Hoofdstuk 35 - Audesirk
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Hoofdstuk 35 - Audesirk

on

  • 2,306 views

Uitscheiding, nieren

Uitscheiding, nieren

Statistics

Views

Total Views
2,306
Views on SlideShare
1,794
Embed Views
512

Actions

Likes
1
Downloads
25
Comments
0

2 Embeds 512

http://medbas.wordpress.com 503
http://www.slideshare.net 9

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Hoofdstuk 35 - Audesirk Hoofdstuk 35 - Audesirk Presentation Transcript

  • The Urinary System
    Hoofdstuk 35
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    1
  • Homeostase
    Deel 1
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    2
  • Aanpassing vs. regulatie
    Twee evolutionaire opties
    reguleren van het interne milieu
    relatief constante intern milieu
    aanpassen aan het externe milieu
    intern milieu fluctueert met extern milieu
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    osmoregulatie
    thermoregulatie
    reguleren
    reguleren
    aanpassen
    aanpassen
    3
  • Homeostase
    De balans handhaven
    Dierlijk lichaam moet veel systemen reguleren
    temperatuur
    bloedsuikerspiegel
    energie productie
    vochtbalans + afgifte van afvalstoffen
    voedingsstoffen
    ionenbalans
    celgroei
    “Steady state”
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    4
  • Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    5
  • Meercellig organismen
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    6
    CO2
    CO2
    O2
    NH3
    az
    NH3
    CO2
    NH3
    CO2
    CO2
    NH3
    NH3
    O2
    CO2
    CO2
    CO2
    az
    NH3
    NH3
    NH3
    CHO
    CO2
    CO2
    az
    CH
    • Diffusietelangzaam!
    az
    O2
    CH
    CHO
    CO2
    az
    NH3
    CHO
    CH
    O2
    az
  • Meercellige organismen
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    7
    • Evolutiesysteemvooruitwisseling
    • nutrientenverdelen
    • bloedvatenstelsel
    • afvalverwijderen
    • uitscheidingsstelsel
    CO2
    CO2
    NH3
    O2
    NH3
    CO2
    NH3
    CO2
    CO2
    NH3
    O2
    NH3
    CO2
    CO2
    CO2
    az
    NH3
    NH3
    NH3
    CHO
    CO2
    CO2
    Systemen die noodzakelijk zijn om meercellige organismen mogelijk te maken!
    az
    CH
  • Osmoregulatie
    Waterbalans
    zoet water
    hypotoon
    water in cellen + verlies zouten
    zout water
    hypertoon
    water uit cellen
    land
    droog milieu
    water behouden essentieel
    zouten behouden kan essentieel zijn
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    8
    hypertoon
    hypotoon
  • Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    Afvalproducten
    9
    O
    H
    H
    |
    |
    |
    C–OH
    –C–
    N
    |
    H
    R
    veel!
    weinig!
    CO2 + H2O
    NH2=
    ammonia
    Welke producten?
    bouwstenen voedsel
    koolhydraten = CHO CO2 + H2O
    vetten = CHO CO2 + H2O
    eiwitten = CHON CO2 + H2O + N
    nucleïnezuren = CHOPN CO2 + H2O + P + N
  • Stikstofverbindingen verwerken
    Ammonia
    zeer giftig
    carcinogeen
    zeer oplosbaar
    passeert celmembranen
    verdunnen en afvoeren!
    Methode om van stikstofverbindingen af te komen hangt af van:
    wie je bent (evolutionair)
    waar je leeft
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    10
  • Stikstofverbindingen verwerken
    In water
    waterverlies geen probleem
    ammonia
    meest giftig
    Op land
    waterverlies een probleem
    ureum
    minder giftig
    Op land + eieren
    waterverlies een probleem
    embryo in ei beschermen
    ureumzuur
    minst giftig
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    11
  • Organismen in zoetwater
    Water en stikstofverbindingen verwijderen
    Water verwijderen
    Overmaat water gebruikt om ammonia te verdunnen en uit te scheiden
    sterk verdunde urine
    Ammonia diffundeert ook via kieuwen
    Verlies aan zouten compenseren
    terugresorptie in nieren en/of actief transport via kieuwen
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    12
  • Organismen op land
    Water schaars: lastig om ammonia te verdunnen
    ammonia omzetten
    ureum = groter molecuul = minder goed oplosbaar = minder giftig
    2 NH2 + CO2 = ureum
    geproduceerd in de lever
    nieren
    filter opgeloste stoffen
    terugresorptie H2O (+ gewenste opgeloste stoffen)
    afval uitscheiden
    urine = ureum, zouten, overmaat suiker en water
    urine is sterk geconcentreerd
    geconcentreerd ammonia zou te giftig zijn
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    13
    H
    H
    H
    H
    N
    N
    O
    C
  • Organismen op land + eieren
    Uitscheiding in ei onmogelijk
    behoefte aan minder giftige stikstofverbinding
    urinezuur
    vogels, reptielen, insecten
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    14
  • Urinezuur
    Groot molecuul
    Slaat neer
    schaadt het embryo in een ei niet
    volwassen vogels maken ook nog gebruik van uitscheiding d.m.v. urinezuur
    niet vloeibaar, witte ‘pasta’
    een reden waarom de meeste mannelijke vogels geen penis hebben
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    15
  • nieren – Bouw & werking
    Deel 2
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    16
  • Nieren
    Zouten uit bloed filteren + terugresorptie water en gewenste zouten
    Functies
    filtratie
    water en opgeloste stoffen
    terugresorptie
    selectief water en opgeloste stoffen resorberen
    secretie
    actief ongewenste stoffen in urine transporteren
    excretie
    geconcentreerde urine uit lichaam verwijderen
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    17
  • Nieren
    aorta
    ondersteholleader
    bijnier
    nier
    nefron
    urineleider
    nierader & nierslagader
    epitheelcellen
    urineblaas
    urinebuis
  • Nefron
    Niereenheid
    1 miljoen nefronen per nier
    Functie
    filteren urea en andereopgeloste stoffen (suiker, zouten)
    bloedplasma in nefron gefilterd
    hoge druk
    selectieve terugresorptie van water engewenste opgeloste stoffen
    grotere controle en flexibiliteit
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    19
  • Nefron
    Interactie tussen uitscheidingsstelsel en bloedvatenstelsel
    Bloedvatenstelsel
    Glomerulus = ‘bal’ vancapillairen
    Uitscheidingsstelsel
    nefron
    kapsel van Bowman
    lis van Henle
    verzamelbuisje
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    20
    Begin
    nierkanaaltje
    Eindenierkanaaltje
    Kapsel van Bowman
    Glomerulus
    Glucose
    H2O
    Na+ Cl-
    H2O
    Aminozuren
    H2O
    Na+ Cl-
    H2O
    Mg++ Ca++
    H2O
    H2O
    Lis van Henle
    Verzamelbuisje
  • Nefron - filtratie
    In de glomerulus
    Gefilterd:
    water
    glucose
    zouten/ionen
    ureum
    Niet gefilterd
    cellen
    eiwitten
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    21
    Hoge bloeddruk in nieren: filtert water en opgeloste stoffen uit het bloedvat
    GROOT probleem wanneer je van nature een hoge bloeddruk hebt: beschadiging nieren
  • Nefron - terugresorptie
    Begin nierkanaaltje (proximale tubulus)
    terugresorptie in bloed
    NaCl
    actief transport Na+
    CL- volgt middels diffusie
    H2O
    glucose
    HCO3-
    bicarbonaat
    buffer voor pH bloed
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    22
  • Nefron - terugresorptie
    Lis van Henle (‘Loop of Henle’)
    afdalend deel
    hoge permeabiliteit voor H2O
    veel aquaporines
    lage permeabiliteit voor zout
    weinig Na+ / Cl- kanalen
    geresorbeerd
    H2O
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    23
  • Nefron - terugresorptie
    Lis van Henle (‘Loop of Henle’)
    stijgend deel
    lage permeabiliteit voor H2O
    Cl- pomp
    Na+ volgt middels diffusie
    andere membraaneiwitten
    geresorbeerd
    zouten
    houdt osmotische waardeop peil
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    24
  • Nefron - terugresorptie
    Einde nierkanaaltje (distaletubulus)
    geresorbeerd
    zouten
    H2O
    HCO3-
    bicarbonaat
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    25
  • Nefron – terugresorptie & excretie
    Verzamelbuisje
    terugresorptie
    H2O
    excretie
    geconcentreerde urine naar blaas
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    26
  • Nefron – osmotische waarde
    Hoe vindt terugresorptie plaats?
    sterke osmotische controleom de energetische kostenvan excretie te beheersen
    Waar mogelijk gebruik makenvan diffusie i.p.v. actief transport
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    27
  • Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    28
  • Samenvatting
    Niet gefilterd
    cellen
    eiwitten
    Terugresorptie d.m.v. actief transport
    Na+, Cl-, aminozuren, glucose
    Terugresorptie d.m.v. diffusie
    Na+, Cl-, H2O
    Excretie
    ureum, overschot opgeloste stoffen (glucose, zouten), gifstoffen, drugs
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    29
  • nieren - homeostase
    Deel 3
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    30
  • Negatieve feedback
    31
    hormoon / zenuwsignaal
    hormoonklier / zenuwstelsel
    verlaging factor
    (richtingsetpoint)
    hoog
    sensor
    specifiekelichamelijke factor
    laag
    sensor
    verhoging factor(richtingsetpoint)
    hormoonklier / zenuwstelsel
    hormoon / zenuwsignaal
  • Handhaven lichaamstemperatuur
    32
    zenuwsignaal
    hersenen
    zweten/ verwijdenbloedvatenhuid
    hoog
    sensor
    lichaamstemperatuur
    laag
    sensor
    rillen/ vernauwenbloedvatenhuis
    hersenen
    zenuwsignaal
  • Osmotische waarde bloed
    33
    ADH
    hypofyse
    toenameterugabsorptiewater / toenamedorst
    hoog
    sensor
    osmotischewaardebloed
    sensor
    ADH=Anti-DiuretischHormoon
  • Osmotische waarde bloed
    Hoge osmotische waarde bloed
    teveel opgeloste stoffen in het bloed
    dehydratatie, dieet met hoge zoutconcentratie, etc
    dorst = meer drinken
    afgifte ADH vanuit de hypofyse
    Anti-Diuretisch Hormoon
    Verhoogt de permeabiliteit van het verzamelbuisjeen terugabsorptie van water in nieren
    verhoging terugresorptie water in bloed
    verminderen van urineproductie
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    34
    H2O
    H2O
    H2O
  • Osmotische waarde bloed
    35
    JGA
    nefron
    bijnier
    JGA=JuxtaGlomerularApparatus
    sensor
    osmotischewaardebloed
    laag
    sensor
    verhogingterugresoptie water en zouten in nier
    renine
    aldosteron
    angiotensine
  • Osmotische waarde bloed
    Lage osmotische waarde bloed
    JGA geeft renine af in de nier
    renine zet angiotensinogen om in angiotensine
    angiotensine zorgt ervoor dat arteriolen samentrekken
    toename bloeddruk
    angiotensine zorgt voor een afgifte van aldosterone door de bijnier
    toename terugresorptie water en NaCl in de nier
    meer water en zouten in het bloed
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    36
  • Osmotische waarde bloed
    37
    ADH
    hypofyse
    toenameterugabsorptiewater / toenamedorst
    hoog
    sensor
    osmotischewaardebloed
    laag
    sensor
    verhogingterugresoptie water en zouten in nier
    renine
    aldosteron
    angiotensine
  • Einde
    Sint Oelbertgymnasium - 2009/2010
    38