en zich als doel te stellen om tegen 2020 uit te groeien tot een CO2-neutrale provincie. Deze doelstelling werd verankerd in het Milieubeleidsplan Provincie Limburg 2010-2013. De provincie legt de lat bewust erg hoog. Daarmee wil ze een duidelijk signaal geven, een signaal van dwingende noodzaak, maar ook van hoop, motivatie en inspiratie.”www.petertomjones.be 21/11/2011 31

Gent Klimaatneutraal tegen 2050http://www.gentsklimaatverbond.be/ Gent Klimaatneutraal tegen 2050 Oprichting Gents Klimaatverbond vanuit de Stadsoverheid Burgers, maatschappelijke organisaties, scholen, vakbonden, bedrijven,...www.petertomjones.be 21/11/2011 32

Sinds 24/5: “Leuven klimaatneutraal2030!”www.petertomjones.be 21/11/2011 33

Projectaanpak “Leuvenklimaatneutraal 2030”www.petertomjones.be 21/11/2011 34

Transitie(management) als enthousiasmerend kader

Parallelle transities... Energiebeheer Materialenbeheer Financiën Mobiliteit Voeding Wonenwww.petertomjones.be 21/11/2011 37

Multi-actor, vernieuwingsgezindenetwerken  koplopersmodel“Triple helix” Kennisinstellingen Civiele MVO samenlevingwww.petertomjones.be Boycots & Bycots 21/11/2011 40

1. I love TechnoEnergietransitie Materialentransitie Energie-efficiëntie  Slim sluiten Restwarmte optimaal  EcoDesign (LCA) benutten  Van verbruikers  Hernieuwbare energie gebruikers Jones et al., JOM, December 2012 (Super)Smart Gridswww.petertomjones.be 21/11/2011 41

2. We need to change our behaviourwww.petertomjones.be 21/11/2011 42

World 2.0: Terug naar boomhutten?Neen, dankuwww.petertomjones.be 21/11/2011 43

Van probleemanalyse  Leitbilder transitiepaden  transitie-experimenten(Rotmans, 2009)www.petertomjones.be 21/11/2011 45

Urgenda, 2010www.petertomjones.be 21/11/2011 46

De voordelen van een transitiebeleid Nieuwe jobs Energie- en materialenautonomie Leefbare steden – minder gezondheidskosten (Pittel en Rubbelke, 2008) Kenniseconomie cleantech & aantrekken investeringenwww.petertomjones.be 21/11/2011 47

Geen maatschappelijk draagvlak geen transitieTransitie- paradox! Kennisinstellingen Burger/consumentMVO VakverenigingYou are what you Nieuwe soc.sell... bewegingen.www.petertomjones.be 21/11/2011 52

De weg vooruit:rechtvaardige transities!www.petertomjones.be 21/11/2011 53

De weg vooruit:rechtvaardige transities! Koppeling ecologische en sociale kwestie Rechtvaardige transitie  gedeeld, mobiliserend, enthousiasmerend Leitbild  Niet-handelen  ecologische impact treft vooral de zwakkeren  Opportuniteiten op het vlak van groene jobs, waardig werk  Transitie naar groene en sociale fiscaliteit OPRICHTING VAN HET VLAAMSE TRANSITIENETWERK VAN HETwww.petertomjones.be 21/11/2011 54 MIDDENVELD! (Sinds Mei 2010!)

De culturele sector Low hanging fruit: Exemplify  Reductie ecologische impact van kunstproductie (cf. Ecopodia Project, Vti) – hoe-vraag  Signaalfunctie  Sociale dilemma: reële (ecologische voetafdruk) en (verbeeldingsruimte) impact van kunstproductie? Een veel moeilijker gegeven: Engage - hoe kan culturele sector bijdragen tot andere normen, waarden via andere metaforen – wat- vraag  Artistieke autonomie versus instrumentele benadering  Hoe op een politieke manier kunst maken eerder dan kunst te willen reduceren tot het verspreiden van eenduidige politieke boodschappen?www.petertomjones.be 21/11/2011 56

Besluit en Stellingen Een transitie is essentieel omwille van ecologische én economische redenen; BAU = Suicide! Technologisch optimisme is ongegrond  transitie vereist ook culturele én wetgevende veranderingen! Een transitie vereist pro-actieve overheden Draagvlakcreatie in/met de civiele samenleving is essentieel om deze transitieparadox op te lossen! De culturele sector heeft een kernrol tewww.petertomjones.be 21/11/2011 60 spelen

LKN2030 en de culturele sector Zowel Stuk als 30CC zijn kernactoren in dit proces Klimaatweek Kulturama/Artefact Persconferenties en debatten ZONDER HET ECOCULTUUR- initiatief was dit wellicht nooit gebeurdwww.petertomjones.be 21/11/2011 61

De vlinder van Lorenzwww.petertomjones.be 21/11/2011 62

Dank voor de aandacht!Foto Carl Vandervoort Dr. Ir. Peter Tom Jones IOF Research Manager Industrial Ecology and SMM Centre for high temperature processes, metallurgy and refractory materials Centre for Resource Recovery and Recycling (CR³) & SMaRT-Pro² IOF Knowledge Platform: http://smart-pro2.eu Enhanced Landfill Mining Research Consortium: http://www.elfm-symposium.eu Dept. MTM, K.U.Leuven peter.jones@mtm.kuleuven.be www.petertomjones.bewww.petertomjones.be 21/11/2011 63

Jones stuk ecocultuur_nov_2011

by Peter_Tom_Jones on Nov 20, 2011

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

Statistics

Jones stuk ecocultuur_nov_2011 — Presentation Transcript