De Kubuskrant  een uitgave van Onix ‘Kubusvirus verspreidt  zich razendsnel’Het Groningse architectenbureau Onix heeft een...
Uitbreidingsmogelijkheden         van de Veenkubus. Op basis              van het Bouwbesluit is        aanbouw van carpor...
Zeer betaalbare vier-                                                                                                     ...
High Five: bouw je eigen k ubushuis in vijf weekenden!                                                         High Five  ...
Colofon                             De Kubuskrant is een uitgave van Onix, Groningen, 2012.                               ...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Kubuskrant

839

Published on

Begin juni presenteerde Haiko Meijer van Onix ‘De Kubuskrant’. In deze uitgave leest u alles over de kubus: een zeer betaalbaar, multifunctioneel, houten bouwwerk van 6 x 6 x 6 meter, dat bijvoorbeeld dienst kan doen als woning of atelier. In de krant gaan we in op het ontstaan van de kubus en schetsen we de vele gebruiksmogelijkheden. Ook presenteren we in de krant het Onix-project ‘High Five’, dat is gericht op zelfbouw van een kubus onder professionele begeleiding.

Tot en met 8 juli is de kubus te bezichtigen in Zuidwending (Groningen). Daar vindt momenteel in en rond drie kubussen het culturele evenement ‘Geluk – Tsjechov in de Veenkoloniën’ plaats. Kijk voor meer informatie hierover op www.gelukscompagnie.nl

Published in: Design
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
839
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
23
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Kubuskrant"

  1. 1. De Kubuskrant een uitgave van Onix ‘Kubusvirus verspreidt zich razendsnel’Het Groningse architectenbureau Onix heeft een gebouw ont-worpen in de vorm van een kubus. Het is een vinding waar-mee je alle kanten op kunt. Steeds meer mensen ontdekkendit. Zelf gebruikt Onix de kubus geregeld als grondvorm voornieuwe ontwerpen, van vier-kubussen-onder-een-dak toteen bibliotheek in Finland. In deze krant leest u alles over deopmars van de kubus, te beginnen met zes kubusvragen aanHaiko Meijer, mededirecteur van Onix.Wat is de Onix-kubus precies?‘De kubus is een bouwwerk van 6 x 6 x 6 meter. Hij is van houten glas, hij is simpel in elkaar te zetten en ook nog zeer be-taalbaar. Daarnaast is hij prachtig om te zien. Dat heeft nietalleen met de eenvoudige vorm te maken maar ook met hetmonumentale raam. Door dat raam, en door de maten vande kubus, voelt de ruimte bovendien heel prettig aan.De kubus is een basisruimte voor pioniers. De eigenaar kaner naar eigen inzicht van maken wat hij wil.’Hoe kwamen jullie op het idee?‘De ruwe vorm is een ‘gekrompen’ afgeleide van de Oldambt-ster boerderij, een boerderijtype dat je in Oost-Groningenaantreft. Zaag je van het voorhuis de schuine delen af, danhoud je dit vierkant over. Dit idee ontstond in 2005, nadatOnix was uitgenodigd om mee te denken over woningbouwdie past bij de Groningse en Drentse Veenkoloniën. Doorhet verschijnsel demografische krimp dat toen begon op tetreden, dreigden bepaalde sociale en economische pro- [1]blemen van dit gebied te verergeren. Ons antwoord hieropwas: sluit aan bij de positieve dingen die er in deze streek “Veenkubus” noemden we de eerste kubus, die in 2010 inóók te vinden zijn, namelijk: een uitgestrekt landschap met Veendam voor het eerst daadwerkelijk is gebouwd. Inmid- Haiko Meijer is bezig hetkarakteristieke lintdorpen, dat van oudsher veel ruimte dels verspreidt het kubusvirus zich razendsnel, door heel kubusvirus te verspreidenbiedt voor eigen initiatieven en experimenten. Daar kwam Nederland en tot in China aan toe.’ in het Groningse dorpbij dat ik me realiseerde hoe ongelooflijk duur nieuwbouw is Zuidwending. Zie ookgeworden. Eigenlijk vind ik dat we overdreven veel waarde Vertel eens waarvoor de Onix-kubus zoal te gebruiken is? ‘Gelukscompagnie speeltzijn gaan hechten aan comfort en allerlei zekerheden. Als ‘Voor van alles en nog wat. Je kunt er kamers in aftim- theaterstuk in drie kubus-reactie hierop hebben we een mooie, eigentijdse, niet dure meren, dan is het een prima starterswoning. Half huis/ sen’ op pagina 6basisvorm gecreëerd die mensen stimuleert zelf de handen half schuur is ook mogelijk. Verder kun je een hangmat inuit de mouwen te steken. En die het mogelijk maakt om je kubus bevestigen of erin basketballen. Je kunt hem alsbijvoorbeeld wonen en werken onder één dak te combine- tweede huis inrichten, als prieel, als atelier of als theater-ren, zoals dat op een boerderij ook gebruikelijk is. Verder zaal. Maar ook als winkel, garage, buurthuis, opslagplaatsvonden we het belangrijk dat zo’n ruimte duurzaam is, dat of meditatieruimte. En als kerk. Ja, nu we er over zitten tewil zeggen: weinig energie kost om te maken en om te ver- praten, bedenk ik me dat dat ook heel mooi zou zijn, met datwarmen. grote kruisvormige raam!’ 2005 Uitbraak kubusvirus tijdens De kubus is afgeleid Onix-studie naar wonen in van de Oldambtster boerderij de Veenkoloniën
  2. 2. Uitbreidingsmogelijkheden van de Veenkubus. Op basis van het Bouwbesluit is aanbouw van carport, serre, schuur of kamer mogelijk. De hoofdconstructie volgt het principe van de gebintenbouw van boerderijen. Gevels en daken: houtskelet Een kubus in de boom? Ja, de boom kan goed als De kubus is van hout, net als de meeste ontwerpen van Onix. fundatie dienen, hoog en Wat hebben jullie met dat materiaal? droog groeit de hut tot de ‘Heb jij weleens gemetseld? Dan weet je hoe lastig dat is. hoogte van de kruin. Hout is heel prettig in het gebruik. En voor relatief weinig Boomhutten zijn van alle geld kun je er karaktervolle dingen mee maken. Dat hout tijden, maar tegenwoordig leeft en geschiedenis heeft, spreekt ons ook aan. Verder zijn ze zo populair dat er zelfs speciale boomhutten- denk ik dat de verwerking van hout de natuurvriendelijkste aannemers bestaan die manier van industrieel bouwen is; productiebossen leveren een boomhut naar wens een ecologisch waardevolle en gezonde omgeving op. En plaatsen de mogelijkheden van hout zijn ook nog eens onbegrensd doordat er steeds nieuwe manieren worden gevonden om de meest uiteenlopende houtsoorten milieuvriendelijk te verduurzamen. Dat geldt inmiddels zelfs voor het snel- groeiende, als laagwaardig beschouwde populierenhout. Wat de kubus betreft ligt niet vast van welk type hout hij wordt gemaakt. Trouwens ook niet door wie hij wordt ge- maakt. Een systeembouwer, een plaatselijke aannemer, een leerlingenwerkplaats of een handige particulier: iedereen kan hem maken, van vuren planken, steigerplanken, mas- sief prefab hout of sloophout.’ Wat is de relatie van jullie kubus met andere voorbeelden van Onix-architectuur? ‘Dat verband is er heel duidelijk. Zo heeft Onix in Nederland de ‘schuurarchitectuur’ nieuw leven ingeblazen. Daar heb- Eerste kubus op erf ben we landelijke bekendheid mee verworven. Wij hebben de schuur ooit gedefinieerd als ‘een functionele ruimte met Turfcentrale Veendam[2 ] karakter die uitdaagt tot ander gebruik’ en bouwden aan de De voormalige Turfcentrale in Veendam is een mooi voor- beeld van industrieel erfgoed. In 2010 bedacht Onix een [3] hand van dit principe heel diverse onderkomens, van woon- huizen tot een zorgboerderij. Ook de kubus is een typisch nieuw interieur voor de centrale. In het bakstenen monu- geval van schuurarchitectuur.’ ment staat nu een los houten gebouw waarin zich kunste- naarsateliers bevinden. Daarnaast stelde Onix voor om Wat is het laatste kubus-nieuws? op het erf een kubus te plaatsen, voor vier extra ateliers. ‘De doorgroei-kubus slaat aan: samen met Ballast Nedam Veendam had hiermee de kubus-primeur! en Hollestelle Vastgoed Ontwikkeling BV maken we een plan voor de oude IJsbaan-locatie in Sappemeer. We zijn De ‘Hutboom-kubus’ met de gemeente volop in gesprek over de precieze steden- bouwkundige aanpak.’ Dit paviljoen bestaat uit alleen het skelet van de oorsponke- lijke kubus. Deze ‘uitgeklede’ variant, die in 2011 te zien was tijdens het Huttenfestival in Tilburg, laat goed zien dat mensen door middel van zelfwerkzaamheid op eigen grond hun bouwdroom kunnen verwezenlijken. In dit geval is ervoor gekozen om in de kubus een ode aan de boom te brengen. In het geraamte van de kubus, maar ook in andere In drie dagen tijd samen Vanaf het verschijnen van deze krant informeert - www.onix.nl - gebouwen, zo zeggen ze bij Onix, zie je de vormen van een met een ZZP-er een prieel- u over de verdere verspreiding van het kubusvirus. boom terug: de staande dragers of hoofdbeuken zijn de tje bouwen? Het kan. stam, de liggende dragers de takken. Haiko Meijer en timmer- man Freddie Brossois vervaardigden in Tilburg dit mooie paviljoentje, met 2010 2010 honderd steigerplanken en Bouw eerste kubus Onix-kubus demontabele boutverbin- dingen bij turfcentrale Veendam opgenomen in het Jaarboek van de architectuur
  3. 3. Zeer betaalbare vier- Een kubushofje als kubussen-onder-een-kap- tijdelijke huisvesting woningen zijn een aan- trekkelijk alternatief voor starters en gezinnen met een krappe beurs Kubus-terminal voor vliegveld Eelde fraaie aankomst- en vertrekhal. De grote kruisvormige ramen bieden zicht op zowel het landen en opstijgen van De groene long tussen Groningen en Assen, die de Konings- vliegtuigen als op landgoed De Vosbergen. as wordt genoemd, herbergt een nu nog bescheiden vlieg- Voor recreatieve doeleinden (trekkershutten, observatie- veld. Wanneer de veelbesproken baanverlenging doorgaat, posten) liet Meijer in de omgeving van het vliegveld nog zal dat leiden tot een grotere drukte op Groningen Airport meer kubussen uit de lucht vallen. ‘Cube dropping’ noemde Eelde. hij dit. Uitbreiding van de luchthaven en tegelijk investeren in een betere beleefbaarheid van de natuurrijke omgeving: Uitgaande van dit scenario vroeg Koningsas-gebiedsinten- de architect denkt dat het goed kan samengaan. dant Hans Venhuizen aan Haiko Meijer hoe de ontvangst van meer passagiers en vliegtuigen in de toekomst vorm zou kunnen krijgen. Meijer, die opgroeide in de buurt van de Primeur Zweden: kleurige kubussen luchthaven en tijdens zijn jeugd veel tijd doorbracht in het In Zweden worden binnenkort gekleurde kubuswoningen aangrenzende bos (landgoed De Vosbergen), stelde voor om voor jongeren gerealiseerd. In het plaatsje Höganäs worden de voorzijde van het vliegveld zo mooi mogelijk aan te laten de vrolijke kubussen in een paviljoenachtige setting in het sluiten bij het omringende landschap. ‘Voor mij hebben bos gras geplaatst. Jongeren zijn hierdoor niet langer gedwon- en vliegveld altijd bij elkaar gehoord’, vertelde hij tijdens gen het dorp te verlaten. de ontwerpbijeenkomst die hij leidde. Volgens Meijer kan het vliegveld een eigentijdse groene structuur toevoegen aan het oude landgoed (dennenbos, beukenbos, eikenlanen, open plekken). Ook voor een nieuwe terminal had hij een idee: zet een aantal kubussen bij elkaar en je hebt een[4 ] [5] Er zijn ongelooflijk veel varianten te bedenken voor het 2011 kubus-interieur. In samenwerking Schetsen voor met het Zweedse bedrijf vier-kubussen-onder-een-dak Insidesign worden verschillende opties uitgewerkt en voor een kubushofje 2011 2011 2012 Cube dropping Onix bouwt ‘hutboom-kubus’ Eerste gekleurde kubussen op en rond tijdens Huttenfestival duiken op in het Groningen in Tilburg Zweedse Höganäs Airport Eelde Om de oneindige toepassings- Een totempaal van mogelijkheden van de kubus op kubussen biedt als allerlei denkbare plaatsen te trekkershut uitzicht demonstreren is een speciale over het landgoed cube dropping gehouden... naast het vliegveld
  4. 4. High Five: bouw je eigen k ubushuis in vijf weekenden! High Five 1e weekeinde: infra en fundering 2e weekeinde: hoofdconstructie 3e weekeinde: gevels en dak 4e weekeinde: kozijnen/glas uitbreidingen 5e weekeinde: installaties 1 2 3 4 5 inhoud 216 m3 Onix ontwikkelt samen High Five zoekt afnemers Wat kost een kubus? met Acantus starters- Het High Five-project van Onix is gericht op zelfbouw in Er zijn grofweg vier manieren om de kubus te realiseren: woningen. Per laag wordt een woning met een bruto combinatie met professionele begeleiding. Doel is om 1 Het bestellen van materiaal en d.m.v. een handleiding vloeroppervlakte van 36 m2 tijdens vijf lange weekenden (incl. de vrijdag) en binnen zelf realiseren van de woning, samen met een timmer- gerealiseerd de randvoorwaarden van het Bouwbesluit een eenvoudig man. (Mogelijk een High Five-project) woonhuis te realiseren. Eenmaal klaar kan het huis in de 2 Het laten uitvoeren van fundering en hoofdgebint toekomst gemakkelijk worden uitgebreid. Ook valt het te door een plaatselijke aannemer. Overige werkzaam- gebruiken als een schuur, winkel, hobbyruimte, kantoortje, heden zelf uit te voeren. kinderspeelplek, leslokaal of prieeltje. 3 Het laten uitvoeren door een plaatselijke aannemer d.m.v. prefab-delen. High Five is er voor mensen met een kleine beurs die graag 4 Het laten uitvoeren door een systeembouwer voor zelf iets willen bouwen. De uiteindelijke prijs hangt af van grotere aantallen. het materiaal, de mate van zelfwerkzaamheid en het gewenste comfort. De kosten lopen, afhankelijk van de wijze van uitvoering, De kubus is op veel ma- uiteen van zo’n € 30.000,- tot circa € 100.000,-. nieren uit te breiden. De De bouw van de eerste woning die volgens het High Five- Verder is het interessant te weten dat de kubus, indien uitbreidingen zijn eenvou- principe wordt gerealiseerd zal worden gefilmd en gedocu- geprefabt, eenvoudig is te demonteren en te verplaatsen. dig te realiseren, kunnen menteerd. Voor plekken die bestemmingsplantechnisch maar vijf, tien wel of niet verwarmd zijn of twintig jaar bebouwd mogen zijn, is dat zeer aantrekke- en een toren-, huis- of NB: Interesse? lijk. De verplaatsingskosten zijn (afhankelijk van de afstand) schuurkarakter hebben Let wel op de bouwbestemmingsvoorschiften. circa € 7.500,-.[6] [7] Een principe-plattegrond voor een starterswoning over twee lagen à 36 m2 bruto vloeroppervlak Zonlicht valt gefilterd door de houten constructie als door een bladerdek van bomen het paviljoen binnen De houtconstructie vormt Het paviljoen is flexibel 2012 2012 2012 2012 een kraag van veranda’s en indeelbaar. Bij elke indeling serre’s rond het gebouw, behoudt het zijn mooie Gelukscompagnie speelt Acantus adopteert Onix presenteert Onix ontwerpt verplaatsbaar een gunstige factor voor de duurzame karakter theaterstuk in drie kubussen Onix-kubussen drijvende kubussen kubuspaviljoen klimaatbeheersing in Zuidwending voor Meerstad Drie kubussen in het Groningse dorp Zuidwen- het Noorderpoortcollege uit Stadskanaal, onder De opzet van het zeer grootschalige, tot dusver Voor een verplaatsbare tentoonstellingsruimte ding dienen in het voorjaar en de zomer van supervisie van Onix. Deze twee kubussen zijn niet erg succesvolle Groningse woningbouw- gebruikte Onix de kubus opnieuw als basis- 2012 als podium en tribune voor de theater- ‘geadopteerd’ door woningcorporatie Acantus project Meerstad is door de betrokken overhe- vorm. Door meerdere, geheel transparante voorstelling ‘Geluk - Tsjechov in de Veen- uit Veendam die ze later een permanente be- den eind 2011 gedeeltelijk herzien. Tijdschrift kubussen te verbinden ontstaat een prachtig, koloniën’, een productie van gezelschap De stemming als starterswoning wil geven. Noorderbreedte schetste in april 2012 samen licht atrium dat tegen relatief lage kosten mak- Gelukscompagnie. In elke kubus speelt zich Acantus overweegt meer kubussen te gaan met zes architectenbureau’s een aanmerkelijk kelijk is af te breken en weer op te bouwen. een deel van de voorstelling af, en per kubus verhuren. Zij laat Onix onderzoeken hoe de fantasievoller alternatief. Haiko Meijer presen- (de glaspanelen worden met klemmen vast- verschilt het uitzicht op het omringende land- kubus valt op te delen in twee afzonderlijke teerde in dit artikel de drijvende kubus. gezet) ‘Beam me up! An Essential Woodspace’ schap. Voorafgaand aan de speeldata zijn de wooneenheden. noemde Onix dit in 2012 bedachte plan. Visueel kubussen ook het ‘basiskamp’ voor andere Meer informatie op www.gelukscompagnie.nl. gaat alle aandacht uit naar de dragende ver- culturele activiteiten, zoals een muziek-, film- bindingen. Aan de ribconstructie is af te lezen en literatuurweekend. dat Onix teruggrijpt op de traditie van gebinten- Voor het evenement ‘Geluk’ werd de eerder in bouw en deze innoveert. Veendam gebouwde kubus afgebroken en in Zuidwending herplaatst. De andere twee kubus- sen zijn gebouwd naar een speciaal ontwerp van leerlingen van de afdeling bouwkunde van
  5. 5. Colofon De Kubuskrant is een uitgave van Onix, Groningen, 2012. Concept: Dékan en Annemarie Kok Teksten: Annemarie Kok en Haiko Meijer Eindredactie en productie: Annemarie Kok Fotografie: Onix, Rene van der Hulst (Paviljoen Tilburg p.3), Dékan Beeldredactie en vormgeving: Dékan Druk: Het Grafisch Huis Belangstelling? Heeft het kubusvirus u ook te pakken? Ga dan naar www.onix.nl of mail uw vragen en/of plannen naar kubus@onix.nl Over Onix Boeken over Onix Onix, opgericht in 1994, is een internationaal werkend archi- Ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van Onix ver- tectenbureau met vestigingen in Groningen en het Zweedse scheen in 2005 het boek Wachten op betekenis. Dit boek[8] Helsingborg. Op het repertoire van Onix staan woningen, biedt een overzicht van Onix-gebouwen tot dan toe, plus paviljoens, kantoren, scholen, zorgcomplexen en interi- het ‘maNUfest voor een authentieke architectuurervaring’. eurs. Het bureau hecht veel waarde aan een harmonieuze Hiervoor nodigde het bureau (bij wijze van een eigenzinnige verhouding tussen een gebouw en zijn omgeving (stedelijk vorm van architectuurkritiek) vijftig mensen uit om een of natuurlijk). Daarbij confronteert Onix ambachtelijkheid etmaal door te brengen in een appartement van het door en traditie graag met moderne technieken en concepten. Onix ontworpen Exodus-gebouw in Zwolle, en verslag te Momenteel werken de circa twintig medewerkers van het doen van dit verblijf. bureau aan projecten in Noorwegen, Zweden, Denemarken, In 2009 verscheen Wood Works Onix. Aan de hand van ruim Duitsland en Nederland, dikwijls samen met landschapsar- twintig bouwwerken geeft architectuurjournalist Hilde de chitecten, stedenbouwers of beeldend kunstenaars. Met Haan hierin een beeld van het voortdurende onderzoek dat ruimtelijk vormgever Frank Havermans, industrieel ont- Onix doet naar toepassingen van hout. Het boek gaat ook in werper Hella Jongerius, viltkunstenaar Claudy Jongstra en op de inspiratiebronnen en drijfveren van Onix-oprichters modeontwerper Alexander van Slobbe vertegenwoordigde Haiko Meijer en Alex van de Beld. In hun ogen worden grote Onix ons land in 2008 tijdens de Architectuur Biënnale in delen van de wereld nogal ongevoelig ingericht en gebruikt. Sao Paolo. Het bureau ontving diverse prijzen waaronder Onix ziet het als zijn taak te laten zien dat het fijnzinniger, de ‘Architect van het Jaar Prijs 2010’. De jury roemde Onix’ liefdevoller, duurzamer en fantasierijker kan. ‘innovatiekracht en vakmanschap’, ‘consistente houding binnen het vak’ en ‘betoonde verantwoordelijkheid voor de maatschappij’. 2012 2012 China maakt kennis Onix lanceert met de kubus ‘kubus-kerk’ Onix heeft in samenwerking met Hans Achter- bosch (Onix Achterbosch China) ‘CubeCity’ ge- presenteerd. De nieuwe stad heeft de vorm van een Lotusbloem en een meer als centrum. Rond het meer worden de kubussen gestapeld en is er sprake van een hoge concentratie, verder van het meer af worden de kubussen in een groe- nere omgeving geïntegreerd.

×