Overzicht: Auteursrecht & portretrecht in de fotografie - door Patrick Verbessem
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Overzicht: Auteursrecht & portretrecht in de fotografie - door Patrick Verbessem

on

  • 1,076 views

Gebruik van fotografisch beeldmateriaal

Gebruik van fotografisch beeldmateriaal
in een private, publieke of commerciële context.
Wat mag , wat moet en wat doe je best niet?
Auteursrecht & portretrecht in de fotografie

Statistics

Views

Total Views
1,076
Views on SlideShare
794
Embed Views
282

Actions

Likes
2
Downloads
8
Comments
0

2 Embeds 282

http://patrickverbessem.wordpress.com 257
https://patrickverbessem.wordpress.com 25

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Overzicht: Auteursrecht & portretrecht in de fotografie - door Patrick Verbessem Overzicht: Auteursrecht & portretrecht in de fotografie - door Patrick Verbessem Document Transcript

  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE                         Gebruik  van  fotografisch  beeldmateriaal   in  een  private,  publieke  of  commerciële  context.   Wat  mag  ,  wat  moet  en  wat  doe  je  best  niet?   samengesteld  door  Patrick  Verbessem                       FOTOGRAFISCHE BEDRIJFSCOMMUNICATIE www.patrickverbessem.be info@patrickverbessem.be     GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                               IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT   1    
  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE                   I.  Vooraf  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   3     II.  Auteursrecht  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   4     III.  Vermogenrechten  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   5   1.  Reproductierecht  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   5     Het  auteursrecht  van  anderen  –  fotograferen  van  beeldhouwwerken,     monumenten  en  gebouwen  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   5   2.  Recht  van  mededeling  aan  het  publiek  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   6   3.  Volgrecht   -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   6     IV.  Morele  rechten  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   7   1.  Divulgatierecht  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   7   2.  Vaderschapsrecht  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   7   3.  Recht  op  eerbied  voor  het  werk  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   7     V.  Recht  op  vergoeding  van  de  auteur  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   8     VI.  Portretrecht  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   9   1.  Algemeen  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐   9   2.  Gewone  particulieren  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐  10       Kinderen  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐  10       Volwassenen  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐  10       De  ‘straat’  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐  11   3.  Publieke  figuren  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐  11   4.  Luchtfotografie  en  Google  Street  View  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐  11     VII.  In  de  praktijk  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐  12   1.  Snapshot  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐  12   2.  Professionele  opnames  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐  12     VIII.  Schematisch  -­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐-­‐  13   2     GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                                                                                                                                           IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT  
  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE     I.  Vooraf     In  het  analoge  pre-­‐internet  tijdperk  was  de  situatie  behoorlijk  eenvoudig:  een  fotograaf   nam  een  foto,  vergrootte  ze  en  verkocht  de  afdruk  aan  z’n  klant.   Het  negatief  bleef  eigendom  van  de  fotograaf,  de  klant  kon  gebruik  maken  van  de  afdruk.   En  iedereen  was  tevreden.     Dit   transactiemodel   hield   meer   dan   een   eeuw   stand,   totdat   de   ene   ‘e’-­‐revolutie   na   de   andere   ‘i’-­‐omwenteling   onze   hele   belevingswereld   ging   digitaliseren   en   de   beschikbaarheid   van   en   toegang   tot   fotografisch   beeldmateriaal   exponentieel   vereenvoudigd  werd.   Tegelijkertijd  werd  de  toepassing  van,  sinds  jaar  en  dag,  bestaande  rechten  een  steeds   groeiende  bron  van  verwarring  en  frustratie.     Termen   als   auteursrecht,   reproductierecht,   intellectueel   recht,   portretrecht,   exploitatierecht   en   ga   zo   nog   maar   een   tijdje   door,   maken   dat   de   meesten   onder   ons   door  de  bomen  het  bos  niet  meer  zien.   Deze  bijdrage  wil  dan  ook  een  poging  zijn  om  als  verhelderende  natuurwandeling  dienst   te  doen.           GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                               IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT   3     View slide
  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE   II.  Auteursrecht     Auteursrecht  is  het  recht  van  een  auteur  op  officiële  erkenning  en  bescherming  van  zijn  of   haar  intellectuele  en/of  artistieke  creatie  met  een  zekere  originaliteit.   Deze   originaliteit   veronderstelt   twee   elementen:   intellectuele   inspanning   en   verbondenheid  met  de  persoonlijkheid  van  de  auteur.   Niet  de  ideeën,  concepten  of  methodes  die  ten  grondslag  liggen  aan  (de  creatie  van)  de  foto   worden   beschermd,   enkel   de   in   vorm   gegoten   realisatie   ervan:   in   het   geval   van   de   fotograaf,  de  foto  zelf  dus.     Het   auteursrecht   behoort   tot   de   intellectuele   rechten,   maar   in   tegenstelling   tot   bijvoorbeeld  octrooirecht  of  merkenrecht,  ontstaat  het  automatisch  op  het  moment  dat   bijvoorbeeld  de  fotograaf  een  foto  maakt.   Een  formele  registratie-­‐aanvraag  is  dus  niet  vereist,  wat  maakt  dat  het  gebruik  van  het   copyrightteken  ‘©’  niet  verplicht  is.     Auteursrecht  geldt  tot  70  jaar  na  de  dood  van  de  fotograaf,  te  rekenen  van  de  1ste  januari   volgend  op  de  datum  van  overlijden.  (Dit  is  het  geval  in  alle  EU-­‐landen,  in  de  Verenigde   Staten   hanteert   men   echter   een   termijn   van   95   jaar.)   Nadien   behoort   de   foto   tot   het   publieke  domein  en  kan  ze  vrij  gebruikt  worden.     De   auteursrechten   worden   opgesplitst   in   vermogensrechten   en   morele   rechten.   Daarnaast   speelt   het   portretrecht,   ook   al   maakt   het   in   wezen   deel   uit   van   de   persoonlijkheidsrechten,  een  belangrijke  rol.           4     GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                                                                                                                                           IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT   View slide
  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE     III.  Vermogensrechten     Het  auteursrecht  omvat  een  aantal  vermogensrechten  of  exploitatierechten.   Deze   rechten   geven   de   houders   van   het   auteursrecht   de   mogelijkheid   inkomsten   te   verwerven  uit  hun  artistieke  werk.   Vermogensrechten  zijn  vervreemdbaar  en  kunnen  dus  afgestaan  worden.   Reproductierecht   en   recht   van   mededeling   aan   het   publiek   zijn   de   belangrijkste   exploitatierechten  die  van  toepassing  zijn  op  fotografisch  beeldmateriaal.   Het   volgrecht   is   van   minder   belang   voor   fotografen,   het   wordt   hier   volledigheidshalve   vermeld.       1.  Reproductierecht     Alleen   de   fotograaf   heeft   het   recht   zijn   foto   op   welke   wijze   of   in   welke   vorm   ook   (ttz.   direct   of   indirect,   volledig   of   gedeeltelijk,   tijdelijk   of   duurzaam)   te   reproduceren   of   te   laten  reproduceren.     Je   hebt   de   toestemming   van   de   fotograaf   echter   niet   nodig   wanneer   de   reproductie   dient   voor   bijvoorbeeld   privé   gebruik,   onderwijsdoeleinden,   wetenschappelijk   onderzoek,   bibliotheken,   musea   of   archieven,   in   het   kader   van   kritiek,   polemiek,   recensie   of   in   het   kader   van   actualiteitsverslaggeving   (enkel   voor   zover   het   werk   geldig  bekend  werd  gemaakt  door  de  auteur).   Voor  alle  andere  toepassingen  heb  je  wel  zijn  uitdrukkelijke  toestemming  nodig.       Het  auteursrecht  van  anderen  –  fotograferen  van  beeldhouwwerken,  monumenten   en  gebouwen     Uiteraard   genieten   ook   beeldhouwers   en   architecten   auteursrechten.   Zij   beschikken   bijgevolg   over   het   reproductierecht   voor   hun   eigen   kunstwerken   en   realisaties.   Wanneer  het  werk,  monument  of  gebouw  als  centraal  element  in  het  beeld  wordt   voorgesteld,  dan  kan  je  best  toestemming  vragen  aan  de  maker.   Wanneer  het  echter  louter  deel  uitmaakt  van  de  achtergrond,  kan  het  zonder.   Je   kan   deze   benadering   vergelijken   met   het   principe   van   de   ‘gerichtheid’   of   ‘ongerichtheid’  bij  portretten  (zie  hierna,  pagina  11).   Denk  bijvoorbeeld  aan  het  MAS  in  Antwerpen  of  het  Atomium  in  Brussel.     Met  andere  woorden:   -­‐   Wil   je   dus   als   fotograaf   een   architectonisch   interessant   gebouw   fotograferen,   dan   heb  je  de  toestemming  van  de  architect  daarvoor  nodig.   -­‐   Wil   deze   architect   vervolgens   het   (door   hem   toegestane)   beeld   commercieel   gebruiken,  dan  heeft  hij  de  toestemming  van  de  fotograaf  nodig.           GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                               IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT   5    
  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE   2.  Recht  van  mededeling  aan  het  publiek     Alleen  de  fotograaf  heeft  het  recht  om  te  beslissen  of  en  hoe  zijn  werk  wordt  publiek   gemaakt.   Hij  zal  een  licentie  verlenen  voor  een  welbepaald  gebruik.   Denk  met  andere  woorden  goed  na  over  het  gebruik  dat  je  in  gedachten  hebt  voor  het   beeldmateriaal.   Hou  er  rekening  mee  dat  een  gebruikslicentie  aan  jou  wordt  gegeven.  Tenzij  anders   werd  afgesproken,  komt  het  je,  als  licentiehouder,  niet  toe  de  beelden  ter  beschikking   te  stellen  aan  derden!   De  fotograaf  kan  ook  de  beslissing  nemen  om  zijn  rechten  af  te  staan.     Voor  het  recht  van  mededeling  aan  het  publiek  gelden  dezelfde  voorwaarden  als  voor   het  reproductierecht  wat  de  (al  of  niet)  noodzakelijke  toestemming  betreft.       3.  Volgrecht     Het   volgrecht   betreft   alleen   auteurs   van   werken   van   grafische   of   beeldende   kunst,   zoals  schilderijen,  beeldhouwwerken,  collages,  gravures,  lithografieën,  enz.   Het   heeft   de   bedoeling   de   auteur   te   laten   delen   in   de   opbrengsten   van   de   opeenvolgende   (openbare)   verkopen   van   het   werk,   aangezien   een   verkoop   de   voornaamste  exploitatiewijze  van  dergelijke  werk  uitmaakt.   Voorwaarde   is   dat   het   aangeboden   werk   een   minimum   verkoopprijs   realiseert,   waarop  de  kunstenaar  vervolgens  recht  heeft  op  een  percentage  van  de  verkoopprijs,   dat  degressief  is  in  functie  van  de  hoogte  van  de  verkoopprijs.               6     GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                                                                                                                                           IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT  
  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE     IV.  Morele  rechten     Het  auteursrecht  omvat  eveneens  een  aantal  morele  rechten.   Deze   rechten   hebben   als   doel   de   persoonlijkheid   van   de   auteur,   zoals   die   in   het   werk   tot   uiting  komt,  te  beschermen.  Ze  bevestigen  de  band  tussen  de  persoon  van  de  auteur  en  zijn   creatie.   Omwille  van  het  bestaan  van  die  intrinsieke  band  kan  de  auteur  zijn  morele  rechten  niet   afstaan  aan  derden.       1.  Divulgatierecht     Het   divulgatierecht   is   het   recht   van   de   fotograaf   om   zijn   beelden   bekend   te   maken   aan  het  publiek.  Alleen  hij  heeft  het  recht  te  beslissen  wanneer  zijn  werk  beëindigd  is   en  wanneer  het  publiek  er  kennis  van  mag  nemen.       2.  Vaderschapsrecht     Het  vaderschapsrecht,  ook  wel  recht  op  naamsvermelding  genoemd,  houdt  in  dat  de   fotograaf  het  recht  heeft  als  auteur  van  een  foto  te  worden  erkend  en  dat  zij  bijgevolg   derden   kunnen   verplichten   het   werk   onder   de   naam   van   de   auteur   bekend   te   maken.   De   naam   van   de   fotograaf   moet   bijgevolg   bij   elk   gebruik   van   zijn   beeldmateriaal   vermeld  worden!   De  fotograaf  kan  echter  beslissen  om  een  pseudoniem  te  gebruiken  of  om  zijn  werk   anoniem  verspreiden.       3.  Recht  op  eerbied  voor  het  werk     Het   recht   op   eerbied   voor   het   werk,   integriteitsrecht   of   adaptatierecht,   laat   de   fotograaf  toe  zich  tegen  elke  wijziging  of  verandering  van  zijn  werk  te  verzetten.   In  deze  context  wordt  de  karikatuur  van  een  bestaand  werk  niet  beschouwd  als  een   nieuw,  origineel  werk,  gemaakt  door  een  andere  auteur  (die  er  zelf  auteursrecht  kan   op  laten  gelden),  maar  als  de  vervorming/  verandering  van  een  bestaand  werk  (en  du   seen  inbreuk  op  het  auteursrecht  van  de  oorspronkelijke  kunstenaar/fotograaf).           GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                               IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT   7    
  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE   V.  Recht  op  vergoeding  van  de  auteur     In   situaties   waarbij   de   fotograaf   een   bepaald   gebruik   van   zijn   beeldmateriaal   niet   kan   verbieden,  heeft  hij,  als  tegenprestatie  het  recht  op  een  vergoeding.     Dankzij   de   vergoeding   voor   privékopies   is   het   niet   nodig   om   de   toestemming   van   de   auteur   te   vragen   voor   het   kopiëren   van   een   werk   voor   privégebruik.   Als   compensatie   ontvangen   auteurs   een   vergoeding   die   betaald   wordt   via   een   heffing   op   de   invoer   en   verkoop  van  materiaal  waarmee  kopieën  kunnen  worden  gemaakt.     Voor   de   uitoefening   van   zijn   auteursrecht,   kan   de   fotograaf   beroep   doen   op   een   auteursvereniging/beheervennootschap  zoals  SOFAM.   Dergelijke   beheervennootschap   wordt   erkend   en   haar   activiteiten   gecontroleerd   door   het  Ministerie  van  Justitie.           8     GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                                                                                                                                           IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT  
  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE     VI.  Portretrecht     Het   basiskenmerk   van   het   portretrecht,   of   ook   nog   recht   op   afbeelding,   is   de   toestemmingsvereiste  van  de  afgebeelde,  herkenbare  persoon.  Deze  toestemming  wordt   niet  vermoed  en  moet  uitdrukkelijk  en  voorafgaandelijk  worden  verkregen.   Portretrecht  geldt  tot  20  jaar  na  het  overlijden  van  de  afgebeelde  persoon.     Voor   publicatie   van   portretten   is   zodoende   zowel   de   toestemming   van   de   fotograaf   (reproductierecht)  als  de  toestemming  van  de  geportretteerde  (portretrecht)  nodig.   In  die  zin  houdt  het  portretrecht  dus  een  beperking  in  van  het  auteursrecht.   Noch  de  fotograaf/eigenaar  van  het  portret,  noch  de  geportretteerde,  noch  om  het  even   welke  andere  derde  kan  eigenhandig  beslissen  tot  publicatie.   -­‐  De  fotograaf  heeft  de  toestemming  nodig  van  de  geportretteerde.   -­‐  De  geportretteerde  heeft  de  toestemming  nodig  van  de  fotograaf.   -­‐  Een  derde  heeft  de  toestemming  nodig  van  zowel  de  fotograaf  als  de  geportretteerde.     In   een   context   waarbij   je   een   professioneel   fotograaf   vraagt   om   een   portret   te   maken,   kan  je  hierover  duidelijke  afspraken  maken,  maar  hoe  zit  het  met  eigenhandig  gemaakte   fotografische  beelden  in  eventueel  minder  formele  omstandigheden?     Portretrecht,   als   deel   van   het   auteursrecht   en   tevens   nauw   verbonden   met   de   wet   op   de   privacy,   staat   soms   lijnrecht   tegenover   het   recht   op   informatie   van   de   burger   en   de   openbare  veiligheid.   Ook   al   werd   het   portretrecht   reeds   opgenomen   in   de   oorspronkelijke,   uit   1886   daterende,   wetgeving   rond   auteursrecht,   en   ook   al   werden   deze   teksten   recentelijk   herhaaldelijk  gemoderniseerd  en  uitgebreid,  toch  merk  je  dat  er  rond  dit  onderwerp  één   en   ander   beweegt   en   rechtspraak   regelmatig   gestoeld   is   op   interpretatie   van   het   bestaande  wetgevende  materiaal,  bij  gebrek  aan  een  sluitende,  inclusieve  wettekst.       1.  Algemeen     Algemeen  kan  iedere  persoon  de  publicatie  van  zijn  afbeelding  verbieden  wanneer  hij   vindt   dat   hij   belachelijk   wordt   gemaakt,   de   manier   van   afbeelden   hem   schade   toebrengt,   wanneer   de   afbeelding   wordt   gebruikt   om   reclame   te   maken   voor   een   product   of   dienst   waar   de   afgebeelde   persoon   niet   achter   staat   of   wanneer   hij   slachtoffer  of  dader*  is  van  een  misdrijf.     (*)   Een   aanpassing   van   het   auteursrecht   uit   1994   staat   echter   de   afbeelding   toe   van  personen  die  veroordeeld  werden  voor  bepaalde  terroristische  misdrijven.           GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                               IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT   9    
  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE   2.  Gewone  particulieren       Kinderen     Zelfgemaakte  foto’s  van  je  eigen  kinderen  mag  je  zonder  problemen  publiceren.   Voor  de  publicatie  van  foto’s  van  kinderen  van  anderen  heb  je  de  toestemming  van   de/een  ouder(s)  of  wettelijke  voogd  nodig.   Let  dus  op  met  het  online  zetten  van  de  klasfoto  van  je  peuter!     Opgelet!   De   (van   de   ouders   of   voogd)   verkregen   toestemming   om   te   publiceren   dooft   uit   wanneer   het   kind   meerderjarig*   wordt.   Op   dat   moment   dient   de   toestemming  vernieuwd  te  worden  door  hem  of  haar  (het  kind  of  jongvolwassene   zelf  dus).     (*)   Steeds   vaker   wordt   echter   gewerkt   met   ‘onderscheidingsvermogen’   als   criterium.  De  leeftijd  waarop  een  kind  onderscheidingsvermogen  ontwikkelt  is   niet   wettelijk   vastgelegd,   en   hangt   dus   van   kind   tot   kind   af.   Meestal   ligt   dit   echter  rond  de  leeftijd  van  12-­‐14  jaar.   Men  onderscheidt  daarbij  drie  situaties:   -­‐   Het   kind   heeft   de   leeftijd   van   onderscheidingsvermogen   niet   bereikt:   de   toestemming  van  de  ouder(s)/voogd  is  vereist.   -­‐   Het   kind   heeft   die   leeftijd   wel   bereikt,   maar   is   nog   niet   meerderjarig:   de   toestemming  van  zowel  kind  als  ouder(s)/voogd  is  vereist.     -­‐   Het   kind   is   meerderjarig/ontvoogd:   enkel   de   toestemming   van   het   kind   is   vereist.                     10     Volwassenen     Zelfgemaakte  foto’s  van  jezelf  mag  je  uiteraard  zonder  problemen  publiceren.   Groepsfoto’s   van   welke   aard   ook,   beelden   van   derden   of   beelden   waarop   derden   afgebeeld   staan,   vereisen   de   toestemming   van   elke   afgebeelde   persoon   afzonderlijk.     In   deze   context   is   het   boeiend   om   de   voortdurende   pogingen   te   volgen   van   bedrijven   zoals   Facebook   en   Google   die   via   steeds   veranderende   algemene   voorwaarden   zich   ondertussen   wel   het   recht   hebben   toegeëigend   om   beeltenissen   van  personen  en  profielfoto’s  te  gebruiken  bij  gerichte  advertenties.   De   macht   van   het   geld   wint   het   daarbij   duidelijk   van   enige   deontologische   bekommernis.         GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                                                                                                                                           IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT  
  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE     De  ‘straat’     Personen   die   deel   uitmaken   van   een   anonieme   mensenmassa   of   deelnemen   aan   openbare   manifestaties,   kunnen,   gezien   het   ‘ongerichte’   karakter   van   de   beelden,   geen  publicatie  verbieden*.   Straatportretten   worden   echter   beschouwd   als   ‘gerichte’   beelden   en   vereisen   bijgevolg  wel  de  toestemming  van  de  persoon  in  kwestie.     (*)   Het   algemene   principe   (zie   hierboven,   pagina   9)   primeert   hier   echter   op:   wanneer   aan   de   persoon   in   kwestie   schade   wordt   toegebracht   doordat   hij/zij   gefotografeerd   is   in   een   toevallige,   maar   belachelijke   pose   of   wanneer   kwetsende   commentaar   de   beelden   vergezelt,   dan   kan   er   wel   een   publicatieverbod  toegepast  worden.       3.  Publieke  figuren     Met   publieke   figuren   worden   politici,   sportfiguren,   filmsterren,   bedrijfsleiders   en   andere  prominenten  bedoeld.   Van   hen   moet   geen   toestemming   verkregen   worden,   in   zoverre   dat   hun   beeltenis   gebruikt   wordt   in   het   kader   van   actualiteitsverslaggeving   of   om   het   publiek   te   informeren.   Wanneer   echter   hun   privacy   in   het   gedrang   komt   of   wanneer   de   beelden   voor   commerciële  doeleinden  zouden  gebruikt  worden,  is  dit  wel  vereist.             4.  Luchtfotografie  en  Google  Street  View     Wie   heeft   het   nog   niet   meegemaakt   dat   er   plots   een   verkoper   aan   zijn   deur   staat   met   haarscherpe  vergrotingen  vanuit  de  lucht  van  je  huis,  tuin  en  omgeving?   In   principe   zijn   luchtfoto’s   van   privé   eigendommen   niet   verboden.   De   privacywet   is   enkel  van  toepassing  op  beeldmateriaal  van  personen  en  dus  vallen  roerende  (zoals   auto’s)  en  onroerende  goederen  (zoals  gebouwen)  niet  onder  deze  wetgeving.   Wanneer   je   op   de   beelden   echter,   zonder   buitengewone   inspanningen,   een   persoon   kan   herkennen,   dan   worden   de   beelden   van   de   gefotografeerde   eigendommen   persoonsgegevens.   Met  andere  woorden  zal  elke  situatie  afzonderlijk  moeten  onderzocht  worden.     Beelden  ten  behoeve  van  Google  Street  View  worden  steeds  vanaf  de  openbare  weg   genomen.   Google   werd   weliswaar   veroordeeld   voor   het   schenden   van   de   privacy,   maar  dat  had  betrekking  op  het  vergaren  en  registreren  van  paswoorden  en  e-­‐mails   van  computergebruikers,  en  dus  niet  op  de  gemaakte  beelden.   Je   kan   de   beelden   van   je   eigendom   weliswaar   niet   laten   verwijderen,   maar   de   mogelijkheid  om  alles  wazig  te  maken  wordt  wel  geboden.     GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                               IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT   11    
  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE   VII.  In  de  praktijk           1.  Snapshots     Stel  jezelf  steeds  empatisch  op,  verplaats  je  in  de  positie  van  de  afgebeelde  persoon   en  vraag  je  af  of  er  zelfs  maar  een  minuscule  reden  zou  kunnen  bestaan  waarom  hij  of   zij  het  onwenselijk  zou  kunnen  vinden  om  de  foto  gepubliceerd  te  zien.   Bij  de  minste  twijfel  vraag  je  het  hem  of  haar  of  gebruik  de  foto  gewoonweg  niet.     In   een   zero-­‐tolerance   wereld   heeft   hij   of   zij   strikt   genomen   recht   op   een   schadevergoeding,  maar  gezien  het  prijskaartje  van  een  burgerlijke  procedure,  is  de   kans  klein  dat,  zeg  maar  bijvoorbeeld,  je  buur  je  hiervoor  voor  de  rechter  sleept.   Nogmaals:   wees   even   mild,   en   zelfs   milder,   ten   opzichte   van   anderen   als   dat   je   van   hen  ten  opzichte  van  jou  verwacht.       2.  Professionele  opnames     Een   goed   georganiseerde,   volgens   de   normen   van   de   deontologie   werkende,   professionele   fotograaf   informeert   en   maakt   afspraken   met   zijn   klant   omtrent   de   toepassingsmogelijkheden  van  de  gewenste  beelden.     Deze  afspraken  leg  je  dan  ook  best  vast  in  een  schriftelijke  overeenkomst.     Zo   onderschrijf   ik,   als   fotograaf,   de   gedragsregels   van   de   Federation   of   European   Photographers   (FEP)   en   maak   ik   gebruik   van,   door   de   Nationale   Vereniging   van   Beroepsfotografen  (NVB)  goedgekeurde,  standaard  overeenkomsten.     12       GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                                                                                                                                           IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT  
  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE     VIII.  Schematisch                                                                                                   GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                               IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT   13    
  • ©  PATRICK  VERBESSEM   BUSINESS  VISUALISATION        WWW.PATRICKVERBESSEM.BE                     14     GEBRUIK  VAN  FOTOGRAFISCH  BEELDMATERIAAL                                                                                                                                                                                                           IN  EEN  PRIVATE,  PUBLIEKE  OF  COMMERCIËLE  CONTEXT