Your SlideShare is downloading. ×
ÀãóóëãàËåêö:0.     Ò¿¿õ1.     Ïðîãðàìûã àæèëëóóëàõ2.     ¯íäñýí öîíõíû á¿òýö3.     Í¿ä áà ìóæèéí õàÿã4.     Í¿ä áà ìóæèéã ...
Á.Àëòàíõ¿¿                                     Òîîöîí áîäîã÷ Excel                Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÎðøèë     Ýíýõ¿¿ ïðîã...
Á.Àëòàíõ¿¿                                    Òîîöîí áîäîã÷ Excel0. Ò¿¿õ      Õýðýãëýýíèé ïðîãðàì õàíãàìæóóäûã òºðºë, çîðè...
Á.Àëòàíõ¿¿                                      Òîîöîí áîäîã÷ Excel¯¿íýýñ õîéøèõ õóãàöààíä Excel ïðîãðàì íü çàõ çýýëýýñ Lo...
Á.Àëòàíõ¿¿                            Òîîöîí áîäîã÷ Excel      7      1995   Excel 95 õýìýýãäýã÷ õóâèëáàð. Àíõíû 32-      ...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel1. Ïðîãðàìûã àæèëëóóëàõ     Excel ïðîãðàìûã äàðààõ 2 ÿíçàà...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel    Òýãýýä Excel ïðîãðàìûí ¿íäñýí öîíõ ãàð÷ èðíý.         ...
Á.Àëòàíõ¿¿                                  Òîîöîí áîäîã÷ Excel2. ¯íäñýí öîíõíû á¿òýö     Èéíõ¿¿ íýýãäýí ãàð÷ èðñýí öîíõ á...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel      Ò¿¿íèé ç¿¿í òàëä ïðîãðàìûí ¿íäñýí öýñ îðøèíî. Ò¿¿íèé...
Á.Àëòàíõ¿¿                                    Òîîöîí áîäîã÷ Excel      Çóðàã äýýð, ç¿¿í òàëä óëààíààð òýìäýãëýí õàðóóëñàí ...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excelõàðóóëàâ. Òèéìýýñ íýã àæëûí õóóäàñ íèéò 256*65536 øèðõýã í...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel3. Í¿ä áà ìóæèéí õàÿã     Í¿ä áîëãîí ººðèéí ãýñýí referenc...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel4. Í¿ä áà ìóæèéã èäýâõæ¿¿ëýõ     Ãàðààñ ìýäýýëëèéã (ºãºãäë...
Á.Àëòàíõ¿¿                                    Òîîöîí áîäîã÷ Excel1. Êóðñîð àæëûí õóóäàñíû õààíà áàéãààãààñ ¿ë õàìààðàí ãàð...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel5. Àæëûí õóóäñàíä ìýäýýëýë îðóóëàõ, àðèëãàõ,çàñâàðëàõ     ...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel     Í¿äýíä (ìóæèä) àãóóëàãäàõ ìýäýýëëèéã ÿàæ àðèëãàõ (óñò...
Á.Àëòàíõ¿¿                                  Òîîöîí áîäîã÷ Excel6. Í¿ä áà ìóæ èäýâõæ¿¿ëýõýä Íýðèéí õàéðöàãàøèãëàõ     2-ð á...
Á.Àëòàíõ¿¿                                  Òîîöîí áîäîã÷ Excelòóñ òóñ Íýðèéí õàéðöàãò ãàðñàí áàéõ áîëíî. Äýýðõ çóðàãò, ìó...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel7. Áàãàíà áà ìºðèéã èäýâõæ¿¿ëýõ, òýäãýýðèéíºðãºí áà ºíäºðè...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel     Îäîî, àæëûí õóóäàñíû áàãàíà áà ìºðèéí ãîë øèíæ ÷àíàðó...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excelªðãºí) öîíõ ãàð÷ èðíý. Ò¿¿íèé Column width áóþó Áàãàíûí ºð...
Á.Àëòàíõ¿¿                                 Òîîöîí áîäîã÷ Excel     ̺í, õî¸ð ìºðèéí äóãààðûí çààã äýýð õóëãàíààð äàðæ, ÷èð...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel8. Àæëûí õóóäñàíä àãóóëàãäàõ ìýäýýëëèéãõóóëàõ, 纺õ     Áè...
Á.Àëòàíõ¿¿                                    Òîîöîí áîäîã÷ Excel2. Standard õýðýãñëèéí ìºðººñ PASTE õýðýãñëèéã äàðàõ:3. C...
Á.Àëòàíõ¿¿                                 Òîîöîí áîäîã÷ Excel3. CTRL+X òîâ÷íû õîñëîëûã äàðàõ.     Òýãýýä C4-èéã ñîíãîæ, P...
Á.Àëòàíõ¿¿                                     Òîîöîí áîäîã÷ Excel9. Í¿äèéã õýâæ¿¿ëýõ     Ýíãèéí ýñâýë òîîöîîëîõ õ¿ñíýãòèé...
Á.Àëòàíõ¿¿                                    Òîîöîí áîäîã÷ Excel     Í¿äýíä õèéæ áîëîõ á¿õ õýâæ¿¿ëãèéí êîìàíäóóä äýýðõñàì...
Á.Àëòàíõ¿¿                                    Òîîöîí áîäîã÷ ExcelPercentage (Ïðîöåíò) ñîíãîâîë òîîí ºãºãäëèéã 100-ààð ¿ðæ¿...
Á.Àëòàíõ¿¿                                     Òîîöîí áîäîã÷ Excelÿã ë ìîíãîë áè÷èã øèã áîñîîãîîð õàðàãääàã áîëãî¸ ãýâýë O...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel    Horizontal öîíõíû ýíý ãóðâàí êîìàíä Formatting õýðýãñë...
Á.Àëòàíõ¿¿                                      Òîîöîí áîäîã÷ Excelçàãâàð) õýñýãò ñîíãîãäñîí ôîíòûí õàðàãäàõ õýëáýð áóþó R...
Á.Àëòàíõ¿¿        Òîîöîí áîäîã÷ Excel             31
Á.Àëòàíõ¿¿                                     Òîîöîí áîäîã÷ Excel10. Í¿äèéã õýâæ¿¿ëýõ (¿ðãýëæëýë)     Format Cells öîíõíû...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel     Õýä õýäýí í¿äèéã íýãòãýæ íýã í¿ä áîëãîõ øààðäëàãà ãàð...
Á.Àëòàíõ¿¿                                     Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÝíý ñàìáàð íü Presets, Border (Õ¿ðýý), Line (Øóãàì) ãýñý...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel     Äýýðõ çóðàãò, B2 í¿äíèé òîä õàð õ¿ðýý áîë í¿ä ñîíãîãä...
Á.Àëòàíõ¿¿                                    Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÆèøýý íü B3 í¿äèéã øàð ºíãºòýé áîëãî¸ ãýâýë Color (ªíãº) ...
Á.Àëòàíõ¿¿                                     Òîîöîí áîäîã÷ Excel11. Àæëûí äýâòðèéã øèíýýð ¿¿ñãýõ, õàäãàëàõ,õààõ, íýýõ   ...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÈéíõ¿¿ øèíýýð ¿¿ñãýñýí äýâòýð ÷èíü book2 ãýñýí íýðòýé áàéõ...
Á.Àëòàíõ¿¿                                     Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÖîíõíû ç¿¿í äýýä òàëûí Save in (Õààíà õàäãàëàõ) õýñýãò ì...
Á.Àëòàíõ¿¿                                  Òîîöîí áîäîã÷ Excelõàðèëöàõ öîíõ ãàð÷ èðýõã¿é. Èéì òîõèîëäîëä SAVE AS… êîìàíäû...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÝíý öîíõ íü ôàéëä õèéñýí ººð÷ëºëò, çàñâàðûã õàäãàëàõ ýñýõè...
Á.Àëòàíõ¿¿                                    Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÖîíõíû á¿òýö åðºíõèé人 Save As öîíõíûõòîé àäèë þì. Òóõàé...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel12. Àæëûí õóóäàñ øèíýýð ¿¿ñãýõ, óñòãàõ, íýðîíîîõ     Òóõàé...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel   Ýíä, çóðàãò ¿ç¿¿ëñíèé äàãóó, General ñàìáàðààñ Workshee...
Á.Àëòàíõ¿¿                                    Òîîöîí áîäîã÷ Excel2. Õóóäñûí íýð äýýð õóëãàíû çààã÷èéã äýýð àâ÷èð÷, áàðóóí ...
Á.Àëòàíõ¿¿                                    Òîîöîí áîäîã÷ Excelãýñýí àðãóóäûí àëü íýãèéã ã¿éöýòãýõýä õóóäñûí íýð èäýâõæè...
Á.Àëòàíõ¿¿                                            Òîîöîí áîäîã÷ Excel13. Òîìú¸î áîäóóëàõ: Îïåðàòîðóóä     Áèä ºìíºõ á¿...
Á.Àëòàíõ¿¿                                         Òîîöîí áîäîã÷ Excelãýõ ìýò. Çýðýãò äýâø¿¿ëýõ áîëâîë:Ýñâýë ç¿ãýýð ë 4*4*...
Á.Àëòàíõ¿¿                                                  Òîîöîí áîäîã÷ Excel     Excel-ä åð人 ãàíöõàí òåêñò îïåðàòîð á...
Á.Àëòàíõ¿¿                                      Òîîöîí áîäîã÷ Exceláèåëýãäýõ àæýý. Õàðèí äóãóé õààëòûí ( () ) äîòîð áè÷ñýí...
Á.Àëòàíõ¿¿                                          Òîîöîí áîäîã÷ Excel14. Òîìú¸î áîäóóëàõ: Õàÿã àøèãëàõ     Áèä Excel äýý...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel     Çóðãààñ õàðàõàä, B5 í¿äýíä m -èéí óòãà, C5 í¿äýíä Äýë...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excelí¿äýíä îðøèõ òîìú¸îíóóä àâòîìàòààð áîäîãäîæ, øèíý óòãà ãàð...
Á.Àëòàíõ¿¿                                      Òîîöîí áîäîã÷ Excel15. Òîìú¸î õóâèëàõ: COPY+PASTE, AUTOFILL      Àæëûí õóó...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ Excel2. B5 í¿äèéã ñîíãîîä COPY õèéíý:3. B6:B14 ìóæèéã ñîíãîìîãö...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÈéì õóâüñàã÷ õàÿãèéí òóõàé äàðààãèéí á¿ëýãò äýëãýðýíã¿é ºã...
Á.Àëòàíõ¿¿                                   Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÁèä B6:B14 áîëîí Ñ5:Ñ14 í¿äèéã AUTOFILL õèéí áºãëºõ ¸ñòîé....
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Excel
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Excel

966

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
966
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
24
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Excel"

  1. 1. ÀãóóëãàËåêö:0. Ò¿¿õ1. Ïðîãðàìûã àæèëëóóëàõ2. ¯íäñýí öîíõíû á¿òýö3. Í¿ä áà ìóæèéí õàÿã4. Í¿ä áà ìóæèéã èäýâõæ¿¿ëýõ5. Àæëûí õóóäñàíä ìýäýýëýë îðóóëàõ, àðèëãàõ, çàñâàðëàõ6. Í¿ä áà ìóæ èäýâõæ¿¿ëýõýä Íýðèéí õàéðöàã àøèãëàõ7. ̺ð áà áàãàíà èäýâõæ¿¿ëýõ, òýäãýýðèéí ºíäºð áà ºðãºíèéã ººð÷ëºõ8. Àæëûí õóóäñàíä àãóóëàãäàõ ìýäýýëëèéã õóóëàõ, 纺õ9. Í¿ä õýâæ¿¿ëýõ10. Í¿ä õýâæ¿¿ëýõ (¿ðãýëæëýë)11. Àæëûí äýâòðèéã øèíýýð ¿¿ñãýõ, õàäãàëàõ, õààõ, íýýõ12. Àæëûí õóóäàñ øèíýýð ¿¿ñãýõ, óñòãàõ, íýð îíîîõ13. Òîìú¸î áîäóóëàõ: Îïåðàòîðóóä14. Òîìú¸î áîäóóëàõ: Õàÿã àøèãëàõ15. Òîìú¸î õóâèëàõ: COPY+PASTE, AUTOFILL16. Òîìú¸î õóâèëàõ: Õàðüöàíãóé áà ¿íýìëýõ¿é õàÿã17. AUTOFILL àøèãëàí öóâàà ¿¿ñãýõ18. Ôóíêö õýðýãëýõ19. Ôóíêöûí ñàí20. Çàðèì ôóíêöóóä21. ªãºãäëèéí ãðàôèê ä¿ðñëýë22. Äàâõàð ãðàôèê áàéãóóëàõ23. 3 õýìæýýñò ãðàôèê áàéãóóëàõÄàñãàëóóä:1. Á¿ëýã 1-122. Á¿ëýã 13-203. Á¿ëýã 21-224. Á¿ëýã 23
  2. 2. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÎðøèë Ýíýõ¿¿ ïðîãðàìûã ñîíèðõîí, ñóäàëæ ýõëýæ áóé òàíäáàÿðëàëàà. Excel íü ºðãºí õýðýãëýýíèé Microsoft Office áàãö ïðîãðàìõàíãàìæèéí á¿ðäýëä îðäîã, spreadsheet áóþó õ¿ñíýãòýí ìýäýýëýëáîëîâñðóóëàõ çîðèóëàëòòàé, Windows ¿éëäëèéí ñèñòåìèéí ïðîãðàìþì. Êîìïüþòåðòýé õàðüöàã÷ õ¿í á¿ð, Excel ïðîãðàìûã ýäèéí çàñàã,ñàíõ¿¿ãèéí ìàòåìàòèê òîîöîî õèéõýä àøèãëàäàã ãýäãèéã ìýäýõ áàéõ.Èéì òºðëèéí ¿éë àæèëëàãààíä çîðèóëàãäñàí ïðîãðàì õàíãàìæóóäûíçàõ çýýëèéí áàðàã 90%-èéã ºíººäºð Excel äàíãààðàà ýçýãíýæ áàéíà.Òýãâýë Excel áîë áàñ ôèçèê, ìàòåìàòèê çýðýã øèíæëýõ óõààíûñàëáàðò áîëîí èíæåíåðèéí òîîöîîíä õýðýãëýõýä òóí òîõèðîìæòîéõ¿÷èðõýã ïðîãðàì õàíãàìæ þì ãýäãèéã õýëýõ õýðýãòýé. Óã ïðîãðàìûãèéíõ¿¿ ¿íý öýíýòýé áîëãîæ áóé ç¿éëñ íü ò¿ðãýí øóóðõàé òîîöîîõèéäýã, ºãºãäëèéí ãðàôèê ä¿ðñëýëèéã áàéãóóëàõ ºðãºíáîëîìæóóäòàé, îëîí òîîíû äîòîîä (built-in) ôóíêöóóä, ïðîãðàì÷ëàõñèñòåì (VBA) ãýõ ìýòèéã àãóóëñàí, ºãºãäëèéí ñàíòàé õàðüöàæàæèëëàõ ÷àäâàðòàé áàéäàã çýðýã îëîí ¿ç¿¿ëýëò þì. Ìèíèé áèå óã ëåêöèéã íýã òàëààñ õýðýãëýýíèé Excel õýìýýõïðîãðàìûí òóõàé íýãò íýãýíã¿é òîî÷ñîí, õýäýí çóóí õóóäàñòàé, á¿ðýíõýìæýýíèé ãàðûí àâëàãà (user’s guide õýìýýãäýã÷), íºãºº òàëààñôèçèê, ìàòåìàòèêèéí òîìú¸î, áîäëîãîîð ä¿¿ðñýí óéòãàðòàé ñóðàõáè÷èã áîëãîõ çîðèëãî îãòõîí ÷ òàâèàã¿é áîëíî. Òèéì “íýâòýðõèéòîëü” çîõèîäîã íü ÷ áè áèø ýý. Ãýõäýý ë òàíû õýìæ¿¿ðýýð ëåêöèéíìàòåðèàë ìààíü çóçààí, çàëõìààð ñàíàãäàæ áàéãàà áîë õ¿ëöýë º÷üå.Ýíý ìàòåðèàëààñ îþóòàí òà Excel ïðîãðàìûí òàëààðõ çºâõºí ¿íäñýíîéëãîëòûã áîëîí ò¿¿í äýýð ôèçèê, ìàòåìàòèê, èíæåíåðèéí òîîöîî,áîëîâñðóóëàëò õýðõýí õèéõ òóõàé òîâ÷ ìýäýýëëèéã àâàõ áîëíî. Ëåêöèéã áàðèàä êîìïüþòåðûí àðä ñóóõûí ºìíº òàêîìïüþòåðûí òóõàé åðºíõèé òºñººëºë, Windows ¿éëäëèéí ñèñòåì áàõýðýãëýýíèé áóñàä ïðîãðàì äýýð àæèëëàõ ÷àäâàð áîëîí ôèçèê,ìàòåìàòèêèéí ñóóðü îéëãîëòûã ýçýìøñýí áàéâàë çîõèìæòîé. 1
  3. 3. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel0. Ò¿¿õ Õýðýãëýýíèé ïðîãðàì õàíãàìæóóäûã òºðºë, çîðèóëàëòààð íüõóâààæ ¿çâýë Excel ïðîãðàì íü spreadsheet áóþó ýëåêòðîí õ¿ñíýãòãýñýí àíãèëàëä îðíî. Ýëåêòðîí õ¿ñíýãò¿¿äèéí ò¿¿õ 1970-ààä îíû ñ¿¿ëýýñ ýõëýëòýé.1978 îíä Äýí Áðèêëèí (Dan Bricklin), Áîá Ôðýíêñòîí (Bob Frankston)íàð õàìãèéí àíõíû spreadsheet ïðîãðàì áîëîõ VisiCalc-èéã çîõèîñîíáàéíà. Òýð ¿åä îäîîãèéíõ øèã ïåðñîíàë êîìïüþòåðóóä (PC) ºðãºíõýðýãëýýíä ãàðààã¿é áàéñàí òóë. VisiCalc íü Apple II õýìýýõ æèæèãêîìïüþòåðò çîðèóëàãäñàí áàéæýý. ¯¿íýýñ íýã èõ óäàëã¿é ººð íýãýëåêòðîí õ¿ñíýãò áîëîõ SuperCalc ïðîãðàìûã Sorcin êîìïàíèàñãàðãàñàí áàéíà. 1981 îíä IBM êîðïîðàöè àíõíû ãýæ õýëæ áîëîõ ïåðñîíàëêîìïüþòåðûã (IBM PC) õóäàëäààíä ãàðãàëàà. Òýð äàðóé ò¿¿íäçîðèóëñàí VisiCalc-èéí õóâèëáàð á¿òýýãäýâ. ̺í SuperCalc-èéíõóâèëáàð ÷ ãàðñàí áàéíà. ªíººãèéí Excel-òýé õàðüöóóëàõàä VisiCalc áîëîí SuperCalc íüìàø “ò¿¿õèé” ïðîãðàìóóä áîëîâ÷ òóõàéí öàã ¿åäýý ¿íýõýýð øèíýëýãç¿éë áàéæ, ñàíõ¿¿ á¿ðòãýëèéí òºâºãòýé õºäºëìºðèéã õºíãºâ÷ëºõ ¿éëõýðýãò õóâü íýìðýý õàíãàëòòàé îðóóëñíààð õýðýãëýã÷äèéí òàëàðõëûãõ¿ëýýæ ÷àäñàí þì. 1983 îíä ÀÍÓ-ûí Lotus Development Corporation êîìïàíèéíÌèò÷ Êýéïîð (Mitch Kapor), Æîíàòàí Ñàõñ (Jonathan Sachs) íàð Lotus1-2-3 õýìýýõ spreadsheet ïðîãðàìûã ãàðãàñàí íü òýð äîðîî ìàø èõàìæèëòûã îëæ, ýëåêòðîí õ¿ñíýãòèéí õºãæëèéí ò¿¿õýíä áàñ íýã øèíýàëõàì áîëîâ. Õ¿ñíýãòýí ìýäýýëýë áîëîâñðóóëàõ õ¿÷èðõýã ñèñòåìèéãõÿëáàð ãðàôèê ä¿ðñëýë õèéõýýñ ãàäíà ìýäýýëëèéí ñàíòàé (database)àæèëëàäàã áàãà çýðýã àæèëëàäàã áîëãîæ ºãñºí íü Lotus 1-2-3ïðîãðàìûí îíöãîé äàâóó òàëóóä áàéæýý. ¯¿íýýñ õîéø, 1990 îíûãõ¿ðòýë Lotus 1-2-3 ïðîãðàìûí õýä õýäýí õóâèëáàð ãàðñàí áàéâ. 1990îíä Microsoft êîðïîðàöè Windows 3.0 ¿éëäëèéí ñèñòåìèéãõóäàëäààíä ãàðãàñàí. Òóéëûí áîëîâñðîíãóé èíòåðôåéñòýé ó÷ðààñWindows ñèñòåì äàðóé õýðýãëýã÷äèéí ñîíèðõëûã ººðòºº òàòàæ÷àäñàí þì. Òèéìýýñ ýíý øèíý ¿éëäëèéí ñèñòåìä çîðèóëñàíýëåêòðîí õ¿ñíýãò¿¿ä ãàðàõ áîëñîí áàéíà. Ãýñýí ÷ Lotus-ûí çîõèîã÷èäWindows-ò çîðèóëñàí õóâèëáàð ãàðãàõûã ÿàðàõã¿é áàéñààð äºíãºæ1991 îíä ë àíõíûõûã íü õóäàëäààíä ãàðãàæýý. 1994 îí ãýõýäWindows-ò çîðèóëñàí Lotus 1-2-3-ûí 4 äýõü õóâèëáàð ãàðñàí áàéâ.1995 îíä IBM êîìïàíè Lotus Development Corporation-ûã õóäàëäàíàâñíû äàðàà äàõèí õî¸ð õóâèëáàð ãàðãàñàí áîëîâ÷ òóõàéí ¿åäWindows-ò çîðèóëñàí Microsoft Excel ïðîãðàì çàõ çýýëä íýãýíò õ¿÷ò¿ðýí îðæ èðæ, õóäàëäààíû ýðãýëòýíä äàâàìãàéëàõ áîëñîí áàéëàà. 2
  4. 4. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel¯¿íýýñ õîéøèõ õóãàöààíä Excel ïðîãðàì íü çàõ çýýëýýñ Lotus 1-2-3spreadsheet-èéã ÿìàãò ë øàõàæ áàéãàà þì. ªíººäºð Lotus 1-2-3ïðîãðàì “¹1” áàéõàà àëü õýäèéí àëäàæ, äýä áàéðàíä “ñóóæ” áàéíà. 1989 îíîîñ Borland êîìïàíè Quattro Pro õýìýýõ ýëåêòðîíõ¿ñíýãòèéã ãàðãàæ ýõýëñýí áàéíà. Ýíý spreadsheet íü ººðèéí íººö,áîëîìæ, õ¿÷ ÷àäëààðàà áàñ ë õýðýãëýã÷äèéí òàëàðõëûã õ¿ëýýñýí þì.1992 îíä Windows ¿éëäëèéí ñèñòåìä çîðèóëñàí àíõíû õóâèëáàð íüãàðñàí áàéíà. 1994 îíä Quattro Pro-èéí ýðõèéã Novell êîìïàíèõóäàëäàí àâ÷ 6 äàõü õóâèëáàðûã ãàðãàæýý. 1996 îíä CorelCorporation êîìïàíè Quattro Pro-ã õóäàëäàí àâñàí þì. 2002 îíûáàéäëààð Quattro Pro 9 ãýñýí õóâèëáàð ãàðñàí áàéíà. ªíººäºð,ýëåêòðîí õ¿ñíýãò¿¿äèéí çàõ çýýëä ýíý ïðîãðàì ãóðàâäóãààð áàéðûãáàòòàé ýçýëäýã àæýý. ßã ë Lotus-èéí àäèëààð, ¿éëäâýðëýã÷èä íüWindows ñèñòåì ð¿¿ øèëæèõèéã ÿàðàõã¿é öàã àëäñàí çýðýã ¿íäñýíøàëòãààíààð ýíý ïðîãðàì ìºí ë Excel-ä áàéð ñóóðèà àëäñàí ãýæìýðãýæèëòí¿¿ä ¿çäýã. ªíººãèéí “¹1” ýëåêòðîí õ¿ñíýãò áîëîõ, Windows ñèñòåìäçîðèóëàãäñàí Excel (Excel for Windows) ïðîãðàìûí ººðèéíõ íü“íàìòàð” õýçýýíýýñ ýõýëñýí áý? Ýíý òàëààðõ òîâ÷ ìýäýýëëèéãäàðààõ õ¿ñíýãòýíä õàðóóëëàà. Õóâèëáàð Ãàðñàí îí Òàéëáàð 1 1985 Àíõíû õóâèëáàð. Macintosh òºðëèéí êîìïüþòåðò çîðèóëàãäñàí. 2 1987 Windows-ò çîðèóëñàí àíõíû õóâèëáàð áîëîâ÷ 1985 îíû õóâèëáàðòàé íü õàìààðóóëàí “2” ãýæ äóãààðëàñàí. 3 1990 Õýðýãñëèéí ñàìáàð, çóðãèéí õýðýãñë¿¿ä, add-ins áóþó íýìýëò¿¿ä, 3 õýìæýýñò (3D) ÷àðòóóä áîëîí áóñàä îëîí øèíý ç¿éëñ íýìýãäñýí. 4 1992 Õýðýãëýã÷äèéí òàíèë áîëæ ýõýëñýí àíõíû õóâèëáàð. Ìàø îëîí øèíý÷ëýëèéã àãóóëñàí. 5 1993 Àíõíû á¿ðýí õýìæýýíèé òîì õóâèëáàð. Îëîí õóóäàñòàé àæëûí äýâòýð, VBA ïðîãðàì÷ëàë ãýõ ìýò íýìýãäñýí. 3
  5. 5. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel 7 1995 Excel 95 õýìýýãäýã÷ õóâèëáàð. Àíõíû 32- áèòèéí Excel. 8 1997 Excel 97 õýìýýãäýã÷ õóâèëáàð. VBA-èéí øèíý èíòåðôåéñ, UserForm, Data Validation áóþó ªãºãäëèéí çîõèöóóëàëò áîëîí áóñàä îëîí øèíý ç¿éëñ íýìýãäñýí. 9 1999 Excel 2000 õýìýýãäýã÷ õóâèëáàð. HTML ôîðìàòòàé àæèëëàõ, áàãòààìæ èõòýé çàâñðûí ñàíàõ îé áóþó Clipboard, Pivot ÷àðò, “ìýäðýìòãèé” user form ãýõ ìýò íýìýãäñýí. 10 2001 Excel 2002 õýìýýãäýã÷ õóâèëáàð. Office XP áàãöûí á¿ðäýëä îðíî. Ìàø îëîí øèíý ç¿éëñèéã àãóóëñàí áîëîâ÷ èõýíõ õýðýãëýã÷äýä îíö à÷ õîëáîãäîëã¿é. Õàìãèéí äàæã¿é øèíý÷ëýë íü, ïðîãðàì õ¿÷ýýð òºãñºæ, òà õèéñýí àæëàà õàäãàëæ ÷àäàëã¿é àëäñàí òîõèîëäîëä ñýðãýýæ ãàðãàõ ÷àäâàð áóþó AutoRecovery áîëîâ óó. 11 2003 Microsft Office Excel 2003 õýìýýãäýã÷ õóâèëáàð. Çàðèì íýã øèíý ç¿éëòýé, åðºíõèé人 áîë 2002 ãýñýí ¿ã. 4
  6. 6. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel1. Ïðîãðàìûã àæèëëóóëàõ Excel ïðîãðàìûã äàðààõ 2 ÿíçààð äóóäàí, à÷ààëæ áîëíî. ¯¿íä:1. START/PROGRAMS/MICROSOFT EXCEL ãýñýí ¿éëäëèéã õèéíý:2. START/RUN… ãýñýí ¿éëäëèéã õèéãýýä, ãàð÷ èðñýí RUN öîíõîíä “excel” ãýæ áè÷ýýä OK òîâ÷èéã äàðíà: Òýãýõýä äýëãýöýíä ôëýø-öîíõ (flash window) õýìýýí íýðëýãäýõäàðààõ öîíõ õýñýã çóóð ¿çýãäýíý: 5
  7. 7. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel Òýãýýä Excel ïðîãðàìûí ¿íäñýí öîíõ ãàð÷ èðíý. 6
  8. 8. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel2. ¯íäñýí öîíõíû á¿òýö Èéíõ¿¿ íýýãäýí ãàð÷ èðñýí öîíõ áîë òàíû àæèëëàõ ¿íäñýíîð÷èí þì. Ýíý öîíõíû á¿òöèéã òîâ÷ òàéëáàðëàÿ. Öîíõíû õàìãèéí äýýä õýñýãò Title Bar (Ãàð÷ãèéí ìºð)áàéðëàíà: Ãàð÷ãèéí ìºðèéí ç¿¿í çàõàä ïðîãðàìûí íýð (Microsoft Excel)ãàðñàí áàéíà. Äàðàà íü, òóõàéí àãøèíä íýýãäñýí áàéãàà Excel-èéíàæëûí ôàéë áóþó workbook-èéí (àæëûí äýâòðèéí) íýð áàéðëàíà.Ìàíàé òîõèîëäîëä book1 ãýñýí íýðòýé àæëûí äýâòýð øèíýýð ¿¿ñ÷ýý.Ãàð÷ãèéí ìºðèéí áàðóóí çàõàä, Minimize (¿íäñýí öîíõûã õóìèõçîðèóëàëòòàé), Restore/Maximize (¿íäñýí öîíõûã õàãàñ áóþó á¿òýíäýëãýõ çîðèóëàëòòàé), Close (¿íäñýí öîíõûã õààõ çîðèóëàëòòàé)ãýñýí òîâ÷íóóä ç¿¿í ãàð òàëààñ ýõýëæ áàéðëàíà. Ãàð÷ãèéí ìºðèéí äîîä òàëä Menu Bar (Öýñèéí ìºð) áàéíà: 7
  9. 9. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel Ò¿¿íèé ç¿¿í òàëä ïðîãðàìûí ¿íäñýí öýñ îðøèíî. Ò¿¿íèéäýýã¿¿ð õóëãàíû çààã÷èéã ã¿éëãýõýä öýñ áîëãîí òîâîéí àíèâ÷èæáàéõûã òà àíçààðàõ áîëíî. Excel-èéí á¿õ êîìàíäóóä, ôóíêöóóä ýíäõóâààãäàí áàéðëàñàí áàéäàã. Õàðèí öýñèéí ìºðèéí áàðóóí òàëäîðøèõ Minimize, Restore/Maximize, Close òîâ÷íóóä áîë àæëûíäýâòðèéí öîíõòîé õàðüöàíà. Öýñèéí ìºðèéí äîîä òàëä Toolbars (Õýðýãñëèéí ìºð¿¿ä)áàéðëàíà. Äýýã¿¿ð íü õóëãàíû çààã÷èéã ã¿éëãýõýä, ò¿¿íèéãá¿ðä¿¿ëýã÷ õýñã¿¿ä òîâîéí àíèâ÷èæ áàéõûã òà àíçààðàõ áîëíî. Ýíä,õýðýãëýã÷èéí õºäºëìºðèéã õºíãºâ÷ëºõ çîðèëãîîð, ºðãºí õýðýãëýãääýãêîìàíäóóäûã òîâ÷ õýëáýðýýð áàéðëóóëñàí áàéäàã: Àãóóëæ áóé õýðýãñë¿¿äýýñýý õàìààðààä îëîí òºðëèéíõýðýãñëèéí ìºð áàéäãààñ èõýâ÷ëýí õî¸ð þì óó ãóðàâ íü èäýâõòýé,áóñàä íü èäýâõã¿é (íóóãäìàë) áàéäàã. Äýýðõ çóðàãò ¿ç¿¿ëñíýýð áîëStandard (Còàíäàðò) áà Formatting (Õýâæ¿¿ëýõ) ãýñýí õýðýãñëèéíìºð¿¿ä èäýâõèææýý. ¯íäñýí öýñíýýñ VIEW/TOOLBARS ¿éëäëèéãõèéãýýä ¿¿íèéã ìýäýæ áîëíî (óðäàà òýìäýãëýãäñýí áàéãàà íüèäýâõòýé õýðýãñëèéí ìºð¿¿ä): Õýðýãëýã÷ ººðèéí õ¿ññýíýýð õýðýãñëèéí ìºð¿¿äèéí õàðàãäàõáàéäëûã ººð÷ëºõ, ººðººð õýëáýë õýðýãñëèéí ìºð íýìýæ ãàðãàõ, þìóó èäýâõæñýí áàéãààã íóóõ áîëîìæòîé íü çóðãààñ áàñ õàðàãäàæáàéíà. Õýðýãñëèéí ìºðèéí äîîä òàëä Name Box (Íýðèéí õàéðöàã) áàFormula Bar (Òîìú¸îíû ìºð) õýìýýí íýðëýãäýõ õî¸ð ýëåìåíòáàéðëàíà: 8
  10. 10. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel Çóðàã äýýð, ç¿¿í òàëä óëààíààð òýìäýãëýí õàðóóëñàí íü íýðèéíõàéðöàã, áàðóóí òàëûíõ íü òîìú¸îíû ìºð þì. Ýäãýýð íü ÿìàðçîðèóëàëòòàé áîëîõûã õîéíî ¿çíý. ¯íäñýí öîíõíû ¿ëäñýí õýñãèéã àæëûí äýâòðèéí îðîí çàé ýçýëæáàéíà. Àæëûí äýâòýð íü õýä õýäýí worksheet áóþó àæëûí õóóäñààñòîãòîíî. Õóóäñóóä Sheet1, Sheet2, Sheet3… ãýõ ìýò íýðòýé áàéíà.Õ¿ñâýë õóóäñûí òîîã íýìæ áîëíî. Áàñ õàñàæ áîëíî. Òóõàéí ìº÷èäíýã õóóäàñ ë äýëãýãäñýí áóþó èäýâõæñýí áàéíà: Äýýðõ çóðàã äýýð áîë Sheet1 õóóäàñ èäýâõòýé áàéíà. ªºðõóóäàñ äýëãýõèéí òóëä ò¿¿íèé íýð äýýð äàðàõ õýðýãòýé. Àæëûí õóóäàñ ãýäýã íü A, B, C, D, E,… ãýõ ìýò äóãààðëàãäñàícolumn (áàãàíà), 1, 2, 3, 4, 5,… ãýõ ìýò äóãààðëàãäñàí row áóþóìºðººñ òîãòîõ ýëåêòðîí õ¿ñíýãò áîëîõ íü ºìíºõ çóðãààñ õàðàãäàæáàéíà. ̺ð, áàãàíûí òîî õàðãàëçàí 65536, 256 áàéíà. Äîîðõ çóðàãò,ìºð áà áàãàíûã òýìäýãëýí õàðóóëàâ. Ýíäýýñ, Excel-ýýð áîëîâñðóóëàõ ìýäýýëëèéã òà õ¿ñíýãòýíõýëáýðýýð îðóóëàõ ¸ñòîé ãýñýí õàìãèéí ÷óõàë îéëãîëòûã áèäìýäýæ àâíà. Àæëûí õóóäñûã á¿ðä¿¿ëýã÷ õ¿ñíýãòèéí ýëåìåíòèéã cell (í¿ä)ãýäýã. Äàðààõ çóðàãò äóðûí õî¸ð í¿äèéã óëààíààð òýìäýãëýæ 9
  11. 11. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excelõàðóóëàâ. Òèéìýýñ íýã àæëûí õóóäàñ íèéò 256*65536 øèðõýã í¿äíýýñòîãòîõ íü ýý. Í¿ä èäýâõòýé áà èäýâõã¿é õî¸ð òºëºâò îðøèíî. Òóõàéí àãøèíäñîíãîãäñîí áàéãàà ººðººð õýëáýë êóðñîð î÷èæ áàéðëàñàí í¿äèéãactive cell (èäýâõòýé í¿ä) ãýäýã. Äýýðõ çóðàãò, àæëûí õóóäñûíõàìãèéí ç¿¿í äýýä áóëàíãèéí í¿ä èäýâõæñýí áàéíà. Ãàðààñìýäýýëëèéã çºâõºí èäýâõòýé í¿äýíä îðóóëàõ áîëîìæòîé. Òýãø ºíöºãò õýëáýðòýé äàðààëñàí á¿ëýã í¿äí¿¿äèéã range(ìóæ) õýìýýí íýðèéäíý. Áîëîìæèò õàìãèéí òîì ìóæ áîë àæëûíõóóäàñ ººðºº áàéíà. 10
  12. 12. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel3. Í¿ä áà ìóæèéí õàÿã Í¿ä áîëãîí ººðèéí ãýñýí reference áóþó õàÿãààðòîäîðõîéëîãäîíî. Excel, àëèâàà í¿äòýé çºâõºí ò¿¿íèé õàÿãààðõàðüöäàã. Õàÿã ãýäýã íü òóõàéí í¿äíèé ìºð, áàãàíûí äóãààð þì.Õàÿãèéã òîäîðõîéëîõäîî áàãàíûí äóãààðûã ýõýíä, ìºðèéí äóãààðûãàðä íü íèéë¿¿ëæ áè÷äýã. Òóõàéëáàë ºìíºõ çóðàãò òýìäýãëýæ¿ç¿¿ëñýí èäýâõòýé áà èäýâõã¿é í¿äí¿¿äèéí õàÿã õàðãàëçàí A1 áà C5áàéíà. Í¿äíèé õàÿãèéã áàñ äàðààõ áàéäëààð àíãèëäàã. ¯¿íä:1. Relative reference (õàðüöàíãóé õàÿã), æèøýýëáýë: À1, Ñ5, Å9.2. Absolute reference (¿íýìëýõ¿é õàÿã), æèøýýëáýë: $À$1, $Ñ$5, $Å$9.3. Mixed reference (íèéëìýë õàÿã), æèøýýëáýë: À$1, $Ñ5, $Å9. ̺ð áóþó áàãàíûí äóãààðûí ºìíº $ òýìäýã òàâüñíààð èéíõ¿¿õàÿãèéí òºðëèéã ººð÷èëæ áîëîõ àæýý. Ýäãýýð íü õîîðîíäîî ÿìàðÿëãààòàé áîëîõûã õîéíî ¿çíý. Ìóæèéã áàñ ë õàÿãààð òîäîðõîéëíî. Ìóæèéí õàÿã íü ò¿¿íèéýñðýã áóëàíãóóäûí í¿äí¿¿äèéí õàÿãààð èëýðõèéëýãääýã. Ãýõäýýèõýâ÷ëýí ç¿¿í äýýä áóëàíãèéí í¿äíèé õàÿãèéã áè÷ýýä òîäîðõîéëîõöýã (:) òàâüæ, áàðóóí äîîä áóëàíãèéí í¿äíèé õàÿãèéã áè÷äýã.Òóõàéëáàë, äîîðõ çóðàãò, A áàãàíûí òîî àãóóëñàí òàâàí í¿äèéãõàìàðñàí ìóæèéí õàÿã A2:A6 áîëîõ áîë õàæóó òàëä íü, òîî àãóóëñàí18 í¿äèéã õàìàðñàí ìóæèéí õàÿã C2:E7 áàéíà. 11
  13. 13. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel4. Í¿ä áà ìóæèéã èäýâõæ¿¿ëýõ Ãàðààñ ìýäýýëëèéã (ºãºãäëèéã) çºâõºí èäýâõòýé í¿äýíäîðóóëàõ áîëîìæòîé ãýäãèéã ºìíº äóðäñàí. Ñîíãîãäñîí í¿ä ãàäóóðààõàð õ¿ðýýòýé áîëäãèéã áèä ìýäýæ àâñàí. Àëü íýã í¿äèéã ñîíãîõûíòóëä äàðààõ àðãóóäûí àëü íýãèéã õýðýãëýæ áîëíî. ¯¿íä:1. Õóëãàíû çààã÷èéã ò¿¿í äýýð àâàà÷ààä íýã äàðàõ.2. Ãàðûí ←, ↑, →, ↓ òîâ÷íóóäûã àøèãëàí êóðñîðûã øèëæ¿¿ëýõ çàìààð òóõàéí í¿äèéã ñîíãîõ. Õàðèí ìóæ ñîíãîõûí òóëä õóëãàíû çààã÷èéã ò¿¿íèé àëü íýãáóëàíãèéí í¿äýíä àâàà÷èæ, õóëãàíû òîâ÷èéã íýã äàðààä, äàðñàíõýâýýð, ýñðýã òàëûí áóëàíãèéí í¿äýíä ÷èðæ àâ÷ðààä òàâèõ ¿éëäëèéãõèéíý. Èíãýõýä õàðãàëçàõ ìóæ ñîíãîãäîõ á¿õýëäýý áóäàãäñàí áàéõ áàýíý íü ìóæ ñîíãîãäñîíûã èëýðõèéëíý. Òóõàéëáàë äîîðõ çóðàãò A2:C7ìóæèéí ñîíãîëòûã õàðóóëàâ: Ìóæèéí ñîíãîëòûã òàñðàëòòàéãààð õèéæ áàñ áîëäîã, ººðººðõýëáýë íýã äîð õýä õýäýí ìóæèéã ñîíãîõ áîëîìæòîé. ¯¿íèéã õèéõäýýýõíèé ìóæèéã ñîíãîñíû äàðàà ãàðûí CTRL òîâ÷èéã äàðæ áàéãààä(òàâèëã¿éãýýð) áóñàä ìóæóóäûã èäýâõæ¿¿ëíý: Í¿ä áà ìóæ ñîíãîõ ººð íýã àðãûã õîéíî, 6-ð á¿ëýãò ¿çíý. Õýðýâ àæëûí õóóäñûã á¿õýëä íü ñîíãîõ øààðäëàãà ãàðâàëäîîðõ àðãóóäûí àëü íýãèéã õèéíý: 12
  14. 14. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel1. Êóðñîð àæëûí õóóäàñíû õààíà áàéãààãààñ ¿ë õàìààðàí ãàðààñ CTRL+A òîâ÷íû õîñëîëûã äàðíà.2. Äàðààõ çóðàã äýýð óëààíààð òýìäýãëýí ¿ç¿¿ëñýí ãàçàð õóëãàíû òîâ÷èéã äàðíà: Á¿õýëäýý ñîíãîãäñîí àæëûí õóóäàñ äàðààõ áàéäàëòàéõàðàãäàíà: 13
  15. 15. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel5. Àæëûí õóóäñàíä ìýäýýëýë îðóóëàõ, àðèëãàõ,çàñâàðëàõ Àæëûí õóóäàñ áîë àâàðãà òîì õ¿ñíýãò. Òèéìýýñ ººðñäèéíáîëîâñðóóëàõ ìýäýýëëèéã áèä àæëûí õóóäñàíä ìºí ë õ¿ñíýãò áîëãîæîðóóëàõ íü îéëãîìæòîé. Áèä ººðñäèéí áàéãóóëàõ õ¿ñíýãòèéã ýíãèéíõ¿ñíýãò áà òîîöîîëîõ õ¿ñíýãò õýìýýí õóâààæ ¿çíý. Ýíãèéí õ¿ñíýãò ãýæ ÿìàð íýã òîîöîî, áîëîâñðóóëàëò õèéõçîðèëãîã¿é áàéãóóëñàí õ¿ñíýãòèéã õýëíý. Õàðèí engineering tableáóþó òîîöîîëîõ õ¿ñíýãò õýìýýí ìîíãîë÷èëæ íýðëýæ áàéõõ¿ñíýãòèéí çîðèëãî èëýðõèé. Öààøèä áèä èõýâ÷ëýí òîîöîîëîõõ¿ñíýãòòýé àæèëëàõ áîëíî. Àæëûí õóóäàñíû í¿äýíä òà ¿íäñýíäýý äàðààõ 3 òºðëèéíìýäýýëëèéã îðóóëàõ áîëîìæòîé:1. Label áóþó Òåêñò ºãºãäºë.2. Value áóþó Òîîí ºãºãäºë.3. Formula áóþó Òîìú¸î. Òîîöîîëîõ õ¿ñíýãòèéí õóâüä òåêñò ºãºãäë¿¿ä íü ãîë òºëºâ,õ¿ñíýãòèéí ãàð÷èã õýëáýðýýð ÷ þì óó ýñâýë õ¿ñíýãòèéã õàðàõàäýíãèéí, îéëãîìæòîé áîëãîõ çîðèëãîîð õýðýãëýãäýíý. Èõýíõäýýèäýâõã¿é áóþó òîäîòãîë ìýäýýëýë áàéõ áîëíî. Òîîí ºãºãäºë íü á¿õýë, áóòàðõàé, ýåðýã, ñºðºã çýðýã á¿õòºðëèéí òîîíóóä, õóâü, ¿ëäýãäýë, îí ñàð ºäºð, öàã õóãàöàà ãýõ ìýòìýäýýëë¿¿ä áàéíà. Òîîöîîëîõ õ¿ñíýãòèéí õóâüä, èõýâ÷ëýí òîîöîî,¿éëäýëä îðîëöäîã áàéõ òóë èäýâõòýé ýëåìåíò íü áàéõ áîëíî. Òîìú¸î áîë ÿìàð íýã ¿éëäýë, òîîöîî õèéæ, õàðèó ãàðãàäàãèëýðõèéëýë þì. Èíãýõäýý òîîí ºãºãäë¿¿äèéã àøèãëàæ áîëíî.Òîîöîîëîõ õ¿ñíýãòèéí õàìãèéí ãîë ýëåìåíò áàéõ áîëíî. Òîìú¸îãîðóóëàõäàà óðä íü çààâàë = òýìäýã òàâèíà. Òèéìýýñ, = òýìäãýýðýõýëñýí ÿìàð ÷ èëýðõèéëëèéã Excel òîìú¸î ãýæ îéëãîõ áîëíîãýäãèéã àíõààðóóëúÿ. Ýíãèéí õ¿ñíýãò íü òåêñò áà òîîí ºãºãä뺺ñ á¿ðäýõ áîëòîîöîîëîõ õ¿ñíýãò íü òåêñò, òîîí, òîìú¸îí ºãºãäë¿¿äýýñ á¿ðäýõàæýý. Ìýäýýëëèéã îðóóëàõûí òóëä ÿàõ ¸ñòîé âý? ¯¿íèé òóëäºãºãä뺺 áè÷èæ äóóñààä, ENTER òîâ÷ äàðàõ õýðýãòýé. Òýãâýë òàíûáè÷ñýí ç¿éë òóõàéí í¿äýíä îðæ, õàðèí êóðñîð äàðààãèéí í¿äýíäøèëæñýí áàéíà. Õàðèí áè÷èæ áàéõäàà ESC òîâ÷ äàð÷èõâàë áè÷ñýíç¿éë ÷èíü àëãà áîëíî ãýäãèéã àíõààðóóëúÿ. Õýðýâ í¿äýíä òîìú¸îãàëäààã¿é, çºâ áè÷èæ îðóóëâàë, ò¿¿íèé õàðèó áóþó óòãà íü òóõàéíí¿äýíä ãàðàõ áîëíî. 14
  16. 16. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel Í¿äýíä (ìóæèä) àãóóëàãäàõ ìýäýýëëèéã ÿàæ àðèëãàõ (óñòãàõ)âý? Òóõàéí í¿äèéã (ìóæèéã) ñîíãîîä, äàðààõ 2 ¿éëäëèéí àëü íýãèéãõèéíý:1. Ãàðûí DEL (DELETE) òîâ÷èéã äàðíà.2. ¯íäñýí öýñíýýñ EDIT/CLEAR/CONTENTS êîìàíäûã ñîíãîíî: Í¿äýíä àãóóëàãäàõ ìýäýýëëèéã ÿàæ ººð÷ëºõ âý? Ìýäýýæ,ýõëýýä ò¿¿íèéã ñîíãîîä, àãóóëàãäàõ ìýäýýëëèéã àðèëãààä, øèíýýðáè÷èæ îðóóëæ áîëíî. Ãýõäýý õàìãèéí øóóðõàé àðãà áîë í¿äýýñîíãîìîãöîî øóóä øèíý ºãºãä뺺 áè÷èæ îðóóëàõ ÿâäàë þì. Í¿äýíä àãóóëàãäàõ ìýäýýëëèéã õýðõýí çàñâàðëàõ âý? ¯¿íèéºìíº äóðäñàí÷ëàí øóóä øèíýýð áè÷èæ îðóóëæ áîëîõ ë þì. Ãýòýëçàñâàðëàõ ºãºãäºë ÷èíü íýëýýí óðò, õàðèí òà çàâõºí º÷¿¿õýí õýñýãòíü çàñâàð õèéõ çîðèëãîòîé áîë ÿàõ âý? Á¿ãäèéã øèíýýð îðóóëíàãýõýýð öàã ãàðçàäñàí õýðýã áîëîõ áèç. Òèéìýýñ:1. Çàñâàð õèéõ í¿äýí äýýð õóëãàíû çààã÷èéã àâ÷ðààä 2 óäàà òîâøèõ2. Çàñâàð õèéõ í¿äýý ñîíãîîä ãàðûí F2 òîâ÷èéã äàðàõãýñýí 2 ¿éëäëèéí àëü íýãèéã õèéõ õýðýãòýé. 15
  17. 17. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel6. Í¿ä áà ìóæ èäýâõæ¿¿ëýõýä Íýðèéí õàéðöàãàøèãëàõ 2-ð á¿ëãèéí òºãñãºëä Íýðèéí õàéðöàã áà Òîìú¸îíû ìºðèéíòàëààð öóõàñ äóðäñàí áîë õàðèí 4-ð á¿ëýãò í¿ä áà ìóæèéã õýðõýíñîíãîõ òàëààð ºã¿¿ëñýí áèëýý. Òýãâýë îäîî, Íýðèéí õàéðöàãèéíòóñëàìæòàé í¿ä áà ìóæ ñîíãîõ òóõàé ÿðèëöúÿ. Äàðààõ çóðãèéã õàðöãààÿ: Çóðãààñ ¿çýõýä, òóõàéí àãøèíä èäýâõòýé áóþó ñîíãîãäñîíáàéãàà í¿äíèé õàÿã Íýðèéí õàéðöàãò õàðàãääàã áàéíà. Òýãâýë,Íýðèéí õàéðöàãíû òóñëàìæòàéãààð ìºí í¿ä ñîíãîæ áîëäîã áàéíà.¯¿íèé òóëä, õóëãàíû çààã÷ààð Íýðèéí õàéðöàãèéã ñîíãîîä,èäýâõæ¿¿ëýõ í¿äíèéõýý õàÿãèéã áè÷èæ ºãººä ENTER òîâ÷ äàðíà. Ìóæ ñîíãîõ íü åðºíõèé人 í¿ä ñîíãîõòîé àäèëõàí áºãººäÍýðèéí õàéðöàãò ìóæèéí õàÿãèéã áè÷èæ ºãººä ENTER äàðàõàäõàíãàëòòàé. Æèøýý íü B4:C7 ìóæèéã õýðõýí ñîíãîñíûã äàðààõçóðãóóäàä õàðóóëàâ: Äàðààõ àñóóëò òàíû ñîíèðõëûã òàòàæ áîëîõ þì. Í¿ä áèø õàðèíìóæ ñîíãîãäñîí áàéãàà òîõèîëäîëä Íýðèéí õàéðöàãò þó ãàðàõ âý?Èéì òîõèîëäîëä:1. Õýðýâ ñîíãîëòûã õóëãàíû òóñëàìæòàé õèéñýí áîë èäýâõæ¿¿ëýí, ÷èðæ ýõýëñýí áóëàíãèéí í¿äíèé õàÿã2. Õýðýâ ñîíãîëòûã Íýðèéí õàéðöãèéí òóñëàìæòàé õèéñýí áîë ìóæèéí ç¿¿í äýýä áóëàíãèéí í¿äíèé õàÿã 16
  18. 18. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excelòóñ òóñ Íýðèéí õàéðöàãò ãàðñàí áàéõ áîëíî. Äýýðõ çóðàãò, ìóæèéíñîíãîëòûã 2-ð àðãààð õèéñýí ó÷ðààñ ò¿¿íèé ç¿¿í äýýä áóëàíãèéíí¿äíèé õàÿã B4 Íýðèéí õàéðöàãò õàðàãäàæ áàéíà. Õýä õýäýí ìóæèéã çýðýã ñîíãîõûí òóëä òóñ á¿ðèéí õàÿãèéãòàñëàëûí òýìäãýýð òóñãààðëàí áè÷ýýä ENTER äàðíà. Äîîðõ çóðàãòA1:B4 áà D2:D7 ìóæóóäûã èäýâõæ¿¿ëæ áàéíà: 17
  19. 19. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel7. Áàãàíà áà ìºðèéã èäýâõæ¿¿ëýõ, òýäãýýðèéíºðãºí áà ºíäºðèéã ººð÷ëºõ Àæëûí õóóäñàíä õ¿ñíýãò õèéæ áàéõ ÿâöàä áàãàíà ýñâýë ìºðèéãá¿õýëä íü èäýâõæ¿¿ëýõ øààðäëàãà ãàð÷ áîëîõ þì. Ýíý òîõèîëäîëäÿàõ âý? Ìýäýýæ, ºìíºõ á¿ëýãò äóðäñàí÷ëàí Íýðèéí õàéðöàã àøèãëàæáîëíî. Ýñâýë á¿ð, õóëãàíû òîâ÷èéã äàðààä 256 áàãàíà þì óó 65536ìºð í¿äèéã äàìíóóëàí ÷èðæ áîëîõ þì (õýðýâ çàëõóóòàé áèø áîë).Ãýõäýý ¿¿íèé îðîíä åð人 òóõàéí áàãàíà þì óó ìºðèéí äóãààð äýýðõóëãàíû çààã÷èéã àâ÷èð÷ íýã äàðàõàä õàíãàëòòàé. Æèøýýëáýë, äàðààõ çóðàãò ¿ç¿¿ëñíýýð B áàãàíûã á¿õýëä íüñîíãîõûí òóëä, óëààíààð òýìäýãëýí ¿ç¿¿ëñýí õýñýãò (áàãàíûí äóãààðäýýð) äàðíà: Õàðèí äîîð ¿ç¿¿ëñýí÷ëýí 3-ð ìºðèéã á¿õýëä íü ñîíãî¸ ãýâýëìºðèéí äóãààð äýýð äàðíà: Õàðèí îëîí áàãàíà þì óó ìºð ñîíãîõ áîë àëü íýã çàõûí áàãàíàáóþó ìºðèéí äóãààð äýýð äàðààä íºãºº çàõûí áàãàíà áóþó ìºðèéíäóãààð õ¿ðòýë ÷èðíý: 18
  20. 20. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel Îäîî, àæëûí õóóäàñíû áàãàíà áà ìºðèéí ãîë øèíæ ÷àíàðóóäáîëîõ ºðãºí, ºíäºð çýðãèéã õýðõýí ººð÷ëºõ òàëààð àâ÷ ¿çüå. Åð íü áàãàíû àëèâàà øèíæ ÷àíàðûã ººð÷ëºõèéí òóëäFORMAT/COLUMN ¿éëäëèéã õèéæ, äàðààõ çóðàãò ¿ç¿¿ëñýí äýäöýñèéã (sub menu) ãàðãàæ èðýõ õýðýãòýé: Òýãýýä, õýðýâ àæëûí õóóäàñíû áàãàíà á¿ðèéí ºðãºíèéã(ñòàíäàðò ºðãºí) íèéòýä íü ººð÷èëüå ãýâýë ýíýõ¿¿ äýä öýñíýýñSTANDARD WIDTH… ãýñýí êîìàíäûã ñîíãîæ, ãàð÷ èðñýí StandardWidth (Ñòàíäàðò ªðãºí) öîíõíû Standard column width (Áàãàíûñòàíäàðò ºðãºí) ãýñýí õýñýãò õàðàãäàõ áàãàíû ñòàíäàðò ºðãºíèéîäîîãèéí óòãûã ººð÷ëºí øèíý óòãà áè÷èæ ºãººä OK äàðàõ õýðýãòýé: Õàðèí òóõàéí íýã áàãàíûí ºðãºíèéã ººð÷ëºõèéí òóëä òýðáàãàíàà á¿õýëä íü, ýñâýë áàãàíûí àëü íýã í¿äèéã èäýâõæ¿¿ëýýä äýäöýñèéí WIDTH… êîìàíäûã ñîíãîíî. Òýãýõýä Column Width (Áàãàíûí 19
  21. 21. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excelªðãºí) öîíõ ãàð÷ èðíý. Ò¿¿íèé Column width áóþó Áàãàíûí ºðãºíãýñýí õýñýãò øèíý óòãàà îðóóëàõ õýðýãòýé: Õýðýâ îëîí áàãàíà ñîíãîîä äýýðõ àðãûã õýðýãëýâýë ñîíãîãäñîíáàãàíà òóñ á¿ðèéí ºðãºí ººð÷ëºãäºõ áîëíî. Áàãàíû ºðãºíèéã ººð÷ëºõ ººð íýã, øóóðõàé àðãà áàéäàã íü õî¸ðáàãàíûí äóãààðûí õîîðîíäîõ çààã äýýð õóëãàíû òîâ÷èéã äàðàí,÷èðýõ àðãà þì. Èíãýñíýýð ç¿¿í òàëûí áàãàíûí ºðãºí ººð÷ëºãääºã.Áàðóóí òèéø ÷èðñíýýð ºðãºí èõñýíý, ýñðýã ÷èðñíýýð áàãàñíà. Äîîðõçóðãóóäàä A áàãàíûí ºðãºíèéã èíãýæ ººð÷èëæ (èõýñãýæ) áàéíà: Ýíý àðãûã îëîí áàãàíà ñîíãîîä áàñ õèéæ áîëíî. Òýãâýë áàãàíàòóñ á¿ðèéí ºðãºí ººð÷ëºãäºíº. ̺ðèéí àëèâàà øèíæ ÷àíàð, òýð äóíäàà ºíäðèéã ººð÷ëºõèéíòóëä FORMAT/ROW ¿éëäëèéã õèéæ, äàðààõ çóðàãò ¿ç¿¿ëñýí äýäöýñèéã ãàðãàæ èðýõ õýðýãòýé: Áàãàíààñ ÿëãààòàé íü ìºðèéí õóâüä ñòàíäàðò ºíäºð ãýæáàéõã¿é áºãººä HEIGHT… ñîíãîëòûã õèéæ, ãàð÷ èðñýí Row Height(̺ðèéí ºíäºð) öîíõîíä òóõàéí ìºðèéí øèíý ºíäðèéã çààæ ºãíº: 20
  22. 22. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel ̺í, õî¸ð ìºðèéí äóãààðûí çààã äýýð õóëãàíààð äàðæ, ÷èðýõçàìààð äýýä òàëûí ìºðèéíõ íü ºíäðèéã áàñ ººð÷èëæ áîëíî.Æèøýýëáýë 1-ð ìºðèéí ºíäðèéã ýíý àðãàà𠺺ð÷èëæ áóéã äàðààõçóðàãò õàðóóëàâ: ̺ðèéí ºíäðèéã ººð÷ëºõ äýýðõ àðãóóäûã, îëîí ìºðèéã çýðýãñîíãîîä áàñ õèéõ áîëîìæòîé áºãººä èíãýâýë, ñîíãîãäñîí ìºð òóñá¿ðèéí ºíäºð ººð÷ëºãäºõ áîëíî. 21
  23. 23. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel8. Àæëûí õóóäñàíä àãóóëàãäàõ ìýäýýëëèéãõóóëàõ, 纺õ Áèä 5-ð á¿ëýãò, í¿äýíä õýðõýí ìýäýýëýë îðóóëàõ, îðóóëñàíìýäýýëëèéã õýðõýí ººð÷ëºõ, çàñâàðëàõ áîëîí í¿ä, ìóæèä àãóóëàãäàõìýäýýëëèéã àðèëãàõ òàëààð ¿çñýí áèëýý. Ýíý á¿ëýãò ºã¿¿ëýãäýõç¿éëñèéã òýäãýýðèéí ¿ðãýëæëýë õýìýýí îéëãîæ áîëíî. Ìýäýýëëèéã õóóëàõ, 纺õ ïðîöåññ áîë òîâ÷õîíäîî àæëûíõóóäàñíû õàà íýãòýý îðøèõ ìýäýýëëèéã Clipboard õýìýýí íýðëýãäýõçàâñðûí ñàíàõ îéä ò¿ð áàéðëóóëààä, äàðàà íü ººð ãàçàðò ãàðãàæòàâèõ ¿éëäë¿¿ä þì. Ýäãýýð ¿éëäëèéã ã¿éöýòãýõäýý COPY (Õóóëàõ),CUT (Òàñëàõ) áà PASTE (Áàéðëóóëàõ) ãýñýí êîìàíäóóäûã àøèãëàíà.Òà äýýðõ êîìàíäóóäûã EDIT öýñíýýñ þì óó Standard õýðýãñëèéíìºðººñ ñîíãîæ, ýñâýë ãàðààñ ºã÷ áîëíî. Ìýäýýëëèéã õóóëàõ ãýäýã íü íýã í¿ä áóþó ìóæèä àãóóëàãäàõìýäýýëëèéã ººð í¿ä áóþó ìóæ ðóó õóâèëàí àâàà÷èõûã õýëýõ áàò¿¿íèé ýõ õóâèëáàð íü àíõíû áàéðàíäàà ¿ëääýã. ¯¿íèéã õèéõäýýCOPY, PASTE êîìàíäóóäûã äýñ äàðààëàí ã¿éöýòãýíý. Òóõàéëáàë A2í¿äýíä àãóóëàãäàõ ìýäýýëëèéã C4 í¿ä ð¿¿ õóóëúÿ ãýâýë, ýõëýýä A2í¿äýý ñîíãîìîãö:1. EDIT/COPY ¿éëäëèéã õèéõ:2. Standard õýðýãñëèéí ìºðººñ COPY õýðýãñëèéã äàðàõ:3. CTRL+C òîâ÷íû õîñëîëûã äàðàõãýñýí àðãóóäûí àëü íýãèéã õýðýãëýæ, ò¿¿íä îðøèõ ìýäýýëëèéíõóóëáàðûã çàâñðûí ñàíàõ îéä õèéíý. Äàðàà íü C4 í¿äýý ñîíãîîä:1. EDIT/PASTE ¿éëäëèéã õèéõ: 22
  24. 24. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel2. Standard õýðýãñëèéí ìºðººñ PASTE õýðýãñëèéã äàðàõ:3. CTRL+V òîâ÷íû õîñëîëûã äàðàõãýñýí àðãóóäààñ õýðýãëýí, õóóëáàðûã ãàðãàæ òàâèíà. Ìóæèéí àãóóëæ áóé ìýäýýëëèéã õóóëàõûí òóëä ò¿¿íèéã ñîíãîîäCOPY õèéãýýä, äàðàà íü áàéðëóóëàõ ìóæàà ñîíãîîä PASTE õèéíý.Ýñâýë ç¿ãýýð ë áàéðëóóëíà ãýæ ¿çñýí ìóæèéíõàà ç¿¿í äýýä áóëàíãñîíãîæ, PASTE õèéõýä õàíãàëòòàé. Ìýäýýëëèéã çººíº ãýäýã áîë ò¿¿íèéã íýã í¿äíýýñ íºãºº í¿ä ð¿¿,íýã ìóæààñ íºãºº ìóæ ðóó õóóëáàðëàõã¿éãýýð øóóä øèëæ¿¿ëæáàéðëóóëàõûã õýëíý. ¯¿íèéã õèéõäýý CUT áà PASTE êîìàíäóóäûãäýñ äàðààëæ ã¿éöýòãýíý. ªìíºõèéí àäèëààð A2 í¿äýíä áóéìýäýýëëèéã C4 í¿ä 𿿠纺å. Ìýäýýæ, ýõëýýä A2 í¿äýý èäýâõæ¿¿ëíý.Äàðàà íü äîîðõ àðãóóäûí àëü íýãýýð ò¿¿íä àãóóëàãäàõ ìýäýýëëèéãñàíàõ îéä õèéíý:1. EDIT/CUT ¿éëäýë õèéõ:2. Standard õýðýãñëèéí ìºðººñ CUT õýðýãñëèéã äàðàõ: 23
  25. 25. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel3. CTRL+X òîâ÷íû õîñëîëûã äàðàõ. Òýãýýä C4-èéã ñîíãîæ, PASTE õèéíý. Ìóæèéí àãóóëæ áóé ìýäýýëëèéã 纺õèéí òóëä ò¿¿íèéã ñîíãîîäCUT õèéíý. Òýãýýä áàéðëóóëàõ ìóæàà á¿õýëä íü, ýñâýë ò¿¿íèéõýýç¿¿í äýýä áóëàíã ñîíãîæ, PASTE õèéíý. 24
  26. 26. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel9. Í¿äèéã õýâæ¿¿ëýõ Ýíãèéí ýñâýë òîîöîîëîõ õ¿ñíýãòèéí àëü àëèíûã íüáàéãóóëàõûí òóëä áèä àæëûí õóóäñûã, òóõàéëáàë õ¿ñíýãò áàéðëàõòýð õýñãèéí í¿äí¿¿äèéí øèíæ ÷àíàðûã ººðèéí õ¿ññýíýý𠺺ð÷ëºõøààðäëàãà ìýäýýæ ãàðíà. Èäýâõòýé í¿äíèé øèíæ ÷àíàðóóäûã ººð÷ëºõ ïðîöåññûã cellformatting áóþó í¿äèéã õýâæ¿¿ëýõ ãýæ íýðèéääýã. Òóõàéëáàëí¿äíèé ôîíò áóþó ¿ñãèéí òºðºë, ò¿¿íèé õàðàãäàõ õýìæýý, õàðàãäàõõýëáýðèéã ººð÷ëºõ, í¿äýí äîòðîî ºãºãäëèéí õàðàãäàõ áàéðëàëû㺺ð÷ëºõ, í¿äýíä õ¿ðýý õèéõ, äýâñãýð ºí㺠òàâèõ, õýðýâ í¿äýíä òîîíºãºãäºë àãóóëàãäàæ áàéãàà áîë ò¿¿íèéã òîäîðõîé çàãâàðóóäààðõàðóóëàõ, îëîí í¿äèéã íýãòãýæ íýã í¿ä áîëãîõ, ýñâýë íýãòãýñýíí¿ä¿¿äèéã ñàëãàõ, øààðäëàãàòàé áîë í¿äýíä õàìãààëàëò õèéõ çýðýãíü õýâæ¿¿ëýõ ¿éëäëèéí æèøýý áîëíî. Õýâæ¿¿ëýõ ¿éëäëèéã õèéõèéí òóëä åðºíõèé òîõèîëäîëäFORMAT/CELLS… êîìàíäûã ã¿éöýòãýíý:Òýãýõýä Format Cells (Í¿äèéí õýâ çàãâàð) ãýñýí öîíõ ãàð÷ èðäýã. Ýíýöîíõ íü Number (Òîî), Alignment (Áàéðëàë), Font (¯ñãèéí òºðºë),Border (Õ¿ðýý), Patterns (Äýâñãýð), Protection (Õàìãààëàëò) ãýñýíñàìáàðóóäààñ òîãòîíî. ¯¿íèéã äàðààõ çóðàãò õàðóóëàâ: 25
  27. 27. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel Í¿äýíä õèéæ áîëîõ á¿õ õýâæ¿¿ëãèéí êîìàíäóóä äýýðõñàìáàðóóäàä õóâààãäàí áàéðëàíà. Áàéíãà õèéãääýã çàðèì õýâæ¿¿ëãèéã äóðäúÿ. Õýðýâ í¿äýíä òîîí ºãºãäºë àãóóëàãäàæ áàéãàà áîëõàðàãäàõ áàéäëààð íü ÿàæ õýâæ¿¿ëæ áîëîõ âý? ¯¿íèé òóëäNumber ñàìáàðòàé õàðüöàíà. Ýíý ñàìáàð Category (Àíãèëàë),Sample (Æèøýý) ãýñýí õýñã¿¿äýýñ òîãòîíî. Category õýñýãò áîëîìæèòçàãâàðóóä áàéðëàæ, õàðèí Sample õýñýãò, ñîíãîãäñîí çàãâàðààðºãºãäºë õýðõýí áè÷èãäýõ íü õàðàãäàíà. Òóõàéëáàë B2 í¿äýíä 2004ãýñýí òîîí ºãºãäºë áàéã. Category õýñãèéã õàðâàë, õàìãèéí ýõëýýäGeneral (Åðºíõèé) ãýñýí ñîíãîëò õèéãäñýí áàéíà. Òèéìýýñ, í¿äýíäàãóóëàãäàõ òîî ÿìàð íýã õýâ çàãâàðã¿é, åðäèéí áàéäëààð õàðàãäàæáàéãàà þì:Õàðèí Number ãýäãèéã ñîíãîîä, Decimal places (Íàðèéâ÷ëàë) õýñýãò 3ãýæ ºãººä OK äàðâàë ìàíàé òîî ìÿíãàíû íàðèéâ÷ëàëòàé õàðàãäàíà:Ýñâýë Scientific (Øèíæëýõ óõààíû) ãýæ ñîíãîâîë àðàâòûí çýðýãõýëáýðýýð õàðàãäàíà: 26
  28. 28. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ ExcelPercentage (Ïðîöåíò) ñîíãîâîë òîîí ºãºãäëèéã 100-ààð ¿ðæ¿¿ëýýä,õóâü õýëáýðýýð õàðóóëíà:Áàñ Date (Îí, ñàð, ºäºð), Time (Öàã) ãýõ ìýò ñîíãîëòóóä áèé. Ýíýá¿ãäýýñ Number ñîíãîëòûã õèéãýýä îðõè¸. Äýýðõ õýâæ¿¿ëãèéã 2004 ãýñýí òîîí ºãºãäºëä áóñ õàðèí ò¿¿íèéãàãóóëàõ í¿äýíä õèéñýí ãýäãèéã îéëãîæ áóé áèç ýý. ªºðººð õýëáýëí¿äýíä ººð òîîí óòãà îðóóëñàí ÷ áèäíèé ñîíãîñîí õýâ çàãâàðààðõàðàãäàíà: Í¿äýí äîòîð ºãºãäëèéí áàéðëàõ áàéðëàëûã ÿàæ õýâæ¿¿ëæáîëîõ âý? ¯¿íèé òóëä Alignment ñàìáàðûí êîìàíäóóäòàé àæèëëàíà: Ýíý ñàìáàð íü Text alignment (Òåêñòèéí áàéðëàë), Orientation(×èãëýë), Text control (Òåêñòèéã õÿíàõ) ãýñýí õýñã¿¿äýýñ òîãòîíî.Æèøýý íü A2 í¿äýíä “excel” ãýñýí òåêñò ºãºãäºë áàéã. Õýðýâ ò¿¿íèéã 27
  29. 29. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excelÿã ë ìîíãîë áè÷èã øèã áîñîîãîîð õàðàãääàã áîëãî¸ ãýâýë Orientationõýñãýýñ Text ãýñýí ñîíãîëòûã õèéíý: Õàðèí òîäîðõîé ºíö㺺ð õàçàéëãàÿ ãýâýë ò¿¿íèé áàðóóí òàëäîðøèõ öîíõîíä, æèæèã óëààí äºðâºëæèíã õóëãàíààð äàðæ, ÷èðýõ þìóó äîîä òàëûí Degrees (Ãðàäóñ) ãýñýí õýñýãò õàçàéëãàõ ºíöãèéí óòãûãçààæ ºã÷ áîëíî: Òåêñòèéã í¿äýí äîòîð ò¿¿íèé àëü íýã òàëä øàõàæ, ýñâýëãîëëóóëæ áàéðëóóëúÿ ãýâýë Text alignment õýñãèéí Horizontal(Õýâòýý) öîíõîíä áàéõ æàãñààëòààñ ñîíãîëòûã õèéíý:Òóõàéëáàë Left (Indent)-èéã ñîíãîâîë òåêñò ç¿¿í òàëä, Center-èéãñîíãîâîë ãîëëîæ, Right-èéã ñîíãîâîë áàðóóí òóëä øàõàãäàæáàéðëàíà: 28
  30. 30. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel Horizontal öîíõíû ýíý ãóðâàí êîìàíä Formatting õýðýãñëèéíìºðºíä áàñ áàéðëàäãèéã ñàíóóëúÿ: Áèä àæëûí õóóäñàíä õ¿ñíýãò áàéãóóëàõ ÿâöàä èõýíõòîõèîëäîëä òåêñò ºãºãä뺺 ìîíãîëîîð áè÷èæ òààðíà. Ìîíãîëîîðáè÷èõèéí òóëä ãàðûí äðàéâåðûí ìîíãîë õýëèéã èäýâõæ¿¿ëäýã. Ãýòýëåðºíõèé òîõèîëäîëä àæëûí õóóäàñíû á¿õ í¿ä ãàäààä ¿ñãèéíòºðºëòýé, òóõàéëáàë Arial ãýñýí ôîíòòîé áàéäàã. Òèéìýýñ í¿äíèéôîíò áóþó ¿ñãèéí òºðëèéã ìîíãîë ¿ñãèéíõ áîëãîõ øààðäëàãàòàé. Ýñòýãâýýñ òàíû áè÷ñýí ç¿éë àíãàðàãèéíõíû áè÷èã øèã îéëãîìæã¿é ç¿éëõàðàãäàõûã äàðààõ çóðàãò ¿ç¿¿ëëýý. Ýíä B2 í¿äýíä ìîíãîëîîð ÿìàðíýã ç¿éë áè÷ñýí áîëîëòîé:Èéíõ¿¿ í¿äíèé ôîíòûí òºðºë, õýìæýý, õýëáýðèéã ººð÷ëºõèéíòóëä Font ñàìáàðòàé õàðüöàíà:Font ãýñýí õýñýãò, òóõàéí àãøèíä ñîíãîãäñîí áàéãàà ôîíòûí íýð,ñîíãîëò õèéõ áîëîìæòîé íèéò ôîíòûí æàãñààëò, Font style (Ôîíòûí 29
  31. 31. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excelçàãâàð) õýñýãò ñîíãîãäñîí ôîíòûí õàðàãäàõ õýëáýð áóþó Regular(Åðäèéí), Italic (Íàëóóòàé), Bold (Òîä), Bold Italic (Òîä, íàëóóòàé),Underline (Äîîãóóð çóðààñòàé) ãýñýí ñîíãîëòóóä áàéõ áîë Size(Õýìæýý) õýñýãò ¿ñãèéí õàðàãäàõ áîëîìæèò õýìæýýí¿¿ä áàéíà. Color(ªíãº) õýñýãò ôîíòûí õàðàãäàõ ºíãºíèé ñîíãîëòóóä îðøèíî. Æèøýý íü, “àíãàðàãèéí áè÷èã” àãóóëñàí íºãºº B2 í¿äýýèäýâõæ¿¿ëýýä, Font ñàìáàðààñ Arial Mon+Regular+12 ãýñýíñîíãîëòóóäûã õèéãýýä OK äàðâàë, òýð í¿ä ìààíü 12-ûí õýìæýýòýé,åðäèéí çàãâàðòàé Arial Mon ãýñýí ìîíãîë ¿ñãèéí ôîíòòîé áîëæ, ó÷èðáèò¿¿ëýã áè÷ýýñèéí íóóö “òàéëàãäàíà”: Font ñàìáàðûí îðîíä áàñ Formatting õýðýãñëèéí ìºðòýéàæèëëàæ áîëíî. Òóõàéëáàë ôîíò ñîíãîõäîî Font õýðýãñëèéã äàðíà: Ôîíòûí õýìæýýã Font Size õýðýãñëýý𠺺ð÷èëíº: Ôîíòûí ºíãèéã Font Color õýðýãñëýýð òîäîðõîéëíî: Òåêñòèéã Bold (B) ýñâýë Italic (I) ýñâýë Underline (U) ãýñýíçàãâàðòàé áîëãî¸ ãýâýë õàðãàëçàõ õýðýãñë¿¿äèéã äàðíà: Åð íü àæëûí õóóäñàíä ìîíãîëîîð áè÷èõ øààðäëàãàòàé ¿åäõàìãèéí òîõèðîìæòîé àðãà áîë àæëûí õóóäñûã á¿õýëä íüèäýâõæ¿¿ëýýä, Font õýðýãñëýýñ ìîíãîë ôîíò ñîíãîõ ÿâäàë. Èíãýñíýýðàæëûí õóóäàñíû á¿õ í¿ä ìîíãîë ôîíòòîé áîëíî. 30
  32. 32. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel 31
  33. 33. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel10. Í¿äèéã õýâæ¿¿ëýõ (¿ðãýëæëýë) Format Cells öîíõíû Alignment ñàìáàðûí Text control õýñýãò áóéñîíãîëòóóä áèäíèé àíõààðëûã òàòàæ áîëîõóéö õýâæ¿¿ëãèéã õèéäýã: ßìàð òîõèîëäîëä ýäãýýðèéã àøèãëàõ òàëààð àâ÷ ¿çüå. Õýðýâ í¿äýíä àãóóëàãäàõ ìýäýýëýë í¿äýíäýý áàãòàæõàðàãäàõã¿é áàéâàë ÿàõ âý? Òóõàéëáàë B3 í¿äýíä îðøèõ “computerscience” ãýñýí òåêñò ºãºãäëèéí óðò í¿äíèéõýý (áàãàíû) ºðãºíººñõýòýðñýí áàéãàà íü äàðààõ çóðãààñ õàðàãäàæ áàéíà:Ìýäýýæ B áàãàíû ºðãºíèéã èõýñãýæ áîëíî. Ýñâýë B3 í¿äíèé ôîíòûíõýìæýýã õàíãàëòòàé õýìæýýãýýð áàãàñãàæ áîëíî. Ãýõäýý ¿¿íèé îðîíäAlignment ñàìáàðûí Text control õýñãýýñ Wrap text (Òåêñòèéã õóìèõ)ñîíãîëòûã õèéãýýä OK äàðâàë èë¿¿ òîõèðîìæòîé:Ýíý ñîíãîëòûã õèéñíýýð, óðò ºãºãäëèéã õýä õýäýí ìºð áîëãîæ í¿äýíäáàãòààäàã íü çóðãààñ õàðàãäàæ áàéíà. Ýñâýë Shrink to fit (ÿéöýäàãøààõ) ñîíãîëòûã õèéæ áîëíî. Èíãýâýë ºãºãäºë í¿äýíä ã¿éöýäáàãòàõ õýìæýýíä õ¿ðòýë æèæãýð÷, àãøäàã:Ãýõäýý ýíý íü í¿äíèé ôîíòûí õýìæýý áàãàñ÷ áóé õýðýã áèø ãýäãèéãàíõààðóóëúÿ. 32
  34. 34. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel Õýä õýäýí í¿äèéã íýãòãýæ íýã í¿ä áîëãîõ øààðäëàãà ãàðâàëÿàõ âý? Ýíý íü ººðººð õýëáýë ìóæèéã õýðõýí í¿ä áîëãîæ õóâèðãàõâý ãýñýí àñóóäàë þì. Òóõàéëáàë A2:B6 ìóæèéí í¿äí¿¿äèéã íýãòãýåãýâýë òýäíèéã (ìóæèéã) ñîíãîîä, Alignment ñàìáàðûí Text controlõýñãèéí Merge cells (Í¿äí¿¿äèéã íýãòãýõ) ñîíãîëòûã õèéíý. ¯¿íèéãäàðààõ çóðàãò õàðóóëëàà:Èéì õóâèðãàëòûí ¿ð ä¿íä ¿¿ññýí í¿äíèé õàÿã íü õóâèðãàëòûí ºìíºáàéñàí ìóæèéí ç¿¿í äýýä áóëàíãèéí í¿äíèé õàÿã áàéõ áîëíî. Íýãòãýñýí í¿äí¿¿äèéã áóöààæ ñàëãàõäàà äýýðõ çóðãóóäàä¿ç¿¿ëñíèé ÿã ýñðýã ¿éëäë¿¿äèéã õèéíý: Merge cells êîìàíä íü Formatting õýðýãñëèéí ìºðºíä òîâ÷õýëáýðýýð áàéãàà ãýäãèéã áàñ õýëüå: Í¿äýíä ÿàæ õ¿ðýý õèéõ âý? ¯¿íèé òóëä Border ñàìáàðûíêîìàíäóóäòàé àæèëëàíà: 33
  35. 35. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÝíý ñàìáàð íü Presets, Border (Õ¿ðýý), Line (Øóãàì) ãýñýí õýñã¿¿äýýñòîãòîæ áàéíà. Òóõàéëáàë B2 í¿äíèé ãàäíà òàëààð òýãø ºíöºãò õ¿ðýýòàòàõûí òóëä Presets õýñãýýñ Outline (Ãàäóóð øóãàì) òîâ÷èéã äàðààä,õàðèí Line õýñãèéí Style (Çàãâàð) öîíõíîîñ õ¿ññýí øóãàìûí çàãâàðûãñîíãîõ õýðýãòýé. Äîîðõ çóðàãò ýäãýýðèéã ¿ç¿¿ëëýý:Òàíû õèéñýí ñîíãîëòóóä ÷èíü Border õýñýãò òóñãàëàà îëæ õàðàãäàõáîëíî:Èíãýýä OK òîâ÷ äàðàõàä í¿ä õ¿ðýýëýãäýíý: 34
  36. 36. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel Äýýðõ çóðàãò, B2 í¿äíèé òîä õàð õ¿ðýý áîë í¿ä ñîíãîãäñîíûãèëòãýõ õ¿ðýý áèø õàðèí õýâæ¿¿ëãýýð õèéãäñýí õ¿ðýý þì àà ãýäãèéã¿ç¿¿ëýõèéí òóëä äîîõîí òàëä íü C4 í¿äèéã èäýâõæ¿¿ëñýí áàéíà.Áóöààä õ¿ðýýãýý àðèëãàÿ ãýâýë Presets õýñãèéí None (Àðèëãàõ)òîâ÷èéã äàðíà: Ò¿¿íýýñ ãàäíà, Border õýñýãò áàéãàà äàðààñòàé áóþó ñîíãîãäñîíòîâ÷íóóäààñ çàðèì íýãèéã äàõèí äàðæ, ñîíãîëòûã õ¿÷èíã¿é áîëãîõçàìààð í¿äíèé õ¿ðýýíèé àëü íýã òàëûí øóãàìûã àðèëãàæ áîëíî:Ò¿¿í÷ëýí í¿äýíä äèàãîíàëü øóãàì òàòàæ áîëîõûã òà áàñ àíçààðñàíáàéõ: Border ñàìáàð íü Formatting õýðýãñëèéí ìºðºíä áàñ áàéðëàäàã.Õàðãàëçàõ õýðýãñëèéã äîîðõ çóðàãò ¿ç¿¿ëýâ: Í¿äýíä äýâñãýð ºí㺠òàâèõ õýðýãòýé áîëáîë Patternsñàìáàðûã ãàðãàíà: 35
  37. 37. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÆèøýý íü B3 í¿äèéã øàð ºíãºòýé áîëãî¸ ãýâýë Color (ªíãº) ãýñýíõýñãýýñ ºí㺺 ñîíãîíî: ªíãºíººñ ãàäíà õýý òàâèíà ãýâýë Pattern (Õýý) õýñãýýñòààëàãäñàí õýýãýý ñîíãîíî: Õýðýâ í¿äíèé äýâñãýð ºíãèéã õýðýãñëèéí ìºðíººñ ººð÷èëüåãýâýë Formatting õýðýãñëèéí ìºðºíä îðøèõ Fill Color (Áóäàõ ºíãº)õýðýãñýëòýé àæèëëàíà: Í¿äèéã õýâæ¿¿ëýõ äýýð äóðäñàí á¿õ ¿éëäëèéã îëîí í¿ä áóþóìóæ ñîíãîîä ìºí õèéæ áîëíî ãýäãèéã ýöýñò íü õýëüå. Òýãýýä ÷, àæëûíõóóäñûí á¿õ í¿äèéã ìîíãîë ôîíòòîé áîëãîæ áàéãàà æèøýýíýýñ òà¿¿íèéã îéëãîñîí áàéëã¿é äýý. 36
  38. 38. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel11. Àæëûí äýâòðèéã øèíýýð ¿¿ñãýõ, õàäãàëàõ,õààõ, íýýõ Ïðîãðàìûã à÷ààëàõ áîëãîíä book1 ãýñýí íýðòýé øèíý àæëûíäýâòýð ¿¿ñ÷ áàéãààã òà àíçààðñàí áèç ýý. Ýíý íýðèéã Excel ººðºº ºã÷áàéãàà þì. Õàðèí òà ººðºº, ïðîãðàìûí ¿íäñýí öîíõîí äîòîð øèíýýðàæëûí äýâòýð ¿¿ñãýå ãýâýë NEW (Øèíý) êîìàíäûã ã¿éöýòãýõõýðýãòýé. Äàðààõ 3 àðãààð ýíý êîìàíäûã áèåë¿¿ëæ áîëíî. ¯¿íä:1. FILE/NEW… ¿éëäëèéã õèéõ: Èíãýõýä äàðààõ öîíõ ãàð÷ èðíý: Ýíä, çóðàãò ¿ç¿¿ëñíèé äàãóó General ñàìáàðààñ Workbook ñîíãîëòûã õèéãäýýä OK äàðíà.2. Standard õýðýãñëèéí ìºðººñ NEW õýðýãñëèéã äàðàõ:3. Ãàðààñ CTRL+N òîâ÷íû õîñëîëûã äàðàõ. 37
  39. 39. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÈéíõ¿¿ øèíýýð ¿¿ñãýñýí äýâòýð ÷èíü book2 ãýñýí íýðòýé áàéõ áîëíî.Õýðýâ äàõèàä ¿¿ñãýâýë book3 ãýñýí íýðòýé áàéíà. ªºðººð õýëáýëøèíýýð ¿¿ñãýñýí äýâòýð áîëãîíûã ïðîãðàì ººðºº äóãààðëàí íýðëýæáàéíà. Õàðèí òà øèíýýð ¿¿ññýí àæëûí äýâòðèéí íýðèéã ººð÷èëæáîëíî. Àæëûí äýâòýð áîë xls ãýñýí ºðãºòãºëòýé ôàéë áàéäàã.Òèéìýýñ àæëûí äýâòðèéí íýðèéã ººð÷èëíº ãýäýã íü òóõàéí ôàéëû㺺ðèéí õ¿ññýí íýðýýð íýðëýæ, õàäãàëíà ãýñýí ¿ã þì. Õàäãàëíà ãýäýãíü ò¿¿íèéã êîìïüþòåðûí òîãòìîë ñàíàõ îéä, òóõàéëáàë õàòóóäèñêýíä áè÷èæ áóé õýðýã þì. Õýðýâ ò¿¿íèé àæëûí õóóäñàíäìýäýýëýë àãóóëàãäñàí, òýäãýýð äýýð ÿíç á¿ðèéí òîîöîî,áîëîâñðóóëàëò õèéãäñýí áàéñàí áîë òýäãýýð íü ìºí õàäãàëàãäàíà.Èíãýñíýýð äóðûí ìº÷èä òýð ôàéëàà íýýæ, çàñâà𠺺ð÷ëºëò õèéõ þìóó ýñâýë ¿ðãýëæë¿¿ëýí àæèëëàõ áîëîìæòîé áîëíî. Õàäãàëàõ¿éëäëèéã SAVE (Õàäãàëàõ) ýñâýë SAVE AS… (ßàæ õàäãàëàõ)êîìàíäûí òóñëàìæòàé ã¿éöýòãýíý. Òóõàéëáàë äºíãºæ øèíýýð ¿¿ñýýäáàéãàà book1 àæëûí äýâòðèéã õàäãàëúÿ. ¯¿íèé òóëä:1. FILE/SAVE ãýñýí ¿éëäëèéã õèéõ:2. Standard õýðýãñëèéí ìºðººñ SAVE õýðýãñëèéã äàðàõ:3. Ãàðààñ CTRL+S òîâ÷íû õîñëîëûã äàðàõãýñýí ãóðâàí àðãûí àëü íýãýýð SAVE êîìàíäûã õèéíý. Òýãýõýääàðààõ çóðàãò õàðóóëñàí Save As (ßàæ õàäãàëàõ) õýìýýõ õàðèëöàõöîíõ ãàð÷ èðäýã: 38
  40. 40. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÖîíõíû ç¿¿í äýýä òàëûí Save in (Õààíà õàäãàëàõ) õýñýãò ìàíàéõàäãàëàãäàõ ôàéëûí áàéðëàõ õàâòñûí íýð (My Documents), ò¿¿íèéäîîðõ òîì îðîí çàéä òóõàéí õàâòñûí àãóóëãà (ò¿¿í äîòîð áàéðëàõôàéë áà õàâòñóóä) õàðàãäàæ áàéíà. Õàðèëöàõ öîíõíû äîîä òàëä, Filename (Ôàéëûí íýð) õýñýãò ìàíàé ôàéëûí îäîîãèéí íýð ºðãºòãºëèéíõàìò õàðàãäàæ áàéíà (Book1.xls). ̺í Save as type (Õàäãàëàõôàéëûí òºðºë) õýñýãò Microsoft Excel Workbook (*.xls) ãýñýí ñîíãîëòõèéãäñýí áàéíà. Ýíý íü ìàíàé ôàéë õàäãàëàãäàõäàà Excel-èéíàæëûí äýâòýð õýâýýðýý áàéíà ãýäãèéã çààæ ºã÷ áàéãàà þì. Òèéìýýñýíý ñîíãîëòûã ººð÷ëºõ ÿìàð ÷ øààðäëàãà áèäýíä áàéõã¿é. ÕàðèíSave in öîíõíîîñ ñîíãîëò õèéí ôàéëûíõàà áàéðëàõ ãàçðûã ººð÷èëæáîëîõ þì. Ãýõäýý, îäîî çºâõºí File name öîíõîíä Mybook ãýæ áè÷ýýäSAVE òîâ÷èéã äàðúÿ. Èíãýñíýýð àæëûí äýâòýð ìààíü Mybook.xlsãýñýí íýðòýé ôàéë áîëæ, My Documents õàâòñàíä õàäãàëàãäàíà:Àíõààðóóëàõàä ôàéëûí íýðèéã ëàòèí ¿ñãýýð áè÷èæ ºãºõ íüòîõèðîìæòîé. Ôàéëä SAVE êîìàíäûã õàìãèéí àíõíû óäàà õýðýãëýõ ¿åä ëõàðèëöàõ öîíõ ãàð÷ èðäýã áºãººä õàðèí äàõèæ óã êîìàíäûãã¿éöýòãýõýä èéì öîíõ ãàðàõã¿é. Òèéìýýñ íýãýíòýý ë àæëûí äýâòðèéãíýð ºã÷ õàäãàëñàí áîë öààøäàà ò¿¿íä õèéñýí ººð÷ëºëò¿¿äýý SAVEêîìàíäààð øóóä õàäãàëààä áàéæ áîëíî. Õýðýâ Mybook.xls ôàéëàà ººð íýðýýð õàäãàëàõ øààðäëàãàòàéáîëâîë ÿàõ âý? SAVE êîìàíäûã ã¿éöýòãýýä íýìýðã¿é, ó÷èð íü 39
  41. 41. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excelõàðèëöàõ öîíõ ãàð÷ èðýõã¿é. Èéì òîõèîëäîëä SAVE AS… êîìàíäûãàøèãëàäàã. Êîìàíäûã 2 àðãààð ã¿éöýòãýíý:1. FILE/SAVE AS… ¿éëäëýýð:2. Ãàðààñ F12 ôóíêöèîíàë òîâ÷èéã äàðàõ.Èíãýñíýýð äýýð ºã¿¿ëñýí Save as öîíõ ãàð÷ èðýõ áºãººä òà ôàéëûííýðèéã ººð÷ëºõ áîëîìæòîé áîëíî. Àæëûí äýâòðèéã õààõäàà CLOSE (Õààõ) êîìàíäûã ã¿éöýòãýíý.Èíãýõäýý äàðààõ àðãóóäûí àëü íýãèéã àøèãëàæ áîëíî. ¯¿íä:1. Öýñèéí ìºðíèé áàðóóí òàëä áàéðëàõ CLOSE òîâ÷èéã äàðàõ:2. FILE/CLOSE ¿éëäëèéã õèéõ:3. Ãàðààñ CTRL+F4 òîâ÷íû õîñëîëûã äàðàõ.Õýðýâ íýýëòòýé áàéãàà íýð á¿õèé ôàéëä îðóóëñàí òîäîðõîé çàñâàð,ººð÷ëºëòºº SAVE õèéæ õàäãàëàëã¿éãýýð CLOSE êîìàíäûãã¿éöýòãýâýë äîîðõ çóðàãò ¿ç¿¿ëñýí øèã õàðèëöàõ öîíõ ãàð÷ èðýõáîëíî: 40
  42. 42. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÝíý öîíõ íü ôàéëä õèéñýí ººð÷ëºëò, çàñâàðûã õàäãàëàõ ýñýõèéãòàíààñ àñóóãààä (æèøýý íü “Do you want to save the changes youmade to ‘Mybook.xls’?” áóþó “Òà ‘Mybook.xls’ ôàéëä õèéñýíººð÷ëºëòºº õàäãàëàõûã õ¿ñ÷ áàéíà óó?”), YES (Òèéì), NO (¯ã¿é),CANCEL (Õ¿÷èíã¿é áîëãîõ) ãýñýí 3 ñîíãîëòûã ñàíàë áîëãîäîã. YESãýâýë ººð÷ëºëòèéã õàäãàëààä ôàéëûã õààíà, NO ãýâýëõàäãàëàõã¿éãýýð õààíà, õàðèí CANCEL ãýâýë õààõ ¿éëäýë õ¿÷èíã¿éáîëæ, òà àæëûí äýâòýð ë¿¿ áóöàæ îðíî. CANCEL õèéõäýý áàñ ýíýöîíõíû áàðóóí äýýä áóëàíãèéí ÷àãò òîâ÷èéã äàðæ áîëíî (ýñâýëãàðûí ESC òîâ÷èéã). Àæëûí äýâòðèéã íýýõ ãýäýã íü òîãòìîë ñàíàõ îé, òóõàéëáàëõàòóó äèñêýíä îðøèõ Excel-èéí ôàéëóóäûã ïðîãðàìûí ¿íäñýí öîíõîíäîòîð äýëãýæ îíãîéëãîõ ïðîöåññ þì. ¯¿íèé òóëä OPEN (Íýýõ)êîìàíäûã àøèãëàíà. Äàðààõ 3 àðãûí àëü íýãýýð êîìàíäûã ã¿éöýòãýæáîëíî:1. FILE/OPEN… ¿éëäëèéã õèéõ:2. Standard õýðýãñëèéí ìºðººñ OPEN õýðýãñëèéã äàðàõ:3. Ãàðààñ CTRL+O òîâ÷íû õîñëîëûã äàðàõ.Òýãýõýä äàðààõ õàðèëöàõ öîíõ ãàð÷ èðíý: 41
  43. 43. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÖîíõíû á¿òýö åðºíõèé人 Save As öîíõíûõòîé àäèë þì. Òóõàéëáàëäýýðõ çóðàãò, My Documents õàâòàñ äîòîð chart.xls, chart1.xls,Dun.xls, userform.xls ãýñýí 4 ôàéë àãóóëàãäàæ áóé íü õàðàãäàæáàéíà. Ýäãýýðýýñ íýãèéã ñîíãîîä, OPEN òîâ÷èéã äàðñíààð òóõàéíôàéë íýýãäýõ áîëíî. Íýãýíò áèä Excel-èéí ôàéë íýýõ ó÷ðààñ Files oftype (Ôàéëûí òºðë¿¿ä) õýñãèéí çóðàãò ¿ç¿¿ëñýí ñîíãîëòûã ººð÷ëºõøààðäëàãà áàéõã¿é ãýäãèéã ñàíóóëúÿ. Ïðîãðàìûí ¿íäñýí öîíõîíä îëîí ôàéë çýðýã íýýãäñýí áàéãààòîõèîëäîëä íýã äýâòðýýñ íºãºº ð¿¿ ÿàæ øèëæèõ âý? Èéì òîõèîëäîëäWINDOW öýñíèé êîìàíäóóäòàé àæèëëàæ áîëíî. Òóõàéëáàë,WINDOW öýñíèé äîîä õýñýãò, íýýãäñýí áàéãàà á¿õ ôàéëûí íýðñãàðàõ áºãººä òýíäýýñ ñîíãîæ áîëíî. 42
  44. 44. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel12. Àæëûí õóóäàñ øèíýýð ¿¿ñãýõ, óñòãàõ, íýðîíîîõ Òóõàéí àæëûí äýâòðèéí á¿õ õóóäñûí íýð ò¿¿íèé öîíõíû äîîäõýñýãò õàðàãääàã: Õýðýâ àæëûí äýâòýðò õóóäàñ øèíýýð íýìýõ, ººðººð õýëáýëàæëûí õóóäàñ øèíýýð ¿¿ñãýå ãýâýë äàðààõ àðãóóäûã õýðýãëýæ áîëíî.¯¿íä:1. INSERT/WORKSHEET ¿éëäëèéã õèéõ:2. Àëü íýã àæëûí õóóäñûí íýð äýýð õóëãàíû çààã÷èéã äýýð àâ÷èð÷, áàðóóí òàëûí òîâ÷èéã äàðàõàä ãàð÷ èðñýí öýñíýýñ INSERT… êîìàíäûã ñîíãîõ: Èíãýõýä äàðààõ öîíõ ãàð÷ èðíý: 43
  45. 45. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel Ýíä, çóðàãò ¿ç¿¿ëñíèé äàãóó, General ñàìáàðààñ Worksheet ñîíãîëòûã õèéãýýä OK äàðíà.3. Ãàðààñ SHIFT+F11 òîâ÷íû õîñëîëûã äàðàõ. Èéíõ¿¿ øèíýýð ¿¿ñãýñýí àæëûí õóóäàñ ÷èíü Sheet4 ãýñýííýðòýé áàéõ áîëíî. Õýðýâ äàõèàä ¿¿ñãýâýë òýð ÷èíü Sheet5 áàéíà:Ãýõ ìýòýýð øèíý õóóäàñ áîëãîíûã ïðîãðàì ººðºº äóãààðëàí íýðëýíý.Òàíû êîìïüþòåðûí ñàíàõ îéí áàãòààìæààñ õàìààðààä õýäýí ÷àæëûí õóóäàñ ¿¿ñãýæ áîëíî. Îëîí òîîíû õóóäàñ íýìýãäñýíòîõèîëäîëä íýðñèéí ç¿¿í òàëä îðøèõ ñóìòàé òîâ÷íóóäûã àøèãëàíáóñàä õóóäàñíû íýðèéã õàðæ, íýýæ áîëíî: Àëü íýã àæëûí õóóäñûã óñòãàõûí òóëä ýõëýýä ò¿¿íèéã ñîíãîîä,ìºí äàðààõ ñòàíäàðò àðãóóäûã õýðýãëýæ áîëíî. Ýäãýýð íü:1. EDIT/DELETE SHEET ¿éëäëèéã õèéõ: 44
  46. 46. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel2. Õóóäñûí íýð äýýð õóëãàíû çààã÷èéã äýýð àâ÷èð÷, áàðóóí òàëûí òîâ÷èéã äàðàõàä ãàð÷ èðñýí öýñíýýñ DELETE êîìàíäûã ñîíãîõ:Äýýðõ 2 àðãûí àëü íýãèéã ã¿éöýòãýõýä òóõàéí õóóäñûã ¿íýõýýð óñòãàõýñýõèéã ëàâëàæ àñóóñàí öîíõ ãàð÷ èðýõ áºãººä OK ãýñýí ñîíãîëòûãõèéâýë õóóäàñ óñòàíà, CANCEL õèéâýë óñòãàõ ¿éëäýë õ¿÷èíã¿éáîëíî. Àæëûí äýâòðèéí á¿õ õóóäñûã óñòãàõ áîëîìæã¿é, ÿìàð ÷òîõèîëäîëä íýã àæëûí õóóäàñ çààâàë ¿ëäýõ ¸ñòîé áàéäàã. Òà õ¿ñâýë àæëûí õóóäñûã ººðèéí õ¿ññýíýýð íýðëýæ áîëíî.¯¿íèé òóëä RENAME (Íý𠺺ð÷ëºõ) êîìàíäûã àøèãëàíà. ÆèøýýëáýëSheet2-èéã Mysheet õýìýýí íýðëýå. ¯¿íèé òóëä ýõëýýä õóóäñààñîíãîíî. Äàðàà íü:1. FORMAT/SHEET/RENAME ¿éëäëèéã õèéõ:2. Õóóäñûí íýð äýýð õóëãàíû çààã÷èéã äýýð àâ÷èð÷, áàðóóí òàëûí òîâ÷èéã äàðàõàä ãàð÷ èðñýí öýñíýýñ RENAME êîìàíäûã ñîíãîõ: 45
  47. 47. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excelãýñýí àðãóóäûí àëü íýãèéã ã¿éöýòãýõýä õóóäñûí íýð èäýâõæèí, çàñâàðõèéõ áîëîìæòîé áîëäîã. Òýãìýãö øèíý íýðýý áè÷èæ ºãººä, ENTERäàðàõ õýðýãòýé: 46
  48. 48. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel13. Òîìú¸î áîäóóëàõ: Îïåðàòîðóóä Áèä ºìíºõ á¿ëã¿¿äýä, Excel-èéí îð÷èíä àæèëëàõ ¿åä õèéãäýæáîëîõ çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé ¿éëäë¿¿äòýé õàíãàëòòàé òàíèëöñàíãýæ áîäîæ áàéíà. Îäîî, áèäíèé õóâüä õàìãèéí ÷óõàë ñýäýâ áîëîõòîìú¸î õýðõýí áîäóóëàõ òàëààð ¿çýæ ýõëýå. Òîìú¸î áîë ÿìàð íýãýí ¿éëäýë ýñâýë òîîöîî õèéæ, õàðèóãàðãàäàã èëýðõèéëýë ãýäãèéã áèä ìýäíý. Òýãâýë ÿìàð íýã òîìú¸îíû èëýðõèéëëèéã áè÷èæ îðóóëàõäààóðüä÷èëàí òîäîðõîéëîãäñîí òýìäýãò¿¿äèéã àøèãëàäàã. Èéìòýìäýãòèéã îïåðàòîð ãýíý. ªºðººð õýëáýë òîìú¸îíû èëýðõèéëýëîïåðàòîð áà ºãºãäºë ãýñýí 2 ýëåìåíòýýñ òîãòîíî. Excel-ä äàðààõ 4òºðëèéí îïåðàòîðóóä òîäîðõîéëîãäñîí áàéäàã. ¯¿íä:1. Àðèôìåòèê îïåðàòîð2. Ëîãèê îïåðàòîð3. Òåêñò îïåðàòîð4. Õàÿãèéí îïåðàòîð. Òîîíóóäûã íýìýõ, õàñàõ, ¿ðæ¿¿ëýõ, õóâààõ, õóâü áîäîõ, çýðýãòäýâø¿¿ëýõ ãýõ ìýò ìàòåìàòèêèéí ¿íäñýí ¿éëäë¿¿äèéã õèéæ, òîîíõàðèó ãàðãàõûí òóëä àðèôìåòèê îïåðàòîðóóäûã õýðýãëýíý:Àðèôìåòèê + – * / % ^îïåðàòîð Õàñàõ/Òîîã ñºðºã ÇýðýãòÕèéõ ¿éëäýë Íýìýõ ¯ðæâýð Õóâààõ Õóâü áîëãîõ äýâø¿¿ëýõ Æèøýýëáýë 2 òîîã íýìüå ãýâýë: ,õàñúÿ ãýâýë: ,¿ðæ¿¿ëüå ãýâýë: ,õóâààÿ ãýâýë: 47
  49. 49. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excelãýõ ìýò. Çýðýãò äýâø¿¿ëýõ áîëâîë:Ýñâýë ç¿ãýýð ë 4*4*4 ãýæ áàñ áîëíî. Õýðýâ ¿ðæ¿¿ëæ, õóâààæ áàéãààòîî þì óó äýâø¿¿ëýõ çýðýã íü ñºðºã ýñâýë áóòàðõàé òîî áàéâàëò¿¿íèéã õààëòàíä áè÷èæ ºãíº: Òîîíóóä äýýð ëîãèê ¿éëäýë õèéõäýý, òóõàéëáàë õî¸ð òîîãæèøèõäýý ëîãèê îïåðàòîðûã õýðýãëýíý. Èéì ëîãèê èëýðõèéëëèéíõàðèó íü TRUE (¯íýí) ýñâýë FALSE (Õóäàë) ãýñýí ëîãèê óòãà áàéäàã: Ëîãèê îïåðàòîð = > < >= <= <> Õèéõ ¿éëäýë Òýíö¿¿ Èõ Áàãà Èõ áóþó òýíö¿¿ Áàãà áóþó òýíö¿¿ Òýíö¿¿ áèøÒîîãîîð èëýðõèéëýõ þì áîë TRUE=1, FALSE=0 ãýñýí óòãàòºé áàéäàã. Òóõàéëáàë 4=3 ãýñýí èëýðõèéëýë õóäàë áàéõ íü ìýäýýæ:Õàðèí 4=4 èëýðõèéëýë ¿íýí áàéíà:Ýñðýãýýð, 4<>4 ãýâýë õóäàë áîëíî:¯¿íòýé àäèëààð 4>4 þì óó 4<4 èëýðõèéëýë õóäàë áàéæ òààðíà: 48
  50. 50. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel Excel-ä åð人 ãàíöõàí òåêñò îïåðàòîð áàéäàã. Ýíý íü õýä õýäýíòåêñòèéã õîîðîíä çàëãàæ, íýã á¿õýë òåêñò áîëãîõ ¿¿ðýãòýé (&) ãýñýíîïåðàòîð þì: Òåêñò îïåðàòîð & (àìïåðñàíä) Õî¸ð ºãºãäëèéã íýãòãýõ áóþó çàëãàæ Õèéõ ¿éëäýë íýã åðºíõèé òåêñò óòãà ãàðãàõ Æèøýýëáýë:Ýíý îïåðàòîðûã àøèãëàõäàà çàëãàõ òåêñò¿¿äýý õàøèëòàíä (“òåêñò”)áè÷èæ ºã÷ áàéãààã àíõààðààðàé. Õàÿãèéí îïåðàòîðóóäûã ìóæèéí õàÿã òîäîðõîéëîõîäõýðýãëýäýã:Õàÿãèéí : (òîäîðõîéëîõ öýã) , (òàñëàë)îïåðàòîð Ìóæèéí õàÿã òîäîðõîéëîõ Îëîí õàÿãèéã íèéë¿¿ëæ áè÷èõÕèéõ ¿éëäýë (B5:B15) (B5:B15,D5:D15) Õýðýâ òîìú¸î íü õýä õýäýí îïåðàòîð îðñîí, îëîí ¿éëäëýýñòîãòñîí íèéëìýë èëýðõèéëýë áàéâàë ¿éëäýë á¿ðèéí õèéãäýõäàðààëëûã òóõàéí îïåðàòîðûí ýðýìáýýð (order of operation)òîäîðõîéëíî. Îïåðàòîðûí ýðýìáý ãýäýã íü ò¿¿íèé, áóñàäîïåðàòîðîîñ ò¿ð¿¿ëæ áèåëýãäýõ äàðààëàë þì. Äàðààõ õ¿ñíýãòýäîïåðàòîðóóäûí ýðýìáèéã èõýýñ íü áàãà ðóó äóãààðëàæ õàðóóëëàà: Ýðýìáý Îïåðàòîð Òàéëáàð 1. - Ѻðºã áîëãîõ 2. % Õóâü 3. ^ Çýðýã 4. * áà / ¯ðæèõ áà õóâààõ 5. + áà - Íýìýõ áà õàñàõ 6. & Òåêñò çàëãàõ 7. =, <, >, >=, <= Æèøèëòªºðººð õýëáýë õàìãèéí ýõëýýä ñºðºã áîëãîõ ¿éëäýë, òýãýýä õóâüàâàõ, äàðàà íü çýðýãò äýâø¿¿ëýõ, òýãýýä ¿ðæèõ þì óó õóâààõ ¿éëäýë,òýãýýä íýìýõ áóþó õàñàõ ¿éëäýë ãýõ ìýò äàðààëëààð îïåðàòîðóóä 49
  51. 51. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Exceláèåëýãäýõ àæýý. Õàðèí äóãóé õààëòûí ( () ) äîòîð áè÷ñýí ÿìàð ÷îïåðàòîð ýðýìáýýñ ¿ë õàìààðàí ò¿ð¿¿ëæ áèåëýãäýíý. Æèøýýëáýë5 7 − 43 èëýðõèéëëèéã õýðõýí áîäóóëñíûã äàðààõ çóðàãò õàðóóëëàà:Õààëòûã áóðóó ãàçàðò áè÷âýë áèä îãò ººð ä¿í ãàðãàæ àâàõ íüîéëãîìæòîé. Òóõàéëáàë äýýðõ èëýðõèéëëèéã îðóóëàõäàà ñ¿¿ëèéíõààëòûã àëäàæ, =(7-4^3)^(1)/5 ãýýä áè÷÷èõâýë 5 7 − 43 áèø õàðèí(7 − 43 ) ãýñýí òîìú¸îã îðóóëñàí õýðýã áîëíî: 5 50
  52. 52. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel14. Òîìú¸î áîäóóëàõ: Õàÿã àøèãëàõ Áèä Excel äýýð äàðààõ òîîöîîã õèéõ õýðýãòýé áîëëîî ãýæáîäú¸. Òîäîðõîé ìàññòàé õ¿í ººð ººð ãàðèã äýýð, òóõàéëáàë Äýëõèéáà Ñàðàí äýýð ÿìàð æèíòýé áîëîõ âý? ì Äýëõèé äýýð õ¿íäèéí õ¿÷íèé õóðäàòãàë äóíäæààð 9.81 ñ2áàéäãèéã áèä ìýäíý. Õàðèí õ¿íèé ìàññûã 70 êã ãýæ àâúÿ. Òýãâýë Áèåèéí æèí=ìàññ*õ¿íäèéí õ¿÷íèé õóðäàòãàëãýñýí òîìú¸îãîîð ò¿¿íèé æèíã îëæ áîëíî. Ñàðíû õ¿íäèéí õ¿÷íèéõóðäàòãàë Äýëõèéíõýýñ 6 äàõèí áàãà áàéäàã, áàñ îëñîí áèåèéíæèíãèéí óòãóóä íüþòîí (í) ãýñýí íýãæýýð èëýðõèéëýãäýíý ãýäãèéãñàíóóëúÿ. Òîîöîîã õèéõäýý øóóä òîîí óòãóóäûã àøèãëàí òîìú¸îã áîäóóëæáîëíî. Òóõàéëáàë Äýëõèé äýýðõ æèí: ,Ñàðàí äýýðõ æèí:ãýõ ìýò. Ãýòýë èíãýñíýýð áèä Excel ïðîãðàìûã ç¿ãýýð ë òîîíû ìàøèíû(êàëêóëÿòîð) õýìæýýíä àøèãëàæ áàéãàà õýðýã áîëíî. ªºðººð õýëáýëäýýðõ òîîöîîã áèä øóóä òîîíû ìàøèí äýýð áîäóóëñàí íü äýýð ãýæõýëýõ ãýýä áàéíà ë äàà. Òèéìýýñ, ºìíºõ á¿ëã¿¿äýä õýä õýääóðäàãäààä ºíãºðñºí íºãºº òîîöîîëîõ õ¿ñíýãò ãýý÷ þìàà áàéãóóëàõíü çîõèìæòîé þì. Þóíû ºìíº ôèçèêèéí õè÷ýýë äýýð õýðýãëýæ çàíøñàí áè÷ëýã,íýð òîìú¸îãîî àøèãëààä õ¿íèé ìàññûã m , Äýëõèéí õ¿íäèéí õ¿÷íèéõóðäàòãàëûã G1 , Ñàðíûõûã G2 , õ¿íäèéí õ¿÷èéã õàðãàëçàí P1 , P2 ãýæ G1òýìäýãëýå. Òýãâýë P1 = mG1 , P2 = mG2 , G2 = áîëíî. Îäîî õ¿ñíýãòýý 6áàéãóóëæ ýõýëíý. Òåêñò áîëîí òîîí ºãºãäë¿¿äèéã îðóóëæ, øààðäëàãàòàéõýâæ¿¿ëã¿¿äèéã õèéñíèé ýöýñò õ¿ñíýãò äàðààõ áàéäàëòàé õàðàãäàõáîëíî: 51
  53. 53. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel Çóðãààñ õàðàõàä, B5 í¿äýíä m -èéí óòãà, C5 í¿äýíä Äýëõèéíæèãèéí óòãà àãóóëàãäñàí áàéõ àãààä îäîî çºâõºí D5 í¿äýíä ñàðíûæè, E5:F5 í¿äýíä Äýëõèé áà Ñàðàí äýýðõ æèíã îëæ ãàðãàõ ë äóòóóáàéíà. Òèéìýýñ òîõèðîõ òîìú¸îíóóäûã òýäãýýðò îðóóëúÿ. ÈíãýõäýýD5 í¿äýíä =C5/6 ãýæ áè÷ýýä ENTER äàðâàë ñàðíû æè áîäîãäîíî:Òýãýýä E5 í¿äýíä =B5*C5, F5 í¿äýíä =B5*D5 ãýæ îðóóëâàë õàðãàëçàõõ¿íäèéí õ¿÷í¿¿ä áîäîãäîæ, óòãà íü ãàð÷ èðýõ áîëíî:Èéíõ¿¿ ìàíàé òîîöîîëîõ õ¿ñíýãò á¿ðýí õèéãäýæ äóóñëàà. Äàðààõçóðàãò õ¿ñíýãòèéã á¿òíýýð íü õàðóóëàâ:Ýíä òîîöîî ÿìàð çàð÷ìààð õèéãäýæ áàéãàà íü îéëãîìæòîé áàéíà óó?Òîìú¸îíûõîî èëýðõèéëëèéã îðóóëàõäàà òîìú¸îíû ïàðàìåòðóóäûíîðîíä òýäãýýðèéí óòãûã àãóóëñàí í¿äí¿¿äèéí õàÿãèéã áè÷èæ ºãñºíáàéíà. Òèéìýýñ Excel òîìú¸îã áîäîõûí òóëä òóõàéí õàÿãààð í¿ä ð¿¿õàíäàæ, ò¿¿íä àãóóëàãäàõ óòãûã àâ÷ áàéíà. Í¿äýíä òîìú¸î îðóóëàõäàà õàÿã àøèãëàõ íü ÿìàð äàâóó òàëòàéâý? Äýýðõ çóðãèéã àíõààðàëòàé àæèãëààä ¿¿íèéã ìýäýæ áîëíî.Òóõàéëáàë áèä B5 í¿äýíä îðøèõ m -èéí óòãûã ººð÷ëºõºä E5:F5 52
  54. 54. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excelí¿äýíä îðøèõ òîìú¸îíóóä àâòîìàòààð áîäîãäîæ, øèíý óòãà ãàð÷èðíý:Èíãýñíýýð áèä çºâõºí ãàíö í¿äíèé óòãûã ººð÷ëºõ çàìààð äóðûíìàññòàé áèåèéí Äýëõèé, Ñàðàí äýýðõ æèíã òóí ò¿ðãýíýýð òîîöîîëæãàðãàæ ÷àäàõ íü ýý. ªºðººð õýëáýë òîìú¸îíä õàÿã àøèãëàñíààð íýã í¿ä íü áóñàäí¿äòýéãýý õîëáîãäñîí (“Íýã ¿õðèéí ýâýð äîðãèâîë ìÿíãàí ¿õðèéíýâýð äîðãèíî”) ýëåêòðîí òîîöîîëîõ õ¿ñíýãòèéã áàéãóóëàõ áîëîìæòîéàæýý. 53
  55. 55. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel15. Òîìú¸î õóâèëàõ: COPY+PASTE, AUTOFILL Àæëûí õóóäàñíû í¿äýíä òîìú¸î õýðõýí îðóóëàõ òàëààð áèäîäîî òîäîðõîé ìýäëýãòýé áîëñîí. ¯¿íèé òóëä òóõàéí í¿äèéã ñîíãîîäøóóä òîìú¸îãîî áè÷èæ ºãººä ENTER äàðäàã. Òýãýõýä òýð òîìú¸îíûóòãà (õàðèó) íü òóõàéí í¿äýíäýý áîäîãäîæ ãàð÷ èðñýí áàéäàã. Òýãâýë íýãýýñ îëîí í¿äýíä áóþó òîäîðõîé ìóæèä àäèë òîìú¸îîðóóëàõ øààðäëàãà ãàðâàë ÿàõ âý? Èéì òîõèîëäîëä ìýäýýæ COPYáà PASTE êîìàíäóóäûã àøèãëàí (COPY+PASTE) òîìú¸îã õóâèëæò¿ãýýõ ¿éëäëèéã õèéæ áîëíî. Òîäîðõîé æèøýý àâ÷ ¿çüå. Òóõàéëáàë y = x 2 ãýñýí ôóíêöûã x -èéí óòãààñ õàìààðóóëàí áîäóóëúÿ. ¯¿íèéã ÿàæ õèéõ âý? Þóíû ºìíº áèäýíä ýíý ôóíêöûí àðãóìåíòx -èéí õýä õýäýí óòãà õýðýãòýé. Ýäãýýð óòãûã áèä ººðñ人 îðóóëíà.Õàðèí äàðàà íü Excel-ýýð õàðãàëçàõ y -èéí óòãóóäûã áîäóóëíà.ªºðººð õýëáýë áèä íºãºº ë òîîöîîëîõ õ¿ñíýãòýý áàéãóóëàõ þì ø¿¿äýý! Òîîöîîëîõ õ¿ñíýãò ìààíü äàðààõ çàãâàðòàé áàéíà: X Y X1 Y1 X2 Y2 X3 Y3 … … Ýõëýýä õ¿ñíýãòèéí òåêñò ºãºãäë¿¿äèéã îðóóëúÿ:Äàðàà íü x -èéí óòãóóäûã îðóóëíà. Ãýõäýý ò¿¿íèé òîäîðõîéëîãäîõìóæèéã [-5,5] çàâñàðò, ººð÷ëºãäºõ èíòåðâàëûã 1 ãýæ àâúÿ. ªºðººðõýëáýë –5, -4, -3, …, 3, 4, 5 ãýñýí 11 óòãà ñîíãî¸. B4 í¿äýíä õàìãèéíýõíèé óòãûã îðóóëíà:¯ëäñýí 10 óòãûã B5:B14 ìóæèéí í¿ä áîëãîíä õýðõýí îðóóëàõ âý?¯¿íèé òóëä äàðààõ ¿éëäë¿¿äèéã äýñ äàðààëàí ã¿éöýòãýíý:1. B5 í¿äýíä =B4+1 ãýñýí òîìú¸îã îðóóë. Òýãìýãö ò¿¿íèé õàðèó íü áîäîãäîæ ãàð÷ èðíý: 54
  56. 56. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ Excel2. B5 í¿äèéã ñîíãîîä COPY õèéíý:3. B6:B14 ìóæèéã ñîíãîìîãöîî PASTE õèéíý. Èíãýñíýýð B5 í¿äýíä îðøèõ òîìú¸î ñîíãîãäñîí í¿äí¿¿äýä õóóëáàðëàãäàí áàéðëàõ áºãººä õóóëáàð áîëãîí áîäîãäîæ, çîõèõ õàðèó íü ãàðñàí áàéíà: Ýíäýýñ ä¿ãíýëò õèéå. Þó ãýâýýñ, àíõíû òîìú¸îã õóóëáàðëàæòàâèõ ¿åä ò¿¿íèé èëýðõèéëýëä îðøèõ í¿äíèé õàÿã íü, òîìú¸îãòóõàéí í¿äíýýñ ÿìàð çàéòàé í¿äýíä õóâèëæ áóéãààñ õàìààð÷ õóâüñàíººð÷ëºãäºæ áàéíà. ªºðººð õýëáýë =B4+1 òîìú¸îã B6 í¿äýíäõóâèëàõàä =B5+1, Â7 í¿äýíä õóâèëàõàä =B6+1, Â8-ä õóâèëàõàä=B7+1 ãýõ ìýòýýð àâòîìàòààð õóâèðñààð õàìãèéí ñ¿¿ëèéí Â14í¿äýíä =B13+1 áîëæ áàéãàà íü èëýðõèé. Òèéìýýñ í¿ä áîëãîíä, ÿãäýýä òàëûíõàà í¿äýíä àãóóëàãäàõ óòãûã íýãýýð íýì ãýñýí¿éëäýë øèíýýð õèéãäýõ íü îéëãîìæòîé. Àëü íýã í¿äèéã ñîíãîæ,õóëãàíû òîâ÷èéã 2 óäàà äàðàí çàñâàðûí ãîðèìä øèëæèæ ò¿¿íäàãóóëàãäàõ òîìú¸îã ãàðãàæ èðñíýýð ¿¿íèéã ìýäýæ áîëíî: 55
  57. 57. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÈéì õóâüñàã÷ õàÿãèéí òóõàé äàðààãèéí á¿ëýãò äýëãýðýíã¿é ºã¿¿ëñýíáàéãàà. Îäîî ôóíêöûí óòãóóäûã áîäîæ îëú¸. Äýýðõèéí àäèëààð çºâõºííýã í¿äýíä óòãûã îëîîä, ¿ëäñýí í¿äí¿¿äýä õóâèëàõàä õàíãàëòòàé.Àðãóìåíòûí õàìãèéí ýõíèé óòãà B4-ò îðøèõ òóë Ñ4 í¿äýíä =B4^2ãýñýí òîìú¸îã îðóóëíà:Äàðàà íü í¿äýý ñîíãîæ COPY õèéãýýä C5:C14 í¿äí¿¿äýä õóâèëæòàâèíà. Èíãýõýä õóóëáàð òîìú¸î áîëãîíä îðøèõ í¿äíèé õàÿã ìºðèéíäóãààðààðàà ººð÷ëºãäºæ, øèíý áîäîëòóóä õèéãäýíý. Èéíõ¿¿ á¿ðýí áºãëºãäñºí òîîöîîëîõ õ¿ñíýãòýíä ãàäààä, äîòîîäõ¿ðýý õèéæ, òîëãîé õýñãèéã íü òîäðóóëààä äàðààõ çóðàãò õàðóóëëàà:Áè÷èãäñýí óòãóóäûã õàðàõàä òîîöîî çºâ õèéãäñýí íü îéëãîìæòîéáàéíà. Êîîðäèíàòûí õàâòãàé äýýð x , y -èéí óòãóóäûã õàòãàæ,õîëáîâîë ïàðàáîë çóðàãäàõ íü èëýðõèé. Òîìú¸î õóâèëàõäàà COPY+PASTE-èéí îðîíä áàñ AUTOFILLáóþó àâòîìàò ä¿¿ðãýëò õýìýýí íýðëýãäýõ ¿éëäëèéã õèéæ áîëäîã.Ýíý ¿éëäëèéã 100 õóâü õóëãàíà àøèãëàí ã¿éöýòãýíý. Ñàÿ õèéñýíòîîöîîëîõ õ¿ñíýãòýý ýíý àðãààð äàõèæ áàéãóóëæ ¿çüå. Â4 áîëîí B5í¿äýíä ºìíºõèéí àäèë ºãºãäë¿¿äèéã îðóóëñàí, ìºí Ñ4 í¿äýíäõàðãàëçàõ òîìú¸îã îðóóëñàí áàéã: 56
  58. 58. Á.Àëòàíõ¿¿ Òîîöîí áîäîã÷ ExcelÁèä B6:B14 áîëîí Ñ5:Ñ14 í¿äèéã AUTOFILL õèéí áºãëºõ ¸ñòîé.B6:B14 í¿äýíä AUTOFILL õèéõäýý äàðààõ ¿éëäë¿¿äèéã äýñ äàðààëàíã¿éöýòãýíý. ¯¿íä:1. Â5 í¿äèéã ñîíãîîä, ò¿¿íèéã õ¿ðýýëñýí õ¿ðýýíèé áàðóóí äîîä áóëàíä áàéðëàõ æèæèã õàð äºðâºëæèí äýýð õóëãàíû çààã÷èéã àâàà÷èæ äàðíà.2. Õóëãàíû òîâ÷èéã äàðààñòàé ÷èãýýð äîîø ÷èðæ, B14 í¿äýíä àâ÷ðààä òàâèíà.Èíãýõýä õàðãàëçàõ í¿äí¿¿ä øààðäëàãàòàé òîìú¸îãîîð áºãëºãäºæ,òîõèðîõ õàðèóíóóä íü ãàðàõ áîëíî. Äàðààõ çóðàãò ¿¿íèéã (AUTOFILLõýðõýí õèéãäýæ áóéã) õàðóóëëàà:Ñ5:Ñ14 í¿äýíä AUTOFILL õèéõäýý C4 í¿äèéã ñîíãîîä äýýðõèéí àäèë¿éëäëèéã ã¿éöýòãýíý: Àëèâàà í¿äýíä àãóóÀ

×