© Claeys & Engels 2011<br />Sociale media op de werkvloer<br />Maarten SIMON<br />Brussel, 26 mei 2011<br />
Overzicht<br />Inleiding<br />Gebruik van sociale media tijdens de werkuren<br />Gebruik van sociale media buiten de werku...
INLEIDING <br />© Claeys & Engels 2011<br />3<br />
Enkele cijfers… <br />38% van de Belgische werknemers (46% in Vlaanderen) gebruikt internet op het werk voor privédoeleind...
Enkelecijfers... <br />Gemiddeld spenderen werknemers 49 minuten per week aan het lezen van privé berichten in hun inbox<b...
Mogelijke problemen op de werkvloer<br />“Virtueelabsenteïsme”<br />Openbaarmaking van vertrouwelijke / gevoeligeinformati...
Mogelijke problemen op de werkvloer<br />Imagoschadevoor de onderneming<br />Via socialenetwerken (Facebook, Twitter, …), ...
© Claeys & Engels 2011<br />8<br />
Juridischebenadering – gebruik van social media:<br />9<br />© Claeys & Engels 2011<br />
I. Gebruik van sociale media tijdens de werkuren<br />© Claeys & Engels 2011<br />10<br />
Een duidelijke policy voor het gebruik van internet / social media (e-mail,…) <br />Juridische basis<br /><ul><li>Eigendom...
Werkgeversgezag
CAO nr. 81 betreffende de controle op de elektronische on-linecommunicatiegegevens: “Deze CAO heeft geen betrekking op de ...
Toepassingsgebied: niet enkel internet (e-mail, telefoon, mobiele telefoon,...)<br />Regels voor het gebruik van de media<...
Een beperkte toegang toelaten:
Andere computer
Tijdens de pauzes
Beperking van de duur en de frequentie (uitzonderlijke toegang en/of in noodgevallen)
Beperking van het type van activiteiten op het internet (geen internet bankieren, vakantieplanning, …)
Blokkeren van bepaalde types van websites (porno, geweld, …)</li></ul>12<br />© Claeys & Engels 2011<br />I. Gebruik van s...
Regels over de controle: <br /><ul><li>doeleinden, frequentie, omstandigheden, opslag van gegevens, etc...
Akkoord van de werknemer</li></ul>Sancties<br />Welke vorm? <br /><ul><li>arbeidsreglement
interne policy
tekenen voor akkoord/voor ontvangst
presentatie in de onderneming, informatiesessies </li></ul>13<br />© Claeys & Engels 2011<br />I. Gebruik van social media...
	Wat als u een werknemer ervan verdenkt dat hij constant aan het Twitteren is in plaats van te werken... Kan u de websites...
Recht op privacy<br /><ul><li>Artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
Artikel 22 van de Belgische Grondwet
Wet van 8 december 1992 tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegeven...
Controle van internetgebruik = verwerking van persoonsgegevens
Wettelijke en uitdrukkelijk vermelde doeleinden, niet overdreven, informatie aan werknemers, veiligheidsmaatregelen, beper...
Aangifte bij de Privacycommissie</li></ul>15<br />© Claeys & Engels 2011<br />I. Gebruik van social media tijdens de werku...
Recht op privacy<br /><ul><li>CAO nr. 81 betreffende de controle op de elektronische online communicatiegegevens:
Beperkte lijst van toegelaten doelstellingen (uitdrukkelijk te vermelden)</li></ul>het voorkomen van ongeoorloofde of last...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Maarten Simon - Sociale media op de werkvloer

2,103 views

Published on

Published in: Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,103
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
66
Actions
Shares
0
Downloads
15
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Maarten Simon - Sociale media op de werkvloer

  1. 1. © Claeys & Engels 2011<br />Sociale media op de werkvloer<br />Maarten SIMON<br />Brussel, 26 mei 2011<br />
  2. 2. Overzicht<br />Inleiding<br />Gebruik van sociale media tijdens de werkuren<br />Gebruik van sociale media buiten de werkuren<br />Vragen en discussie<br />2<br />© Claeys & Engels 2011<br />
  3. 3. INLEIDING <br />© Claeys & Engels 2011<br />3<br />
  4. 4. Enkele cijfers… <br />38% van de Belgische werknemers (46% in Vlaanderen) gebruikt internet op het werk voor privédoeleinden<br />“Virtueelabsenteïsme”: 41% van de werknemersspenderenmeerdan3 uur/week van hunarbeidstijdaan het gebruik van internet voorprivédoeleinden<br />© Claeys & Engels 2011<br />4<br />13% hobbies<br /> 19% social media<br />25% internet bankieren<br />49% administratieveformaliteiten<br />
  5. 5. Enkelecijfers... <br />Gemiddeld spenderen werknemers 49 minuten per week aan het lezen van privé berichten in hun inbox<br />20% van de tijd gespendeerd aan internet op het werk, wordt gebruikt voor privédoeleinden<br />Duitse studie: surfen voor privédoeleinden kost Duitse ondernemingen 50 miljard EUR / jaar (gespendeerde arbeidstijd)<br />VS: schade aan ondernemingen door “computercriminaliteit”: <br /> 10 miljard EUR / jaar (virussen, diefstal van bedrijfsgegevens, fraude, niet-geautoriseerde toegang, illegale software, ...)<br />5<br />© Claeys & Engels 2011<br />
  6. 6. Mogelijke problemen op de werkvloer<br />“Virtueelabsenteïsme”<br />Openbaarmaking van vertrouwelijke / gevoeligeinformatie<br />Vb. “Zit nog steeds vast met Chinese investeerders. Rekenniet op mijvanavond, …!”<br />gepost door J. Martin, werknemerbij S., die enkelehonderdenFacebook “vrienden” heeft, waarondercollega’s<br />6<br />© Claeys & Engels 2011<br />
  7. 7. Mogelijke problemen op de werkvloer<br />Imagoschadevoor de onderneming<br />Via socialenetwerken (Facebook, Twitter, …), blogs, discussieforums, websites voor het delen van filmpjes (YouTube, …), etc. <br />Ongeveer 20% van de werk-gerelateerde “status updates” op Facebookzijnnegatief<br />Imagoschade<br />Vb.: Domino’s pizza (VS)<br />7<br />© Claeys & Engels 2011<br />
  8. 8. © Claeys & Engels 2011<br />8<br />
  9. 9. Juridischebenadering – gebruik van social media:<br />9<br />© Claeys & Engels 2011<br />
  10. 10. I. Gebruik van sociale media tijdens de werkuren<br />© Claeys & Engels 2011<br />10<br />
  11. 11. Een duidelijke policy voor het gebruik van internet / social media (e-mail,…) <br />Juridische basis<br /><ul><li>Eigendomsrecht
  12. 12. Werkgeversgezag
  13. 13. CAO nr. 81 betreffende de controle op de elektronische on-linecommunicatiegegevens: “Deze CAO heeft geen betrekking op de regels voor de toegang tot en/of het gebruik van de elektronische on-linecommunicatiemiddelen van de onderneming, welke regels het prerogatief van de werkgever zijn.”</li></ul>11<br />© Claeys & Engels 2011<br />I. Gebruik van social media tijdens de werkuren 1. Preventie en omgaan met misbruik<br />
  14. 14. Toepassingsgebied: niet enkel internet (e-mail, telefoon, mobiele telefoon,...)<br />Regels voor het gebruik van de media<br /><ul><li>Verbieden van elk privégebruik?
  15. 15. Een beperkte toegang toelaten:
  16. 16. Andere computer
  17. 17. Tijdens de pauzes
  18. 18. Beperking van de duur en de frequentie (uitzonderlijke toegang en/of in noodgevallen)
  19. 19. Beperking van het type van activiteiten op het internet (geen internet bankieren, vakantieplanning, …)
  20. 20. Blokkeren van bepaalde types van websites (porno, geweld, …)</li></ul>12<br />© Claeys & Engels 2011<br />I. Gebruik van social media tijdens de werkuren 1. Preventie en omgaan met misbruik<br />
  21. 21. Regels over de controle: <br /><ul><li>doeleinden, frequentie, omstandigheden, opslag van gegevens, etc...
  22. 22. Akkoord van de werknemer</li></ul>Sancties<br />Welke vorm? <br /><ul><li>arbeidsreglement
  23. 23. interne policy
  24. 24. tekenen voor akkoord/voor ontvangst
  25. 25. presentatie in de onderneming, informatiesessies </li></ul>13<br />© Claeys & Engels 2011<br />I. Gebruik van social media tijdens de werkuren 1. Preventie en omgaan met misbruik<br />
  26. 26. Wat als u een werknemer ervan verdenkt dat hij constant aan het Twitteren is in plaats van te werken... Kan u de websites die hij bezoekt controleren?<br />14<br />© Claeys & Engels 2011<br />I. Gebruik van social media tijdens de werkuren2. Controle van hetinternetgebruik<br />
  27. 27. Recht op privacy<br /><ul><li>Artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
  28. 28. Artikel 22 van de Belgische Grondwet
  29. 29. Wet van 8 december 1992 tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens (Richtlijn 95/46/EC)
  30. 30. Controle van internetgebruik = verwerking van persoonsgegevens
  31. 31. Wettelijke en uitdrukkelijk vermelde doeleinden, niet overdreven, informatie aan werknemers, veiligheidsmaatregelen, beperkte bewaring, ...
  32. 32. Aangifte bij de Privacycommissie</li></ul>15<br />© Claeys & Engels 2011<br />I. Gebruik van social media tijdens de werkuren2. Controle van het internetgebruik<br />
  33. 33. Recht op privacy<br /><ul><li>CAO nr. 81 betreffende de controle op de elektronische online communicatiegegevens:
  34. 34. Beperkte lijst van toegelaten doelstellingen (uitdrukkelijk te vermelden)</li></ul>het voorkomen van ongeoorloofde of lasterlijke feiten <br />bescherming van de belangen van de onderneming<br />de veiligheid van de IT-netwerksystemen<br />de naleving van de in de onderneming geldende gebruiksregels <br />16<br />© Claeys & Engels 2011<br />I. Gebruik van social media tijdens de werkuren2. Controle van het internetgebruik<br />
  35. 35. Recht op privacy? <br /><ul><li>CAO nr. 81:
  36. 36. Procedure: In principe: indirecte controle:
  37. 37. Directe controle in geval van doeleinden 1-3</li></ul>17<br />© Claeys & Engels 2011<br />I. Gebruik van social media tijdens de werkuren2. Controle van hetinternetgebruik<br />
  38. 38. I. Gebruik van social media tijdens de werkuren 3. Mogelijke actie: ontslag om dringende reden?<br />Overmatig gebruik van internet voor private doeleinden kan een dringende reden uitmaken<br /> Voorbeeld: werkgever ontdekt dat <br /> werknemer op 15 dagen tijd<br /> 70 uur op beurswebsites heeft <br /> gespendeerd + persoonlijke <br /> bestanden heeft gemaakt<br /> (Arbrb. Brussel 6 september 2001) <br />18<br />© Claeys & Engels 2011<br />
  39. 39. I. Gebruik van social media tijdens de werkuren 4. Geldigheid van het bewijs <br />Voor 2003: Verwerping van alle onrechtmatig verkregen bewijs<br />Hof van Cassatie, 14 oktober 2003 (arrest “Antigoon”) <br /><ul><li>Enkel verwerping van onwettig bewijs indien:
  40. 40. recht op een eerlijk proces is bedreigd
  41. 41. de betrouwbaarheid van het bewijs is aangetast
  42. 42. een voorwaarde voorgeschreven op straffe van nietigheid is geschonden</li></ul>Arbeidsrechtbanken en -hoven lijken te volgen<br /><ul><li>Arbrb. Gent 1 september 2008: onrechtmatig verkregen e-mails, die concurrentiële activiteiten van de werknemer aantonen
  43. 43. Arbh. Antwerpen 2 september 2008: privé chat en e-mail tijdens de werkuren – IT-werknemer gebruikte afzonderlijke mail server – CAO 81 niet volledig nageleefd, maar bewijs aanvaard omdat: betrouwbaar, recht op een eerlijk proces was niet geschonden</li></ul>19<br />
  44. 44. II. Gebruik van sociale media tijdens de privétijd<br />© Claeys & Engels 2011<br />20<br />
  45. 45. II. Gebruik van social media tijdens de privétijd1. Vrijheid van meningsuiting? <br />21<br />© Claeys & Engels 2011<br />
  46. 46. II. Gebruik van social media tijdens de privétijd 1. Vrijheid van meningsuiting<br />Realiteit: steeds meer werknemers <br /> worden ontslagen om wat zij schrijven <br /> op sociale netwerksites<br /><ul><li>US: coördinator middelbare school gedwongen om ontslag te nemen na boodschappen op Facebook
  47. 47. La petiteanglaise
  48. 48. Kortenaken: lerares lagere school ontslagen omdat ze aan het chatten was met leerlingen op Netlog</li></ul>22<br />© Claeys & Engels 2011<br />
  49. 49. II. Gebruik van social media tijdens de privétijd 1. Vrijheid van meningsuiting<br />Of wordenzelfsontslagen via eenFacebookboodschap<br />23<br />© Claeys & Engels 2011<br />
  50. 50. II. Gebruik van social media tijdens de privétijd 1. Vrijheid van meningsuiting<br />Grenzen aan de vrijheid van meningsuiting<br />Art. 19 Grondwet<br />Art. 443 Strafwetboek (laster, eerroof, ...)<br />Art. 17 Wet betreffende de arbeidsovereenkomsten: verplichting tot loyaliteit en vertrouwelijkheid<br />“Klassieke” rechtspraak<br />Gerechtvaardigde kritiek is toegestaan. Kritiek mag niet beledigend of lasterlijk zijn (Arbh. Luik 16 december 2008)<br />Het recht op kritiek kan misbruikt worden door haar formulering of publiciteit (Arbrb. Brussel 9 juli 1985)<br />24<br />© Claeys & Engels 2011<br />
  51. 51. II. Gebruik van social media tijdens de privétijd 1. Vrijheid van meningsuiting<br />Is Facebook een publiek medium? <br />Informatie wordt gedeeld tussen virtuele “vrienden”<br />Maar: het “prikbord” (“wall”) is vaak beschikbaar voor “vrienden van vrienden”<br />Rechtspraak: <br />Facebook is niet publiek (Arbrb. Brussel 23 december 2009)<br />“Informatie op een niet-beveiligd discussieforum [Facebook groep toegankelijk voor iedereen] is potentieel toegankelijk voor alle Internet gebruikers” (Arbh. Brussel 4 maart 2010)<br />25<br />© Claeys & Engels 2011<br />
  52. 52. II. Gebruik van social media tijdens de privétijd 1. Vrijheid van meningsuiting<br />Ongepaste opmerkingen op Facebook : dringende reden? <br /> (Arbh. Brussel 4 maart 2010)<br />Agressieve taal van een werknemersvertegenwoordiger (die een ‘nickname’ gebruikt) tegen het management van de onderneming en kritiek op bepaalde collega’s<br />Arbeidshof: open discussiegroep, potentieel toegankelijk voor iedereen, MAAR:<br />De werknemer wist niet dat de groep “open” was<br />Geen wens om de opmerkingen publiek te maken <br />Context van conflicten met het management<br />Opmerkingen waren “niet zo delicaat, eerder agressief en misten respect”, maar niet bedreigend of beledigend<br />NIET aanvaard als dringende reden <br />26<br />
  53. 53. II. Gebruik van social media tijdens de privétijd 2. Openbaarmaking van vertrouwelijke informatie <br />Zaak vakbond CGT (Frankrijk)<br />Publicatie op de vakbondswebsite van notulen van onderhandelingen met de vakbond > informatie over winst en lonen<br />Standpunt vakbond: vrijheid van meningsuiting van de vakbond, niet beperkt door werknemersverplichtingen <br />Cassatie (FR), 5 maart 2008: de vrijheid om informatie openbaar te maken aan het publiek op internet kan beperkt worden wanneer dit noodzakelijk is om openbaarmaking van vertrouwelijke informatie te vermijden die de rechten van derden zou schaden en in het bijzonder de legitieme belangen van de onderneming<br />27<br />
  54. 54. II. Gebruik van social media tijdens de privétijd 2. Openbaarmaking van vertrouwelijke informatie via social media <br />Zaak ACV / CSC (België)<br />Online vabondswebsite, met het logo van de onderneming, publicatie van de notulen van de bijeenkomsten van de ondernemingsraad<br />Vertrouwelijke informatie en zware kritiek op het management van de onderneming<br />Verwarring: officiële website van de onderneming? <br />Potentiële schade aan het imago van de onderneming<br />Website werd vrijwillig afgesloten <br />28<br />
  55. 55. II. Gebruik van social media tijdens de privétijd 3. Mogelijke acties/sancties? <br />Ontslag om dringende reden <br />Termijn van 3 werkdagen<br />Noodzaak om de identiteit van de werknemer achter <br /> het Facebook profiel te controleren (horen van <br /> de werknemer) (Arbrb. Brussel 23 december 2009)<br />Geldigheid van bewijs<br />Gegrondheid van de dringende reden? <br />Geval per geval <br />Type van opmerkingen (beledigingen, gebrek aan respect, publieke aard, ...)<br />Context en sociale sfeer<br />Expliciet de naam van de werkgever vermelden <br />Intentie om de onderneming te schaden <br />29<br />
  56. 56. II. Gebruik van social media tijdens de privétijd 3. Mogelijke acties/sancties? <br />Stakingsvordering<br />Kortgeding <br />Onmiddellijke staking van opmerkingen/schadelijke informatie<br />Vordering tot schadevergoeding<br />Publieke schade aan het imago of de reputatie van het merk/bedrijf<br />Bewijs van fout – schade – oorzakelijk verband<br />Moeilijk om de omvang van de schade te berekenen<br />30<br />
  57. 57. II. Gebruik van social media tijdens de privétijd 4. Gebruik van informatie gevonden op het internet<br />Recrutering: steeds meer rekruteerders zoeken op het internet informatie over de kandidaten <br />Privacy vs <br />redelijke privacyverwachtingen<br />misbruik van het recht op privacy<br />Informatie die relevant is voor de functie (CAO n° 38)<br />31<br />
  58. 58. II. Gebruik van social media tijdens de privétijd 4. Gebruik van informatie gevonden op het internet<br />Arbeidsongeschiktheid<br />Ontdekken op het internet dat de werknemer bezig is met andere activiteiten, onverenigbaar met zijn verklaarde gezondheidstoestand<br />Ontslag om dringende reden omwille van feiten uit het privéleven<br />Band met de arbeidsovereenkomst? <br />32<br />
  59. 59. IV. Besluit <br />Belang van duidelijke en transparante regels over het gebruik van internet en sociale media<br />Gebruik van sociale media op de werkvloer: verbieden, beperken, ... maar waarom niet gebruiken op een positieve manier, in het belang van het bedrijf?<br />Gevaar van sociale media voor het bedrijfsimago: belangrijk om de werknemers te informeren<br />Ontslag<br />Moet geval per geval beoordeeld worden <br />Beperkte rechtspraak op dit moment – zeker op te volgen in de toekomst<br />Fundamentele discussie: privacy – privacyverwachting – afstand<br />33<br />© Claeys & Engels 2011<br />
  60. 60. Bedanktvooruwaandacht!<br />34<br />© Claeys & Engels 2011<br />www.claeysengels.be<br />maarten.simon@claeysengels.be<br />

×