Download

  • 1,850 views
Uploaded on

Hồi ký GS Nguyễn Đình Cống - DHXD …

Hồi ký GS Nguyễn Đình Cống - DHXD

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
1,850
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2

Actions

Shares
Downloads
43
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. NGUYỄN ĐÌNH CỐNG Hà nội- 2008 NGUYỄN ĐÌNH CỐNGSUY NGHĨ, NHẬN THỨC VÀ CÔNG VIỆC SUY NGHĨ,NHẬN THỨC VÀ CÔNG VIỆC HỐI KÝ CỦA MỘT CHỦ NHIỆM KHOA 1
  • 2. Nhìn lại cuộc đời, thấy mình thuộc loại “thường thường bậc trung”, thành công và thất bại đều trải qua,khôn ngoan và dại dột đều có cả,vinh quang và tủi nhục cũng từng nếm, nhưng mọi thứ cũng chỉ vừa đủ đếm trên đầu ngón tay và cũng chỉ ở mức độ le lói như một ngọn đèn dầu Khi viết hồi ký tôi cũng không tránh khỏi lẽ thường tình là “tốt đẹp phô ra,xấu xa đậy lại”.Vì thế chủ yếu tôi viết về những suy nghĩ, những việc làm mà tôi thấy là được,là hay mặc dầu có thể có những chỗ ngược với cách nghĩ, cách TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG-2008 làm của nhiều người khác.Tôi hy vọng chinh những cái đó mới có thể để lại kỷ niệm,để lại dấu ấn cho con cháu và bạn bè tham khảo, phán xét .Tôi không dám chối bỏ những ý nghĩ và việc làm sai trái, những thất bại mắc phải nhưng những điều ấy chỉ dành để chiêm nghiệm và tu tỉnh Một số việc trong hồi ký có liên quan đến người khác.Phần lớn được nêu đúng tên thật,có một vài trường hợp vì sự tế nhị mà chỉ viết tắt hoặc có chệch đi chút ít.Những tình tiết nêu ra là dựa vào ghi chép và trí nhớ.Mà trí nhớ lại có thể khác nhau.Nếu bạn nào thấy có chỗ khác đi so với trí nhớ hoặc ghi chép của mình thì xin được trao Vài lời phi lộ đổi, giúp tôi đính chính, sửa chữa để đạt được tính chân thực cao hơn Năm nay (2008) tôi đã ở vào tuổi “cổ lai hy” (72), Hồi ký được chia ra thành vài tập mỏng.Tâp này thuộcmuốn ghi chép một số suy nghĩ và việc làm, mong để lại thời kỳ 4 năm tôi làm chủ nhiệm khoa, lúc có nhiều việcvài kỷ niệm cho những người thân,con cháu,bạn bè,học trò đáng được phán xét và những chuyện kể ra có thể giúp vuivà đồng nghiệp cho mọi người trong những lúc rảnh rỗi Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 2
  • 3. Hồi ký được viết thành những đề mục, những câu Từ 1986 trở về trước tôi không hề có ý nghĩ có ngàychuyện không theo một sự sắp xếp chặt chẽ nào cả mà như mình sẽ làm chủ nhiệm khoa vì lý do: Tôi chỉ mong ước trởlà một tập chuyện kể, có xen một chút tiểu luận thành một thầy giáo giỏi chuyên môn và có năng lực sư Trong Kinh Thánh có câu “khởi thủy là Lời” còn trong phạm.Tôi lại tự biết mình có một ít tính cách không làmtác phẩm Phaoxtơ của Gớt lại có câu “khởi thủy là hành vừa lòng vài người lãnh đạo cấp trên nên khó được đề bạt.động”.Theo thiển ý của tôi thì mọi việc (trừ những việc đã Trong thời gian làm trưởng bộ môn (1980-1986) tôi đãthành thóí quen) nên được bắt đầu bằng sự suy nghĩ và rất tận tâm, làm cho bộ môn đạt nhiều thành tích tốt,vì thếnhận thức đúng đắn. Vì vậy tôi đặt tên cho tập này là : suy năm 1984 bộ môn được thưởng huân chương lao động.nghĩ, nhận thức và công việc Dần dần ,từ chỗ chiêm nghiệm cuộc sống và đọc sách báo tôi phát hiện ra nhiều vấn đề bất cập trong việc quản lý và lãnh đạo của khoa,của trường,của nền giáo dục và xã hội.Tôi ước mơ và hy vọng được góp phần cải thiện một số các bất cập đó.Tôi lại cảm nhận có một hạt giống về quản lý và lãnh đạo đang nẩy mầm trong tiềm năng và cứ lớn dần lên.Tôi bắt đầu tích lũy kiến thức và rèn luyện khả năng, hy vọng sẽ có lúc cấp trên biết đến và sử dụng. Tôi biết rằng có ý đồ, có tư tưởng tốt đẹp, có thể mang lại lợi ích lớn cho tập thể mà không có cương vị xứng đáng thì khó thực thi được vì phải trình bày qua nhiều cấp mà chưa chắc được chấp nhận và nhiều khi còn bị lợi dụng.Có năng lực, có phẩm chất là điều kiện cần,còn phải có thêm điều kiện đủ là cương vị nữa thì mới có thể thực hiện tốt được. Dịp may đến.Đó là việc dân chủ bầu hiệu trưởng và chủ 1- ỨNG CỬ CHỦ NHIỆM KHOA nhiệm khoa.Trong lần bầu hiệu trưởng (1992) khoa Xây dựng có 2 người được giới thiệu với số phiếu cao là anh Ngô Thế Phong và tôi. Anh Phong đã sớm rút lui,tôi chấp 3
  • 4. nhận với hy vọng rất mong manh vì trong 5 người ứng Trước bầu cử mấy ngày anh Phạm Huyễn gặp tôi, anhcử,nói về năng lực và phẩm chất chưa biết ai hơn ai, nhưng nói : Mình mới về trường được vài năm trong lúc anh đivề học vị, tuổi đảng,chức vụ hiện tại tôi ở vị trí thấp nhất ( làm chuyên gia,mình chưa hiểu anh lắm nhưng nghe nhiềutôi đã thôi giữ chức trưởng bộ môn từ 1986 để đi làm người nhận xét là anh nói nhiều mà làm được ít.Tôi trả lời :chuyên gia và hiện là một phó giáo sư bình thường,vừa mới Nhận xét đó là đúng nhưng thiếu phân tích nguyênvào đảng được vài năm) .Thế mà trong 5 ứng cử viên tôi nhân.Trong các hội nghị hoặc đại hội ( đảng bộ,côngđạt số phiếu cao thứ hai,sau anh Nguyễn Văn Chọn.Để đoàn,công chức ) tôi thường có nhiều ý kiến,chứng tỏ cóchuẩn bị bầu, mỗi ứng cử viên phải viết, công bố một bản nhiều suy nghĩ đến công việc chung, nhưng làm được ít vìđề cương và trả lời các câu hỏi công khai tại cuộc họp cử tri không có cương vị thích hợp.Những việc làm được thì tôidiễn ra trong 1 ngày. Theo một số ý kiến của bạn bè, sở dĩ đã làm và không cần phải nói. Tôi không phải loại ngườitôi đạt số phiếu khá cao là nhờ bản đề cương và các câu trả chỉ biết nói suông, tôi biết nói và biết làm, những công việclời được đánh giá tốt.Ngoài ra trong nhiều năm tôi là cán trong phạm vi trách nhiệm tôi đã làm rất tốt, còn nhữngbộ công đoàn trường, là trưởng ban đại diện cán bộ, công việc ngoài phạm vi thì chỉ có thể góp ý kiến mà thôi.Anhnhân viên chức và hoạt động có nhiều thành tích. Nhiều Huyễn cho là tôi nói có lý, chấp nhận được.người cứ tưởng anh Chọn sẽ dùng tôi làm phó, giúp việc, Anh chị em cán bộ trong khoa đã bầu cho tôi có lẽ lànhưng điều ấy đã không xẩy ra (việc này sẽ có tường thuật muốn có đổi mới và thấy được phần nào tôi là người cósau ).Năm 1993 tôi ứng cử chủ nhiệm khoa và may mắn năng lực và nhiệt tình.Tôi biết tình trạng chất lượng củađược đắc cử. nền giáo dục như một chiếc xe chở nặng đang tụt dốc, chất Tôi nói may mắn là vì lần này phải tranh cử với anh lượng đào tạo của khoa cũng đang như vậy, sức lực vàĐoàn Định Kiến.Về học vị, học hàm, tuổi đảng và kinh cương vị của mình lại có hạn, làm sao có thể chuyển biếnnghiệm công tác anh Kiến và tôi xấp xỉ nhau, anh Kiến có được.Có cố hết sức, may lắm ban đầu cũng chỉ có thể làmlợi thế hơn là đương làm chủ nhiệm khoa khóa vừa rồi và chậm lại tốc độ của sự tụt dốc,sau đó mới tìm cách đẩyđược chi bộ giới thiệu, còn tôi là ứng cử viên tự do (ứng cử lên.Làm được bao nhiêu tốt bấy nhiêu và phải làm tốt hơntrượt chức hiệu trưởng ,không biết có được lợi thế gì không mức bình thường.Với ý nghĩ và quyết tâm như vậy tôi nhậnhay lại là yếu thế) nhiệm vụ làm chủ nhiệm khoa Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 4
  • 5. 2- CHƯƠNG TRÌNH CÔNG TÁC huy trí tuệ tập thể, kết hợp được tinh thần dám nghĩ,dám( trình bày tại cuộc bầu chủ nhiệm khoa ngày 7 tháng 3 làm,dám chịu trách nhiệm với việc phát huy dân chủ,tônnăm 1993) trọng quyền tự quyết của mọi người. Chống lại các việc làm chỉ vì hình thức,sự áp đặt,sự gian dối và sự bình quân. Về các mối quan hệ.Tôi nghĩ, để làm được việc tốt, Kính thưa các đồng chí và các bạn ngoài tinh thần và năng lực còn cần có các mối quan hệ Suy nghĩ của tôi về công việc của chủ nhiệm khoa là tốt.Với ban chủ nhiệm khoa tôi xin đề ra các mối quan hệtìm mọi cách có hiệu quả nhằm củng cố và phát triển khoa sau:cho xứng đáng với vị trí trong trường và trong xã hội.Muốn 1-Quan hệ với cấp trường-Khoa có trách nhiệm thựcvậy cần tập trung vào hai hướng chính hiện các chủ trương, quyết định của trường.Đó là một Một là làm tốt công tác đào tạo và khoa học để nâng cao mặt.Tuy vậy mỗi khoa có đặc thù riêng,nếu chấp hành mộtvai trò và uy tín của khoa, của các bộ môn cách cứng nhắc thì hiệu quả sẽ không cao,vì vậy khoa còn Hai là chăm lo đến đời sống mọi mặt của cán bộ, tạo có nghĩa vụ phản ảnh cho trường tình hình và đặc điểmđiều kiện cho mọi người phát huy được năng lực trong các trong từng thời kỳ để tạo cho trường lảnh đạo được sáthoạt động khác nhau đúng hơn,đóng góp cho trường các biện pháp và sáng kiến .Việc này đòi hỏi kết hợp tính tổ chức với bản lĩnh và sự( giảng dạy,nghiên cứu, nâng cao trình độ,lao động sản mềm dẻo cần thiết.xuất…) , có được cuộc sống ổn định và phát triển 2-Quan hệ với chi ủy, chi bộ-Tôn trọng, đề cao,bảo Tôi xin phép ít đề cập đến những việc làm cụ thể vì đảm sự lảnh đạo của Đảng trong mọi hoạt động.Mặt kháckhoa chỉ là cấp trung gian, khó chủ động trong việc lập kế không bị động chờ đợi nghị quyết mà chủ động,sáng tạo đềhoạch, hơn nữa chúng ta đang ở trong thời kỳ có nhiều thay xuất những vấn đề mới và trao đổi,thông qua chi ủyđổi, không nên cứng nhắc trong các chỉ tiêu và kếhoạch.Tôi xin trình bày chủ yếu về vấn đề sẽ làm như thế 3- Quan hệ với công đoàn-Phối hợp chặt chẽ với côngnào và xử lý các mối quan hệ như thế nào. đoàn trong những công việc liên quan đến cán bộ, tạo điều kiện để công đoàn thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ,bảo Về cách làm việc: tôi đề lên hàng đầu việc quan tâm đến vệ quyền lợi cho đoàn viênhiệu quả và chất lượng mọi hoạt động,tìm mọi cách phát 5
  • 6. 4-Quan hệ với các bộ môn và cán bộ trong khoa-Đây là 6-Quan hệ đối ngoại-Đối ngoại là quan trọng nhưng phảiquan hệ quan trọng và đa dạng nhất.Để có được quan hệ xuất phát từ đối nội và phục vụ cho đối nội.Khuyến khíchtốt tôi có suy nghĩ như sau:Lấy sự tôn trọng lẫn nhau làm và tạo điều kiện,cơ hội cho mọi cán bộ phát huy vai trò vàxuất phát điểm, lấy quyền lợi chính đáng của mọi người,sự quan hệ ra bên ngoài,mở rộng và nâng cao uy tín củakết hợp giữa quyền lợi cá nhân và tập thể làm mục tiêu,lấy cá nhân và tập thểviệc mở rộng dân chủ,tôn trọng quyền tự quyết,phát huy trítuệ và năng lực của mọi người làm phương châm.Tạo chocác bộ môn có nhiều chủ động trong công việc.Đề cao vai Trên đây là một số dự kiến.Nếu được tập thể tín nhiệmtrò của Hội đồng khoa học đặc biêt là vai trò tư vấn.Tạo cơ bầu làm chủ nhiệm khoa tôi sẽ xin hết sức cố gắng,dànhhội,điều kiện cho mọi cán bộ phát huy năng lực,sở nhiều tâm trí và sức lực cho công việc lãnh đạo và quản lýtrường,khuyến khich góp ý kiến vào công việc chung,đặc để bảo đảm sự ổn định và phát triển bền vững củabiệt là những ý kiến phản biện,vạch ra những sai lầm hoặc khoa,xứng đáng lòng tin cậy của mọi ngườithiếu sót của ban chủ nhiệm khoa,tôn trọng nguyện vọngcủa từng cán bộ,đồng thời đòi hỏi mọi người hoàn thành 3 LỜI PHÁT BIỂU NHẬN NHIÊM VỤtrách nhiệm và nghĩa vụ một cách xứng đáng.Tìm mọicách bổ sung và phát triển nguồn nhân lực để đáp ứng CHỦ NHIỆM KHOAcông việc ngày càng tăng. 5-Quan hệ với sinh viên –Vấn đề cốt lõi là làm sao cho Kính thưa các đồng chísinh viên học tập tốt,đạt hiệu quả và chất lượng.Đó vừa là Cho phép tôi nêu một hình ảnh.Chúng tôi được giaonghĩa vụ,vừa là lương tâm của chúng ta.Đối với sinh viên nhiệm vụ quản lý công việc của khoa Xây dựng như làcần kết hợp một bên là tình yêu thương,tôn trọng,một bên trông coi một ngôi nhà nhiều tầng có nền móng ổn định,cólà kỷ cương,nghiêm minh trong đánh giá và xử lý.Hết sức kết cấu vững chắc,hoàn thiện khá chu đáo,trang bi tươngchú ý bảo đảm công bằng trong đánh giá và xử lý, tránh đối đầy đủ.Nhiệm vụ của chúng tôi và của toàn thể chúngmọi oan sai có thể xẩy ra.Tìm cách giúp đỡ những sinh ta là giữ gìn để không xuống cấp,tu bổ và mở rộng để vừaviên gặp khó khăn.Động viên và hỗ trợ các phong trào nâng cao giá trị ngôi nhà vừa tạo cho cư dân của nó đượclành mạnh của sinh viên và đoàn thanh niên dễ chịu hơn,đươc phát triển mọi mặt. Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 6
  • 7. Có được một khoa Xây dựng của Trường ĐHXD như Khi lựa chọn để giao nhiệm vụ các đồng chí đã trao đổi,ngày nay là nhờ công sức của rất nhiều người,trong đó phải phân tích những ưu và nhược điểm của chúng tôi.Chúng tôikể đến sự đóng góp của các đồng chí đã lảnh đạo và quản sẽ rất biết ơn khi các đồng chi giúp chúng tôi phát huy ưulý khoa ở những thời kỳ trước đây.Chúng ta chân thành điểm, khắc phục nhược điểm, khi các đồng chí mách bảo,quý mến và kính trọng nhắc đến các vị như Đỗ Quốc cho những ý hay,việc tốt, khi các đ/c cổ vũ và ủng hộSam,Lê Đỗ Chương,Nguyễn Văn Đạt, Ngô Thế Phong, những chủ trương và việc làm có hiệu quả. Được như thế làNguyễn Mạnh Yên, Đoàn Định Kiến,Ngô Văn rất tốt,nhưng sẽ còn tốt hơn,còn quý hơn khi các đ/c thẳngQuỳ,Nguyễn Văn Triệu,Trần Ngọc Bảo, Lê Văn Hồ, thắn và chân tình chỉ cho chúng tôi thấy được các thiếuNguyễn Văn Tấn,Nguyễn Duy Ngụ, Nguyễn Xuân Liên , sót,ngăn ngừa những sai lầm,vạch ra được mặt trái của sựPhạm Văn Tư. việc. Trong những năm gần đây hoạt động của Trung tâm Chúng tôi nhận nhiệm vụ trong tình hình mới,trong buổinghiên cứu ứng dụng kỹ thuật xây dựng đã có những đóng đầu của cơ chế thị trường với mọi điều hay và dở củagóp cho khoa, chúng ta ghi nhận công sức đó . nó.Công việc có nhiều,trước mắt ,ngoài việc điều hành tốt Trường và khoa chúng ta đã trải qua nhiều giai đoạn công việc hàng ngày chúng tôi dự kiến sẽ đổi mới một sốphát triển khác nhau với những đặc điểm riêng nhưng có vấn đề về làm đồ án tốt nghiệp,về chương trình và kế hoạchmột nét chung rất đáng quý là đa số cán bộ trong khoa đoàn đào tạo,điều hòa mối quan hệ giữa lao động sản xuất vàkết, thân ái, hoàn thành tốt nhiệm vụ, nhiều đồng chí quản giảng dạy sao cho mỗi người phát huy được tốt nhất nănglý khoa làm việc với nhiệt tình và trách nhiệm cao.Nhận lực và cải thiện được đời sống.nhiệm vụ hôm nay,chúng tôi xin theo gương tốt của các Phương châm của chúng tôi là lấy hiệu quả làm thướcđồng chí. đo,lấy đề cao dân chủ và phát huy trí tuệ làm biện pháp cho Trong quá trình chuẩn bị bầu cử, cán bộ khoa chúng ta mọi công việc.đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trong việc quan tâm, Nhận nhiệm vụ và vinh dự làm lảnh đạo và quản lýbàn bạc những vấn đề chung của khoa.Chúng ta mong tinh khoa,chúng tôi xin hứa sẽ làm việc với tinh thần tráchthần đó càng phát triển. nhiệm và nhiệt tình cao. Chúng tôi cũng nhận thức rất rõ rằng, muốn có được thành công chúng tôi rất cần sự ủng hộ của Ban giám hiệu và các cấp quản lý của trường,rất cần sự 7
  • 8. lảnh đạo và nhất trí của chi bộ ,rất cần sự nổ lực và sự ủng công tác đào tạo,mặc dù tôi biết như thế là đã bỏ qua mộthộ của toàn thể cán bộ trong khoa.Chúng tôi hy vọng có cơ hội tốt để làm lao động sản xuất.được các ủng hộ đó để có thể làm tốt nhiệm vụ. Về việc thành lập các trung tâm LĐSX trong trường Xin cám ơn các đ/c đã tín nhiệm và giao mhiệm vụ cho thực ra tôi có đóng góp chút ít.Hồi những năm trước 1986chúng tôi. Xin kính chúc sức khỏe, thắng lợi,vạn sự như ý mọi hoạt động LĐSX phải qua phòng Quản lý NCKH và phòng Tài vụ.Cũng đã có một số việc làm có hiệu quả nhưng không ít trường hợp bị gây khó dễ, bị làm phiền hà.Tôi cũng đã có làm một vài việc và cũng đã gặp các trở ngại, đến mức phải to tiếng ở phòng tài vụ. Tôi suy nghĩ,cố tìm ra một mô hình có hiệu quả,đó là việc thành lập ra các đơn vị LĐSX chịu sự giám sát của trường,có nghĩa vụ đối với trường nhưng được tự chủ về tài chính và tổ chức cũng như việc ký các hợp đồng.Tôi đem ý 4-KHOA VÀ TRUNG TÂM LĐSX đó bàn với anh Trần Đức Dục ở khoa Kinh tế.Anh Dục cũng có những ý kiến tương tự.Chúng tôi đã bàn bạc,thống nhất các quan điểm và biện pháp,sau đó anh Dục đã phát Hồi ấy trung tâm nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật xây biểu tại Đại hội Đảng bộ vào tháng 3 năm 1986 (hồi đó tôidựng của khoa đang làm được nhiều việc,có đóng góp đáng chưa phải là đảng viên chính thức nên chưa được dự đạikể cho trường. Thường thì các trung tâm của các khoa do hội).Ý kiến đề xuất của chúng tôi được Đại hội hoanchủ nhiệm khoa kiêm làm giám đốc.Thời anh Đoàn Định nghênh,cho đó là một hướng đi có triển vọng.Đặc biệt dựKiến làm chủ nhiệm khoa,anh cũng làm giám đốc,anh Trần đại hội hôm ấy có thứ trưởng Hoàng Xuân Tùy và vụNhật Thành làm phó.Khi tôi nhận chức chủ nhiệm trưởng Nguyễn Xuân Đặng.Anh Tùy và anh Đặng rất khenkhoa,ban giám hiệu có gợi ý tôi làm luôn giám đốc trung ngợi.Trong lúc anh Dục phát biểu ở hội trường nói rõ đó làtâm và báo để ra quyết định.Thế nhưng tôi đã đề nghị cứ để ý kiến của anh và tôi thì tôi thập thò ở bên ngoài để ngheanh Kiến và anh Thành tiếp tục phụ trách trung tâm vì các ngóng các phản ứng. Đến giờ giải lao tôi mới được gặp anhanh đang điều hành tốt còn tôi muốn tập trung sức lực cho Tùy và các anh khác để trình bày rõ hơn .Băn khoăn của Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 8
  • 9. nhiều đại biểu hôm đó là liệu đã có những người đù khả ,còn tôi tập trung cho công tác đào tạo thì sẽ tốt hơn chonăng đứng ra thành lập và điều hành đơn vị như vậy công việc chung.chưa.Tôi đã chủ động gặp anh Tùy,anh Đặng và các anhtrong ban giám hiệu xin được làm thí điểm một đơn vị nhưvậy.Thế nhưng hồi đó tôi chưa có được thành tích và sự tín 5-CẢI TIẾN ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆPnhiệm cần thiết nên nguyện vọng không được chấpnhận.Đơn vị đầu tiên của trường theo mô hình đề xuất có lẽ Trước năm 1993 đồ án tốt nghiệp của ngành xây dựnglà Xí nghiệp LĐSX do anh Nguyễn Mạnh Ỵên làm giám thường gồm ba phần:kiến trúc,kết cấu,thi công,do ba thầyđốc,sau đó chuyển sang anh Trần Văn Huyền. hướng dẫn,thầy kiến trúc ra đề.Mỗi sinh viên phải thể hỉện Thực ra để thành lập và điều hành được có hiệu quả các từ 14 đên 16 bản vẽ,có sv còn vẽ đến 18-20 bản hoặc hơntrung tâm như sau này cần có công sức rất nhiều người,tôi nữa,trong đó có 5-6 bản kiến trúc với 1-2 bản phốichỉ dám tự nhận là một trong những người gieo hạt giống ý cảnh.Mọi bản vẽ đều được thể hiện bằng tay.Số đông sinhtưởng đầu tiên .Tôi cũng đoán rằng sở dĩ Bộ cho thành lập viên không thể tự mình vẽ được hết mà phải thuê,mượn.nhiều trung tâm trong các trường có lẽ một phần là do anh Hầu như toàn bộ các bản phối cảnh đều phải nhờ đến cácTùy đã thấy được cái hay trong ý kiến của chúng tôi kiến trúc sư hoặc sinh viên kiến trúc.Tôi thấy cách làm như Không được thực thi ý đồ về LĐSX tôi đành xin đi làm vậy có nhiều chỗ bất hợp lý,không phản ảnh đúng thựcchuyên gia ở Châu Phi . Kết thúc chuyên gia trở về chất,gây lảng phí lớn.Tôi đem ý kiến trao đổi với nhiều cán(1989), thấy các trung tâm hoạt động có hiệu quả tôi rất vui bộ trong khoa,tìm cách cải tiến nhằm làm cho đồ án đạtvì tư tưởng của mình,đề xuất của mình đã được chấp nhận hiệu quả cao hơn,thực chất hơn.Tôi cũng đã đến các trường(mặc dù không ai biết và không ai công nhận quyền tác có đào tạo ngành xây dựng từ Hà nội đến thành phốgiả). HCM,tìm hiểu và trao đổi về chương trình và kế hoạch đào tạo thì thấy rằng mọi nơi vẫn làm đồ án tốt nghiệp như Khi nhận chức chủ nhiệm khoa, một dịp may để tôi thế,thậm chi có nơi còn nặng nề hơn.Tôi đề nghị cùng nhaukiêm làm giám đốc trung tâm nhưng tôi đã không cải tiến thì nhận được sự khuyến khích là làm trước đi,cáclàm.Không phải là tôi không đủ sức làm một lúc hai,ba việc nơi sẽ theo sau.mà tôi nghĩ cứ để anh Kiến và anh Thành làm ở trung tâm 9
  • 10. Hội đồng khoa học đã thảo luận và thống nhất cách làm phí vừa làm cho các thầy mang tiếng.Tôi đã hội ý ban chủmới là mỗi đồ án do 2 thầy hướng dẫn,đầu đề do thầy kết nhiệm và ra quyết định cho các lớp không được thu tiền củacấu hoặc thi công chịu trách nhiệm,phần kiến trúc chỉ sinh viên để phục vụ hội đồng.Chỉ được đặt trên bàn cácchiếm 10%, không vẽ phối cảnh.Hạn chế số bản vẽ không loại nước uống thông thường, không được đặt thuốc lá.Việcquá 13,ai cần và có điều kiện vẽ nhiều hơn phải thông qua này đã nhận được sự hoan nghênh của sinh viên,sự ủng hộchủ nhiệm khoa mới được thực hiện.Đã có lần ban chủ của nhiều thầynhiệm khoa đã thí điểm rút thời gian làm đồ án xuống còn Cứ mỗi lần tổ chức bảo vệ đồ án tốt nghiệp là khoa lại12 tuần.Kết quả chấp nhận được nhưng nhiều khoa khác phải chuẩn bị để hiệu trưởng ra quyết định thành lập hộikhông đồng tình nên không tiếp tục. đồng và danh sách các ủy viên.Việc đó mang nặng tính Việc cải tiến làm đồ án như trên cũng chỉ có tác dụng hình thức và nhiều khi gây ra sự khó khăn,trở ngại chotích cực trong vài năm.Càng ngày do sự phát triển của công khoa,đặc biệt là khi phải thay đổi, bổ sung các thành viênnghệ thông tin mà cách làm cũ không phù hợp, rất khó hội đồng.Tôi đã mạnh dạn trình bày với hiệu trưởng và xinngăn ngừa và phát hiện gian lận.Tôi lại suy nghĩ để tiếp tục phép đề xuất một vài cải tiến.Hiệu trưởng chỉ cần ra quyếtcải tiến nhưng chưa kịp làm thì đã hết nhiệm kỳ và về định chung là tổ chức đợt bảo vệ đồ án , ủy quyền cho chủhưu.Tôi có bàn giao các ý đồ cho các đ/c kế nhiệm nhưng nhiệm khoa trong việc thành lập và quyết định danh sáchcũng chưa triển khai được.Thế mới biết cái quán tính nó các thành viên hội đồng.Sau khi làm vá rút kinh nghiệm tôimạnh biết chừng nào. đem việc này nói với các chủ nhiệm khoa khác,đề nghị Tôi còn nhận thấy mỗi lần bảo vệ đồ án,kinh phí trường hưởng ứng để thành cách làm mới.Tiếc rằng tôi khôngcấp rất hạn hẹp,chỉ đủ phục vụ nước chè.Thế nhưng thường thuyết phục được các vị và tôi chỉ thực hiện được việc nàythấy trên bàn hội đồng nước ngọt và thuốc lá ba số 5.Hỏi ra trong 2 năm,khi tôi về hưu thì mọi việc lại quay về nhưmới biết các lớp trưởng bắt sinh viên đóng góp để phục vụ cũ.Thay đổi một việc đã thành thói quen là quá khó.hội đồng.Với sinh viên khá giả thì sự đóng góp đó không 6 – PHÁT BẰNG TỐT NGHIỆPkhó khăn gì nhưng với sinh viên nghèo đó là một khoảnđáng kể.Tôi để ý thấy các thầy cũng chỉ dùng một ít nướcvà thuốc, phần lớn còn lại cuối mỗi buổi một số ít sinh viên Từ 1993 trở về trước sinh viên tốt nghiệp xong chỉ nhậnchia nhau,buổi sau lại đem ra toàn đồ mới.Thế là vừa lảng được một giấy chứng nhận để đi kiếm việc mà chưa được Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 10
  • 11. nhận bằng.Sau một vài năm, lẻ tẻ từng người mang giấy mệt rồi.Chỉ cần một vài và cải tiến nhỏ tôi đã lập lại trật tựgiới thiệu về nhận bằng ở phòng quản lý sinh viên.Cũng có và làm cho việc phát bằng tiến hành một cách thuậnnăm trường làm lễ phát bằng nhưng chỉ phát đại diện cho lợi,nhanh chóng.Sau buổi ấy anh Khải cứ cám ơn tôi,nóimỗi khoa vài người.Tôi thấy làm như vậy không hay,bàn rằng nếu không có tôi giúp đỡ hôm ấy thì không biết anh cóvới các anh trong ban chủ nhiệm tìm càch phát bằng ngay đủ sức kết thúc công việc hay không.Những năm sau nàycho toàn thể sinh viên đã được công nhận.Khi cả trường cách làm của khoa Xây dựng đã được áp dụng có hiệu quả.chưa thể làm được thì khoa ta đi đầu trong việc này.Ý kiếnđược ban giám hiệu tán thành,được nhiều cán bộ ủng hộ.Chúng tôi bàn với phòng quản lý sinh viên mới biết là hiện 7-QUYỀN ĐƯỢC ĐÓNG DẤUkhông có đủ phôi bằng.Tự tôi phải lấy giấy giới thiệu vànhờ người quen ở bộ mới kiếm về được đủ phôi bằng, nhờ Không biết từ đâu, có một thông lệ ở các trường đại họccô Miều phòng QLSV chuẩn bị giúp.Kết quả là năm 1993 là các chủ nhiệm khoa không được phép thừa ủy nhiệm,lần đầu tiên trong trường khoa Xây dựng tổ chức phát bằng hoặc thừa lệnh hiệu trưởng ký một số giấy tờ,trong khi đócho toàn thể sinh viên tốt nghiệp.Không những thế khoa thì phó phòng hành chính lại có quyền đó.Thế là có nhiềucòn có phần thưởng và quà lưu niệm cho một số sinh giấy tờ xác nhận hoặc giới thiệu cho sinh viên,chủ nhiêmviên.Tôi lại đem chuyện này mách với các khoa khác,được khoa phải ký rồi đưa cho phòng hành chính xác nhận chữnhiều khoa hưởng ứng và đề nghị mở rộng cho toàn ký .Việc làm này là cồng kềnh và không hợp lý.Không lẽtrường.Từ năm 1995 trường đã tổ chức phát bằng chung chủ nhiệm khoa lại có tư cách kém phó phòng hànhngay sau khi s/v bảo vệ đồ án tốt nghiệp. chính.Tôi đã bỏ công tìm hiểu xem thông lệ trên từ đâu Hôm phát bằng toàn trường(1995) phòng QLSV lo tổ ra,dựa trên điều luật nào,do Bộ hay Chính phủ quychức,hiệu phó Nguyễn Như Khải trao bằng tận tay cho từng định.Không tìm thấy.Tôi đem chuyện này trao đổi với hiệungười.Do thiếu kinh nghiệm tổ chức nên xẩy ra lộn trưởng Nguyễn Văn Chọn và đề nghị anh Chọn cho phépxộn,mất trật tự,làm cho anh Khải quá vất vả.Phát bằng lần văn thư đóng dấu lên những giấy tờ liên quan đến sinh viênlượt theo từng khoa.Khoa Xây dựng đông nhất nên được mà tôi đã ký,không cần qua phòng hành chính.Anh Chọnphát cuối cùng.Đến lượt khoa Xây dựng ,tôi xin phép các đồng ý và dặn tôi phải hết sức thận trọng và không đượcanh trong ban tổ chức điều hành thay vì thấy các anh đã 11
  • 12. nói rộng rãi chuyện này ra ngoài.Tôi đã lấy danh dự hứa một khoản ít hơn số lượng dự trù.Tôi thấy cách làm nhưvới anh. vậy có chỗ chưa hay và thông cảm với sự vất vả của cán bộ Thế là nhờ quyền này tôi đã giúp đỡ cho sinh viên được đoàn.Sau khi nhận nhiệm vụ được ít lâu tôi bàn với các anhnhiều việc . Những giấy tờ hàng ngày sinh viên khoa Xây trong ban chủ nhiệm là nên mời cán bộ đoàn thanhdựng không phải mất công chầu chực ở phòng hành chính niên,trao đổi xem hàng năm có những hoạt động gì,cầnđể xin xác nhận chữ ký của chủ nhiệm khoa.Sinh viên tốt khoa hỗ trợ bao nhiêu thì khoa sẽ cấp luôn một lần,giữ đểnghiệp thường cần nhiều bản sao bảng điểm và bằng .Nhiều tiêu dần.Cán bộ đoàn hội ý và xin một triệu rưỡi đến 2 triệusinh viên phải đến phòng công chứng.Tôi rất sung sướng .Ban chủ nhiệm khoa cũng hội ý và thống nhất cấp haikhi tìm được một quy định là chủ nhiệm khoa có quyền xác triệu.Thật là một bất ngờ đối với các cán bộ đoàn.Tôi chỉnhận các bản sao nói trên.Thế là tôi thông báo cho sinh căn dặn cần sử dụng đồng tiền cho hợp lý và cuối năm báoviên biết và mỗi năm tôi đã ký xác nhận hàng ngàn bản sao cho khoa biết các khoản đã chi để có cơ sở xin cấp cho nămnhư thế.Việc này có làm cho cô văn thư vất vả thêm nhưng sau.cô ấy cũng rất vui lòng vì đã giúp đỡ được sinh viên.Tấtnhiên ký và xác nhận bản sao là miễn phí cho sinhviên.Việc này làm cho sinh viên vô cùng phấn khởi.Rútkinh nghiệm một số lần trước,tôi đã không nói cho các 9-HỌC BỔNG VINATA VÀ HB TRẦN NHẬTkhoa khác biết chuyện này. THÀNH 8- CẤP TIỀN CHO LIÊN CHI ĐOÀN Hồi còn đi học tôi là một sinh viên quá nghèo.Ngoài học bổng 22 đồng mỗi tháng hầu như không còn một sự trợ cấp nào từ gia đình hoặc từ một nguồn khác.Để có thêm tiền Trước đây khi chưa làm quản lý khoa tôi có nhận thấy chi tiêu tôi phải kiếm việc làm mặc dù có lúc phải bỏ vàithỉnh thoảng cán bộ liên chi đoàn thanh niên lên gặp chủ buổi học.Vì thế tôi rất thông cảm với sinh viên nghèo vànhiệm khoa xin tiền cho các hoạt động.Mỗi lần như vậy cán vẫn muốn tìm cách giúp đỡ.bộ đoàn phải trả lời nhiều câu hỏi (mà tôi cảm thấy phần Việc đầu tiên tôi bàn với đoàn thanh niên và hội sinhnào có tính căn vặn và không cần thiết) và chỉ nhận được viên tổ chức cho số sinh viên nghèo đi lao động trong các Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 12
  • 13. dịp nghỉ hè, nghỉ tết. Tôi đã tự đến các công ty,công Mở các lớp cử tuyển,gọi tắt là KV (khu vực) là một chủtrường,dùng quan hệ quen biết của mình để tìm kiếm công trương của Nhà nước nhằm đào tạo cán bộ cho các vùngviệc và giới thiệu s/v đến làm.Tuy vậy việc này cũng chỉ núi và hải đảo.Sinh viên vào trường không phải thi màđược vài đợt, kết quả không như mong muốn. được địa phương xét tuyển theo chỉ tiêu,trường chỉ biết tiếp Khi tiếp cán bộ của các công ty đến tuyển s/v tốt nghiệp nhận và đào tạo.tôi thường bàn với họ việc cấp học bổng cho sinh viên.Kết Quản lý và giảng dạy các lớp KV là việc làm vất vả nênquả có công ty Vinata nhận lời.Tôi ký với họ một hợp đồng không khoa nào muốn nhận.Đã có lúc tôi bàn với ban giámtrách nhiệm.Hàng tháng họ cấp 12 suất học bổng trong 3 hiệu thành lập riêng một bộ phận chuyên trách KV nhưngnăm liền,khoa có trách nhiệm lựa chọn s/v để cấp và mỗi không được tán thành . Nhà trường đành lần lượt giao chonăm giao cho họ từ 6 đến 8 s/v tốt nghiệp theo yêu mỗi khoa quản lý một vài lớp, riêng khoa Xây dựng đượccầu.Chúng tôi gọi là học bổng Vinata.Việc làm này có kết miễn vì số s/v đã quá đông.Trong một lần họp tôi nghe cácquả tốt,giúp cho một số s/v yên tâm học tập. chủ nhiệm khoa khác phàn nàn về KV, tôi cho rằng các anh Ban chủ nhiệm khoa cũng lại bàn bạc với liên chi đoàn ấy chưa biết cách quản lý.Thế là các anh quay lại tấn cônglập một quỹ học bổng giúp s/v nghèo.Tiền là do khoa và tôi, cho tôi là không trực tiếp làm nên không biết và chỉ nóiliên chi đoàn vận động các nhà hảo tâm.Danh sách s/v được suông, thử nhận một vài lớp xem sao.cấp không cố định mà do liên chi đoàn xét đề nghị theo Trước đó tôi đã có suy nghĩ và vài lần trao đổi với anhtừng tháng,BCN khoa duyệt số lượng và mức.Mỗi tháng Đỗ Hửu Nghĩa về biện pháp có hiệu quả trong việc quản lýthường cấp được khoảng 10 suất.Thầy giáo Trần Nhật và giảng dạy KV.Tôi cũng muốn thực thi các ý kiến đó nênThành là người ủng hộ nhiều nhất, hàng tháng thầy đóng đã nhận lời phụ trách vài lớp.Sau đó mới kịp bàn với cáctoàn bộ số lương ở trường cho quỹ này,vì thế chúng tôi gọi anh Viên,anh Thành trong ban chủ nhiệm .May là khi nghelà học bổng Trần Nhật Thành. tôi trình bày các anh đã nhất trí và quyết tâm làm tốt.Vào quãng đầu năm 1994 chúng tôi bắt đầu nhận lớp KV7. 10- QUẢN LÝ LỚP KV Việc đón s/v mới và tổ chức tuần sinh hoạt đầu khóa thường chỉ do phòng QLSV phụ trách.Lần đón KV 7 tôi yêu cầu được phối hợp ngay từ đầu.Mấy ngày trước đó chúng tôi đã hội ý ban chủ nhiệm bàn các công việc cần 13
  • 14. thiết.Chúng tôi muốn ngay từ đầu tạo cho sinh viên sự an lăng xin cho một đoàn con em các dân tộc vào viếngtâm,lòng phấn khởi và tin cậy,có quyết tâm học tập và tu Bác,đ/c Sơn tạm ứng tiền,thuê xe,tôi trực tiếp dẫn đoàn đidưỡng,có tình yêu nghề và yêu trường.Muốn vậy phải làm các nơi vừa làm công tác tư tưởng vừa làm hướng dẫn duthật tốt việc đón tiếp và tổ chức tuần sinh hoạt đầu khóa lịch.Khi vào lăng,đoàn sắp thành hai hàng, có hai cảnh vệcũng như việc giảng dạy các môn học. cầm vòng hoa ghi dòng chữ “đoàn con em các dân tộc Trước ngày đón tiếp tôi đã nhờ anh Chúc (trợ lý của viếng Bác”.Sau khi vào lăng viếng Bác và thăm nhà sàn,tôikhoa)xuống ký túc xá xem xét chỗ ở dành cho KV7,sau đó tập trung đoàn trong vườn và nói : Nhờ công ơn của Báctôi lại trực tiếp đến kiểm tra và bàn với ban quản lý KTX các anh chị em được về Hà nội học tâp để trở thành các nhàmột số vấn đề.Tôi hình dung và tìm hiểu những khó khăn xây dựng tương lai,thầy muốn nhân dịp này chúng ta hứavà lo lắng mà các s/v mới sẽ gặp phải để có biện pháp giúp với Bác sẽ cố gắng,chăm chỉ học tập và tu dưỡng để xứnghọ tránh lo sợ,có được cảm giác an toàn,tự tin.Hôm đón đáng với lòng mong ước và tin cậy của gia đình,của nhântiếp tôi đã nhờ liên chi đoàn cử một số sinh viên các lớp dân.Một bạn nào sẽ thay mặt các bạn nói lên lời hứatrên túc trực ở nơi đón tiếp để dẫn đường cho các bạn mới này.Các sinh viên rất cảm động,nhìn nhau.Biết rằng trongđến về KTX,cũng như chuyện trò thân mật với họ,giúp họ hoàn cảnh này khó có được một người dám tự đứng ra,tôiổn định chỗ ăn ở,hướng dẫn những điều cần thiết.Các s/v nhìn lướt qua các khuôn mặt và chỉ định một em,bảo thaydẫn đường này chủ yếu được chọn trong số đã được khoa mặt các bạn nói lên lời hứa chân thành,xuất phát tự đáycấp học bổng và hôm đó khoa cũng chi thêm một khoản bồi lòng.Không khí thật trang nghiêm và cảm động.Tôi đoándưỡng nho nhỏ. Việc này có lẽ là mở đầu cho phong trào rằng tối hôm đó sẽ có nhiều em viết thư cho gia đình kểsinh viên tình nguyện tiếp sức mùa thi sau này(tôi biết là chuyện này và nó trở thành một kỷ niệm khó quên.Tôi nghĩliên chi đoàn đã báo cáo thành tích này lên cấp trên,từ đó cách làm công tác tư tưởng như vậy có tác dụng hơn là việcđoàn các trường rút kinh nghiệm,lập ra các đội tình tập trung ở hội trường để thuyết giảng đạo lý.nguyện).Tối hôm đó tôi đến KTX thăm hỏi và chúc mừng. Để việc giảng dạy có hiệu quả,tránh lảng phí và đặc biệt Để động viên,chúng tôi bàn nhau tổ chức cho sinh viên là tránh cho sinh viên chán nản vì không tiếp thu kịp bàimột ngày tham quan Hà nội và đặc biệt là viếng lăng Bác học tôi cho rằng kế hoạch và nội dung các môn học phảiHồ.Tôi chịu trách nhiệm báo cáo với hiệu trưởng và xin được xuất phát từ trình độ thực tế của sinh viên.Để biếtkinh phí, đ/c Thành lấy giấy giới thiệu lên gặp ban quản lý được trình độ tôi đã tự ra đề và chấm các bài kiểm tra toán Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 14
  • 15. và tiếng Việt.Kết quả cho biết trong lớp có khoảng 5,6 emtrung bình,còn lại là kém vá có vài em quá kém.Sau thờigian đầu động viên tinh thần để có được sự phấn khởi vàlòng quyết tâm,tôi chỉ ra con đường khó khăn,gian khổ của 11- CẢI TIẾN CHƯƠNG TRÌNHviệc học đại học,tôi huấn luyện phương pháp học và tìmcách cho học lại một số vấn đề của toán sơ cấp để có kiến Nhiều người nhận thấy chương trình ngành xây dựng làthức cơ bản cấn thiết.Tôi tìm thầy có thể làm việc đó.Nhiều quá nặng nhưng rất khó rút bớt mà càng ngày càng cầnngười giới thiệu anh Đinh Văn Nghiệp.Tôi đã gặp anh,đề thêm vào các môn học mới làm cho càng nặng thêm.Từnghị anh giúp và bàn với anh chương trình cũng như cách trước tôi đã suy nghĩ nhiều về việc cải tiến chươngdạy cho có hiệu quả. trình,bây giờ làm chủ nhiệm khoa ,có điều kiện để thực Tôi đã nghiên cứu, bàn bạc lập ra một chương trình và hiện ý tưởng.Tuy vậy một mình tôi không thể làm được màkế hoạch tạm được xem là phù hợp để thực hiện.Với những phải có sự tán thành của hội đồng khoa học,có sự ủng hộmôn học khó tôi thường găp gỡ,trao đổi với thầy phụ trách, của đông đảo cán bộ.Cần phải giải thích,vận động,thuyếtbàn cách dạy sao cho có được kết quả mong muốn.Cũng phục,thảo luận .Ai cũng đồng ý cần cải tiến và việc đầu tiênmay là đối với các lớp KV khoa có quyền rộng rãi hơn là rút bớt số giờ các môn học hiện hành.Tuy vậy không cótrong việc lập kế hoạch và điều hành.Kết quả KV7 được bộ môn nào tự giác rút bớt, có môn còn đòi tăng thêm,chỉđánh giá là lớp khá nhất trong khối KV. nên rút các môn khác .Thật khó lắm thay.Đầu tiên tôi vận Tôi đem chuyện quản lý KV7 trình bày với ban giám động rút môn kết cấu bêtông được 15 tiết,vận động bỏ đồhiệu và các chủ nhiệm khoa khác, mong tìm thấy sự đồng án kết cấu gỗ và rút bớt giờ nhưng không nhận được sựtình, nhưng các anh đều cho là tôi đã làm nhiều việc không nhất trí hoàn toàn,tôi đành theo ý kiến đa số của HĐKHcần thiết và ở trường này ngoài tôi ra không ai làm được quyết định cắt bỏ đồ án gỗ.May mà bộ môn vui vẽ chấpnhư vậy.Vì thế mô hình KV7 như khoa Xây dựng đã làm nhận,không có phản ứng gì.Năm sau tôi lại cắt tiếp giờ củacó lẽ chỉ xẩy ra một lần rồi thôi. môn kết cấu gỗ và cuối cùng nhập vào với môn gạch đá thành môn “kết cấu gạch đá và gỗ”.Cắt giờ của môn thi Gần đây gặp lại một số s/v cũ của KV7 (ra trường gần công khó hơn nhiều vì gặp phải sự phản ứng.Có cán bộ của10 năm), thấy họ làm được việc và rất nhớ đến khoa, đến bộ môn nói nhiều lần,ở nhiều nơi đại ý như sau “ Cótrường,tôi rất mừng 15
  • 16. những ông chủ nhiệm khoa chẳng hiểu biết gì về chuyên việc này.Kết quả cũng chỉ ở mức được Vụ đại học nghiệmmôn,chỉ cậy quyền để cắt bớt giờ của môn này,môn khác thu và chấp nhận.một cách tùy tiện,không có một chút cơ sở khoa họcnào”.Tôi thừa biết là ám chỉ tôi nhưng đành làm thinh vìthấy quá khó để giải thích,thuyết phục.Phải nói tôi đã bỏ 12- LIÊN KẾT ĐÀO TẠOnhiều công sức để cải tiến chương trình,đã cùng anhNguyễn Lê Ninh làm đề tài nghiên cứu về lĩnh vực này Việc liên kết đào tạo bây giờ đã thành phổ biến nhưngnhưng kết quả không được như mong muốn,lực cản là khá vào năm 1994 là còn rất mới. Khoa Xây dựng là nơi thímạnh và phần lớn lại ở trong HĐKH kể cả trong một số điểm đầu tiên trong số các khoa .Thực ra ý đồ về liên kếtgiáo sư.Dù sao thì cũng đã có một số cải tiến.. Sau này có không phải do chúng tôi đề xuất mà do Viện cơ học ứngdịp tôi đã đưa một số ý kiến giúp ngành xây dựng ở Đại dụng thành phố HCM của anh Nguyễn Xuân Hùng. Haihọc Vinh làm kế hoạch đào tạo . bên đã bàn bạc,ký hợp đồng về nguyên tắc và lập đề cương Tôi thường đọc các chuyện lịch sử và thấy rằng phần hợp tác vào tháng 11 năm 1994.Tôi phải lên Bộ xin phéplớn các nhà cải cách bị thất bại là do họ chưa biết hoặc và làm các thủ tục.May nhờ được người quen giúp đỡ nênchưa thể biến ý đồ cải cách thành nhận thức,tình cảm và cũng giải quyết được nhanh chóng.Tôi lại phải soạn ra quynhu cầu của cấp trên và của số đông.Các cải cách khi mang chế,đem thảo luận và thông qua ở cả hai bên,sau đó tiếnlại lợi ích cho một số này sẽ mang lại bất lợi cho số hành tuyển sinh.Anh Nguyễn Quang Viên đã trực tiếp vàokhác,phải tìm cách dung hòa các lợi ích là việc làm quá thành phố để chỉ đạo việc tuyển sinh. Các môn thi và đề thikhó,vượt qua được sự chống đối cũng quá khó. do chúng tôi quyết định.Ban đầu tôi có ý định dùng hình Không thành công lắm trong việc cải tiến chương trình thức liên kết này để thực hiện một số ý đồ về cải tiến việctôi xoay sang việc tìm cách hoàn thiện bộ giáo trình các đào tạo để rút kinh nghiệm,tuy vậy cũng chỉ thực hiệnmôn học Thực ra đây là việc của các thầy,các bộ môn.Tôi được tý chút vì gặp phải quá nhiều khó khăn.Tôi có vàochỉ làm nhiệm vụ động viên,thúc dục,tạo điều kiện và hỗ công tác và dạy lớp này vài lần.Qua khảo sát thêm tìnhtrợ.Do sự mách bảo của anh Nguyễn Lê Ninh tôi có được hình thấy rằng không thể mở rộng,không thể phát triển tốtkhoản hỗ trợ 100 triệu đồng từ trên Bộ Giáo dục để làm được nếu vẫn muốn bảo đảm chất lượng và hiệu quả.Đến năm 1997,theo yêu cầu của trường chúng tôi chuyển lớp Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 16
  • 17. này sang cho anh Nguyễn Huy Thanh (lúc đó là khoa tại khoa đảm trách.Môn vẽ và sức bền chỉ hỏi những điều rấtchức) quản lý.Tôi xem việc liên kết như vậy là không đến cơ bản,môn toán chủ yếu là toán sơ cấp.Thế mà hơn mộtnỗi thất bại nhưng cũng không thành công như mong đợi. phần ba các kỹ sư (đã có bằng) không làm được.Chúng tôi phân loại.Người nào trượt cả 3 môn hoặc chỉ trượt 2 môn nhưng đều dưới 2 điểm thì không nhận,ngoài ra ai trượt môn nào thì bắt buộc phải học bổ túc môn đó mặc dù họ đã học,đã thi và có điểm trên trung bình ở đại học.Tôi dạy toán, đ/cThành dạy sức bền, đ/c Viên dạy vẽ.Việc dạy vẽ và sức bền không có chuyện gì xẩy ra.Riêng việc dạy toán 13 ĐÀO TẠO BẰNG HAI VÀ SONG BẰNG có gặp phải sự thắc mắc của vài người, may mà giải thích được (chuyện này xin kể sau). Bằng hai là khi người học đã có một bằng đại học ,nay Để tổ chức các lớp học phải xét kỹ từng hồ sơ,quyếtmuốn học chuyên ngành khác để được nhận thêm một bằng định các môn học cho từng người.Rồi thu tiền,mở lớp ,mờinữa.Song bằng là khi người học đang theo học một ngành thầy,theo dõi ,tổ chức thi,làm đồ án,xử lý,các thủ tục tàinào đó muốn học song song thêm một ngành khác.Từ 1994 chính…,nói chung là khá vất vả.Việc đào tạo bằng hai diễnđã có chủ trương của Bộ về đào tạo bằng hai và song bằng ra thuận lợi,có kết quả tốt.Ban đầu trường còn để cho khoanhưng chưa có nơi nào thực hiện. Có lẽ khoa Xây dựng là quàn lý,vài năm sau khi mọi việc đã vào nề nếp trường thuđơn vị đầu tiên tổ chức làm thí điểm việc này.Sau khi bàn về để giao cho phòng đào tạo quản (lúc đó tôi đã về hưu)bạc thống nhất trong HĐKH,chúng tôi trình bày và xin Sau khi tạm ổn các lớp bằng hai chúng tôi xúc tiến đàophép ban giám hiệu.Lại phải chạy các thủ tục cần thiết ở tạo song bằng cho sinh viên đang học các ngành khác trongtrên Bộ,biên soạn điều lệ,lập chương trình chuẩn, quy định trường.Cũng lại phải làm quy chế,xét duyệt như đối vớicác tiêu chuẩn tuyển sinh và thông báo tuyển sinh.Sau nửa bằng hai và có phần chặt chẽ hơn.Các môn học của songtháng chúng tôi nhận được gần một trăm đơn.Chúng tôi bằng thường không mở lớp riêng mà gửi s/v vào học ở cáckhông tổ chức thi nhưng yêu cầu mọi người phải qua một lớp chính khóa.Như vậy khoa quản một lúc bốn hệ đàođợt kiểm tra trình độ gồm các môn toán,vẽ kỹ thuật và sức tạo,không những quản về chuyên môn mà quản cả tàibền vật liệu.Ra đề,coi thi,chấm bài đều do ban chủ nhiệm chính.Điều này có làm cho một số người băn khoăn,nghi 17
  • 18. ngờ.May mà mọi việc làm và thu chi của khoa rất minh nghiên cứu hồ sơ,thấy tất cả đều rõ ràng và hợp lệ.Quyếtbạch, công khai,đúng thủ tục pháp lý nên không có chuyện định cử đi học là của UBND tỉnh,hồ sơ đã qua các cấp xãgì rắc rối xẩy ra. và huyện.Tôi gọi s/v Võ lên gặp,nói cho biết sự việc và yêu Cho đến nay (2008) việc đào tạo bằng hai và song bằng cầu trình bày thật trung thực để tôi có thể tìm cách giúp đỡđã diễn ra được 14 năm ,cũng mang lại lợi ích cho một số nếu được.Sau khi nghe Võ kể chuyện tôi phán đoán nguyênngười và cũng đang phát triển nhưng có lẽ ít ai biết nhân,có thể chỉ là do mâu thuẩn và thù ghét cá nhân màđược,nhớ được những người đầu tiên đã vượt qua nhiều vất thôi, tôi bày cho Võ một vài mẹo để gỡ.Tôi bàn với anhvả để tạo lập ra nó. Quý làm công văn trả lời cho UBND huyện là nếu có đủ chứng cứ s/v man khai lý lịch thì chúng tôi sẵn sàng, nhanh chóng cho thôi học và trả về địa phương, nhưng vì s/v do 14- TÌM CÁCH THÁO GỠ tỉnh cử đi nên bây giờ muốn chúng tôi trả về thì cũng cần có yêu cầu chính thức của tỉnh,đề nghị huyện làm việc với tỉnh trước. Bạn đã bao giờ bị xử lý oan sai chưa.Nếu chưa bị thìthật là may mắn.Hồi còn bé tôi đã từng bị một số lần,mỗi Chúng tôi bàn với nhau nếu không có công văn của tỉnhlần như vậy đều để lại nỗi uất hận.Đến nay thì tôi đã quên thì chứng tỏ sự phán đoán của tôi là đúng và ta cứ lờ đi làhết rồi chứ trước đây mỗi lần nhớ lại là một lần đau xót. Vì xong.Nếu có công văn của tỉnh chúng ta sẽ tính sau.Kết quảthế khi đã là người lớn, tôi cố tránh không gây ra oan sai không có công văn nào của tỉnh,s/v Võ học hành khá,là mộtcho người khác (đặc biệt là cho trẻ con và sinh viên) . cán bộ tốt của lớp và của phong trào sinh viên, hiện tại là phó giám đốc một công ty xây dựng ở Quảng Nam,Đà Vào khoảng đầu năm 1994 anh Nguyễn Tấn Quý cho Nẵng.biết nhà trường nhận được công văn của UBND một huyệnyêu cầu trả s/v Võ về địa phương vì khai gian lý lịch ,giađình và bản thân có những hành động mờ ám.Võ là s/v lớp 15 – GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNGKV7 do khoa Xây dựng đang quản lý.Có lẽ chỉ cần tôiđồng ý thì nhà trường sẽ làm thủ tục trả sinh viên về địaphương.Tôi bàn với anh Quý là hãy thong thả để tôi điều Dịp dân chủ bầu hiệu trưởng năm 1992 có một câu hỏitra xem sao,may ra có thể tránh được oan sai.Trước hết tôi cho các ứng cử viên như sau : nếu có sự mâu thuẩn và kiện Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 18
  • 19. tụng giữa s/v và giáo viên thì hiệu trưởng sẽ bênh vực đinh đóng cột, không thay đổi.Tôi động viên để s/v an tâmai?Câu trả lời được mọi người lựa chọn là không bênh vực trở về học tiếp và nói rằng tôi sẽ cố gắng thuyết phục thầy“ai” cả,mà tìm cách bảo vệ chân lý, giữ được công Nguyễn giúp.bằng.Trong nhiệm kỳ chủ nhiệm khoa tôi đã gặp một số Tôi nghĩ thầy Nguyễn dọa s/v như thế là quá đáng, nếutrường hợp như vậy. chỉ vì muốn trình bày lý do (thầy cho là cãi lại) mà bị đình Sinh viên Tuân là cán bộ lớp.Một hôm cậu ta có việc gì chỉ học là không đúng quy chế,vi phạm quyền dân chủ.Tôiđó với giáo vụ nên tranh thủ giờ nghỉ giải lao xuống văn rất muốn giúp thầy nhận ra thực chất sự việc và hòa giải.phòng khoa.Không may khi vào lớp trể mất mấy phút.Mà Lần thứ nhất gặp thầy,tôi hỏi để nghe kể lại sự việc.Tôilà giờ của thầy Nguyễn,một thầy giáo trong khoa, nổi tiếng đồng ý với thầy cần giữ nghiêm túc kỷ cương nhưng góp ývì thỉnh thoảng có những việc khác người.Trước đấy có lần là không cho s/v học tiếp là hơi quá,thôi để tôi bảo s/vthầy đã tuyên bố không chấp nhận s/v vào lớp chậm,thầy là gặp,xin lỗi thầy và thầy cho qua.Thế nhưng thầy khôngngười vào lớp cuối cùng,thầy đã vào rồi thì s/v nào đến chấp nhận.Tiễn thầy tôi xin thầy suy nghĩ thêm và hẹn hômchậm không được vào nữa.Thế mà hôm ấy không biết sao sau trao đổi tiếp.Tôi biết thầy Nguyễn thực chất là tốt,rấtTuân lại vi phạm,cậu ta xin phép thầy để vào học.Thầy đã coi trọng nguyên tắc vì vậy phải kết hợp cả tình và lý mớikhông cho mà còn mắng . Tuân thanh minh là cậu ta được được .Hôm sau tôi đưa cho thầy xem quy chế về xử lý kỷgiáo vụ khoa gọi lên giải quyết công việc của lớp chứ luật sinh viên,nói rằng giữ kỷ cương là đúng nhưng kỷ luậtkhông phải cố ý đến chậm.Thế là thầy nổi nóng quát s/v phải theo quy chế,nếu làm sai,s/v không những córằng:anh dám cãi à !anh định đem khoa ra để dọa tôi à! Thế quyền khiếu nại lên trường,lên bộ mà còn có thể đưa ra báothì tôi sẽ không cho anh học tiếp môn này nữa,không cho chí,công luận.Tôi khuyên thầy bớt tự ái mà dẹp chuyệnthi nữa.Sinh viên Tuân tái mặt,run sợ,chẳng biết nói sao này đi chứ để chuyện này to ra thì uy tín cả của thầy và của,vội lên gặp tôi : thầy ơi, xin thầy cứu em với.Sau khi nghe khoa đều bị sứt mẻ.Các anh Thành, anh Viên trong BCNtrình bày sự việc tôi hỏi cậu ta định nhờ tôi cứu theo kiểu khoa cũng khuyên can thêm. Thế là lần này nhân vật nổinào. Tuân xin được học môn này với một lớp khác.Tôi tiếng vui vẻ nghe theo lẽ phải.khuyên thử đến gặp riêng thầy,xin lỗi và xin thầy học tiếpxem sao.Tuân cho biết: không được đâu thầy ơi, trong sinhviên đồn đại là thầy Nguyễn này ghê lắm,đã nói gì là như CAN THIÊP VÀO CHUYỆN THI 19
  • 20. Lần thứ hai là môn ngoài khoa.Giữa học kỳ tôi nhận Tôi rất quan tâm đến kỷ cương trong việc tổ chức thi được đơn của tập thể lớp xin đổi giáo viên vì thầy giáo ấymôn học, nghĩ rằng giữ nghiêm kỷ luật thi là một trong vừa thiếu trách nhiệm vừa dạy rất khó hiểu.Tôi đã trao đổinhững biện pháp có hiệu quả đảm bảo chất lượng.Mỗi kỳ với trưởng bộ môn xem có cách gì khắc phục không.Bộthi khoa đều lập bảng theo dõi các môn thi,phân công môn cho biết việc đổi thầy là quá khó khăn.Bộ môn sẽ khắcngười đi kiểm tra, giám sát, nếu có gì vướng mắc cần kịp phục bằng cách trước kỳ thi sẽ cử một thầy khác đến phụthời xử lý.Đã hai lần tôi phải can thiệp, xử lý. đạo vài buổi.Không hiểu sao vị thầy kia biết được chuyện và dọa “sẽ cho biết tay”.Câu chuyện rồi cũng qua đi, cả Lấn thứ nhất là một bộ môn trong khoa.Khi tôi đến kiểm khoa và bộ môn đều quên mất chuyện thầy phụ đạo.tra thấy lớp có trên 50 s/v ngồi chen chúc trong một phòng2 gian, ba người ngồi một bàn. Đây là một sự vi phạm nội Hôm vừa thi xong môn học cán bộ lớp hớt hãi đến tìm tôiquy.Tôi hỏi các thầy coi thi tại sao lại như vậy. Các thầy và kêu than:Chết chúng em rồi thầy ơi,hôm nay thi mônbảo nơi thi do phòng đào tạo sắp xếp,các thầy không có học,đề thi toàn đánh đố và nhiều chỗ không được học,cácquyền đổi.Tôi cho đó là sự chấp hành quá máy móc,tại sao bạn giỏi trong lớp cũng nói chưa chắc đạt được trungkhông xin đổi sang phòng khác trong lúc xung quanh còn bình,còn đa số thì đã cầm chắc là trượt, thầy xem có cách gìnhiều phòng trống.Trao đi đổi lại vài điều, các thầy không cứu các em không.Sau khi hỏi han cặn kẽ, đặc biệt là hỏichịu nhận khuyết điểm và không chịu khắc phục sai sót.Tôi các sinh viên khá, giỏi, tôi viết văn bản cho bộ môn yêu cầuhơi bị tự ái và cũng muốn thực thi quyền lực nên đã lập niêm phong toàn bộ đề thi và bài làm,đề nghị kiểm tra,đánhbiên bản vi phạm kỷ luật thi và quyết định đình chỉ.Bộ môn giá việc giảng dạy và ra đề thi.Nếu phát hiện thấy cócó trách nhiệm tổ chức thi lại vào lúc khác.Sinh viên bị giải chuyện trù úm sinh viên thì hủy toàn bộ kết quả thi,bộ môntán trong sự ngơ ngác.Việc này có nhiều cán bộ trong khoa tổ chức phụ đạo và thi lại.Bộ môn đã làm theo đề nghị củabiết,một số anh lớn tuổi phê phán tôi là thiếu suy xét,quá khoa,kết quả là khá tốt.Đúng là chủ nhiệm khoa đã cứu mộthung hăng.Ban đầu tôi cũng thấy mình làm thế là đúng để bàn thua trông thấy cho một lớp sinh viên K38.giữ kỷ cương nhưng sau nghĩ lại cũng thấy hơi quá đáng,kểra nếu thật bình tĩnh sẽ tìm ra cách khác hay hơn. Sau nàykhi đã về hưu tôi đã gặp các thầy coi thi hôm đó thành thậtxin lỗi . Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 20
  • 21. lý.Tôi đã hội ý ban chủ nhiệm .Các anh Viên và Thành cũng hơi do dự, không ủng hộ,cũng không phản đối, nói rằng chủ nhiệm khoa thấy đúng thì tự quyết định và tự chịu 17 CHO SINH VIÊN BẢO VỆ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP trách nhiệm.Thế là tôi đã cho sinh viên bảo vệ đồng thời lưu ý hội đồng về tình huống thầy hướng dẫn phụ không ký Trong việc xét cho s/v bảo vệ đồ án tốt nghiệp có một bản vẽ.luật bất thành văn là hễ có một thầy hướng dẫn nào đó Sau việc này tôi nhận được hai luồng dư luận trái ngượckhông ký bản vẽ là s/v không được bảo vệ, nghĩa là bị đánh nhau.Một bên cho tôi làm thế là đúng, tránh oan sai chotrượt.Lúc chưa làm chủ nhiệm khoa tôi đã chứng kiến s/v.Một bên phản đối, cho là tôi lợi dụng chức quyền, coinhiều trường hợp như vậy,trong đó không ít bị xử lý oan thường các thầy,bênh s/v một cách vô lối.sai.Tôi tự nhắc nhủ là không để xẩy ra oan sai vì vậy khi Năm 1996 gặp trường hợp gay cấn hơn là thầy hướnggặp trường hợp như thế tôi đã hết sức thận trọng. Trước dẫn chính không ký . Tôi xem thì thấy đồ án thiết kếhết tôi tìm đọc các quy chế,quy định của Bộ,của trường về hăngga máy bay do thầy Phạm hướng dẫn.Đồ án được thểlàm và chấm đồ án thấy rằng không có một điều nào như hiện rất tốt cả phần thuyết minh và bản vẽ.Đặc biệt toàn bộthế cả.Các khoa và bộ môn chỉ làm theo thói quen do một bản vẽ đều được thể hiện bằng máy tính.Bây giờ vẽ máy làngười có uy tín nào đó đã đề ra trước đây.Tôi suy nghĩ là chuyện thường nhưng năm 1996 s/v chưa mấy ai làmngười đó có thể mới căn cứ vào một vài trường hợp cụ thể được.Tôi gọi s/v hỏi lý do,cậu ta tường trình như sau : Thờimà chưa xét tới sự tổng quát.Tôi lại tìm được một quy định gian đầu em có gặp thầy một số lần xin hướng dẫn,thầy đưatrong quy chế là khi có tranh chấp giữa thầy và trò về ra phương án bảo em thực hiện.Nhưng em tìm thấy phươngchuyên môn thì chủ nhiệm khoa có quyền phân xử. án khác mà em cho là hay hơn,em thích hơn.Em trình bày Năm 1995 gặp trường hợp đầu tiên.Hai s/v không được với thầy và xin làm theo p/a mới nhưng thầy không đồngthầy hướng dẫn phụ ký.Sau khi tìm hiểu kỹ càng từ cả thầy ý.Thầy còn bảo nếu làm theo p/a cũ thì thầy hướng dẫn cònvà trò, đặc biệt là trao đổi với thầy hướng dẫn chính, tôi muốn theo p/a mới thì kệ em,tự mà làm lấy.Em nghĩ tựthấy lỗi của s/v có thể tha thứ được nên đã thuyết phục để mình có thể độc lập làm được đồ án nên không đến gặpthầy ký.Tuy vậy chỉ có một thấy đồng ý ký,nói là nể lời chủ thầy nũa.Đến khi nộp đồ án thầy không ký với lý do khôngnhiệm khoa, còn một thầy vẫn không ký,bảo là tùy khoa xử hướng dẫn nên không ký. 21
  • 22. Tôi lại gặp thầy Phạm.Thầy cũng trình bày đúng như phép lịch sự là có nhớ qua loa,thực tình tôi chẳng nhớ tênthế.Tôi nghĩ thầm: ta đang gặp một s/v hoặc là giỏi,có bản cậu ta,chỉ loáng thoáng nhớ mặt đã gặp đâu đó.Cậu ta nói:lĩnh,hoặc là có thủ đoạn gian dối. Tôi tìm hiểu qua các chắc thầy quên em rồi,em là Trường,thằng Trường khóa 36nguồn thông tin từ cán bộ lớp ,đoàn thanh niên thì thấy mà thầy đã đặc cách cho bảo vệ đồ án tốt nghiệp đề tàinghiêng nhiều về ý thứ nhất, trong lúc một vài thầy lại hăngga.Đến lúc đó tôi mới thật nhớ ra.nghiêng về ý thứ hai, đặc biệt nghi ngờ các bản vẽ,cho rằng Một trường hợp đặc biệt là s/v con em trong trường,làms/v thuê mượn chứ không tự vẽ.Tôi thấy việc kiểm tra này xong đồ án ,đã được các thầy ký rồi,chuẩn bị bảo vệ thìquá dễ. Tôi bảo s/v chở máy từ nhà đến,đặt tại văn phòng phát bệnh tâm thần nên phải dừng lại.Đến khi bệnh thuyênkhoa,mời một số thầy thành thạo autocad đến kiểm tra thực giảm gia đình xin khoa cho bảo vệ,may ra nhờ việc đó màtế việc s/v thao tác trên máy.Kết quả kiểm tra rất tốt.Hỏi ra chữa được lành bệnh.Tôi băn khoăn mãi.Cuối cùng tôimới biết s/v đã chủ yếu tự học được autocad ở nhà.Tự tôi đồng ý với điều kiện gia đình xin được giấy xác nhận của ylại kiểm tra một số nội dung của đồ án,thấy s/v nắm khá tế đã khỏi bệnh.Cũng may việc này được sự nhất trí củavững.Tôi nghĩ thật là tuyệt vời,nếu có nhiều s/v như ban chủ nhiệm.Thế là tôi lập hội đồng cho bảo vệ . Việcvậy,không cần thầy hướng dẫn vẫn làm được đồ án thì đỡ này cũng gây ra hai luồng dư luận khác nhau.Một phía chocho thầy biết mấy.Tôi công nhận thầy Phạm không ký cũng sự giải quyết của khoa như vậy là có tình và không sai vềlà đúng, nhưng bộ môn vẫn nên sơ khảo và khoa sẽ cho s/v lý.Một vài người cho là khoa bất chấp cả lẽ phải, cho mộtbảo vệ.Khi gỡ được các thủ tục này thì các hội đồng đã người bị tâm thần bảo vệ tốt nghiệp và cấp bằng là quálàm việc xong và giải tán.Lại phải thành lập một hội đồng đáng.đặc biệt,các ủy viên do bộ môn đề cử để chấm.Tôi nhờ anhViên theo dõi việc này.Bảo vệ xong anh Viên cho tôi biếtđúng là s/v giỏi thật.Trong lúc khoa đang giải quyết sự việc 18 - CÓ LẼ ĐANG BỊ THỬ THÁCHthì phần lớn s/v khóa 36 hồi hộp theo dõi.Khi đã có kết quảnhiều người reo mừng và cho là khoa đã làm được một việchiếm thấy. Trong số sinh viên tôi có tín nhiệm và thân thiện với cậu Vũ,là phó bí thư liên chi đoàn,vừa là chủ tịch Hội sinh Gần đây tôi gặp một s/v cũ tại văn phòng khoa,sau khi viên. Thầy trò thường tâm sự,bàn bạc với nhau nhiềuchào , cậu ta hỏi : thầy có nhớ em không.Tôi trả lời theo việc.Nhiều cán bộ trong khoa biết chuyện đó.Một hôm Vũ Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 22
  • 23. gặp tôi trình bày việc như sau:Lớp thi một môn trongkhoa.Các thầy coi thi tuy có nhắc nhủ không được quay 19- SUÝT BỊ THANH TRA TÀI CHÍNHcóp nhưng thực tế lại để cho s/v quay thoải mái,từ chỗ banđầu còn lén lút đến công khai,rõ ràng các thầy thấy cả màkhông làm gì.Khoảng giữa buổi em thấy có chỗ nhớ không Trên chuyến tàu Hải phòng người bán bánh giò bócđược chắc chắn nên giở vở ra xem,nghĩ rằng các thầy chỉ bánh đưa cho tôi và nói rằng của bác ngồi ở kia mời.Theonhắc cho có chuyện thế thôi.Không ngờ em vừa xem được tay chỉ tôi nhận ra QH,thầy giáo trong khoa và là sinh viênvài giòng thì bị bắt,bị lập biên bản,bị hủy bài thi.Thế là học cũ của khoa.Trong thời gian QH làm ngiên cứu sinh ởkỳ này….,thầy xem có cách gí giúp em gỡ chuyện này Đông Âu tôi có đến chơi,đó là dịp tôi đang làm chuyên giakhông. ở Angiêri,được nghỉ đông,đi lang thang một số nước.QH Tôi đoán ý đồ các thầy và nói cho Vũ biết: Có lẽ các đã đón tiếp nhiệt tình,chu đáo theo tình nghĩa thầy trò.thầy không ghét gì cậu đâu mà đang muốn thử thách tớ đấy Ăn bánh xong tôi đến ngồi chuyện trò.QH tâm sự:hồithôi, qua một số việc làm của tớ một số thầy tưởng nhầm là mới ở nước ngoài về, thấy thầy làm chủ nhiệm khoa em cótớ thích bênh vực s/v, lại thấy tớ có quan hệ thân thiết với ý lo,không biết hồi đón thầy ở Đông Âu có gì sơ suấtcậu nên tạo ra tình huống để thử thách, xem trong trường không, nếu thầy để ý và bây giờ có điều kiện để trách mắnghợp này tớ sẽ can thiệp thế nào. thì nguy.Tôi cười xòa mà nói rằng tớ đâu phải là loại người Thầy trò trao đổi và đoán có lẽ thế thật, nếu như vậy mà như vậy.QH nói tiếp: càng tiếp xúc nhiều mới thấy rõ thầytôi có ý kiến gì thì sẽ không hay.Thôi thì hãy xem đây là là người tử tế,thế mà có lúc em đã suýt xúc phạm.Ấy làmột bài học cuộc sống, phải trả học phí, rút kinh nghiệm để thời làm công đoàn,có vài người đã gặp em,tỏ ý nghi ngờhọc khôn, lo mà học cho tử tế để thi lại. chủ nhiệm khoa trong vấn đề tài chính,đề nghị công đoàn phối hợp thanh tra nhân dân tiến hành kiểm tra.Chúng emSau khi Vũ tốt nghiệp, trường muốn giữ lại nhưng phát đã họp,trao đổi vài lần nhưng không thấy có biểu hiện gì rõhiện thấy trong quá trình học có 1 lần vi phạm kỷ luật thi ràng nên không dám phạm thượng.Tôi nói may quá.Nếu cónên thôi.Trong khi học đại học Vũ chưa biết tiếng Pháp,vừa thanh tra thì chẳng tìm ra gì ngoài việc BCN khoa đã rấtlàm vừa học thêm và hiện đang làm luận văn tiến sĩ ở Pháp minh bạch và chặt chẽ về tài chính.May cho cả tớ và các. cậu vì bị thanh tra thì trước hết tớ mang tiếng,đến khi thanh 23
  • 24. tra không có gì thì các cậu mang tiếng.May mà tỉnh táotránh được một vài ý kiến có tính chất ly gián.Ly gián là 20 ĐI HỌC ĐỂ VỀ DẠY LẠI CAO HỌCmột mưu kế hiểm nhưng chỉ những cao thủ mới dùng đượcthành công và cũng chỉ có một số ít đại nhân mới tránhkhỏi. Từ 1992 việc đào tạo cao học được mở rộng.Trong Có một lúc lóe lên ý nghĩ hỏi xem những người nào đã chương trình phần cứng do Bộ quy định có môn “phươngcó các ý trên nhưng lập tức xóa bỏ ngay vì thấy rằng hỏi pháp luận nghiên cứu khoa học” và môn “lý luận dạy đạinhư thế sẽ mang lại cái hại nhiều hơn cái được . học”.Đây là những môn trường ta không có thầy,phải mời ngoài.Tôi thấy đây là hai môn rất hay nên đã theo học một Nhiều người thấy tôi thỉnh thoảng nói năng bổ bã và làm số buổi,càng học tôi càng thích thú.Tôi cũng thấy việc mờinhững việc ít người dám làm cứ tưởng tôi thích làm việc thầy ngoài làm cho trường bị động và hiệu quả khôngtheo ý đồ cá nhân,độc đoán,vô nguyên tắc.Thật ra tôi tự cao.Tôi quyết tâm đi học,nắm vững hai môn này để có thểnhủ là với mọi việc công trước hết phải tuân thủ đúng các dạy được,giúp trường giải quyết khó khăn,giúp học viênluật lệ,các quy chế.Vì thế mà tôi đã nghiên cứu rất kỹ,thuộc học tập có hiệu quả hơn.Tôi đem ý đồ bàn với anh Lâmlòng các điều khoản có liên quan đến công việc.Tôi thường Quang Cường,chủ nhiệm khoa sau đại học và hiệu trưởngnhắc nhỡ:Đã đưa đến trước cửa công,ngoài thì là lý song Nguyễn Văn Chọn.Được các anh tán thành và cổ vũ tôi lậpsong là tình.Làm việc công phải đưa lý lên trên hết.Riêng một dự án thực hiện trong hai năm.Trong lúc vẫn làm đầychuyện tài chính tôi càng thận trọng.Quỹ của khoa chúng đủ mọi công việc bình thường,tôi tranh thủ đi khắp cáctôi giao cô Khanh giữ,thu chi,chứng từ,sổ sách minh trường từ Bắc chí Nam có người dạy hai môn trên để họcbạch.Thu chi của bằng hai và song bằng giao đ/c Thành hỏi ,trao đổi,thu thập chương trình,tài liệu. Tôi làm báo cáoquản lý,đ/c Viên kiểm tra.Thanh toán khoản 100 triệu đề tài gửi lên Bộ và xin đăng ký dạy các môn này tại trường.Bộcủa Bộ cấp tôi và anh Súy phòng tài vụ đã rà soát tất cả đã đồng ý và ra quyết định công nhận, kiểu như là cấp giấychứng từ, tất cả đều hợp lệ . phép hành nghề . Dù sao tránh được việc bị thanh tra cũng là một điều Từ đó tôi dạy hai môn trên ở trường và dần dần các nơimay mắn khác biết đến nên cũng mời dạy.Tôi đã dạy ở các trường đại học Thủy lợi, Kiến trúc,Lâm nghiệp,Thương mại,Y Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 24
  • 25. khoa Hà nội,cục Khí tượng thủy văn.Dạy ở đâu tôi đều bỏ 21 CÁC CUỘC KHẨU CHIẾNcông tìm hiểu chuyên môn và khoa học của ngành đó để cóđược những thí dụ và vận dụng thực tế,làm cho bài giảngsinh động và người học thích thú. Viết là “ khẩu chiến” cho có vẻ quan trọng, thực ra chỉ là những trao đổi nhằm tự bảo vệ ý kiến hoặc việc làm khi Thực ra nhận dạy hai môn này tôi cũng có ý định kiếm bị người khác hiểu nhầm .thêm cái cần câu cơm.Tôi chọn làm một việc nhu cầu đangnhiều mà nguồn cung thì ít.Trong lúc các thầy khác kiếm Thứ nhất là với ban giám hiệu. Tôi đã nhiều lần dựa vàoviệc làm thêm bằng thiết kế hoặc thi công,tôi làm thêm quy chế và quyền hạn mà giải quyết cho s/v một số việc màbằng dạy học.Càng dạy tôi càng thích thú ,càng say sưa vì không xin phép BGH, trong lúc các chủ nhiệm khác khôngphát hiện ra nhiều điều bổ ích.Nhiều học viên nhận xét nội làm như vậy.Việc này làm cho có sự vênh ở các khoa, chủdung và phương pháp dạy của tôi thật tuyệt vời, môn học yếu là quyền lợi của s/v khi bị lưu ban.Cũng một quyền đóthật sự có giá trị.Thế nhưng tôi hành nghề có hiệu quả chỉ mà ở khoa Xây dựng s/v được hưởng còn các khoa khác thìtrong vài năm, sau đó nhiều trường yêu cầu bỏ môn học không.Một vài phụ huynh s/v ở các khoa phản ảnh và khiếunày vì họ không tìm được thầy dạy có chất lượng.Thế là Bộ nại lên BGH. Ông hiệu phó phụ trách đào tạo cho là tôi làmđồng ý cho các trường tùy ý sắp xếp.Từ chỗ hai môn có liều, làm sai nên mời lên hỏi cho ra nhẽ.Tôi trình bày chínhthời lượng 2x45=90 tiết,trường ta giữ lại 25 tiết cho PP các khoa khác làm chưa đúng quy chế chứ không phải tôiluận NCKH đại cương và 20 tiết cho PPNCKH chuyên làm sai . Tôi làm như vậy là đã dựa vào những điều sau đâyngành. Gần đây lại bỏ luôn phần đại cương và chỉ giữ lại của quy chế.Thế là tôi đọc vanh vách nội dung các điềuphần chuyên ngành.Thế là công lao kiếm được chiếc đó.Hơi bị đuối lý, hiệu phó nói : Vẫn biết quy chế là thếcần,chỉ câu được vài vụ nay đành gác lại.Tuy vậy cứ theo nhưng khoa làm việc gì cũng nên báo cáo và xin ý kiến củaBật Tử Tiện thì học và dạy hai môn này tôi đã không mất gì BGH để cho công việc được tiến hành tốt hơn.mà được rất nhiều thứ.Cái được nhất là đã đem phương Chẳng biết từ đâu, trong lúc chúng tôi đang trao đổi thấypháp,đạo lý và nhiệt tình truyền cho hàng ngàn người,để lại xuất hiện cả hiệu trưởng và bí thư đảng ủy,chắc các anh lotrong lòng họ những kỷ niệm tốt đẹp về một người thầy yêu chúng tôi có việc gì đó cãi nhau.nghề và yêu người. Tôi nói:tôi làm việc trước hết là theo đúng quy chế và những quy định bằng văn bản của trường,nếu tôi làm sai 25
  • 26. điều gì xin các anh cứ kỷ luật.Tôi nghĩ các anh cần có tới bộ môn toán. Anh Đào nghe vậy đã nói lời xin lỗi là đãnhững cán bộ có khả năng độc lập giải quyết công việc,dám hơi vội vàng .làm,dám chịu trách nhiệm,như thế sẽ đỡ vất vả cho các Thứ ba là chuyện tôi dạy môn PP luận NCKH và lý luậnanh,còn các anh muốn có cán bộ việc gì cũng phải xin ý dạy học.Lần này là ở hội đồng khoa học trường, người thắckiến thi tôi e rằng minh không xứng đáng.Nếu các anh mắc và yêu cầu hiệu trưởng trả lời là giáo sư Lê . Lập luậnthích có người xin ý kiến thì từ ngày mai tôi sẽ để s/v lên của anh Lê là không phải ai muốn dạy gì cũng được màgặp các anh,tôi chỉ sợ các anh không có đủ thì giờ. phải học hành nghiêm túc,có chuyên môn vững vàng.Lần Nghe vậy anh Chọn cười xuề xòa: Thôi mà, anh thấy này anh Chọn trả lời trước,anh kể lại dự án ,sự chuẩn bị củaviệc gì đúng,có lợi cho trường, cho s/v thì làm, đừng để tôi và sự cho phép của Bộ.Nhưng có vẻ anh Lê chưa hàichúng tôi mang tiếng là được. lòng,tôi buộc phải lên tiếng tự bảo vệ.Tôi nói : Thưa anh Thứ hai là chuyện tôi dạy toán cho học viên bằng Lê,anh với tôi thì có lạ gì nhau,khi anh nghe người ta nóihai.Trong một buổi giao ban anh Đào ở bộ môn toán thắc về tôi thì tại sao anh không gặp hoặc điện thoại cho tôi đểmắc với BGH: Ở trường này bộ môn nào dạy môn gì đã có hỏi cho ra nhẽ,cần gì phải chờ đến cuộc họp củaquy định rõ ràng, thế mà có thầy không phải bộ môn toán HĐKH.Hoặc anh gặp các học viên cao học hỏi xem tôi đãlại tổ chức dạy toán, việc đó BGH có biết và có cho phép dạy những gì và như thế nào.Thưa anh, tôi vì thích thú cáckhông? môn này và cũng để giúp trường giải quyết khó khăn mà đã bỏ ra hơn hai năm trời tầm sư học đạo.Có phải tự nhiên tôi Không để mất thì giờ, tôi hỏi: người anh nói đến là tôi vác nợ vào thân đâu.Kiến thức của người ta, có phải chỉ cóhay người khác,nếu đúng là tôi thì để tôi tự trả lời.Anh Đào nhà trường chính quy,học theo lớp,được cấp bằng mớixác nhận đúng như vậy. được công nhận,còn tự học thì không.Nếu HĐKH còn nghi Tôi chất vấn trở lại: anh nghe như thế vậy đã tìm hiểu, ngờ kiến thức của tôi trong các lĩnh vực trên xin các anh tổxác minh xem tôi dạy toán gì và dạy cho ai chưa?Tôi trình chức kiểm tra,tôi xin chấp nhận được kiểm tra, không thanbày sự việc và nói rõ tôi dạy bổ túc cho học viên bằng 2 phiền gì cả.một số toán cần thiết để học các môn kỹ thuật xây dựng Tôi Thấy tôi tự tin như vậy và lập luận cũng nghe được GScó đủ quyền và khả năng làm việc đó, không đụng chạm gì Lê mới yên lòng.Tôi biết anh Lê cũng chỉ vì muốn bảo vệ sự nghiêm túc và uy tín của trường mà thắc mắc vậy thôi Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 26
  • 27. chứ anh không ghét bỏ gì tôi , mục đích và tấm lòng của cả,tuy có hơi chướng mắt một tý đối với người ngoài vìanh là trong sáng, tiếc rằng cách làm hơi vội. chưa quen nhưng hiệu quả lời giảng là cao hơn,mà tôi chỉ Thứ tư là chuyện ngồi lên bàn.Hôm đó họp giao thỉnh thoảng ngồi ghé một tý chẳng thể làm hư hỏngban.Gần cuối buổi anh Quý hiệu phó có nhắc : Ở trường ta bàn.Nếu trong lớp có ghế đàng hoàng mà tôi ngồi lên bànđang có một số thầy giáo ngồi lên bàn s/v, trong đó nghe tôi xin chịu sự phê bình,đàng này tôi bị bắt buộc phải dùngnói có cả giáo sư,việc này cần chấn chỉnh,đề nghị các khoa biện pháp tình thế để khắc phục khó khăn,tôi nghĩ có dũngquan tâm.Tôi biết mình đang bị phê phán nên vội đứng dậy cảm mới làm được như vậy.phát biểu:Thưa hội nghị, giáo sư mà anh Quý nói là Không có ai bình luận gì thêm, hội nghị chuyển sangtôi,ngoài tôi ra không biết có ai dám ngồi lên bàn nữa hay bàn việc kháckhông.Nhưng tôi nghĩ đó là việc làm hợp lý.Trong việc này Tôi nghĩ nếu hôm đó tôi không có mặt để tự bênh vựcđáng phê phán không phải là tôi mà chính là BGH. Nghe thì đã bị phê phán một cách oan uổng .tôi phản pháo cả hội nghị ngạc nhiên lắng nghe lập luận.Tôi nói tiếp: Trong toàn bộ nhà H1 không có một cái ghếnào cho thầy giáo. Trường ta nghèo đến vậy sao hay các 22 - KHÔNG HỎI LÝ DOanh thấy là không cần, là lảng phí. Việc này đã có lần tôilưu ý với BGH nhưng không ai quan tâm.Với các thầy trẻthì không sao còn với các thầy già nhu cầu được ngồi là rất Thỉnh thoảng cán bộ và s/v gặp chủ nhiệm khoa xinchính đáng.Đứng giảng bài 3 tiết lại đi bộ từ cuối nhà đến nghỉ vài ngày.Mỗi lần như vậy tôi dặn làm một giấy xinphòng nghỉ,uống hớp nước,ngồi được tý xíu rồi đi bộ trở lại phép,tôi ký vào rồi đem cất đi để lỡ ra sau này có ai thắcquảng đường dài,không biết các giáo sư khác chịu đựng mắc gì còn có bằng chứng,tránh việc khẩu thiệt vôđược như thế nào chứ tôi quá mỏi chân,đứng lâu e bị quỵ bằng,trong giấy tôi chỉ yêu cầu ghi rõ thời gian và đi đâuMà các anh có biết chuyện một giáo sư của trường ta bị ngã mà không cần nêu lý do nếu là việc riêng.Điều này làm mộtngay trên bục giảng chưa nhỉ. Mỏi chân quá thì phải số người vui thích và ngạc nhiên.Có người hỏi tại sao tôingồi,tôi hỏi các anh ngồi vào đâu.Tôi đưa ra 3 phương án không quan tâm đến lý do trong khi nhiều thủ trưởng khácđể lựa chọn: ngồi lên bệ lát gạch,lên ghế s/v và lên bàn.Sau rất chú ý tới.Tôi trả lời là biết để làm gì,có bao nhiêu phầnkhi phân tích,so sánh tôi thấy ngồi lên bàn là hay hơn trăm nói thật,bao nhiêu sẽ nêu lý do giả dối.Hỏi lý do nhiều lúc chỉ khuyến khích người ta dối trá. 27
  • 28. Không hỏi lý do, đó là bài tôi học được từ hồi làmchuyên gia ở Angiêri.Hồi năm 1998 anh Nguyễn Xuân Năm 1996 kỷ niệm 40 năm đào tạo và 30 năm thành lậpĐặng( lãnh đạo chuyên gia của sứ quán) chỉ thị cho đơn vị trường.BGH gợi ý cho các khoa làm triển lãm để tuyênchúng tôi cử người sang Tiệp làm một việc có tính chất nội truyền.Tôi thấy việc làm này là tốn kém,vất vả mà hiệu quảbộ.Đơn vị cử tôi lãnh trách nhiệm ấy. Đang giữa học kỳ, thấp.Hơn nữa vào thời điểm đó khoa Xây dựng đã có đượcphải xin phép hiệu trưởng.Ông này người Angiêri. Để xin vị thế,không cần phải tiếp thị và tuyên truyền.Nghĩ như thếphép phải có lý do.Thế là các cốt cán của đơn vị ngồi lại nhưng nếu khoa không làm chắc sẽ bị điều tiếng.Để tránhvới nhau để bịa ra lý do có thể chấp nhận được,chỉ không rắc rối cho cá nhân tôi nghĩ ra mẹo họp hội đồng khoanói ra lý do thật.Dự buổi hôm đó có tôi và các anh Lê Văn học,lấy ý kiến tập thể không cần triển lãm. Tôi đã vậnThưởng,Nguyễn Lê Ninh, Dương Học Hải,Lê Đức động được một số ý kiến ủng hộ và tin là ra hội nghị sẽThắng,Ngô Phú An…Bàn bạc một lúc rồi cũng thống nhất thuyết phục được nhiều người theo ý mình.Tôi khai mạcđược lý do bịa đặt để phổ biến cho đơn vị đề phòng có ai hội nghị với mục đích bàn có nên làm triển lảm không vàhỏi tới và quan trọng là để trình bày khi làm thủ tục xin nói rõ ý kiến của tôi là không muốn làm với một số lýphép.Thế nhưng khi tôi và anh Ninh gặp hiệu trưởng để do.Thế nhưng lần đó tôi đã gặp nhiều ý kiến không tántrình bày ông ta không hề hỏi một tí nào về lý do.Ông chỉ thành, người đòi phải làm hăng hái nhất là anh Đoàn Địnhhỏi tôi đã nhờ người dạy thay chưa, tôi chỉ vào anh Kiến.Cuối cùng phải lấy biểu quyết và tôi bị thiểu số.Ninh,thế là ông an tâm và hỏi có cần ông giúp đỡ gì thêmkhông.Không hỏi lý do,đối với tôi thật là một bài học quý Thế thì làm,và đã làm thì phải làm cho thật tốt, muốngiá.Không những đối với cán bộ, sinh viên mà nhiều khi vậy phải lập ra một ban chuyên lo việc này.Mọi người tánvới con cháu trong nhà tôi cũng không hỏi lý do. thành ý kiến đó.Tôi nói đáng ra tôi phải làm trưởng ban nhưng như mọi người đã chứng kiến tôi không thích thú gì việc này, nếu tôi làm sẽ không tốt, tôi đề nghị cử anh Kiến là người hăng hái nhất làm trưởng ban,anh Kiến sẽ lên kế hoạch,cần nhân lực và điều kiện gì khoa sẽ huy động để đáp ứng, mọi việc chuyên môn khác anh bàn giao cho người khác để tập trung làm tốt việc này, khối lượng công 23- KHÔNG LÀM TRIỂN LÃM Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 28
  • 29. việc sẽ được tính khi tổng kết năm học.Mọi người đều tán ở đâu đó lại giới thiệu thêm đ/c khác.Tôi biết một đơn vịthành đề nghị của tôi trong sự ngỡ ngàng của anh Kiến. có hai người trong danh sách bầu cử thì phiếu dễ bị phân Tan cuộc họp anh Lều Thọ Trình giả làm bộ mặt tán và khó có người đạt đủ số phiếu trúng cử.Tôi thầm traonghiêm chỉ mặt tôi mà nói: Không ngờ mày là một thằng đổi với một đ/c ngồi cạnh,có ý muốn đ/c đó vận động đ/cđểu.Nói xong anh cười xòa.Tôi bắt chặt tay anh và nói : vừa được đề cử rút lui.Không biết việc vận động đã xẩy racám ơn đại ca đã đánh giá đúng tiểu đệ. như thế nào nhưng không thấy đ/c kia rút .Đã vậy thì tôi xin rút,nói rằng không nên để hai người trong cùng đơn Kết quả khoa Xây dựng không làm được triển lãm vì từ vị,cũng là để đánh động thử chơi.Chủ tịch đoàn không chohôm đó trở đi chẳng thấy anh Kiến nhắc nhủ gì còn tôi rút.Kết quả bầu như đã dự đoán,cả hai đều không trúng,tôicũng được thể lờ luôn .Có người biết chuyện bảo tôi là nên tuy có nhiều phiếu hơn nhưng vẫn còn thiếu vài lá .Thế làhọp HĐKH để kiểm điểm việc anh Kiến không làm tròn lần đầu tiên trong nhiều năm,khoa lớn nhất trường khôngtrách nhiệm, nhưng tôi thấy chẳng việc gì phải kiểm có người trong đảng ủy.điểm,không làm triển lãm đỡ ra được bao thứ mà chẳng bịthiệt hại gì, mọi người tự rút ra kinh nghiệm và bài học cho Tôi muốn vào đảng ủy không phải để cho oai hoặc đượcbản thân mình là đủ.Thế mới biết xui người ta làm thì dễ tăng thêm quyền lực gì mà chỉ muốn được đóng góp trí tuệcòn tự mình làm thì có phần khó. vào những việc lớn của trường ngay từ lúc sơ khai,trước khi đảng ủy ra nghị quyết.Không vào được cũng là tại thời vận mà thôi. Về chuyện đảng tôi có vài kỷ niệm.Đó là hồi còn ở 24 - KHÔNG VÀO ĐƯỢC ĐẢNG ỦY Hương canh, phần lớn các giáo sư, tiến sỹ, trưởng bộ môn còn ngoài đảng,tôi cũng ở trong số đó. Trong một đại hội công đoàn (1978), khi bàn về chủ đề xây dựng Đảng tôi có Trong đảng ủy trường thường có đại diện một số khoa . phát biểu như sau : Tôi nghĩ ở đâu đó đảng là của côngXây dựng là khoa lớn nên thường có đảng ủy viên là chủ nông nhưng ở trong trường đại học,để làm được vai trònhiệm, phó chủ nhiệm hoặc bí thư chi bộ.Đại hội Đảng bộ lảnh đạo toàn diện thì đảng phải tập hợp được đội ngũ trítrường năm 1993,đoàn đại biểu chi bộ giới thiệu một mình thức,trong đảng phải có nhiều giáo sư,tiến sỹ,các thầy giáotôi vào danh sách bầu cử.Thế nhưng ra đại hội một đại biểu cốt cán về chuyên môn.Tôi đề nghị ban chấp hành công 29
  • 30. đoàn giới thiệu những đoàn viên như thế cho đảng. Ý kiến dưỡng lý luận, làm lý lịch và xác minh, làm đơn,chi bộ họpấy được nhiều người tán thành . để xét kết nạp. Vài hôm sau tôi được tiếp anh Nguyễn Mậu Bành tại Anh Bành cho biết đúng là như vậy và hỏi nhầm lẫn ởnhà,anh cho biết được thường vụ đảng ủy cử tới để trao đổi chỗ nào.Tôi trả lời rằng : Khi làm việc gì thường người tavới tôi về việc đưa các GS-TS vào đảng.Hồi đó trong số xuất phát từ điều kiện cần sau đó mới xét tới điều kiệnGS-TS ngoài các anh đảng viên cựu trào như anh Sam,anh đủ.Thế mà trong phần lớn trường hợp các chi bộ chỉ chú ýThưởng,anh Đặng,anh Chọn,anh Bành,anh Đạt v.v…thì nhiều đến điều kiện đủ, nào là xem quần chúng đó đã đạtđàng cũng vừa kết nạp được anh Chấn.Tôi có gặp anh Chấn được các tiêu chuẩn chưa, còn thiếu cái gì, nào là cử đảngtìm hiểu việc vào đảng của anh nhưng xem ra không có gì viên theo dõi, giúp đỡ,giới thiệu v.v…Trong cả quá trìnhmới ,đáng để rút kinh nghiệm. đó không mấy ai quan tâm đến vấn đề là chi bộ có cần kết Tôi nói : Xin cám ơn đảng ủy đã quan tâm đến lời phát nạp người này không,cần đến mức nào,người này vào cóbiểu của tôi.Nếu đảng ủy muốn nghe những ý kiến của tôi làm tổ chức đảng cơ sở mạnh lên hay không . Thêm vào đóthì để tôi chuẩn bị thật chu đáo,khi nào các anh họp đảng việc tuyên truyền quá mức về vinh dự được đứng trongủy,gọi tôi lên,tôi xin khoảng 30 phút để trình bày cho có hàng ngũ đảng đã làm cho một số không ít kẻ cơ hội tìmtrước sau.Bây giờ tôi chưa được chuẩn bị,hơn nữa nói với cách chui vào đảng,chi bộ đã bỏ sót mất một số người cóanh,anh về trình bày lại e có gì bất tiện.Anh Bành đồng ý tài năng và trung thực.Và ở nơi nào kẻ cơ hội chiếm ưu thếnhưng nói thêm : chỗ bạn bè thân quen, tôi cứ nói cho anh thì ở đó không có sự lảnh đạo thực sự của đảng.Không lạ gìnghe một vài suy nghĩ cá nhân,coi như trao đổi ý kiến của có những người trước khi vào đảng phấn đấu rất tích cực,những người bạn .Thôi thì nghĩ sao tôi nói vậy. khi vào được rồi lại buông xuôi.Đó là những kẻ cơ hội loại xoàng,chỉ mong ước có được danh hiệu đảng viên để thỏa Tôi cho rằng trong một thời gian dài một số cơ sở đảng mãn sĩ diện cá nhân.Những kẻ cơ hội cao thủ hơn sẽ tìmhơi bị nhầm lẩn trong việc phát triển.Anh Bành ngạc nhiên cách leo cao, khi có được vị thế mong muốn rồi mới dầnvà yêu cầu giải thích.Tôi nói:Tuy tôi chưa vào đảng nhưng dần lộ mặt.cũng biết các việc làm của chi bộ khi xét kết nạp đảngviên.Đó là: xem xét trong số quần chúng ai có tinh thần Không biết anh Bành về báo cáo với đảng ủy như thếphấn đấu thì đưa vào diện cảm tình,cử đảng viên theo dõi, nào nhưng tôi không được gọi .giúp đỡ, rồi đưa lên diện đối tượng, cho đi học vài lớp bồi Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 30
  • 31. Trong một lần nghỉ mát tôi có dịp ở chung với anh PhanXuân Mỹ thường vụ đảng ủy.Tôi lại nói với anh là đảng ủy 25- ĐÓN TIẾP SINH VIÊN CHUYỂN GIAI ĐOẠNchưa chú ý đúng mức đến việc kết nạp trí thức.Anh Mỹ chorằng đấy là lỗi của các chi bộ cơ sở.Tôi không nhất trí vàcho rằng nếu đảng ủy có chủ trương thì cần thúc dục các Hồi ấy việc đào tạo được chia thành hai giai đoạn.Haichi bộ chứ không bị động chờ đề xuất từ dưới. năm đầu học đại cương do phòng đào tạo quản.Sau khi thi Cũng may là từ khoảng năm 1983 nghe đâu đảng có chủ vượt rào, chuyển giai đoạn mới đưa về khoa chuyêntrương mở rộng việc kết nạp đảng viên trí thức, từ đó nhiều môn.Tất cả các khoa chỉ nhận danh sách s/v, xếp lớp,thờiGS-TS của trường mới được kết nạp.Tôi vào đảng năm khóa biểu rồi thông báo để s/v đi học.Không có khoa nào1985,lúc đã gần 50 tuổi.Trước đấy tôi cũng tưởng không tổ chức đón tiếp, mấy năm trước khoa Xây dựng cũngvào được vì có chút vướng mắc về lý lịch, biết có gỡ ra vậy.Từ khóa 37 tôi bàn với anh Viên, anh Thành tổ chứcđược hay không.Thế nhưng khi đọc tiểu thuyết “Quy luật một cuộc lễ đón tiếp s/v nhập khoa cho vui vẽ và gây đượccủa muôn đời” của M.Đumbatzê (Liên xô) tôi biết được ấn tượng.Chúng tôi mời đại diện BGH,đại diện các bộ môncâu chuyện nhà trí thức Batsana khi huyện ủy hỏi tại sao và toàn thể sinh viên trong khoa.Việc tổ chức được phốixin vào đảng đã trả lời : Tôi muốn trong đảng có thật nhiều hợp với liên chi đoàn và hội s/v.Buổi lễ diễn ra đúng dựngười chính trực.Câu chuyện ấy cùng với những mong ước kiến,có kết quả tốt.chính đáng, những thực tế của trường đã thuyết phục tôi xin Có một điều chúng tôi rất quan tâm là làm sao nâng caovào đảng.Người giới thiệu là anh Nguyễn Văn Tấn(bí thư được tinh thần học tập của s/v, tính độc lập và chủliên chi đảng của khoa,phó chủ nhiệm khoa) và anh Hoàng động,phát huy dân chủ.Muốn vậy ngoài việc giáo dục,độngNhư Tầng ( bí thư chi bộ ) viên còn phải cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết.Hồi đó Rút bài học không vào được đảng ủy,các khóa sau tôi đề nhà trường chưa in và phát sổ tay s/v như bây giờ.Chúngnghị giới thiệu Lê Văn Thành,bí thư chi bộ,phó chủ nhiệm tôi đã tập hợp những điều cần thiết trong các quy chế cókhoa và chỉ giói thiệu một người. Kết quả đ/c Thành trúng liên quan,in ra hàng trăm bản,phát cho s/v,căn dặn phảivào đảng ủy nắm vững các quyền lợi và nghĩa vụ, nếu khoa hoặc các thầy làm sai quy chế thì s/v có quyền khiếu nại.Chúng tôi khuyến khích s/v phát huy tinh thần dân chủ trong mọi 31
  • 32. công việc,dám cãi lại hoặc vạch ra chỗ sai sót của chủ và thấy rằng kỷ luật được xét ở hai cấp:khoa vànhiệm khoa.Nếu làm được như vậy và được công nhận là trường.Trước hết xét ở khoa,chỉ khi s/v phạm kỷ luật đếnđúng thì sẽ được khen thưởng.Thế nhưng suốt cả nhiệm kỳ mức khá nặng,ngoài quyền hạn xử lý của khoa mới lập hồtôi chưa nhận được ý kiến nào như vậy. sơ đưa lên trường.Ở mỗi cấp đều phải lập hội đồng xét Có nhiều cách xưng hô với s/v.Có người gọi là các xử,có mặt của đương sự, các đại diện của lớp và hội sinhem,các cháu,cho như thế là thân mật.Tôi nghĩ nên xem s/v viên.Thế nhưng theo dõi tôi thấy nhiều khoa và cả ở cấplà người lớn và luôn nhắc điều đó.Vì thế ở chỗ công cộng trường không mấy khi làm đúng như thế.Thường thườngtôi thường gọi các anh các chị,cũng có khi gọi các bạn trẻ. các khoa không lập hội đồng mà đưa thẳng lên trường,hộiGọi như thế có thể sẽ nâng cao được tinh thần trách đồng trường thường xét xử chỉ căn cứ vào hồ sơ mà khôngnhiệm.Tôi cũng có làm điều tra xã hội học và thấy đa số s/v có mặt của đương sự.Có nhiều quyết định buộc s/v thôi họcthích cách gọi như vậy.Còn khi cần thân mật tôi gọi các chỉ mang tính dọa dẫm và chỉ do một mình hiệu phó chịucậu,các cô,cũng có khi quá thân mật tôi gọi chúng mày.Có trách nhiệm.vài người bất chợt nghe gọi như vậy cho là thô lỗ, nhưng Suốt cả nhiệm kỳ chúng tôi không đưa lên hội đồngxem ra khi được gọi thế phần đông s/v lại tỏ ra thích thú. trường một s/v bị kỷ luật nào và chỉ lập hội đồng xét xử Tôi cũng đã tiến hành thăm dò bằng một số nguồn khác một lần.Đó là s/v Hoàng phạm tội quấy rối phá phách buổinhau để xem có s/v nào bất bình với chủ nhiệm khoa không biểu diễn văn nghệ của đoàn thanh niên.Hôm đó s/v nàynhưng chưa phát hiện thấy.Tôi tự động viên mình là đã làm uống rượu say, lên sân khấu quậy phá,ném chai làm hỏngtốt nhiệm vụ. thiết bị âm thanh. Đoàn TN lập biên bản gửi khoa yêu cầu xét kỷ luật.Dư luận trong s/v nói chung là bất bình, muốn thi hành kỷ luật nặng đến mức đuổi học. Sau khi tỉnh rượu 26 - KỶ LUẬT VÀ GIÁO DỤC SINH VIÊN Hoàng mới thấy hoảng, không dám về nhà.Chúng tôi lập tức tìm cách báo cho gia đình ở Hà nội ,nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ và lập hội đồng xét xử. Chúng tôi muốn làm Đối với s/v phạm kỷ luật chúng tôi nặng về giáo dục, thật đúng quy chế để có thể nêu một mẫu mực trongkhuyên bảo,răn đe hơn là trừng phạt . Suốt cả nhiệm kỳ của trường.Hội đồng do đ/c Thành phó khoa làm chủ tịch,ủytôi khoa Xây dựng không thi hành kỷ luật đuổi một s/v viên là trợ lý tổ chức,đại diện đoàn thanh niên.Chúng tôinào.Tôi đã nghiên cứu khá kỹ quy chế thi hành kỷ luật s/v Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 32
  • 33. triệu tập đương sự,mời đại diện gia đình,đại diện lớp và là quyền tự do cá nhân,khoa không can thiệp vào chuyệnthông báo cho s/v toàn khoa biết để ai quan tâm có thể đến đó,nhưng phải tìm nơi thích hợp chứ không được ở trongdự.Tôi hoàn toàn đứng ngoài để theo dõi.Chủ tịch Thành ký túc xá,xung quanh có các bạn..Tội chính là làm ô uế môicông bố quyết định của chủ nhiệm khoa về việc thành lập trường tập thể, tội này nhẹ thì bị đuổi khỏi ký túc xá, nặnghội đồng,tuyên bố lý do,mời đại diện đoàn TN đọc cáo hơn thì bị đuổi học.Tôi đưa quy chế thi hành kỷ luật cho côtrạng,cho đương sự trình bày và tự bào chữa,mời đại diện ta xem nhưng còn sức đâu mà xem,chỉ van xin tha thứ.Tôigia đình và lớp phát biểu.Cuối cùng hội đồng mới họp bắt viết cam đoan không tái phạm và viết thư về nhà mờiriêng,quyết định hình thức cảnh cáo toàn khoa,ghi lý đại diện gia đình,tốt nhất là mẹ, đến gặp khoa để bàn biệnlịch,phải bồi thường thiệt hại.Sau đó chúng tôi mới lập hồ pháp phối hợp giáo dục.Sau đó bà mẹ có đến gặp chúngsơ gửi lên trường chỉ để báo cáo.Thật là một vụ xét xử kỷ tôi,xin tha thứ cho cháu. Mọi chuyện rồi cũng trôi vào quênluật ít được biết đến.Gia đình và các s/v tham dự ra về rất lãng, giờ nhắc lại chỉ như là một kỷ niệm xa xăm.phấn khởi. Chuyện gay cấn hơn là nam s/v Dũng,người Nghệ Chuyện nữ s/v Nông lớp KV8 cũng đáng được lập hội an.Dũng nổi tiếng là một đầu gấu trong KTX,nhưng chưa aiđồng xét xử nhưng tôi thấy chưa đến mức cần thiết nên đã dám tố cáo chính thức,chưa có tội trạng rõ ràng, chỉ mới cótìm cách giáo dục riêng.S/v Nông,người dân tộc thiểu số, rủ một số phản ảnh miệng.Tôi cũng đang thu thập chứngbạn trai về cùng nằm với nhau trong ký túc xá đã vài cứ,định gọi lên để giáo dục và răn đe nhưng chưa kịp làmlần,bạn bè phê bình góp ý nhưng không sửa chữa.Lần này thì sự cố xẩy ra.Tối hôm đó cậu ta say rượu,ra phố trêubị bảo vệ bắt được quả tang,lập biên bản gửi lên khoa để thi ghẹo phụ nữ và còn bị cho là có hành động cướp giật, bịhành kỷ luật.Tôi hội ý BCN và thống nhất chưa vội kỷ công an bắt nhốt một đêm.Sáng hôm sau nhận được tin báoluật,cứ giáo dục và răn đe đã,nếu vẫn tiếp tục thì kỷ luật của CA, tôi nhờ đ/c Chúc trợ lý lấy giấy giới thiệu ra đồncũng chưa muộn. Tôi cho gọi Nông lên văn phòng khoa và CA nhận về và dặn Dũng lên văn phòng gặp tôi vào lúc 10hỏi xem có biết phạm vào tội gì không.Cô ta trả lời lý nhí giờ.Tôi hội ý BCN và thống nhất đây là dịp tốt để giáo dụclà mắc khuyết điểm nằm với bạn trai,vi phạm đạo đức.Tôi và nếu thấy giáo dục không hiệu quả thì sẽ lập hội đồng kỷbảo đó không phải là tội chính,cho nghĩ kỹ đi.Nghĩ một lúc luật. Tôi lại nhờ trợ lý tìm xem hồ sơ để rõ hoàn cảnh giaNông nói rằng chỉ phạm khuyết điểm đó.Tôi phân tích : đình.Việc chị sử dụng thân thể của mình như thế nào,nằm với ai 33
  • 34. Không biết đầu gấu ở đâu chứ khi gặp tôi thì cậu ta như bất hiếu.Nghe thế Dũng chỉ cúi mặt khóc.Tôi cũng khônggà đã bị cắt cổ.Tôi ngồi nghiêm và quát: Anh là s/v Dũng hiểu vì sao đang xưng anh ,tôi lại chuyển sang màycó phải không? Tôi chỉ ghế cho ngồi nhưng cậu ta vẫn tao.Nghỉ một lúc cho Dũng thấm đòn, tôi tiếp tục:bây giờđứng.Tôi tiếp tục với giọng nghiêm khắc: Tôi biết rõ gia thế nào tôi cho anh lựa chọn.Cậu ta lí nhí : thưa thầy emđình anh,bố mẹ anh ở Nghệ an đang đầu tắt mặt tối lo kiếm biết tội rồi xin thầy ra tay cứu giúp.Tôi hỏi nếu tha cho lầntiền cho anh đi học,thế mà anh không lo học hành cho tử này thì có quyết tâm phấn đấu để trở thành người tốttế.Tôi thừa biết anh là một đầu gấu nổi tiếng trong KTX,hồ không.Dũng xin thề bỏ hết thói ngông cuồng,chăm chỉ tusơ tội trạng người ta tố cáo cả xấp đó kìa.Anh đã được khoa dưỡng đạo đức và chuyên cần học tập.Tôi bảo tất cả hồ sơphát tài liệu trong đó có nói rõ các mức kỷ luật,vậy tôi cho còn đó,nếu sau này còn phạm thêm bất kỳ một tội gì thì kếtanh tự xét lấy kỷ luật của mình. Nghe thế Dũng chỉ ấp úng hợp xét xử luôn.xin tha.Tôi nói tiếp, nhẹ nhàng hơn: Tội của anh nếu đưa ra Kết quả Dũng đã trở thành s/v bình thường, đã tốthội đồng kỷ luật thì bị đuổi là chắc chắn,ít nhất cũng bị nghiệp, không biết bây giờ làm việc ở đâu và có giữ đượcđuổi 1 năm. Tôi đã chuẩn bị xong hồ sơ rồi nhưng tôi còn lời thề hay không.nghĩ đến một vài người nên chưa quyết định dứt khoát, anhcó biết tôi nghĩ đến ai không. (im lặng).Tôi trầm giọng ,nóinhư tâm sự:Tôi nghĩ đến cha,mẹ và các đứa em cùa anh ởnhà.Tôi đang hình dung khi nhận được giấy báo anh bị đuổihọc thì gia đình anh đau khổ đến mức nào,tôi đang mườngtượng ra cảnh mẹ anh khóc hết nước mắt,cha anh sẽ lặn lội 27 - TỔ CHỨC ĐÊM VĂN NGHỆra Hà nội ,khóc lóc van xin tha thứ cho anh. Vừa nói tôi vừa quan sát, thấy hai hàng nước mắt tuôn Đã lâu không thấy liên chi đoàn có hoạt động gì sôirơi.Tôi đoán là nhân vật này còn giáo dục được.Tôi tiếp nổi,tôi bàn thử tổ chức một buổi văn nghệ nhằm động viêntục: mày có biết thương cha mẹ không thằng kia,mày có phong trào.Ý kiến lập tức được hưởng ứng vì cũng rất phùnhớ khi mày đậu đại học gia đình đã mừng rỡ như thế nào hợp với dự kiến của đoàn TN.Khoa sẽ hỗ trợ kinh phí vàkhông,mày có nhớ khi tiễn mày ra Hà nội cha mẹ đã dặn dò làm thủ tục xin phép còn liên chi đoàn lo tổ chức và nộinhững gì không. Thế mà mày chỉ thể hiện một thằng con dung.Riêng khoản giữ trật tự khoa đã có phương án.Tôi Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 34
  • 35. làm văn bản xin phép tổ chức tối văn nghệ của khoa tại nhà Mọi người vui vẽ nhận lời.Tôi đề nghị tập thể cử ra mộtthi đấu.Anh Nguyễn Tấn Quý nói rằng tổ chức biểu diễn đội trưởng.Có nhiều ý kiến xin thầy cứ chỉ định.Vậy là tôivăn nghệ thì cũng được nhưng anh lo nhất về an ninh trật chỉ vào Dũng và hỏi mọi người có tín nhiệm không.Tất cảtự.Tôi hứa với anh là sẽ không có chuyện lôi thôi gì xẩy vỗ tay hoan hô.Tôi còn dặn dò một số mẹo đối với ngườira,khoa đã có những biện pháp hữu hiệu,nếu có gì rắc rối ngoài lỡ ra họ có đến và cũng không quên dọa mộttôi xin chịu kỷ luật.Tôi hội ý BCN,nói về sự lo lắng của câu:Thầy đã tin cậy các anh em và giao nhiệm vụ, anh emanh Quý và định trình bày phương án thì đ/c Thành nói đã hứa làm tốt ,tuy vậy thầy còn có lực lượng khác hỗ trợ,trước:Em đoán được mẹo của anh rồi,có phải anh định nếu đứa nào lơ mơ thầy sẽ nghiêm trị, không tha.dùng “ sinh viên tự quản” trong việc này có phài không.Tôi Kết quả tối văn nghệ diễn ra quá vui, thành công ngoàigật đầu đồng ý.Đ/c Thành bổ sung: tuy vậy em sẽ hổ trợ mong đợi.bằng một vài cảnh sát mặc sắc phục lảng vãng ở vòngngoài. Trường ĐHXD có một vấn nạn là s/v hay quậy phá tại các buổi sinh hoạt tập thể như ở cuộc thi SV 96 và các buổi Tôi nhờ liên chi đoàn phối hợp trợ lý tổ chức lên “danh đá bóng .BGH đã nghĩ ra một số cách nhưng không khắcsách các sinh viên cần cho công việc” và triệu tập lên gặp phục được,kể cả biện pháp huy động các trợ lý tổ chứcBCN khoa.Văn phòng khoa chuẩn bị thuốc lá,bánh kẹo để khoa và các thầy chủ nhiệm lớp đi giữ trật tự.Đã vài lần tôitiếp.Các cậu ngơ ngác nhìn nhau không biết khoa chơi trò đề nghị được nhận nhiệm vụ này,chỉ xin mỗi lần vài triệugì. Tôi đi ngay vào vấn đề : khoa cho mời các anh em là để chiêu đãi đội ngũ.BGH không tin,cứ nghĩ tôi chỉ nói chocó nhiệm vụ quan trọng cần nhờ đến trí tuệ và sức lực.Khoa vui, tôi dẫn chứng việc đã làm ở khoa, các vị cho rằng vớisắp tổ chức một buổi biểu diễn văn nghệ, điều khoa quan một khoa có thể làm được còn toàn trường thì khôngtâm nhất là giữ gìn an ninh trật tự để không xẩy ra bất kỳ sự thể.Thôi thì tùy các vị.Riêng tôi vẫn nghĩ rằng chỉ có s/vlộn xộn nào.Thầy tin tưởng vào các anh em ở đây, thầy mới giữ được s/v trong những trường hợp như vậymuốn trao nhiệm vụ khó khăn và vinh dự này cho các anhem, liệu anh em có nhận được không, nếu bạn nào vì có lý 28 - NÓI CHUYỆN VỚI SINH VIÊNdo gì mà không tham gia được cũng không sao, thầy khôngép buộc,vấn đề là tự giác,tự nguyện. Tôi rất quan tâm đến tinh thần và phương pháp học tập của s/v nên thường tổ chức các buổi nói chuyện ngoại 35
  • 36. khóa,đặc biệt là với các s/v mới về khoa.Mỗi lần trước khi Biết tôi nói chuyện được s/v yêu thích,đoàn thanh niênnói tôi thường thu thập tình hình thực tế trong s/v, không lý trường mời nói cho s/v toàn trường về chủ đề văn hóa họcthuyết suông mà bám sát cuộc sống, lấy thí dụ cụ thể từ đường.Chẳng là vấn đề này cũng đang làm nhiều vị quanthực tế sinh động, lại dùng những lời lẽ và giọng điệu thân tâm.Tôi bàn là sẽ nói nhiều về văn hóa học đường nhưngmật nên khá thu hút người nghe.Đã có lần tôi nói ở hội không nên đặt tên chuyên đề như vậy,nên tìm một tên kháctrường G3,ban đầu chỉ có vài trăm người ngồi chưa kín hội hấp dẫn hơn,ví dụ “những bí quyết đầu tiên để thành đạt”vàtrường,thế mà khi gần kết thúc, không những s/v ngồi chật phải làm tốt việc tuyên truyền để thu hút thính giả.Theokín cả hai tầng mà nhiều người còn đứng cả bên trong và nhận xét của các cán bộ đoàn hôm đó thì kết quả rấtbên ngoài để nghe. Tôi không làm được việc điều tra để tốt,ngoài sự mong đợi.Tôi biết trong lời khen ấy có phầnbiết kết quả của những buổi nói chuyện ngoại khóa như thế, động viên.Tuy vậy khi nghe tiếng vỗ tay kéo dài lúc kếtchỉ thỉnh thoảng nhận được lời khen là thầy nói hay thúc cũng phần nào hình dung được sự thich thú của ngườiquá,thấm thía quá,bổ ích quá. nghe. Tôi nhớ lại hồi khóa 28.Mấy khóa liền trước đó kết quả Lần nói chuyện về chuyên đề sinh viên làm nghiên cứucủa s/v năm thứ nhất thường rất thấp,phòng đào tạo(do anh khoa học,có ý quan trọng là người làm nghiên cứu phảiNguyễn Khải làm trưởng và anh Hoàng Xuân Liễn làm biết nghi ngờ.Có s/v đặt câu hỏi: thế thầy có nghi ngờphó)đã tổng kết ra như vậy nhưng không tìm nguyên nhân những điều vừa nói hay không.Đó là một câu hỏi hay.Tôivà biện pháp khắc phục.Riêng bí thư liên chi đoàn khoa trả lời là không. Thầy có tin là đúng thì mới nói,còn nghiXây dựng Nguyễn Văn Khánh nghĩ ra mẹo động viên và ngờ là việc của các bạn, các bạn nghe thầy, ghi nhận nhưnghuấn luyện s/v bắng cách nhờ tôi nói chuyện ngoại khóa về chớ vội tin ngay mà phải thông qua sự suy nghĩ của mình,động lực,tinh thần và phương pháp học tập cho K28 khi phải thử lật ngược vấn đề, phải nghi ngờ.Chỉ khi nào có đủmới vào trường được vài tuần.Cuộc nói chuyện rất được sự suy xét cần thiết thì mới tin.Thầy nghi ngờ những việchoan nghênh,s/v cho rằng rất bổ ích.Cuối năm học đó kết khác,còn những điều thầy nói ra là đã được suy xét kỹ, choquả học tập của khóa K28 là khá tốt,vượt hẳn lên so với là đúng thì mới nói, nhưng điều thầy cho là đúng đã chắc gìnhiều khóa khác. Anh Liễn đã tổng kết được như vậy đựoc người khác công nhận.Vậy các anh chị em nên nghinhưng cũng không hiểu tại vì sao.Riêng tôi và đ/c Khánh ngờ cả điều thầy nói.thì đoán là do kết quả của buổi ngoại khóa đầu năm học. Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 36
  • 37. Về việc tuyên truyền, giới thiệu trước để lôi kéo người viên thích nghe thơ tôi sẽ bớt ra một tiết để ngoại khóa.Thếnghe,tôi đã một lần gặp thất bại đau đớn.Đó là vào năm là tôi có dịp trình bày lại chuyên đề về trăng và hoa trong1974,hồi khoa còn ở Chèm.Kỷ niệm ngày 19 tháng 5 tôi thơ Bác.Sinh viên thích chí cho rằng tôi nói gần ngang vớiđăng ký nói chuyện cho toàn khu Chèm về bài trường ca Xuân Diệu.nổi tiếng của Tố Hữu : “ Theo chân Bác”.Tôi đã chuẩn bị Tôi tự cho mình là người có chút ít khả năng nói chuyệnkhá công phu và đây là lần thứ hai nói về đề tài này.Lần nhưng tiếc rằng chưa dùng được bao nhiêu.Sở dĩ có đượcthứ nhất tôi nói cho tập thể s/v ở Liên xô năm 1972,rất chút năng lực như vậy là nhờ hồi còn ở Đại học bách khoađược hoan nghênh.Không ngờ đ/c ban tổ chức đã làm gần chúng tôi được nghe các diễn giả nổi tiếng như Nguyễnhỏng cuộc nói chuyện đó.Ban tổ chức đã không hề tuyên Việt Phương,Xuân Diệu,vụ trưởng Định nói chuyên quátruyền, nói trước. Đến khi kết thúc buổi lễ chính thức,mọi hay,tôi ước ao nói được gần như họ,thế là cố gắng luyệnngười chuẩn bị ra về thì ban tổ chức mới nói: bây giờ mời tập.quý vị và các bạn ở lại nghe nói chuyện thơ.Hơn hai phầnba người bỏ ra về,tôi cố tìm cách nói thật to là mời mọingười ở lại,tôi sẽ nói nhiều chuyện rất hay.Nghe nói thế cómột số người trở lại.Lần đó tôi đã trổ hết nghệ thuật,nói rất 29 -GIẢNG DẠY VỀ KHẢ NĂNG THUYẾT TRÌNHhay.Nhiều người cứ xuýt xoa, không ngờ ông Cống nóichuyên văn thơ hay đến như vậy Những người đã bỏ vềnghe kể lại cứ tiếc mãi. Ở trong các trường của chúng ta có ít người quan tâm Biết sinh viên thích nghe văn thơ,tôi đã chuẩn bị đề tài “ đến khả năng thuyết trình.Nói khả năng này là ở mứctrăng và hoa trong thơ Bác Hồ”, nói cho khóa 16.Một lần thấp,còn cao hơn là nghệ thuật nói chuyện,phô diễn, hùngkhác lại nói về “ câu đối trong kho tàng văn học Việt biện .Trong SV 96 có mục thi hùng biện.Tôi là người huấnNam”.Lần nào cũng được hoan nghênh. luyện cho s/v Hùng tiết mục này. Ở Hà nội có vài người quan tâm và đã mở các lớp học,tôi có biết được và đã đến Năm 1976 tuyên huấn trường mời nhà thơ Xuân Diệu về gặp gỡ,trao đổi với Nguyễn Đình San, Phan Quốc Việtnói chuyện ở Hương canh.Sinh viên dự rất đông.Hôm sau (Tâm Việt group ).Sách báo về môn nghệ thuật này có khátôi lên lớp, giờ nghỉ mọi người hỏi hôm qua tôi có nghe nhiều,có thể kể ra một số tác giả như sau :Raymond deXuân Diệu không và ý kiến thế nào.Tôi hỏi lại nếu sinh Saint Laurent (Minh Đạo đã dịch ra tiếng Việt),Nguyễn 37
  • 38. Hiến Lê,Hoàng Xuân Việt,Liêu Chí Trung,Triệu Truyền tín và đạo đức thì có thể để lại các sản phẩm tinh thầnĐống,Phan Quang Định,Tô Minh,Tường Vi,Hà Thiện đó,con cháu được hưởng sản phẩm tinh thần của bạn chứNgôn,Nguyễn Đình San,Giang Văn Toàn … không được hưởng chất xám . Tôi bàn với liên chi đoàn mở một lớp về khả năng Vì suy nghĩ như thế nên hễ tôi học được cái gì,biết đượcthuyết trình cho cán bộ đoàn,hội và các lớp sinh viên,liên cái gì hay,có ích là tìm cách truyền bá,tìm cách vậnchi lo chiêu sinh,tôi lo hội trường và giảng dạy miễn phí dụng.Việc mở lớp giảng dạy miễn phí về khả năng thuyếtvào một số buổi tối hoặc ngày nghỉ.Ý kiến rất được hoan trình (hoặc nghệ thuật nói trước đông người) là một hoạtnghênh.Đã tổ chức được lớp khoảng 40 học viên,học và động như vậy.thực hành trong 4 buổi.Kết quả chỉ được xem là tàm tạm. Nhân bàn về việc sử dụng chất xám tôi nhớ đến một bài Nhân đây bàn một chút về khả năng trí tuệ (chất báo của GS Tạ Quang Bửu đăng trên tờ Văn nghệ (trướcxám).Khả năng của con người (trí tuệ hoặc các dạng khác ) khi GS mất vài tháng).Trong bài có một vấn đề về học vàthường được xem là vô giá.Tôi hiểu cái vô giá này theo cả hành như sau:GS tuy có một số thành tích,một số cống hiếnhai nghĩa : rất có giá trị và không có một tí giá trị nào hết. nhưng so với khả năng thì chưa thật xứng đáng mà nguyênNó có giá trị (cao hay thấp, còn tùy…) chỉ khi được đem ra nhân là GS đã dành tương đối nhiều thời gian cho việc họcsử dụng để mang lại một ích lợi nào đấy. Còn nếu chỉ để nhiều lĩnh vực khác nhau,thời gian dành cho thực hành làcất giữ thì nó chỉ là dạng tiềm ẩn, chưa có hoặc không có tương đối ít so với thời gian học.Giả thử học được 10 màmột tí giá trị nào,khi chết sẽ mang theo luôn,không để lại hành được năm,sáu thì sẽ tốt hơn học được 15 mà chỉ hànhcho ai một ích lợi gì.Trong trường hợp này chất xám dù có được ba,bốn.GS nổi tiếng là học rộng,biết nhiều nhưng chỉlớn đến đâu cũng không có được giá trị,thậm chí không mới vận dụng được một phần nhỏ kiến thức cho công việc.bằng một tờ giấy loại,vì tờ giấy còn có thể dùng để nhómbếp,còn chất xám vùa nói chỉ tan vào khoảng không.Ừ,mà 30 LÀM TRẬT TỰ VIÊN BẤT ĐẮC DĨkhông biết sau khi tan như thế rồi liệu nó có tác dụng đến aikhông nhỉ? Bạn có một ít tài sản ư,chết đi còn để lại chocon cháu.Bạn có nhiều chất xám ư,nếu lúc sống không Hôm ấy BGH triệu tập s/v vừa tốt nghiệp,chuẩn bị radùng được,chết đi bạn sẽ mang theo toàn bộ xuống mồ.Tất trường để phổ biến vấn đề gì đó.Họp ở hội trường tầng 2nhiên nếu bạn là người đã tạo được tiếng tăm,tạo được uy nhà ăn s/v trong khu KTX (hội trường G3 đang sửa chữa Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 38
  • 39. còn nhà thi đấu chưa xong).Anh Nguyễn Tấn Quý và anh đang tránh nhau.Lập tức hai luồng người bị ùn lại,số đi vàoNguyễn Như Khải chủ trì. tràn lên chắn đầu ô tô,số đi ra chắn đầu xe ba gác.Trong Ban đầu mọi việc diễn ra bình thường nhưng khi nghe chốc lát gây ra tắc nghẽn giữa cổng .Tôi vừa đến, không cóanh Quý nói một lúc thì hội trường bắt đầu ồn ào, càng lúc một bảo vệ nào đứng ra dẹp trật tự.Có thấy anh Quý đi bộcàng tăng.Đã vài lần diển giã đề nghị các em giữ trật tự đến nhưng đã lách được qua đám đông để vào, tôi đoán cónhưng chỉ được một lúc rồi lại ồn ào hơn.Trong lúc các anh lẽ anh đi tìm người ra giải quyết.Đợi được e quá lâu, tôi thửchưa biết làm thế nào, tôi đứng dậy, đi xuống đứng ở giữa liều mạng đứng ra dẹp loạn xem sao.Tôi khóa xe cẩn thậnhội trường, nói to theo kiểu ra lệnh: tất cả i..i..m..m.Hội rồi len vào gần ôtô nói to : nghe đây,mọi người biết tôi là aitrường bỗng nhiên im bặt.Tôi tiếp tục nói to, chậm rãi rồi chứ, hãy nghe tôi dẹp trật tự nào.Số người này tạm thời(không dùng micrô) như nhấn mạnh vào từng tiếng:Các lùi lại, lùi lại đi, số người này dep sang bên, dẹp đi .Mọianh chị em làm cái gì thế.Tại sao thầy hiệu phó,bí thư đảng người theo mệnh lệnh, ôtô đã từ từ lăn bánh, thế nhưng xeủy đang phổ biến,dặn dò những điều cần thiết mà các anh ba gác chỉ nhích lên được một chút rồi phải dừng lại ví cóchị em lại làm mất trật tự đến vậy, phải chăng những điều hai xe máy không chịu dẹp,vẫn đứng cản đường.Tôi cầmđó là vớ vẩn không cần nghe, hay là các anh chị em cho càng xe bảo mấy người cùng đầy tông thẳng vào xe máy,rằng được cấp giấy công nhận tốt nghiệp rồi thì không cần nói rằng tội vạ đâu tôi chịu.Đến lúc này hai xe máy mới hốtnghe các thầy và ban giám hiệu nữa.Các anh chị em là sinh hoảng dẹp sang bên.Cổng trường được giải phóng xongviên của trường Đại học Xây dựng kia mà, học ở đâu ra cái xuôi tôi mới ra lấy xe để vào.thói làm mất trật tự như thế.Thôi, có việc gì quan trọng hãy Rút kinh nghiệm lần đó,sau này có hai lần tôi cũng thửtạm gác lại,sau hãy nói, bây giờ giữ im lặng để nghe,mời đứng ra dẹp tắc đường ngoài phố và đều thành công.Mộtthầy Quý tiếp tục. lần ở phố Khương trung,lần khác ở Định công. Cũng theo Cả hội trường giữ trật tự cho đến cuối buổi.Sau đó anh cách như vừa nêu nhưng xưng danh cách khác :Bà conQuý cám ơn tôi, nói rằng nếu không có tôi xuất hiện kịp nghe đây,tôi cũng chỉ là người đi đường nhưng xin đứng rathời thì các anh chưa biết làm sao . làm trật tự.Để giải thoát cho nhanh, xin bà con nghe theo chỉ dẫn của tôi.Nào, những người này…, những ngừoi Chuyện khác.Hồi ấy trường chưa mở cổng mới,cổng cũ kia….. Mọi người nghe theo.Thế mới biết dân ta tuy nặngquá chật hẹp.Vào lúc gần 12 giờ,sinh viên ra vào rất đôngnhưng ngay giữa cổng một ô tô đi ra,một xe ba gác đi vào 39
  • 40. tính ích kỷ, thích tranh giành, nhưng nếu có người chỉ bảo các cầu thủ chơi thật hay,nhiệt tình,trổ hết kỹ thuật,tàithì cũng biết tôn trọng lẽ phải. nghệ.Cố gắng mỗi bên ghi được vài bàn và kết quả hòa là tốt nhất, nếu không ta chịu thua chênh lệch một quả là đẹp.Nếu lỡ ra gần đến cuối trận mà ta vẫn còn dẫn trước thì nên tìm cách nhường.Chúng ta đi đây là để giao hữu vì vậy phải lấy sự vui vẻ làm chính chứ không nhằm vào việc 31 - ĐỘNG VIÊN ĐỘI BÓNG ĐÁ hơn thua.Thầy đoán ở nhà ăn cũng đang dọn tiệc để đón chúng ta, làm sao để cả hai đội cùng vào dự tiệc vui vẻ. Anh Nghĩa cũng tán thành ý kiến của tôi.Kết quả trận Năm 1991 trường ĐH Nông nghiệp kỷ niệm thành lập, bóng hòa 2-2 như mong đợi .mời đội bóng đá trường Xây dựng giao hữu.Anh Đỗ HữuNghĩa, hiệu phó dẫn đội đi .Anh Nghĩa rủ tôi cùng đi và Năm 1995 trường tổ chức giải bóng đá giữa cáctrước khi xuất phát anh còn đề nghị tôi chiêu đãi phở cho khoa.Tôi đã kêu gọi các nhà hảo tâm trong khoa,thu đượcđội.Trên xe sang Gia lâm các cầu thủ bàn tán sôi nổi với một khoản tài trợ kha khá.Tôi trang bị cho đội bóng củaquyết tâm thắng lợi. Không thấy anh Nghĩa có ý kiến gì,tôi khoa khá tốt nhưng chỉ yêu cầu luyện tập vừa phải.Tôi đềmới đề nghị kể cho đội bóng nghe câu chuyện.Đó là năm ra phương châm là chủ yếu dựa vào năng lực sẵn có,đượckia trường Cơ điện tổ chức kỷ niệm,cũng mời đội bóng bao nhiêu hay bấy nhiêu, không tập luyện nhiều,chỉ cần tậptrường bạn giao hữu.Trong lúc các cầu thủ tranh tài trên vài buổi về phối hợp đội hình và chiến thuật.Tôi nghĩ thểsân thì trong nhà ăn chuẩn bị tiệc để mời hai đội.Kết quả thao là cần thiết nhưng học hành là chính,thể thao là để hỗgiao hữu đội khách đã thắng 3-0. Bàn thắng đầu còn được trợ cho học tập chứ không vì mục đích tranh giành giải nọvài tiếng vỗ tay,hai bàn sau diễn ra trong im lặng. Đội giải kia. Nếu thể thao có thua người ta tí chút mà bảo đảmkhách được tiễn ra về ngay, không được mời liên hoan.Đội được chất lượng học tập thì vẫn tốt hơn nhiều là thể thaochủ vào liên hoan một mình, bữa tiệc thịnh soạn mà chẳng hơn người mà kêt quả học lại kém.Thể thao ở trongmấy vui vẻ. trường,về mục tiêu là khác so với thể thao chuyên nghiệp. Thầy đồng ý là phải có thắng lợi, càng lớn càng tốt , Hôm đội bóng ra quân,tôi đến tận sân để động viên,dặnnhưng thắng lợi quan trọng nhất là tình hữu nghị.Đề nghị các cầu thủ cố gắng chơi đẹp, nhiệt tình nhưng tránh xô xát,tránh cay cú, hoàn toàn không được chơi xấu,cố chơi Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 40
  • 41. cho hay, thắng được là tốt mà thua càng tốt hơn . Một vài Kính gửi Ban giám hiệu Trường Đại học Xây dựngcầu thủ tỏ ra hiểu được ý nhưng số đông ngạc nhiên.Ồ, sao Vừa qua Hiệu trưởng ra quyết định xóa tên một số sinhlại thế hả thầy.Tôi không tiện giải thích nhiều, chỉ dặn rằng viên vì : “ mặc dù đã được thông báo,nhắc nhở nhiều lầncác bạn cứ để ý suy nghĩ sẽ hiểu được . vẫn không đóng học phí”.Sau đó quyết định thu nhận lại các s/v trên vì “ có đơn trình bày lý do,nhận khuyết điểm và xin đóng học phí”.Trong QĐ còn nêu : Nay cảnh cáo đối với sinh viên…. Khi hiệu trưởng đã quyết định chúng tôi có trách nhiệm thi hành, tuy vậy cũng xin có một vài ý kiến sau : 1-Việc QĐ xóa tên s/v rồi thu nhận lại ở trường ta đã xẩy ra 32 - KIẾN NGHỊ VỚI BAN GIÁM HIỆU nhiều lần,việc đó lam cho : + Uy tín của BGH bị ảnh hưởng vì s/v và cán bộ cho rằng Trường có đề ra hình thức kỷ luật,hễ s/v nào không kỉ cương không chặt chẽ,việc ra QĐ rồi lại xóa là chuyệnđóng học phí quá một hạn nào đó thì bị xóa tên trong danh thường.sách.Khoa đã nhiều lần nhận được quyết định như vậy,đã + Gây khó khăn cho công tác quản lý s/v ở các khoa.nghiêm chỉnh chấp hành xóa tên.Nhưng sau đó ít lâu lại + Tạo nên một sự “ nhờn”trong s/v,gây ra những dư luậnnhận được quyết định phục hồi.Mỗi năm có vài lần như thế tiêu cực.làm cho khoa rất vất vả.Thực ra chúng tôi cũng chỉ xóa mộthai lần, sau đó hễ nhận được quyết định xóa thì chỉ cười và 2-Đã có một số ý kiến, nhận xét và đề nghị sửa đổi cách xửlấy bút chì đánh dấu vào danh sách để khi có quyết định lý s/v đóng học phí không đúng quy định vì cách làm nhưphục hồi thì tẩy cho nhanh.Tuy thế tôi thấy cách làm việc vừa qua,xét một phía nào đó là khác với “Quy chếnhư vậy là chưa hợp lý,đã vài lần đề nghị sửa đổi nhưng công tác học sinh,sinh viên”.Cụ thể là :không ai nghe.Thế cho nên tôi đã viết văn bản sau đây: +Theo khung xử lý kỷ luật, s/v không đóng học phí đúng quy định,tùy theo mức độ mà xử lý từ khiển trách đến xóa tên trong danh sách.Việc xóa tên thực chất là đuổi học.Khi 41
  • 42. quyết định hình thức kỷ luật này phải hết sức thận trọng. Kính thưa các đồng chí trong Ban giám hiệuViệc s/v nộp chậm học phí một lần, lại không thật cố ý,mặc Chúng ta đang muốn đề cao kỷ cương.Việc đó phảidù đã…., thì cũng chưa nên áp dụng mức kỷ luật cao nhất nghiêm minh từ trên xuống dưới.Trong một cuộc họp xemđó. xét vấn đề đóng học phí chúng tôi có phát biểu: Nên thận+ Việc xóa tên s/v là một kỷ luật nặng vậy có cần họp hội trọng khi quyết định xóa tên s/v.Trước tiên cần khiển tráchđồng kỷ luật theo đúng thủ tục để xem xét theo điều 13 của và cảnh cáo vài lần ở khoa, nếu quá đáng mới đưa lênquy chế hay chỉ do ý kiến của một người .Nếu vận dụng trường để xét kỷ luật xóa tên,mà đã xóa là xóa hẳn,chỉ trừquy định “cấp thẩm quyền được phê duyệt hình thức kỷ một vài trường hợp quá đặc biệt mới nhận lại.luật trong trường hợp s/v vi phạm pháp luật có chứng cứ rõ Chúng tôi mạo muội có một số ý kiến trên đây trước hếtràng…”thì chứng cứ vi phạm đến đâu và tại sao chứng cứ là nhằm đóng góp váo việc giữ gìn kỷ cương của trường,đã rõ ràng rồi mà lại còn phải thay đổi. nhằm bảo vệ uy tín Ban giám hiệu, nhằm nâng cao hiệu lực+ Theo quy chế thì thủ tục công nhận s/v sửa chữa khuyết các QĐ của BGH.Tuy vậy để tránh mọi sự hiểu nhầm cóđiểm được thực hiện như thủ tục xét kỷ luật,có nghĩa là thể xẩy ra chúng tôi xin phép được gặp trực tiếp toàn thểcũng cần thành lập hội đồng.Vậy quyết định xóa kỷ luật BGH để trình bày quan điểm và cách làm của chúng tôi.xóa tên có thuộc diện này không hay chỉ là quyền riêng củahiệu trưởng. Kết quả: không có sự gặp gỡ trao đổi nào cả và mọi việc+ Việc ghi ở QĐ câu : nay cảnh cáo đối với s/v…là một hầu như không có gì thay đổi.thông báo hay là một hình thức kỷ luật.Nếu là một kỷ luậtthì có cần đến hội đồng không?. Với hội đồng cấp trườngthì quyền hạn xét xử là từ đình chỉ đến buộc thôi học.Mứccảnh cáo là thuộc hội đồng cấp khoa.Hiệu trưởng có nên 33 - TO TIẾNG Ở PHÒNG TÀI VỤlàm thay hội đồng cấp khoa không ? Trong QĐ của hiệu trưởng có ghi rõ ràng là căn cứ vàoquy chế quản lý sinh viên nhưng chúng tôi lại thấy có nhiều Việc này không liên quan gì đến chức trách chủ nhiệmđiểm khác với quy chế đó. khoa, nhưng xẩy ra ở trường nên cũng ghi lại như là một kỷ niệm buồn. Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 42
  • 43. Năm 1985 tôi ký được một hợp đồng lao động sản xuất dựng.Cũng chính vì những việc như thế này mà tôi và anhkha khá về trường. Tiền đã chuyển về hơn một tuần tôi mới Dục đã nghĩ ra,đề xuất thành lập các đơn vị LĐSX như ởxin lĩnh một ít để triển khai công việc.Cán bộ tài vụ xin mục 4khất 3 ngày.Ba ngày qua lại xin khất đến tuần sau. Tuần Lần thứ hai lại đụng đầu với một phó phòng khác.Nămsau lại xin thông cảm…Đến lúc này tuy tôi vẫn giữ được 1991 tôi đi dạy tại chức ở Ban mê thuột.Hồi đó trườngbình tĩnh nhưng quyết định to tiếng để làm cho ra nhẽ.Tôi thanh toán công tác phí cho thầy giáo,cơ sở chỉ lo ăntìm gặp anh Trịnh Kim Súy,trưởng phòng.Trước mặt cán ở.Theo sự hướng dẫn của khoa tại chức các thầy phải xinbộ nọ tôi nói cho anh Súy biết:Tiền là của tôi chứ không tạm ứng,đi về sẽ thanh toán.Vì vội và cũng vì ngại,hơn nữaphải của trường,các anh chỉ có nhiệm vụ tạm quản lý chứ tôi thấy chẳng cần tạm ứng nên đã tự bỏ tiền ra để đi.Khikhông có quyền quyết định.Để làm việc đó các anh đã được về tôi làm thủ tục thanh toán thì không được chấp nhận,tàihưởng 2% chứ không phải làm giúp không công.Chúng tôi vụ bảo rằng phải có tạm ứng rồi mới thanh toán. Đã thế thìcòn phải nộp thuế cho trường,lại quả cho bên A và bao thứ tạm ứng và tôi đã viết số tiền gần bằng số sẽ được thanhchi khác.Hợp đồng đã ký trên 2 tuần,chúng tôi cần tiền để toán.Khi đưa duyệt ông phó phòng gạch đi,chỉ duyệt chotriển khai công việc,mà có cần nhiều lắm đâu,tôi chỉ xin rút chưa đến một nửa.Ừ thì bao nhiêu chẳng được,nhận đi chodần,lần đầu chưa đến một phần năm số đã chuyển về,thế xong việc.Nhưng tôi thấy kiểu cửa quyền như vậy khôngmà các anh chỉ tìm cách gây khó dễ.Để làm gì vậy.Cha ông chịu được mới thử to tiếng xem sao.To tiếng nhưng vẫncó dặn “ ma bắt xem mặt người ta”.Các anh cũng nên xem bình tĩnh. Tôi tìm gặp anh Súy trưởng phòng, nói cho biếtmặt các cán bộ trong trường này chứ. đầu đuôi sự việc và đưa cho xem tờ tạm ứng với bút phê Anh Súy vội vàng xoa dịu,nói: Thôi mà,xin anh bớt của phó phòng.Tôi hỏi anh có biết đây là cái gì không? Đâynóng (tôi chỉ to tiếng chứ có nóng đâu ),anh X kiểm xem là một cái tát vào mặt giáo sư Nguyễn Đình Cống.Các anhtrong quỹ còn bao nhiêu phải ưu tiên chi trước cho anh định thể hiện quyền lực bằng cách cắt bớt tạm ứng như thếCống. này à,hay là các anh cho rằng tôi không xứng đáng nhận Sau lần đó tôi gặp anh Vũ Văn Tuấn,hiệu phó phụ trách khoản tiền đó, hay các anh nói nhà trường không đủLĐSX phản ảnh tình hình.Trước khi đi làm chuyên gia tôi tiền.Tôi đã bỏ tiền túi ra để đi công tác,trước sau gì các anhcòn ký được vài hợp đồng nữa nhưng không dám đem về cũng phải thanh toán đầy đủ kia mà.trường mà về chỗ anh Huỳnh Công Miêng của Hội Xây 43
  • 44. Anh Súy lại xoa dịu và bảo cán bộ làm ngay thanh toán 34 - ĐÀO TẠO THEO TÍN CHỈcho tôi. Thế mới biết cuộc đời mềm nắn,rắn buông. Trong các trường đại học ở Miền Bắc Đại học Xây Trong công việc hàng ngày khi cần gặp ai đó để giải dựng là nơi đầu tiên thí điểm hệ thống tín chỉ.Trong ĐHXDquyết công việc tôi thường chuẩn bị 4 bước, cũng hay kể thì khoa Xây dựng là một trong số khoa đi đầu với nhữngcho con cháu và học trò nghe . người như Nguyễn Lê Ninh, Lều thọ Trình, Ngô Thế Bứoc thứ nhất là vận dụng tình cảm, không được thì Phong, Nguyễn Đình Cống, Nguyễn Quang Viên, Lê Vănchuyển sang nói lý.Tuy vậy nhiều lúc cả tình và lý đều Thành.Mong ước cũng như băn khoăn của nhiều thầy giáokhông đạt.Tôi đã rút ra một điều : “chớ nói lý với những kẻ khi làm tín chỉ là khả năng phát huy tính chủ động của sinhngu,chớ nói tình với những kẻ tham”. Cả tình và lý đều viên.So với s/v nhiều nước và với s/v ở TP HCM thì s/v Hàkhông được rồi thì chuyển sang bước thứ ba là dọa.Để dọa nội có tính chủ động kém hơn.Liệu làm tín chỉ trong tìnhđược người có chức có quyền là việc khó,phải biết được hình như vậy có hơi sớm, có cần tìm cách nâng cao tínhđiểm yếu của người ta,biết được người ta đang sợ gì,lại chủ động của s/v lên hay không.Ý kiến của anh Trình làphải có mẹo mực lắm mới dọa được.Tôi đã có một số lần không nên chờ đợi, làm tín chỉ cũng là một cách tích cực đểđạt được yêu cầu vì dọa được người ta một cách khôn buộc s/v tự nâng cao tính chủ động của mình.khéo,không phải dọa trực tiếp mà là gián tiếp. Người ta cho rằng tín chỉ là một sáng tạo của người Thế bước thứ tư?Nhiều bạn trẻ nghe tôi kể thế cố hỏi Mỹ.Thật ra các bậc tiền bối như Khổng Tử, Chu Văn Ancho bằng được,nếu dọa rồi mà vẫn chưa thành công thì làm đều đã dạy học cho từng cá thể, một hình thức tín chỉ rấtthế nào ? Tôi nói đó là bí mật không thể tiết lộ được,mà tôi tích cực.có tiết lộ thì chắc mọi người cũng khó vận dụng.Thôi thì Khi đem tín chỉ vào trường ĐHXD tiếc rằng đã hơi vộicũng đành tiết lộ vậy.Bước thứ tư vàng, chưa có được sự tuyên truyền, vận động và giải thíchl..à…đ..ầ…u…h…à…n…g, chấp nhận chiến thắng kiểu thấu đáo trong đội ngũ thầy cô giáo nên một số chưa thôngAQ. À,mày không giải quyết việc này cho ông thì cũng như suốt và chưa tích cực hưởng ứng.Cũng chưa có sự chuẩn bịmày chửi bố mày vậy. đầy đủ và lường hết các tình huống.Sự vội vàng có lẽ do một số người muốn có thành tích để báo cáo kịp thời.Trong Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 44
  • 45. lúc cùng vận động để thực hiện tín chỉ nhưng lại có hai nhiệm khoa XD và có biết tiếng Pháp tôi được tham gia từđộng lực khác nhau.Một số người này là vì hiệu quả và chất đầu trong việc hợp tác giữa hai bên.Trong một lần làm việclượng của đào tạo, một số khác lại vì muốn có thành tích, giữa BGH với tham tán sứ quán có tôi tham dự, phía Pháphọ biết rằng lãnh đạo Bộ đang cần áp dụng tín chỉ.Đúng là đề nghị trường cử một cán bộ sang Pháp làm việc vài thángcảnh “đồng sàng dị mộng”. để trao đổi công việc.Anh Chọn (hiệu trưởng) có ý muốn Những ngày đầu tiên làm tín chỉ thật là những ngày quá tôi đi chuyến ấy nhưng tôi đã xin ở nhà và đề cử anh Ninhvất vả của BCN khoa vì có nhiều tình huống không lường (phó phòng đào tạo) .Vì đã nắm được ý đồ của phía Pháptrước được trong việc đăng ký, xếp lớp học.Từ thực tiễn nên tôi cũng bày một số mẹo để anh Ninh được chấp nhậnđiều hành công việc chúng tôi mới đề xuất kiểu tín chỉ một nanh chóng.phần.Đó lả việc lập thời khóa biểu gồm phần cứng,bắt Các lớp XF được anh Kim và tôi quan tâm nhiều,học tậpbuộc,và phần mềm theo đăng ký. có kết quả tốt.Trong cuộc hội nghị khoa học của sinh viên Đến nay việc đào tạo theo tín chỉ đã tương đối vào nề toàn trường năm 1997 tôi bàn với anh Kim hướng dẫn chonếp nhưng xem ra quy chế và tổ chức cũng còn một số một số s/v lớp XF 39 làm đề tài và báo cáo bằng tiếngđiểm bất cập. Pháp.Có 8 nhóm s/v làm được báo cáo như vậy.Việc này được phía Pháp rất hoan nghênh, trong buổi báo cáo họ cử người đến dự và phát biểu đánh giá cao.Có lẽ đó là lần đầu tiên s/v không chuyên ngữ của trường đại học kỹ thuật trình 35 - MỞ LỚP TIẾNG PHÁP XF bày báo cáo bằng ngoại ngữ trong hội nghị khoa học của sinh viên .Tiếc rằng hoạt động như vậy sau này ít được lặp lại. Việc mở các lớp dạy và học bằng tiếng Pháp là do phía Hàng năm Pháp nhận một giáo viên sang tu nghiệp 3Pháp đề nghị, trao đổi với ban giám hiệu.Trong số các thầy tháng.Năm đầu tiên trường cử anh Nghiêm Quang Hà .Nămgiáo có công cần kể đến anh Đoàn Như Kim.Sau này Pháp sau BGH và anh Kim đều muốn tôi nhận suất ấy nhưng tôicòn giúp mở thêm các lớp kỹ sư chất lượng cao.Ban giám đã đề cử và nhường cho anh Nguyễn Phấn Tấn.Dù sao tôihiệu quyết định giao cho khoa Xây dựng quản lý các lớp cũng đã có dịp đến Pháp một lần.học bằng tiếng Pháp và đặt tên là XF.Với cương vị chủ 45
  • 46. Theo dõi s/v các lớp XF tốt nghiệp thấy rằng một số thêm cả Tử vi,Tứ trụ (tử bình),Hà lạc,Độn giáp,Tháikhông nhỏ đã sang Pháp học lên cao hơn và đã trở về nước ất,Phong thủy,Cảm xạ ,mỗi thứ học một ít trong vòng 4công tác. năm,mỗi tuần 3 buổi tối.Trong quá trình đó tôi gặp và thân quen với GS Nguyễn Hoàng Phương,lại theo GS nghiên cứu về tâm linh.Chúng tôi lập ra câu lạc bộ nghiên cứu và 36 - NGHỀ TAY TRÁI ứng dụng tâm linh,lấy Đền Đồng cổ ở phố Thụy khuê làm nơi sinh hoạt hàng tháng.Trong hơn 2 năm tôi đã được bầu giữ chức chủ nhiệm CLB đó.Tuy là chủ nhiệm nhưng tôi Trong lúc bận rộn với công việc của khoa, giảng dạy và chỉ làm về tổ chức còn năng lực chuyên môn tôi kém xa cáckhoa học,tôi vẫn dành chút thì giờ cho vài việc tay thành viên,vì thế một thời gian sau tôi tìm cách rút lui.Tôitrái.Trước hết là chữa bệnh theo phương pháp tác động cột cũng phát hiện ra mình không có năng khiếu ( không cósống của lương y Nguyễn Tham Tán.Tôi đã đến nhờ cụ Tán duyên ) với những môn đã học và những hoạt động đã thamchữa bệnh và thấy đây là một phương pháp rất hay,không gia nên cũng không tiếp tục đi sâu.Mà có lẽ công việc đờidùng thuốc. Tôi đã theo học một lớp tại trường Y học dân thường,trần tục còn nặng nề quá nên chưa thoát ratộc Tuệ Tĩnh,được cấp chứng chỉ hẳn hoi.Lớp học toàn là được.Cũng mong đến lúc nào đó rủ bỏ được mọi công việccán bộ trong ngành y,chỉ có tôi là ngoại đạo.Có một số thao trần tục để có thể chuyên về tâm linh.tác đơn giản của nghề tôi không biết,phải nhờ các học viênkhác hướng dẫn,họ nói đùa là đã hướng dẫn chuyên môn Thứ ba là việc làm trọng tài viên của Trung tâm trọngcho cả giáo sư.Tôi cũng đã theo cụ tập chữa bệnh một thời tài quốc tế Việt nam.Nguyên do là năm 1993 cán bộ củagian nhưng thấy không có năng khiếu nên bỏ dần,đến nay Trung tâm đến trường,gặp BGH,đề nghị giới thiệu một tiếnchỉ còn nhớ một vài kiến thức cơ bản. sỹ chuyên ngành làm trọng tài viên để tham gia xét xử những vụ tranh chấp về xây dựng.Anh Nguyễn Văn Chọn Thứ hai là hoạt động trong lĩnh vực tâm linh.Hồi còn ở và anh Đổ Hữu Nghĩa đã hội ý và giới thiệu tôi.Một số cácHương canh s/v Hoàng Hướng Dương ( con nhà thơ Hoàng trọng tài viên là luật sư.Hồi ấy dân chuyên môn,ngoài tôi raTrung Thông ) đưa cho mượn quyển Kinh Dịch.Tôi đã bỏ còn có anh Nguyễn Đông Hải (trước ở ĐHBK) và một vàicông nghiên cứu nhưng rất khó hiểu phải bỏ dở. người khác ít quen biết.Để làm được trọng tài viên chúngNăm 1992 nghe tin ở Hà nội có lớp Kinh Dịch tại Hòe tôi phải dự một số lớp huấn luyện chuyên môn,học một sốnhai,tôi tìm cách đi học.Và rồi ngoài Kinh dịch lại học Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 46
  • 47. chuyên đề (nhung không phải thi).Từ bấy đến nay tôi chỉ BÀN VỀ NGHỊ QUYẾT VÀ GÓP Ý KIẾNmới tham gia 3 vụ xét xử trong đó 2 vụ tôi làm chủ tịch hội Nghị quyết,ý kiến đóng góp cũng như luật pháp dù cóđồng.Số lượng như vậy là quá ít, nguyên nhân có lẽ là do hay đến đâu thì cũng chỉ có giá trị khi được thực hiện.Nhưcác tranh chấp về xây dựng thường được A,B tự giải quyết vậy việc thi hành quan trọng hơn nhiều so với việc ban bố.mà không đưa ra kiện ở trung tâm trọng tài. Để các nghị quyết ,các ý kiến được thi hành thì chúng phải Kể ra làm thêm việc tay trái tuy có vất vả chút ít nhưng phù hợp với “tầm”của những người lảnh đạo cao nhất , giữcũng làm cho cuộc sống thêm phong phú và có thêm nhiều địa vị then chốt trong việc tổ chức thực hiện.Chúng phảibạn. được thấm sâu,biến thành nhận thức,nhiệt tình,nhu cầu ,ý chí của những người đó.Nếu không phù hợp, không biến thành…thì dù nghị quyết có đúng đến mấy,ý kiến có hay đến mấy cũng trở thành vô nghĩa,có khi còn phản tác dụng. 37 - BÀN VỀ VIỆC GÓP Ý KIẾN Ngay như nghị quyết “ Giáo dục là quốc sách hàng đầu” rất hay,rất đúng,rất cần thiết,thế mà vẫn chỉ tồn tại như một khẩu hiệu chứ có thục hiện được bao nhiêu.Vì sao vậy? Đại hội Đảng bộ ĐH Xây dựng năm 1995 mời được ông Phải chăng đó chỉ là sự thắng lợi và thỏa mãn nhất thời củaPhạm Thế Duyệt bí thư thành ủy và ông Nguyễn Đình Tứ một số người đòi ra nghị quyết, là sự tạm nhượng bộ củatrưởng ban tuyên giáo trung ương về dự.Trong giờ nghỉ tôi những người có quyền ra nghị quyết.Nó chưa biến thànhtiếp cận ông Duyệt góp một ý kiến về việc Hà nội quá thiếu nhận thức và tình cảm sâu sắc ,chưa phù hợp với tầm củanhà vệ sinh công cộng.Lại gặp ông Tứ trao đổi về việc những người có chức quyền cao.Hãy cứ so sánh với nghịTrung ương đã ra được nghị quyết “ Giáo dục là quốc sách quyết “Tất cả vì tiền tuyến” trước đây hoặc nghị quyết vềhàng đầu”,thế nhưng tại sao giáo dục vẫn ì ạch và phạm cấm đốt pháo thì thấy rõ.nhiều tiêu cực.Ông Tứ hơi lúng túng,trả lời qua loa. Trongđại hội hôm ấy tôi cũng có phát biểu vài ý kiến,đó là những Cách đây trên hai ngàn năm Hàn Phi đã viết “ Thuyếtsuy nghĩ khá sâu sắc mà tôi đã từng ấp ủ một thời gian,thế nan”,trong đó có một ý quan trọng,đại khái như sau : Cáinhưng tôi cảm thấy chỉ có một số rất ít người nghe đồng cơ bản nhất của thuyết khách (người góp ý kiến) khôngtình còn đa số thờ ơ.Tối hôm đó tôi ngẩm nghĩ đến những phải là tìm ra ý đẹp, lời hay, biện pháp tốt mà chính là vàviệc trên và viết ra một tiểu luận như sau : 47
  • 48. cũng khó nhất là đoán đúng, nói đúng với cái tầm của thoảng có bất đồng ý kiến trong một số công việc,vì vậyngười nghe. chắc là anh ấy chẳng thích gì. Các anh Chọn,Mỹ bảo kể Đáng thương thay và cũng đáng trách thay cho bỉ nhân một chuyện nghe xem.Tôi kể chuyện sau:và những người, mỗi lần phát biểu ý kiến chỉ chăm chú vào Hồi ở Hương canh anh Trà làm tổ chức.Một hôm anhviệc cần làm, biện pháp tốt mà không chú ý đến điều quan đưa cho anh Ngô Thế Phong xem đơn của một cô người Hàtrọng nhất…,thế thì ý kiến dù có đúng, có hay cũng là vô nội tố cáo cán bộ Hiệu của khoa XD lừa tình và tiền.Anhnghĩa và có khi còn phản tác dụng. Trà chỉ thị mồm là phải họp đơn vị kiểm điểm,lập biên bản và đề nghị hình thức kỷ luật gửi lên cho tổ chức.Anh Phong bàn với tôi nên xử lý như thế nào.Chúng tôi thấy từ trước tới nay Hiệu là một người tử tế, nghiêm chỉnh,đáng tin 38 - KHÔNG ĐƯỢC MỜI LÀM HIỆU PHÓ cậy.Đơn kia có thể có một phần sự thật hoặc chỉ là vu cáo vì lý do nào đó.Chúng tôi thống nhất chưa vội họp kiểm điểm mà gặp riêng Hiệu hỏi cho ra nhẽ,sau đó đi điều tra Trong cuộc dân chủ bầu hiệu trưởng có một câu hỏi của xác minh.Hiệu trình bày là qua một người bạn giới thiệucử tri mà tất cả ứng cử đều trả lời vòng quanh,đó là câu : cậu ta có gặp gỡ, tìm hiểu một cô như thế nhưng chưa hềnếu đ/c trúng cử sẽ chọn ai làm phó. hứa hẹn gì,càng tìm hiểu càng nhận ra nhiều tật xấu không Khi anh Chọn trúng cử và tôi đạt số phiéu cao thứ hai,có thể chấp nhận được và vì thế tìm cách rút lui.Khôngngười đoán rằng anh sẽ mời tôi như là người của khoa lớn ngờ…Anh Phong đã bỏ ra mấy ngày về Hà nội xác minh vànhất trường làm một trong bốn hiệu phó.Cuối cùng anh đã thấy những lời Hiệu nói là đáng tin.Riêng tôi cũng đã tìmmời anh Nguyễn Xuân Liên ,đang là phó chủ nhiệm hiểu qua người bạn của Hiệu và cũng thấy như thế .Vì vậykhoa.Tôi không có băn khoăn hoặc thắc mắc gì,không chúng tôi chẳng họp kiểm điểm.Anh Phong vì bận việc gìtrúng cử hiệu trưởng,làm chủ nhiệm khoa cũng quá tốt. đó nên nhờ tôi trình bày cho anh Trà biết.Sau khi nghe Lần nghỉ mát do Quân khu 3 mời (1994), tôi được xếp ở xong anh Trà phê phán chúng tôi là bao che cho cán bộ màchung phòng với anh Nguyễn Văn Chọn và anh Phan Xuân không tin vào sự tố cáo của quần chúng.Tôi mới hỏi lại:ThếMỹ .Trong câu chuyện tào lao sau bữa trưa,không biết từ giữa cô kia mà anh chưa biết gì với anh Phong và tôi anhđâu có người nhắc đến anh Trà.Tôi nói : Cống này thỉnh Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 48
  • 49. tin vào ai nhiều hơn? Anh Trà không trả lời và mọi việc trôi hiểu đúng về mình thì chớ vội trách người mà trước tiênđi trong im lặng . hãy tự trách mình.Mình đã làm gì, làm như thế nào mà để Nghe xong anh Chọn buột miệng: hèn gì. xẩy ra như thế. Đến tối ngồi riêng với nhau tôi hỏi : hồi trưa anh chỉ nói Xung quanh chuyện hiệu phó cũng đã từng xẩy ra việc“ hèn gì” rồi thôi, bây giờ nếu được xin anh cho nghe hiểu nhầm tai hại.Ở nhiệm kỳ sau, đ/c hiệu trưởng có gặptiếp.Anh Chọn nói: việc này tôi cũng không muốn nói ra tôi đề nghị giới thiệu vài người có thể làm hiệu phó.Trongnhưng thầy đã hỏi thì xin nói vậy.Hồi đó tôi cũng rất muốn phòng hôm ấy có cả anh Hoàng Như Tầng.Tôi nói ý anhmời thầy làm hiệu phó và đã nói với anh Long lái xe chuẩn muốn đẩy mạnh mặt công tác nào thì tìm người có thếbị đưa tôi xuống Kim giang gặp thầy nhưng ngay sau đó mạnh về lĩnh vực ấy. Thí dụ muốn đẩy mạnh đào tạo thìanh Trà gặp và góp ý kiến. Hồi này anh Trà đang phụ trách nên mời những vị có nhiều kinh nghiệm như Ngô Thếcông tác đảng của trường nên ý kiến của anh là có trọng Phong,Nguyễn Đình Cống hoặc Dương Học Hải,muốn cólượng,cũng như ý kiến của thành ủy.Theo anh Trà tôi người trẻ tuổi,hăng hái thì nên chọn anh X,anh Y…Thế màkhông được dùng thầy làm hiệu phó , vì thế tôi đã đề cử không biết từ đâu đưa ra cái tin tôi lên gặp hiệu trưởng xinanh Liên. làm phó.Vài hôm sau một người bạn hỏi tôi tại sao lại có thể làm chuyện như vậy được, tao thì tao không tin nhưng Sau này có một người bạn hỏi tôi: có biết vì sao anh nghe người ta cứ khẳng định như thế.Tôi kể cho anh bạnChọn không dùng tôi giúp việc? Tôi trả lời là không nghe câu chuyện và bảo nên gặp anh Tầng để biết thêm sựbiết.Anh bạn nói là cũng đã hỏi anh Chọn câu ấy và được thật.Anh bạn vui vẻ: có thế chứ !nghe trả lời là ông ta ngại ông thường có ý kiến đề xuất nàynọ khó thực hiện, là người khó bảo, ngại dùng ông khó tạođược sự nhất trí trong BGH, mà không khéo lại xẩy ra mất 39 - ĐIỀU TRA CUỐI KHÓAđoàn kết thì nguy. Tôi biết anh Chọn và anh Trà đều là những người tốt, lo Tôi đang dạy môn phương pháp luận nghiên cứu khoalắng cho công việc chung.Với tôi các anh đều là những học,trong các PPNC có PP điều tra khảo sát.Tôi muốn thựcngười bạn tốt, chỉ có điều đã hơi hiểu nhầm.Tôi càng thấm hành PP kết hợp thu thập số liệu về tình hình đào tạo củathía một câu trong Luận ngữ đại ý là khi người ta không khoa.Đây là việc làm mang tính cách cá nhân.Tôi chọn sinh 49
  • 50. viên vừa tốt nghiệp,đã được cấp bằng làm đối tượng,nhờ Ghi ý kiến bằng các từ :tốt,khá ,t.bình,yếu,kém hoặc chocán bộ lớp và liên chi đoàn vận động. Tôi đã thảo ra,sửa điểm từ 10 đến 1.(không có ý kiến thì để trống).Đối tượngnhiều lần để có được phiếu điều tra ưng ý.Sau đây tóm tắt đánh giá là: chủ nhiệm khoa,phó chủ nhiệm,trợ lý,giáocác điều mục. vụ,giáo viên chủ nhiệm lớp,hướng dẫn đồ án tốt nghiệp,các1-Đôi điều về quan hệ thầy,cô dạy các môn : cơ học,sức bền,kết cấu ,bê tông,thép ,thực nghiệm,kỹ thuật TC,tổ chức TC,an toàn,kiến trúc,cơa-Bạn tự đánh giá (tốt,khá,trung bình,không có):quan hệ đất,nền móng,máy xây dựng ( ngoài ra có thể tự ghi thêmvới tập thể lớp(…), tình cảm với khoa(…),với trường(…) các môn khác hoặc các nhận xét khác)b- Ở đại học bạn thích được lảnh đạo và thầy cô đối xử 3-Đề nghị đánh giá về : Thực tập công nhân.Thực tập kỹnhư: người lớn(…), còn bé(…),tùy lúc mà xem là lớn hay thuật.Những môn học nào ưa thích,môn học nào buồnbé(…) chán,vì sao : do nội dung,do thầy dạy,do thấy sự cầnc-Ở các cuộc họp hành nghiêm túc,các thầy,cô,cán bộ nhà thiết.Bạn đánh giá kết quả bảo vệ đồ án tốt nghiệp phản ảnhtrường gọi s/v thế nào là hợp lý:các em,các cháu(…),các được trung thực khoảng bao nhiêu % khả năng và sự làmđồng chí(…),các anh chị (…),các bạn sinh viên(…),các việc của s/v.cô,cậu (…) Đã tiến hành điều tra 3 khóa,mỗi khóa thu được sốd- Bạn có nhận xét gì về những trường hợp khen thưởng và phiếu bằng khoảng 70% số s/v.Kết quả có nhiều điều thúkỷ luật s/v:các trường hợp khen đều xứng đáng(…),có một vị,tiếc rằng tôi đã không chịu khó làm cho đến cùng đểvài T.H chưa xứng đáng(…),các T.H kỷ luật đều xứng đáng công bố.Riêng phần cho điểm,nhiều thầy cô nhận được(…),có một số bị oan,sai (…) điểm 7 trở lên,điểm 5;6 chiếm khoảng 20%,có một số điểm2-Xin bạn góp ý,đánh giá một cách trung thực, công bằng 1 và 2.các hoạt động của khoa và các thầy,cô về 6 chủ đề: Tinhthần trách nhiệm .Phương pháp công tác hoặc giảngdạy.Trình độ chuyên môn,nghiệp vụ.Thái độ, tình cảm đốivới s/v.Sự nghiêm túc trong công việc.Sự công bằng trong 40 - SUÝT THÔI CHỨC CHỦ NHIỆM KHOAđánh giá. Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 50
  • 51. Vào đầu năm 1994 cụ lương y Nguyễn Tham Tán nhờ Trước đây cũng đã có vài cơ hội để tôi xin chuyển khỏitôi đến gặp một số giáo sư ở Đại học Y và Đại học quốc gia Đại học Xây dựng nhưng tôi đã không đi.Lý do đơn giảnHà nội trao đổi việc thành lập Trung tâm y học phương chỉ là muốn gắn bó với bộ môn,với trường,với bạn bè đồngpháp tác động cột sống theo sáng kiến và sự bảo trợ của GS nghiệp và cũng là để tỏ lòng biết ơn trường đã cưu mang vợViện sỹ Vũ Tuyên Hoàng .Cụ bảo để làm việc với các GS con tôi trong những năm tháng khó khăn.phải cử GS cho ngang cấp.Trong lúc tôi đang thơ thẩn ở Lần thứ nhất vào khoảng năm 1976 Đại học quân sựhành lang Đại học quốc gia thì gặp giám đốc Nguyễn Văn mời tôi và anh Đinh Ngọc Vịnh,sau khi đã mời được anhĐạo.Là chỗ quen biết từ trước, anh mời vào phòng chơi,nói Hà Huy Cương.Chúng tôi biết về Đại học quân sự có lẽchuyện.Anh Đạo có biết việc tôi ứng cử hiệu trưởng và hỏi quyền lợi sẽ cao hơn nhưng đã không chấp nhận.tôi đang làm gì.Tôi nói đang làm chủ nhiệm khoa.Sau vàicâu chuyện về các bạn bè quen thân anh nói là Đại học Lần thứ hai là sự dàn xếp của gia đình.Vào khoảng nămquốc gia đang thiếu phó giám đốc phụ trách xây dựng cơ 1978,chị ruột tôi bàn với chồng là Hoàng Trọng Đại,thứbản mà chưa tìm ra.Anh thấy tôi có đủ tiêu chuẩn vào chức trưởng bộ Ngoại thương muốn tìm cách đưa gia đình tôi từấy,nếu tôi muốn làm thì để anh xem xét,đề cử.Tôi chưa Hương canh về Hà nội.Trước hết xin cho vợ tôi về làm việcdám nhận liều mà xin phép suy nghĩ thêm.Anh Đạo dặn tại bộ ngoại thương để chuyển chổ ở,đưa các con về,tạonếu tôi đồng ý thì điện thoại cho biết để xúc tiến thủ điều kiện cho chúng học hành,sau một thời gian tôi sẽ xintục,nếu không ,anh nhờ tôi tìm hỏi trong số các bạn bè, có về nốt.Chị đã vạch ra cho tôi một con đường tiến thân kháai đủ tiêu chuẩn và thích làm thì giới thiệu cho anh.Tôi có hấp dẫn.Ban đầu sẽ làm cán bộ ở cục xây dựng,với bằnghỏi vài người nhưng không ai nhận lời.Riêng tôi, cũng tiến sỹ và sự dìu dắt,chẳng mấy chốc sẽ được đề bạt trưởngthích làm quan to hơn,nhưng nghĩ đi,nghĩ lại mãi,thấy mình phòng,và dần dần nhờ có thế lực và năng lực thì cái chứcđang để tâm huyết vào công việc yêu thích,một số dự định cục trưởng là trong tầm tay với .Tôi biết khả năng trên cómới bắt đầu triển khai nên không nỡ bỏ mà đi nơi khác.Hơn thể thành hiện thực chứ kkông như cô bán sữa củanữa cũng là để giữ lời hứa khi ứng cử chủ nhiệm Laphôngten.Tuy vậy chúng tôi đã từ chối.Biết không thuyếtkhoa.Nghe nói sau này anh Đạo tìm được một cán bộ của phục được, chị mắng chúng tôi là những đứa quá ngu vàBộ Xây dựng về làm việc. ủng hộ việc chúng tôi mua đất mua nhà ở Ngoại trạch để an cư lạc nghiệp lâu dài với trường,nếu trường vẫn còn đóng tại Hương canh (Quất lưu) 51
  • 52. nhà,càng không phải gắn với BGH mà là gắn với tập thể bộ 41 - CÂU CHUYỆN VỀ HƯU môn.Việc các GS nghỉ hưu ký hợp đồng làm việc tiếp hiện nay là bình thường, nhưng vào năm 1996 còn rất mới.Tôi muốn mình là một trong những người đi đầu,dám chấp Khi hết nhiệm kỳ chủ nhiệm khoa ( năm 1997) tôi đã 60 nhận một chút thiệt thòi để thực hiện ý đồ.Tuy vậy BGH vàtuổi,nói với BGH và tổ chức là sẽ chuẩn bị để nghỉ hưu.Tổ tổ chức vẫn rất ngại, không muốn để tôi về.Tôi đã phảichức cho biết tôi là giáo sư, có thể ở lại đến 65 tuổi.Tôi hỏi dùng mẹo mới thuyết phục được anh Nguyễn Tấn Quý đểđó là nghĩa vụ hay quyền lợi,nếu là nghiã vụ tôi xin chấp anh đồng ý nói với tổ chức chuẩn bị hồ sơ.Tổ chức yêu cầuhành, nếu là quyền lợi tôi xin được từ chối.Tổ chức cho làm đơn xin,tôi bảo có việc gì mà phải xin nên khôngbiết đó là quyền lợi Tôi cũng hơi biết tính toán, nếu ở lại làm.Anh Nguyễn Hữu An (trưởng phòng) mới giải thích làthêm 5 năm, được tăng hai bậc lương, đạt mức chạm trần thường thì không phải làm đơn,nhưng trường hợp của tôicủa bậc giáo sư, lương hưu được tăng hai bậc, có giá trị lắm các anh lảnh đạo ngại là có người không hiểu lại cho rằngchứ. tôi bị ép,vì vậy các anh muốn có một bằng chứng do tự tay Việc một giáo sư đòi được về hưu lúc 60 tuổi trong khi tôi viết ra,để đề phòng mọi trường hợp bất trắc.Đã vậy thìsức khỏe còn tương đối là một điều hơi lạ,nghe đâu trong tôi viết mấy chữ ngắn gọn rồi ký tên chứ không có đơn từcả nước mới chỉ có vài người.Khi làm việc này tôi có vài gì hết.May mà anh An hơi biết tính tôi và thấy như vậysuy nghĩ,một trong các ý nghĩ như sau : Trường ĐH Xây cũng được.dựng đang chịu một mâu thuẩn là muốn tăng số cán bộ Từ khi về hưu đến nay tôi vẫn xem mình là người củagiảng dạy nhưng không tăng được vì biên chế đã đủ.Muốn bộ môn và anh chị em trong bộ môn vẫn xem như vậy,tôilấy thêm người mới phải tạo ra chỗ trống.Bằng cách nào để vẫn đi dạy,hướng dẫn luận văn,viết sách,tài liệu.Tôi đã thựctạo ra chỗ trống đó?Thông thường và đơn giản nhất là cho hiện được ý là mình về hưu nhưng trường không mất cánmột số cán bộ đủ tuổi nghỉ hưu. bộ. Nhưng cho các GS về hưu lại mất đi cán bộ có nănglực.Tôi đã đề nghị giải quyết mâu thuẩn này bằng cách vềhưu mà không về hẳn,vẫn cộng tác với bộ môn.Các thầy côgiáo gắn bó với trường không phải là gắn với các ngôi Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 52
  • 53. tập vì thế mà học vấn không tấn tới,bổng lộc ít không đủ chu cấp cho họ hàng vì thế họ hàng không thân thíết, công việc nhiều không thể đi thăm người ốm,viếng người chết vì 42- NHẬN THỨC VỀ VIỆC LÀM CÁN BỘ thế ăn ở với bạn không trọn vẹn. QUẢN LÝ VÀ LÃNH ĐẠO Khổng Tử nghe nói không bằng lòng . Sau Ngài đến chơi Bật Tử Tiện, lại hỏi như hỏi Khổng Làm cán bộ quản lý và lãnh đạo, nói theo dân gian là “ Miệt.làm quan” Bật Tử Tiện thưa: Từ khi tôi ra làm quan chưa mất điều gì Quan nhất thời, dân vạn đại.Vậy làm quan và làm dân mà đã được ba điều.Những vấn đề trước học nay đem rađàng nào tốt hơn? Nếu làm quan thì thế nào là một quan thực hành vì thế mà học càng rõ, bổng lộc dù bạc cũng cótốt? Đó là những vấn đề tôi thường suy nghĩ và tìm thể chu cấp ít nhiều cho họ hàng vì thế mà họ hàng cànghiểu.Về việc làm quan, các tấm gương tốt và xấu của các gần,việc quan tuy bận nhưng cũng bớt được ít thì giờ thămquan trong lịch sử và đương đại tôi biết khá nhiều, trong người ốm,viếng người chết vì thế bầu bạn càng thân.đó xin kể ra hai chuyện có ảnh hưởng đến nhận thức, đó là Khổng Tử nghe nói, khen rằng: Tử Tiện thật là ngườicâu chuyện “cái được, cái mất của người làm quan”trong quân tử.Cổ học tinh hoa và tiểu thuyết “Chuyện thường ngày ởhuyện”. Tiểu thuyết “Chuyện thường ngày ở huyện” (Liên xô- 1975) kể về một số “quan” dưới chế độ Xô viết Xã hội chủ Khổng Tử có cháu là Khổng Miệt và học trò là Bật Tử nghĩa,trong đó có Boocdốp,bí thư huyện ủy vàTiện cùng làm quan một thời . Mactưnôp,phó bí thư.Boocdốp là một người trưởng thành Khổng Tử qua chơi Khổng Miệt, hỏi rằng: trong đấu tranh cách mạng và lập nhiều công trạng trong-Từ khi ngươi ra làm quan được những điều gì, mất những chiến tranh Vệ Quốc,là cán bộ cốt cán và ưu tú của Đảngđiều gì? Cộng sản Liên xô.Thế nhưng vì chạy theo “bệnh thành tích” và những danh lợi cá nhân mà làm cho cả huyện điêuKhổng Miệt thưa: Từ khi tôi ra làm quan chưa được điều gì đứng. Mactưnốp là một người chính trực, thực sự làm việcmà đã mất ba điều.Việc quan bận, không còn thì giờ học vì sự phát triển của đất nước và hạnh phúc của nhân dân 53
  • 54. nhưng đã gặp phải trở ngại khá lớn từ phe của Hậu phương của bạn chính là gia đình, vợ con,nhàBoocdốp.May mà có bí thư tỉnh ủy Krưlốp thông cảm cho cửa,kinh tế.Tôi đã vừa lo thu xếp để có được hậu phươngđược phần nào. tương đối yên ổn vừa tìm cách chuyển nhà từ Kim giang Vậy chỉ nên làm quan và chỉ có thể làm quan tốt khi bạn lên Phương mai để gần trường hơn.có đủ phẩm chất cần thiết thể hiện ở tư tưởng ,năng lực, Tam đại bao gồm: đại nhân,đại nghĩa,đại sự.Đại nhân lànhân cách,nguyện vọng.Trong một vị quan thường có hai những người quân tử,có phẩm chất tốt đẹp,ở các vị trí chủvai trò:lảnh đạo và quản lý. Tùy từng vị trí của chức quan chốt,làm trung tâm đoàn kết mọi người.Đại nghĩa là mụcmà vai trò nào là chủ đạo.Nếu bạn không có đủ phẩm chất tiêu, là ngọn cờ để tập hợp lực lượng.Đai sự là những côngcần thiết mà cố chạy để làm quan ,để thực hiện những mưu việc mang lại nhiều lợi ìch cho tập thể.Tôi nhận thấy rằngđồ cá nhân thì sẽ mang lại tai họa cho cộng đồng và không khi thiếu những đại nhân ở các cương vị chủ chốt thì mộtkhéo còn hại đến bản thân.Nhưng khi bạn có ý đồ tốt đẹp, tập thể khó có được sự đoàn kết,thân áicó năng lực mà chỉ là một dân thường hoặc một cán bộ nhỏ Tam ủng là sự ủng hộ của 3 cấp:cấp trên,tổ chức Đảngbé thì sẽ rất khó thực thi ý đồ dù rằng nó có thể mang lại cùng cấp và tâp thể cán bộ trong đơn vị.Để có được tamhiệu quả to lớn cho tập thể.Bạn phải trình báo qua nhiều ủng ,ngoài tam đại ra còn cần nhiều năng lực khác.Thiếu sựcấp và có khi ý đồ của bạn còn bị lợi dụng,bị chiếm đoạt. ủng hộ của một trong ba cấp thì công việc sẻ gặp nhiều khó Làm quan ở cấp trung gian thường chịu các áp lực từ khăn.cấp trên, thường thường người ta đem áp lực đó truyền Một trong những việc quan trọng của người làm quan làxuống dưới.Tôi nghĩ như thế là chưa tốt.Cấp trung gian nên phát hiện và tiến cử người tài.Thông thường trong việc đềnhư là một cái giảm xóc, sẵn sàng hứng chịu một số áp lực bạt hoặc bầu cử người ta hay chú ý đến những người đã cóvô bổ, làm tiêu tán bớt năng lượng xấu,tránh cho cấp dưới nhiều thành tích.Tôi lại nghĩ hơi khác.Khi chọn người đểnhững tác động không mong muốn. giao trách nhiệm, tốt nhất là chọn người có tiềm năng , có Trong việc làm quan tôi còn nhận ra rằng để làm được động cơ đúng và nhiệt tình với công việc(mặc dù chưa cónhững điều có ích, ngoài các phẩm chất tốt đẹp của bản thành tich đáng kể).Tuy vậy để phát hiện ra người có tiềmthân còn cần có hậu phương vững,có tam đại và tam ủng năng là rất khó, chỉ người có đủ tâm và tầm mới làm được.Câu chuyện Khổng minh chỉ nhìn thấy một nụ cười mà phát hiện ra Đặng Chi là một thí dụ vô cùng sinh Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 54
  • 55. động.Trong lúc làm chủ nhiệm khoa,tuy tôi có chú ý việc vận động cách mạng ,có ý nghĩa lớn trong thời kỳ đầu khinày nhưng chưa làm được bao nhiêu cách mạng vừa thành công.Hiện nay chỉ nên xem ý đó đã Có ba cách để thăng quan tiến chức là trèo,nhảy và thuộc về lịch sử còn đem ra mà vận dụng vào thực tế thìlôi.Trèo là tiến lên từ từ,từng bước một như kiểu trèo quá khó.Hiện nay,trong thời buổi xây dựng kinh tế, tôi nghĩnúi,trèo cây.Nhảy là thực hiện một lúc vài ba bước,vượt câu của vua Lê Lợi trong chiếu dụ cho các quan có lẽ thíchcấp.Lôi là tác động từ trên,lôi kéo bạn lên, (cũng có những hợp hơn.Câu đó đại ý như sau : “ các quan phải lo lắng cholúc do dưới đẩy lên), là thực hiện bước nhảy bằng ngoại dân như cha mẹ lo cho con cái”.lực.Tôi nhận thấy ở ta rất ít chấp nhận kiểu nhảy,chủ yếu Khi có địa vị là có quyền hành.Có một câu triết lý rấtchấp nhận kiểu trèo và một phần nào đó dùng kiểu hay “Muốn biết phẩm chất của một người hãy trao cho họlôi.Trong lịch sử khá đông quan tốt là do thực hiện các quyền hành và xem họ sử dụng như thế nào”bước nhảy. Khi ứng cử để bầu hiệu trưởng tôi cũng đã liều Mỗi lần lựa chọn người đứng đầu một đơn vị (cơ quan,thực hiện một bước nhảy nhưng không thành công, thời cơ tổ chức…) thường có hai luồng ý kiến : 1-cần lựa chọnchưa tới.Cũng có ý kiến cho rằng còn một cách nữa để người thật sự có phẩm chất vì vai trò người đứng đầu là vôthăng quan tiến chức là “đánh đu”, một kiểu sử dụng ô dù cùng quan trọng.2-trong số người được dự kiến (đề cử) Để phán xét một vị quan là tốt hay xấu là tương đối chọn ai cũng được vì ai làm rồi cũng đến thế mà thôi. Haikhó nếu chỉ dựa vào đánh giá của một số người nào đó vì loại ý kiến trên là ngược nhau nhưng ý nào cũng đúng.Ýtiêu chí và quan điểm của mọi người là khác nhau .Vì vậy thứ nhất đúng được khoảng 70-80 % vì có phẩm chất tốt làmỗi khi suy nghĩ,định làm việc gì tôi tập trung chú ý đến cần thiết nhưng để làm được việc tốt còn cần đến nhiều yếuhai phía: thứ nhất là lương tâm của mình,thứ hai là Thượng tố khác nữa.Ý thứ hai đúng được 50-60% . Trong trườngđế.Khi bạn làm một điều gì đó (dù tốt hay xấu) bạn có thể hợp mọi chuyện xẩy ra bình thường, phẩm chất người đứngdấu diếm,lừa người khác hoặc bị người khác hiểu nhầm và đầu có ảnh hưởng không lớn đến công việc chung, nhưngphán xét sai,nhưng bạn không có cách gì che dấu được khi đơn vị có vấn đề gay cấn thì phẩm chất đó có vai trò tolương tâm và Thượng đế. lớn (như đi thuyền trên dòng sông phẳng lặng thì người lái Nói về phẩm chất của cán bộ, năm 1945 Bác Hồ có căn giỏi và người lái kém không hơn thua nhau là bao nhiêu,dặn, đại ý là cán bộ cách mạng phải là người đầy tớ của nhưng khi gặp thác ghềnh mới biết ai hơn ai )nhân dân.Lời của Bác là hoàn toàn đúng trong giai đoạn 55
  • 56. Trong một số trường hợp những người đứng đầu đơn phát huy được nhiều năng lực.Câu châm ngôn “ trước tiênvị mâu thuẩn với nhau hoặc với cấp dưới thường chứng tỏ hãy tự trách mình” nghe thì đơn giản nhưng thực hiện đượcphẩm chất của họ có phần kém,trong con người họ phần là quá khó.tiểu nhân lấn lướt mất phần quân tử,họ chưa đóng được vai Sau khi kết thúc nhiệm kỳ chủ nhiệm khoa tôi tự thấytrò “đại nhân” trong tiêu chuẩn “tam đại” được nêu ra ở mình cũng có làm được vài việc tốt, thực thi được một số ýtrên.Rõ ràng lúc này không phải ai đứng đầu cũng như đồ nhằm giảm nhẹ các tiêu cực trong việc xuống cấp củanhau. chất lượng và hiệu quả đào tạo, biết việc gì có thể làm Trong mọi hoạt động thường xuất hiện một số đơn vị được, việc gì không.Tôi rất hài lòng vì tập thể ban chủxuất sắc.Người ta thường đi tìm nguyên nhân để học tập, để nhiệm khoa và các trợ lý luôn đoàn kết , gắn bó, tôn trọngphổ biến.Đa số trường hợp tìm ra nguyên nhân phụ, thứ cấp lẫn nhau,làm việc có hiệu quả.Đặc biệt các đồng chí( như có sự đoàn kết nhất trí,có sự lãnh đạo sáng suốt và Nguyễn Quang Viên và Lê Văn Thành là những trợ thủkịp thời, có…) mà ít khi nêu ra được nguyên nhân chính ( xuất sắc,có nhiều sáng kiến và chủ động trong công việc,đãcó thể người ta thấy nhưng không muốn hoặc không dám giúp tôi rất nhiều.nói tới ).Đó là phẩm chất,vai trò của một hoặc vài ngườiđứng đầu. Không có những con người đó ( đại nhân ) làmtrung tâm đoàn kết lực lượng không thể có đơn vị xuất sắc. 43 - MỘT SỐ BÀI BÁONhưng ở đâu ra các con người ấy, các phẩm chất ấy. Đócòn là bí mật của Tạo hóa, là sự may mắn. Vào thời kỳ làm chủ nhiệm khoa và sau này, thỉnh Trong khi làm chủ nhiệm khoa tôi đã suy nghĩ, nghiền thoảng tôi có viết báo,một số bài đã được đăng.Tôi sưu tậpngẫm những điều trên đây và cố gắng vận dụng vào thực tế lại đây một số bài làm kỷ niệm.Sau một vài bài tôi viết một.Tuy vậy sự thành công rất bị hạn chế vì giữa nhận thức và vài câu bình luận,đó là đoạn mới được thêm vào sauviệc làm còn một khoảng cách không nhỏ.Có những việc này,không có trong nội dung bài báo đã công bố.tôi tự cho là tốt nhưng không được ủng hộ hoặc bị hiểusai.Trước đây tôi cứ hay trách người khác không hiểu mìnhnhưng rồi một hôm tôi bỗng ngộ ra điều thiếu sót cơ bảncủa mình là thiếu sự mềm dẻo và khôn ngoan nên chưa CHUYỆN LẠ : HOA PHƯỢNG NỞ MÙA ĐÔNG Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 56
  • 57. ( đăng báo Hà nội mới ngày 3-11-1991) cách gọi như vậy là quá rõ ràng.Một năm học kéo dài từ Hoa Phượng vĩ nở vào tháng 5, gắn với mùa thi,với giữa năm trước sang giữa năm sau.tiếng ve và đã trở thành biểu tượng đẹp của mùa hè.Thế mà Theo thói quen người ta cũng đặt tên cho kỳ thi tuyểncó hoa phượng nở vào mùa đông,phải chăng đó là một sinh như tên năm học.Xét kỹ ra cách gọi như vậy vừa dàiđiềm lành. vừa không chính xác.Bản thân kỳ thi chỉ kéo dài vài Chiều 2-11-1991 tôi đi qua trước Cung văn hóa Việt Xô, ngày,nếu kể cả thời gian chuẩn bị và chấm thi cũng chỉ vàingỡ ngàng nhìn thấy một cây phượng vĩ nở hoa đỏ thắm. tháng,không thể kéo dài từ năm này qua năm khác.Nếu lập luận tuyển sinh cho năm học cũng không chính xác vì Thấy rồi, đi qua rồi mà lòng vẫn còn ngờ,hay là đã nhìn tuyển cho cả khóa chứ không phải chỉ cho một năm,màgà hóa cuốc.Đành quay trở lại xem cho thật rõ.Đúng thật khóa học thường kéo dài từ 3 đến 6 năm.rồi,gốc phượng vĩ,lá phượng vĩ,hoa phượng vĩ với nhữngcánh đỏ thắm và chùm nhị cong móc lưỡi câu,cả những Như vậy,để đạt tên cho kỳ thi tuyển sinh chỉ cần dùngchùm đầy nụ,tròn như ngón tay búp măng…Đẹp quá,tươi một con số chỉ năm tổ chức thi,thí dụ kỳ thi tuyển sinhquá. 1993.Như thế vừa ngắn gọn hơn,vừa chính xác hơn. Bạn có tin vào điềm lành không,tùy bạn,nhưng xin hãy Bình luận : Một chuyện tưởng như đơn giản,nếu chịu khóđến tận nơi để chứng kiến một cảnh đẹp của thiên suy nghĩ có thể tìm ra ý hay. Sau bài báo này tôi thấy ngườinhiên.Còn điềm lành đó là gì,xin nhường cho các bậc học ta sửa lại cách gọi theo đề nghị, tuy vậy vẫn còn gặp mộtvấn uyên thâm hoặc những người có khả năng đoán giải. số kỳ thi theo cách gọi cũ,họ không biết hay biết mà không theo,hay họ tìm thấy cách gọi cũ hợp lý hơn?.Bình luận: bài báo ngắn gọn, có vài ý hay,văn chương MỘT CHI TIẾT COI THIkhông đến nỗi nào (đăng báo Giáo dục và thời đại ngày 24-5-1993) ĐẶT TÊN CHO KỲ THI TUYỂN Tôi mới làm thầy giáo trường đại học ít lâu,vừa qua được theo các bậc đàn anh coi thi tuyển sinh.Buổi thi đầu ( đăng báo Giáo dục và thời đại ngày 12-4-1993) tôi làm giám thị cùng anh Trần.Theo quy chế, sau khi giám Thường gọi tên một năm học (niên khóa) bằngcác chữ thị thu bài và ghi số tờ giấy làm bài,thí sinh ký xác nhậnsố chỉ hai năm liên tiếp, thí dụ năm học 1992-1993.Lý do vào biên bản.Tuy vậy,đang giữa buổi thi anh Trần bảo tôi 57
  • 58. đem biên bản cho thí sinh ký.Anh giải thích đó là sáng kiến -Cậu khen thế e cũng hơi vội.Riêng tớ,khi đọc qua thấynhằm rút ngắn thời gian làm thủ tục thu bài.Nhờ đó chúng qui chế cũng chặt chẽ,rõ ràng,nhưng qua việc vận dụng vàotôi thu bài xong sớm nhất,ra về trước mọi người. Tôi thầm thực tế mới thấy có vài chỗ chưa hợp lí,cần xem xét lại vàcảm phục sự làm việc năng động của anh và xem đó như sửa đổi.một tấm gương cần học tập . Tôi hỏi xem thầy có góp ý với ban tuyển sinh về những Buổi thi sau tôi cùng nhóm giám thị với thầy Lê một điểm đó chưa,ông trầm ngâm một lúc rồi nói thong thả :giáo sư lớn tuổi.Giữa buổi thi tôi đề nghị đem biên bản để -Trước đây hồi còn trẻ, còn nhiều hăng hái tớ cũng haythí sinh ký.Ông ngăn lại và hinh như đoán được thắc mắc góp ý kiến này nọ nhưng thường không đúng lúc,khôngcủa tôi,khẽ dặn :sau buổi thi tớ sẽ nói cho cậu biết.Thu và hợp với người nghe nên tác dụng ít lắm,có lúc còn gây nênnộp bài xong tôi đi cùng thầy Lê ra chỗ gửi xe. Vừa đi ông sự hiểu nhầm,thôi thì mọi việc cũng chẳng nên cầu toànvừa kể: quá. -Tớ biết cái mẹo ấy từ lâu rồi,cũng đã áp dụng vài Về nhà tôi xem lại quy chế mong phát hiện ra chỗ chưalần.Thông thường thí sinh ngừng làm bài và ký một cách hợp lý như thầy Lê nói.Tìm mãi mà không thấy.Tôi traomáy móc vào biên bản.Nhưng có lần một thí sinh chẳng để đổi với vài đồng nghiệp lớn tuổi hơn,người bảo chẳng thấyý gì việc tớ đem biên bản đến,đang tập trung suy nghĩ ghê gì,người phê phán tôi đi làm cái việc không đâu. Tôi đànhlắm.Chẳng biết cậu ta suy nghĩ thật hay giả làm bộ như mạnh dạn tìm đến thầy Lê hỏi cho ra nhẽ.Ông vui vẻ chỉthế.Tuy vậy tớ đành cầm biên bản về chỗ của mình và cho tôi thấy vài điều mà ông cho là chưa hợp lí và phân tíchngẩm nghĩ đến mặt trái của sáng kiến nọ.À thì ra cái mẹo một cách có lí,có tình.Ra về tôi cứ băn khoăn suy nghĩ.Quyấy chỉ nhằm làm lợi cho giám thị vài phút khi thu bài mà chế được in rõ ràng,giấy trắng, mực đen,tại sao tôi và vàiquên mất việc thí sinh cần được tôn trọng,cần được bảo vệ đồng nghiệp không phát hiện ra được điều gì mà thầy Lê lạikhi làm bài,hơn nữa có nộp bài thì mới ký chứ. thấy được.Phải chăng đó là do kiến thức,kinh nghiệm hay Tôi thầm công nhận ý kiến của ông là đúng, thấy cách do tấm lòng nhân ái của thầy,do chỗ thầy biết đặt mình vàolàm của anh Trần có khía cạnh không hay và tỏ ý khen quy vị trí của thí sinh hoặc của người phản biện để xem xét.chế như vậy là chính xác.Thầy Lê cười thân mật: Thế mới biết để góp được ý kiến cho người khác là khó lắm thay . Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 58
  • 59. Bình luận:Tôi đã suy nghĩ rất lâu trước khi viết bài Về phiếu trắng có 2 cách giải thích : 1-Phiếu trắng lànày,trong đó có một số tình huống,một số triết lý,có phân thể hiện sự vô trách nhiệm hoặc sự phá quấy,loại bỏ nó làtích kỹ,có ngẩm nghĩ sâu mới thấy được. Riêng vài chỗ để bảo đảm sự chặt chẽ của tổ chức,sự trong sáng của bầuchưa hợp lý trong quy chế,có người đã đọc bài báo và phê cử.2-Phiếu trắng là thể hiện quyền dân chủ được nêu ý kiếnphán tôi là không nói rõ ra cho rồi,úp mở mà làm gì.Ý của không tán thành,là bày tỏ sự lưỡng lự về vấn đề nào đấy.Họtôi là muốn bài báo này đến được ban tuyển sinh,người ta có ý kiến bất đồng với tổ chức nhưng do thiếu cơ hội,thiếusẽ gọi tôi đến để hỏi về chỗ bất hợp lý.Thế nhưng chẳng ai dũng cảm hoặc sợ nói công khai nên mới phải dùng đến láhỏi đến.Thôi thì ở đây tôi trinh bày một điều vậy.Đó là quy phiếu kín.Như vậy loại bỏ phiếu trắng là thiếu tôn trọngđịnh mỗi thí sinh phải thi đủ 3 môn thì mới hợp lệ.Tôi xin khách quan.đưa ra tình huống sau :Thí sinh thi hai mônđược 19 điểm, Khi bầu các ban chấp hành,các đoàn đại biểu,việc xétmôn thứ ba đến muộn quá giờ ( vì tai nạn giao thông,vì đau phiếu hợp lệ hay không tưởng như đã rõ ràng,nhung thực rabụng dọc đường v.v…) không được thi.Trường lấy điểm vẫn còn nhiều điều cần thảo luận thêm.Xin bàn đến nhữngchuẩn là 18.Vậy theo quy chế có lấy đỗ thí sinh này không? cuộc bầu mà danh sách đề cử (hoặc ứng cử) chỉ có một người.Trong đợt bầu chủ nhiệm khoa và trưởng bộ môn ở các trường đại học vừa rồi có nhiều danh sách như vậy.Theo quy định bầu cử xem phiếu trắng không hợp lệ và PHIẾU TRẮNG KÊU OAN tính tỷ lệ phần trăm số phiếu của người trúng cử theo phiếu (đăng báo Giáo dục và thời đại ngày 19-7-1993 ) hợp lệ. Có nhiều ý kiến không đồng ý với quy định trên vì cho Ở các cuộc bỏ phiếu của Liên hiệp quốc cũng như của rằng lúc này phiếu trắng là không tán thành (tuy khôngquốc hội nhiều nước, phiếu trắng cũng được kiểm như các đồng ý mà vẫn phải thực hiện) . Lấy thí dụ đơn vị có 10 cửphiếu khác.Vì đó cũng là một hình thức tỏ rõ quan điểm tri để bỏ phiếu với danh sách chỉ 1 người ứng cử.Có 3của người bỏ phiếu . phiếu thuận và 7 phiếu trắng.Theo quy định hiện hành về Ở ta trong nhiều trường hợp phiếu trắng được xem là bất bầu cử thì chỉ có 3 phiếu hợp lệ và người ứng cử đã trúnghợp . với 100% số phiếu hợp lệ.Nhưng thực chất người đó chỉ đạt được ba phần mười. 59
  • 60. Đứng trên quan điểm dân chủ mà xét, mấy cái phiếu THEO LỜI DẠY CỦA BÁC HỒtrắng đã bị loại một cách oan ức.Thực ra việc bầu chỉ một (Báo cáo tại hội thảo “Đảng,Bác Hồ với nhà trường” củaứng cử viên giống như việc lấy phiếu tín nhiệm và phiếu trường ĐH Xây dựng,đăng ở tập san “Đại học và trung họctrắng vẫn phải được kiểm . Việc đề nghị xem sự hợp lệ của chuyên nghiệp” và tạp chí “Lý luận dạy học” )phiếu trắng trong một số trường hợp mang tinh thần dân Nhân dân ta rất hiếu học và rất coi trọng vai trò của thầychủ nhưng thường không được chấp nhận và lá phiếu trắng giáo.Câu ca dao “Muốn sang thì bắc cầu kiêu, muốn convẫn thấy bị xử oan . hay chữ hãy yêu mến thầy”đã nói lên tấm lòng đó.Suy rộngBình luận :Trong các cuộc bầu cử thường quy định những ra câu ca dao còn có ý nghĩa : Muốn sự nghiệp giáo dụcphiếu sau đây không hợp lệ :1-Phiếu không do ban bầu cử quốc gia phát triển thì Nhà nước và xã hội phải quan tâmphát ra.2- Phiếu xóa hết toàn bộ (phiếu trắng).3-Phiếu bầu đến đội ngũ thầy giáo.thừa người.4-Phiếu viết thêm người ngoài danh sách.Mục 1 Trong lễ giáo trước đây người ta sắp xếp thứ bậc : quân-là đúng,mục 2 đã nói ở bài báo,mục 3và 4 có thể bỏ.Vì sư-phụ,xếp thầy trên cha.Thứ bậc ấy tuy là của đạo Nhosao?Mục tiêu của bỏ phiếu và kiểm phiếu là chọn ra những nhưng được nhân dân ta chấp nhận, điều đó chứng tỏ nhânngười có phiếu cao hơn để lấy vào danh sách trúng dân ta đánh giá cao vai trò của giáo dục,của học vấn trongcử.Những phiếu bầu thừa người không hề làm ảnh hưởng sự phát triển xã hội.đến mục tiêu và kết quả,vì vậy không cần loại bỏ.Nhữngphiếu viết thêm thì chỉ việc không kiểm tên người được viết Bác Hồ rất quan tâm đến sự nghiệp giáo dục và đội ngũthêm,còn những người khác vẫn kiểm bình thường,việc này thầy giáo.Nhiều lần Bác đi thăm các trường,các hội nghịcũng không ảnh hưởng đến mục tiêu và kết quả.Người ta của ngành giáo dục,gửi thư và điện cho thầy giáo,họcquy định ra phiếu không hợp lệ và loại bỏ có lẽ là để tăng sinh.Mỗi lần như thế Bác đều có những lời dạy bảo chânsự nghiêm túc của bầu cử nhưng như thế vừa làm phức tạp tình.thêm,vừa làm giảm tính dân chủ.Tôi biết nhiều người sẽ Về vai trò của thầy giáo, Bác dạy : “…nếu không cóphản đối ý vừa nêu,nhưng cứ đưa ra để gợi ý suy nghĩ. thầy giáo thì không có giáo dục…”.Nhưng để thực hiện được vai trò vẻ vang của mình trước hết “ thầy phải xứng đáng là thầy,thầy phải được lựa chọn cẩn thận vì không phải ai cũng làm thầy được”. VÀI SUY NGHĨ VỀ CHƯC NĂNG CỦA THẦY GIÁO Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 60
  • 61. Để xứng đáng với vai trò và nhiệm vụ vẻ vang, thầy chưa đủ,còn cần những kiến thức rộng rãi về xã hội ,về congiáo cần có các phẩm chất chủ yếu : tâm hồn,kiến thức và người và về các ngành khoa học khác.Sự phong phú vềphương pháp sư phạm. kiến thức góp phần tạo nên sự phong phú tâm hồn.Vinh dự Tâm hồn của người thầy được xây dựng trên cơ sở lòng của thầy giáo là thông qua dạy chữ để dạy người.Nếu kiếnyêu thương, quý mến và tôn trọng con người,lòng yêu nghề thức của thầy không phong phú nhiều mặt thì tác dụng dạysâu sắc.Chính lòng yêu quý đó là cội nguồn của mọi tình người bị hạn chế.Để có được kiến thức sâu rộng,Bác đãcảm cao đẹp,là khởi thủy của đạo đức.Đối với thầy giáo dùng lời của Khổng Tử để nhắc nhở : “…Học không biếttrước hết cần yêu thương học sinh,chính nhờ lòng yêu chán,dạy không biết mỏi”.thương ấy mà mỗi lời giảng của thầy đều xuất phát tự đáy Phương pháp sư phạm của thầy đóng vai trò quanlòng và vì thế nó mới dễ thấm sâu vào trí tuệ học sinh. trọng.Phương pháp không tốt làm hiệu quả giảng dạy kém Lòng yêu thương phải được gắn với sự tôn trọng con đi nhiều.Phương pháp sư phạm bao gồm nhều vấn đề màngười thì nó mới sâu rễ,bền gốc.Tôn trọng con người,đó là trước hết và quan trọng nhất là biết khơi dậy trong lòng họctiền đề cho nền dân chủ . Bác Hồ rất quan tâm đến dân chủ sinh sự say mê học tập,sự khát khao hướng về cáitrong nhà trường.Bác căn dặn : “trong trường cần có dân chân,thiện,mỹ,là biết cách trình bày các kiến thức một cáchchủ…Dân chủ nhưng trò phải kính thầy,thầy phải quý sáng sủa ,dễ hiểu,là làm cho học sinh hứng thú trong việctrò…”. tìm tòi,khám phá cái mới,cái đẹp. Lòng yêu thương và quý trọng con người là nền tảng Viêc dạy học không nên dừng lại ở mục đích rất tầmcủa đạo đức,nó đòi hỏi người thầy không ngừng tự rèn thường là truyền thụ kiến thức mà phải nhằm cái đích caoluyện,tự cải tạo như Bác đã tùng dạy : “Chúng ta cần phải hơn là phát triển mọi tài năng.Tài năng sẽ phát triển khi cóchính tâm,tu thân…và… muốn cải tạo xã hội thì phải cải sức mạnh của nội tâm.Sự vẻ vang của thầy giáo khôngtạo mình.” dừng ở chỗ mang lại sự hiểu biết cho học sinh mà vươn tới chỗ phát hiện và bồi dưỡng tài năng,động viên được sức Kiến thức của thầy bao gồm nhiều mặt.Trước hết là kiến mạnh nội tâm của con người.thức vững chắc,sâu rộng về chuyên môn trong đó kết hợpnhuần nhuyễn giữa lý thuyết,thực tế và kinh nghiệm,giữa Về phương pháp,Bác cũng đã căn dặn : “Các thầy giáonhận thức và thực hành.Nhưng chỉ giỏi về chuyên môn thì và cô giáo phải tìm cách dạy.Dạy cái gì,dạy thế nào để trò 61
  • 62. hiểu chóng,nhớ lâu,tiến bộ nhanh…Thầy dạy tốt,trò học bài làm,trách nhiệm của thầy là đánh giá điểm chotốt,đó là nhiệm vụ vẻ vang của thầy,cô giáo”. đúng.Sáng suốt và công bằng là cần thiết để bảo đảm sự Về chức năng của thầy giáo cần phân biệt thật rõ ràng đánh giá đúng đắn.Trong lúc thầy lấy nội dung khoa họchai việc khác nhau: giảng dạy và đánh giá.Mỗi việc có mục làm thước đo để đánh giá bài làm của h/s thì ngược lại thầyđích và yêu cầu riêng, đòi hỏi những phẩm chất khác nhau cũng đang được tập thể h/s và những người khác đánh giácủa người thầy. bằng tiêu chuẩn công bằng và sáng suốt. Chức năng giảng dạy thể hiện trách nhiệm của thầy đối Kiến thức,phương pháp và nhiệt tình trong giảngvới học sinh.Lúc này đòi hỏi thầy có lòng yêu thương,nhiệt dạy,nghiêm túc,sáng suốt và công bằng trong đánh giá làtình đối với mọi h/s,giảng dạy đến nơi,đến chốn,mở ra cho những nhân tố cơ bản tạo nên uy tín của thầy giáo,giúph/s các hướng phát triển,ngăn ngừa và uốn nắn mọi sai thực hiện vai trò vẻ vang.lầm.Khuyến khích h/s giỏi,giúp đỡ tận tình h/s yếu Tôi đã được gặp Bác nhiều lần,kể cả lúc còn là sinh viênkém,động viên người cố gắng,răn đe kẻ kiêu ngạo,lấy lòng và lúc đã làm thầy giáo.Lần đầu tiên và cũng để lại nhiềunhân ái ,độ lượng mà cảm hóa h/s,lấy kiến thức uyên thâm kỷ niệm nhất là hôm Bác đến thăm ký túc xá trường Đạivà phương pháp tốt mà hướng dẫn h/s. học Bách khoa sáng mồng một tết năm 1958.Tôi sẽ không Chức năng đánh giá ( chấm thi,chấm đồ án…) thể hiện diễn tả buổi đi thăm đầy cảm động ấy mà chỉ nêu một kỷtrách nhiệm đối với nhà trường, xã hội, Nhà nước.Lúc này niệm sâu sắc có liên quan đến đề tài của bài này.Khi chúngđòi hỏi người đánh giá phải có các phẩm chất nghiêm tôi đã quây quần để nghe Bác nói,chủ tịch Trần Duy Hưngtúc,sáng suốt,khách quan,công bằng. có nhắc khẽ là trong số ngồi đây có cả thầy giáo và học sinh. Bác trả lời chung,đại ý là :Giữa thầy và trò có quan hệ Nghiêm túc thể hiện ở chỗ thực thi đúng và đầy đủ quy khăng khít,bất kỳ người thầy nào cũng đã từng là trò,trongchế, quy định,ngăn ngừa và xử lý các vi phạm.Nghiêm túc số trò hiện nay có một số sẽ trở thành thầy,giữa thầy và tròlà điều cần thiết để bảo đảm công bằng. hiện nay cần có dân chủ. Kêt quả việc đánh giá thường được thể hiện bằng điểm Lời Bác hôm ấy thấm sâu vào lòng tôi.Tôi thường tựsố.Có một thói quen nói : “ thầy cho điểm”.Thói quen này nhắc mình là tự nhiên không phải đã là thầy mà nhiều nămnhiều khi gây ra sự ngộ nhận tai hại như là thầy có quyền “ làm trò và trong khi mình làm thầy trong lĩnh vực này thìcho”.Thực ra thầy không có điểm để cho,điểm là điểm của cũng đang làm trò trong nhiều lĩnh vực khác . Trong cuộc Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 62
  • 63. đời làm thầy của tôi tuy còn một số thiếu sót và nhiều điều Người ta gọi phương pháp này là kiểu “cuốn chiếu”cònchưa được như mong muốn,nhung dù sao cũng có được tôi gọi là kiểu “mưa rào”.Đó là cách dạy học cấp tập,mỗimột số thành tích,được nhiều học sinh quý mến,được nhiều học phần khoảng 45 đến 60 tiết được dạy trong vòng mộtđồng nghiệp tin cậy.Bí quyết thành công của tôi trong tuần,mỗi ngày từ 5 đến 8 tiết,có khi trên 10 tiết. Kiến thứcgiảng dạy là không quên mình đã từng là học trò và trong được tuôn ra như mưa rào, nhưng rồi trôi tuột hết,chẳngnhiều công việc tôi thường đặt mình vào cương vị học trò thấm vào đất được mấy. Kiểu này đang được dùng rộng rãiđể xem xét lại. ở nhiều cơ sở tại chức và một số trường dân lập.Có những Tôi biết rằng h/s cần phải quý mến và tôn trọng thầy môn sau khi học vội vàng trong thời gian ngắn,được tổgiáo, nhưng tôi không thể dùng quyền lực và mệnh lệnh để chức thi luôn.Thi xong,kiến thức còn lại trong đầu s/vđạt được sự quý trọng đó,chỉ có thể đạt được bằng cách chẳng có là bao,phần lớn đã chữ thầy trả thầy.Tuy thế kếtnâng cao phẩm chất của mình. quả thi ghi trên giấy trắng mực đen là khá tốt.Có lẽ người ta đã lợi dụng được một số sơ hở của quy chế để tổ chức Tôi biết rằng học sinh cần phải thích thú và chăm chỉ dạy cho qua chuyện,thi cho qua chuyện.học hành nhưng tôi không thể dùng kỷ luật và cưỡng ép đểbắt h/s thích môn học mà tôi phải tạo nên sự hứng thú bằng Kiểu dạy học này là kém hiệu quả, gây ra lảng phí lớnnghệ thuật sư phạm . về thời gian và sức lực,có phần nào đó là phản sư phạm.Tuy thế nó được dùng rộng rãi vì thuận tiện cho Trách nhiệm và vai trò của thầy giáo là nặng nề và vẻ người quản lý,thích hợp với hoàn cảnh và ý muốn củavang.Thầy giáo cần phải phấn đấu và rèn luyện nhiều mới nhiều thầy, rất phù hợp với phong cách dạy loa qua,học loamong xứng đáng với sự vẻ vang đó . qua,chỉ cốt có bằng hoặc chứng chỉ mà không cần kiếnBinh luận:Thực chất đây là những tâm sự của một thầy lớn thức.tuổi muốn gửi gắm đến nhiều bạn đồng nghiệp,muốn uốn Tôi đã từng dạy nhiều lớp,ở nhiều nơi theo kiểunắn một số nhận thức và việc làm chưa hay.Tuy vậy cũng này.Thấy rằng trước mắt nó vẫn còn được dùng phổ biếnchẳng mấy ai để ý đến. nên đã nghĩ ra và áp dụng một số biện pháp nhằm khắc phục các nhược điểm,mong vớt vát được phần nào hiệu quả MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM KHẮC PHỤC NHƯỢC ĐIỂM và chất lượng, tránh bớt lảng phí.Tôi tạm gọi là biện pháp “ be bờ” nhằm giữ cho nước mưa không trôi tuột đi ngay mà CỦA PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC KIỂU MƯA RÀO 63
  • 64. thấm được phần nào xuống đất.Biện pháp gồm một số việc kết thúc là nhớ lại bài vừa học.Mỗi lần ôn tập trong khoảngliên hoàn như sau : 10-15 phút.Về nhà lại phải ôn tập vài lần.Ban đầu s/v thấy 1-Bổ túc kiến thức.Tôi bắt đầu môn học bằng bài kiểm hơi chưa quen,chưa ôn tập được gì mấy,khi đã quen mớitra.Đó là kiểm tra kiến thức những vấn đề của các môn học thấy là hay,có hiệu quả.trước trực tiếp có liên quan đến môn sắp học,để nếu cần thì 4-Giảm bớt cường độ.Mỗi ngày tôi chỉ lên lớp 1 buổi,tốiphải có kế hoạch bổ túc.Không nắm được các kiến thức cơ đa 5 tiết,trong đó giảng bài mới chỉ khoảng 4 tiết còn lạibản có liên quan,làm sao có thể tiếp thu tốt bài mới.Vấn đề dùng cho ôn tập và kiểm tra.Phải có thời gian ở nhà để s/vlà lấy thời gian ở đâu?Tìm thời gian ở đâu sẽ bàn sau,trước ôn tập, củng cố, làm bài tập.hết nên hỏi: có cần để s/v hiểu bài không?, muốn thế phải 5-Kiểm tra thường xuyên,liên tục.Thường mỗi buổi họclàm gì ?Việc bổ túc có nhiều cách,làm tập trung hoặc rải đều có kiểm tra,lại ra bài tập và kiểm tra về làm ở nhà.Cácrác,cho cả lớp hoặc từng nhóm,trong giờ hoặc ngoài bài tập và kiểm tra đều được chấm kỹ,vạch ra và chữa lỗigiờ.Vấn đề là cần linh hoạt,hợp lý,có hiệu quả cho từng bài,chấm và trả bài kịp thời,khi trả bài còn tổng 2-Giảng dạy kỹ.Tôi chia nội dung bài học lảm hai phần : kết những cái sai phổ biến để mọi người rút kinhcơ bản và bổ sung. Cơ bản là phần quan trọng,cốt lõi,mọi nghiệm.Cũng có lúc sau khi kiểm tra,tôi nêu và phân tíchs/v cần nắm được,phần này được giảng chậm rãi,thật đáp án trên lớp rồi cho s/v đổi bài cho nhau để chấm.Việckỹ,thậm chí có lúc phải giảng lại,làm cho số đông s/v hiểu chấm bài cho bạn và trao đổi nhóm cũng có tác dụng nắmđược,nắm được mới thôi.Bổ sung là phần dễ,ít quan vững thêm bài học.trọng,s/v có thể tự tham khảo,phần này tôi chuẩn bị thành 6-Chú trọng khâu vận dụng, thực hành.Hướng dẫn kỹtài liệu,yêu cầu s/v tự học,chỉ giới thiệu qua ở trên lớp.Mục con đường từ lý thuyết đến thực hành.Ra các bài tập làm tạiđích của việc này là làm sao để s/v hiểu được nội dung cơ lớp,theo dõi,uốn nắn cho nhiều người. Ra bài tập bắt buộcbản của bài ở ngay tại lớp mà vẫn bảo đảm thời gian. và tự giác về nhà.Chấm và trả bài kịp thời như kiểm tra . 3-Ôn tập thường xuyên, kịp thời.Trước hết tôi huấn Việc phải làm nhiều bài tập và kiểm tra, ban đầu một số s/vluyện cho s/v phương pháp ôn bài nhanh chóng và có hiệu cũng kêu ca,phản ứng , nhưng về sau thấy được cái lợi nênquả lớn,đó là “ phương pháp hồi tưởng” hoặc theo GS Lê cố gắng.Tôi nói cho s/v biết vì ai mà tôi làm như vậy,s/vKhánh Bằng là “ PP thiền động”.Mỗi buổi học có ít nhất càng làm nhiều bài tôi càng mất công sức và thời gian đểhai lần ôn tập tại lớp.Bắt đầu là ôn lại bài cũ,giữa buổi hoặc chấm chứ có sung sướng gì đâu. Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 64
  • 65. 7-Theo dõi sát sao.Tôi lập sổ theo dõi từng s/v ngay từ đóng góp gì vào kho tàng lý luận vốn đã quá đồ sộ,xingiờ học đầu tiên,nắm được tình hình từng nhóm.Thực ra được lượng thứ.trong mỗi lớp chỉ có khoảng 1/5 đến 1/4 số s/v là có vấn đề Bình luận : Chứng kiến cảnh s/v bị nhồi nhét kiến thức mà(học lực kém,hay nghỉ,ít làm bài…)cần theo dõi để nhắc kết quả chẳng được là bao tôi quá xót xa,bức xúc.Tôi đãnhở,giúp đỡ. suy nghĩ,tìm tòi và thực hành các biện pháp trên.Thấy có Các biện pháp trên đây không phải chỉ là ý tưởng mà kết quả tốt,tôi tìm cách tuyên truyền,phổ biến.Tôi đã báotôi đã thực hành cho nhiều lớp, chỉ có điều là mức độ khác cáo tại hội nghị bàn về phương pháp giảng dạy của câu lạcnhau, có lớp được nhiều,có lớp ít hơn.Sau mỗi kỳ dạy tôi bộ các trường đại học ( Hội nghị tại Hải phòng nămthường thu thập ý kiến của s/v.Nhiều người nhận xét 2001,trường ĐHXD có anh hiệu phó Đào văn Toại dự) vàphương pháp của tôi thật tuyệt vời và ước mong có được viết bài đăng báo.Bài đã được biên tập lại và đăng nhưngnhiều thầy sử dụng phương pháp như thế để giúp họ học tôi không còn giữ được số báo đó.Trên đây là bảntập có hiệu quả hơn. viết,không hoàn toàn giống bài báo (đã được biên tập,bỏ đi Tôi đem những điều trên đây trao đổi với nhiều đồng một vài ý ).nghiệp,ai cũng thấy là hay,là có hiệu quả nhưng yêu cầuthầy phải làm việc vất vả hơn.Có một vài thầy nói là sẽ tìm CẦN NGHIÊM CẤM VIỆC DẠY THÊMcách vận dụng còn đa số ngại ,không muốn hoặc không thể (Góp ý kiến qui chế dạy thêm,học thêm.Bài đã đăng báođèo bòng thêm công việc. Thực ra những biện pháp được Giáo dục và T Đ )nêu ra không có gì mới lạ,chúng đã có ở trong các tài liệuvề lý luận dạy học,chẳng qua người ta có muốn dùng khôngmà thôi,tôi chỉ làm cái việc “ thuật nhi bất tác”,chỉ tìm cách Trước hết nên phân biệt rõ ràng các việc học và họcvận dụng với mong muốn nâng cao hiệu quả giảng dạy. thêm,dạy và dạy thêm.Không nên ghép viêc học thêm và Một vài nhà lý luận dạy học nghe nói đến “ kiểu dạy dạy thêm trong cùng một khái niệm,một lĩnh vực.học mưa rào”và “phương pháp be bờ” thì cười và cho là Học và dạy là những hoạt động bình thường ở nhàbịa đặt.Trong hàng trăm cuốn sách của các tác giả trên thế trường,trong xã hội, được khuyến khích phát triển ở mọigiới làm gì có những khái niệm đó.Thì tôi chỉ muốn dùng lúc,mọi nơi.các từ dân giả để mô tả việc làm của mình chứ không cần 65
  • 66. Học thêm là chỉ việc,tuy đã học ở trường rồi, nay học Về lâu dài cần nghiêm cấm thầy cô dạy thêm có thu tiềnthêm ở ngoài.Học thêm có nhiều cách : tự học,học với gia cho h/s mình đang dạy tại trường về môn mình phụ trách (sư,tổ chức thành nhóm hoặc lớp rồi mời người dạy.Học có thể dạy thêm cho h/s trường khác,lớp khác).Với nhữngthêm là việc tốt,được tiến hành đến mức độ nào là tùy thầy cô có trình độ và tâm huyết nên khuyến khích phụ đạothuộc hoàn cảnh,khả năng,ý chí của người học,cần nhất là riêng cho các đối tượng đặc biệt.Ngoài ra thầy cô có thểsự tự nguyện,tự giác.Quan trọng nhất là tự học,nên khuyến dạy các lớp bổ túc văn hóa có nhận tiền công,các lớp tìnhkhích tự học suốt đời. thương. Dạy thêm để chỉ,thầy cô dạy chính khóa môn A ở Vậy ai sẽ dạy các nhóm, các lớp do học sinh hoặc hộitrường,ngoài ra lại dạy môn A ấy cho số học sinh ấy ở nơi cha mẹ h/s tự tổ chức để học thêm? Tôi cho rằng khi ởkhác,vào lúc khác và có nhận tiền công. Việc dạy thêm như trường chính quy đã dạy và phụ đạo nghiêm chỉnh thìvậy tuy có tạo thu nhập thêm cho thầy cô trong hoàn cảnh không cần học thêm nữa.Trường hợp thật cần thiết (ví dụđời sống khó khăn,có giúp cho một số học sinh nào đó nắm như ở trường dạy quá kém) và có điều kiện tổ chức thì nênvững thêm bài học nhưng nó cũng gây ra nhiều tiêu mời thầy cô đã về hưu,sinh viên hoặc những người có năngcực,làm băng hoại đạo đức nhà giáo,làm ô nhiễm quan hệ lực khác ở ngoài ngành giáo dục (thông qua hội Cựu giáothầy trò và đã bị lên án nhiều. chức và hội Khuyến học ) Để góp phần làm trong sạch môi trường giáo dục thì cần Còn một vấn đề nữa là một số thầy cô bị giảm thu nhập,nghiêm khắc với việc dạy thêm này.Tôi đề nghị hai cấp độ: liệu việc đó có ảnh hưởng đến đời sống ?Trước mắt và lâu dài. Về vấn đề này tôi đề nghị lảnh đạo và quản lý giáo dục Trước mắt cần cấm triệt để thầy cô đương nhiệm dạy cần xem xét, chăm lo làm sao để thu nhập của thầy cô đủthêm bất cứ môn gì, bất cứ ở đâu cho các học sinh đang học sống từ mức trung bình trở lên,không để người nào bị rơichính quy tại trường,ngoại trừ việc giúp đỡ miễn phí và dạy vào cảnh túng thiếu.Có như vậy các thầy cô mới có thể tậpbổ túc văn hóa.Có cấm như vậy mới tạo điều kiện để thầy trung tâm lực cho việc dạy và tự nâng cao trình độ.cô dạy tốt chính khóa,làm tròn trách nhiệm người giáo viên Mặt khác cũng đề nghị các thầy cô có nhận thức : đồngở trường .Việc cấm như vậy là đúng pháp luật,tương tự tiền thu được từ việc ép buộc hoặc gợi ý học sinh đóng gópnhư việc cấm các công chức đương nhiệm hoạt động trong cho việc dạy thêm là chẳng vinh dự gì,một phần nào đó làcác công ty TNHH tư nhân. Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 66
  • 67. những đồng tiền bẩn,không xứng với tâm hồn cao đẹp của trường tuy đã thấy được điều đó nhưng cách làm có chỗthầy cô giáo.Đã chọn nghề dạy học thì nên đề cao trách chưa ổn.nhiệm lương tâm,nếu có gặp phải khó khăn về đời sống Thông thường tiêu chuẩn để chọn thầy giáo trẻ là sinhkinh tế thì nên tìm cách khắc phục bằng cách khác ngoài viên tốt nghiệp đúng chuyên ngành, thuộc loại giỏi trở lêncách bắt ép h/s đóng tiền để học thêm trong lúc tại các giờ và biện pháp bồi dưỡng chủ yếu là cho đi học cao học đểhọc chính khóa chưa làm tròn trách nhiệm. lấy bằng thạc sỹ.Làm như vậy không có gì sai nhưng hiệu Khi có nhiều thầy cô đã quen với việc dạy thêm,việc quả không cao và không toàn diện .nghiêm cấm này chắc sẽ gặp phải sự phản ứng công khai Trước hết, cần có cái nhìn tổng thể về phẩm chất cầnhoặc ngấm ngầm của một số ít nào đó.Tuy vậy,nếu cần thiết của thầy giáo để có tiêu chuẩn tuyển chọn và có biệnthiết thì phải tìm cách làm,trước hết cần giải thích,vận pháp bồi dưỡng dài hạn,trung hạn,ngắn hạn một cách đúngđộng,sau là quyết định.Có cấm triệt để việc dạy thêm của đắn.Lại phải có cái nhìn khách quan và thấu hiểu để biếtcác thầy cô đương nhiệm mới tạo cơ hội góp phần làm công việc,tâm lý,hoàn cảnh của thầy giáo mà có chính sáchtrong sạch nhà trường và nền giáo dục. đối xử thích đáng. Phẩm chất của thầy giáo là có tâm huyết với sự nghiệp giáo dục, yêu nghề, yêu người, có đạo đức tư cách tốt, có năng lực sư phạm và trình độ chuyên môn.Như vây tiêu chuẩn học giỏi là cần nhưng chưa phải là cao nhất. Vậy làm sao để tìm được người có tâm huyết ? Trước TUYỂN CHỌN VÀ BỒI DƯỠNG THẦY GIÁO TRẺ hết cần có chính sách chiêu hiền đãi sỹ , sau đó có cách Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOÀI CÔNG LẬP tuyển dụng đúng. ( bài đăng ở tạp chí Trí tuệ số 7 năm 2006 ) Nên ưu tiên chọn con em các gia đình có truyền thống dạy học và cần làm một số phép thử. Thử như thế nào là Một số trường đại học và cao đẳng ngoài công lập tùy tài năng của người tuyển chọn. Khi chọn thầy giáo cònđang rất thiếu đội ngũ thầy giáo cơ hữu vững mạnh, ảnh cần chú ý nhiều đến năng khiếu sư phạm. Đó là khả nănghưởng đến sự phát triển vững chắc của nhà trường .Các trình bày các vấn đề một cách mạch lạc,rõ ràng,hấp dẫn, là 67
  • 68. khả năng khơi dậy ở người khác các tình cảm tốt đẹp, lòng chung mà ít đi sâu vào bồi dưỡng năng lực,hướng dẫnham học hỏi và sáng tạo. Để phát hiện năng khiếu nghiệp vụ cho những người mới chập chững vào nghề.này,ngoài việc cho đối tượng giảng dạy thử một vấn đề còn Bản thân tôi đã vận dụng những lý luận day học vàcần làm một số trắc nghiệm tâm lý và sư phạm. kinh nghiệm hơn 40 năm đứng lớp để hướng dẫn cho các Cần bồi dưỡng về tâm huyết, năng lực sư phạm và trình thầy giáo trẻ từ những nhận thức cơ bản về dạy học,việcđộ chuyên môn. Sự cần thiết bồi dưỡng từng vấn đề phụ chuẩn bị bài giảng và các thao tác cụ thể khi lên lớp đếnthuộc vào thời kỳ và trình độ từng người. Nhiều lãnh đạo việc xử lý các tình huống sư phạm v.v…Tôi lại dùng ngaykhi làm kế hoạch bồi dưỡng cán bộ trẻ, việc duy nhất họ những giờ giảng của mình ở một số lớp để các thầy thamnghĩ tới là cho đi học cao học và khi cán bộ đã có bằng thạc khảo,rút kinh nghiệm.Tôi nhận thấy cách bồi dưỡng nhưsỹ là họ thỏa mãn. Tôi biết bằng thạc sỹ của chúng ta hiện thế là có hiệu quả.nay có một số chỉ là hư danh, vì chương trình và cách thức Về chính sách đối với thầy giáo của các trường ngoàiđào tạo rất ít tác dụng đến công việc cụ thể của thầy giáo. công lập,phải trả lương cho thầy giáo đại học đạt được mứcNếu chỉ bằng lòng với tấm bằng thì thật tai hại. sống trung bình khá trở lên thì mới tạo cho họ an tâm công Quan trọng nhất của thầy giáo trẻ là đào sâu, nắm vững tác,dành phần lớn thì giờ và năng lực cho việc dạy học. Vàmôn học mình phụ trách,liên hệ được với thực tế, là làm cũng như thế thì lãnh đạo các trường mới có đủ cơ sở đểchủ được phương pháp sư phạm cơ bản để đảm bảo cho yêu cầu các thầy làm tròn bổn phận dạy tốt. Các trườngviệc dạy học đạt chất lượng cần thiết. Sau đó dần dần mới ngoài công lập có khả năng làm việc này tốt hơn so vớibồi dưỡng chuyên môn rộng hơn và bồi dưỡng nghiệp vụ trường công lập.Vấn đề là các nhà lãnh đạo và quản lý cóđể đạt được năng lực sư phạm cao hơn. thấy được và có muốn làm hay không. Việc bồi dưỡng về môn học ít trường quan tâm,để mặccho thầy giáo tự xoay xở.Việc bồi dưỡng sư phạm thì mộtsố trường mời báo cáo viên của Trường cán bộ quản lý giáodục đến thuyết trình một số chuyên đề, kiểm tra hoặc thi rồicấp chứng chỉ. Tôi có theo dõi một vài lớp như vậy và thấyphần lớn nội dung thuyết trình là ít phù hợp với các thầy THAM LUẬN VỀ HIỆN TRẠNG CÁN BỘ GIẢNG DẠYgiáo tập sự vì chủ yếu trình bày đường lối,chủ trương CỦA CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 68
  • 69. Như vậy là có mâu thuẩn lớn.Đa số vẫn thích làmGiới thiệu :Tháng 3 năm 1995 Bộ Giáo dục phối hợp với CBGD nhưng thực tế lại không dành đủ thì giờ cho việcCông đoàn ngành tổ chức cuộc hội thảo ở trường Đại học giảng dạy.Có mâu thuẩn ấy là do trong thời gian dài đồngKinh tề quốc dân về chuyên đề: “ đội ngũ cán bộ giảng dạy lương thấp,CBGD phải dành nhiều thời gian để kiếm sốngđại học trong tình hình mới”.Hội thảo do Bộ trưởng Trần bằng đủ mọi cách.Hồng Quân và Chủ tịch công đoàn ngành Nguyễn Mậu Công việc kiếm sống ban đầu đã có mục tiêu và phươngBành đồng chủ trì.Đoàn đại biểu của trường Đại học Xây hướng tốt như là kiếm đủ sống để có thể giảng dạy và nângdựng do anh Phùng Văn Lự ,chủ tịch BCH công đoàn, dẫn cao trình độ một cách tốt hơn và quả thực nó đã có tác dụngđầu. Tôi là thành viên, đã đọc bài tham luận dưới đây: tích cực.Nhưng dần dần một số người đã đi quá xa mục tiêu tốt đẹp ban đầu và công việc kiếm tiền lộ ra nhiiều mặt trái, tiêu cực, như là quá say sưa với đồng tiền rồi ít quan tâm Kính thưa đồng chí Bộ trưởng,đ/c Chủ tịch và toàn đến chất lượng giảng dạy,lên lớp dùng bài soạn cách đâythể các đồng chí trên chục năm,thờ ơ với kỷ cương và văn hóa học đường,coi thi và chấm bài qua loa miễn sao có điểm nộp Tôi xin bắt đầu bài phát biểu bằng việc công bố kết quả cho giáo vụ, như là không vừa lòng nhau trong việc ăn chiađiều tra xã hội học do chúng tôi tiến hành về tình hình, tâm gây nên mất đoàn kết. Những mặt trái này tuy được phátlý, nguyện vọng của các cán bộ giảng dạy. hiện nhưng không được uốn nắn kịp thời nên đã gây nhiều tác hại . Câu hỏi : Bạn có thích tiếp tục làm CBGD không ? Trong thời gian vừa qua mâu thuẩn giữa hoạt động kiếm Trên 90% trả lời là rất thích. sống và giảng dạy là mâu thuẩn chủ yếu của đội ngũ Câu hỏi : Trong thời gian vừa qua bạn đã dành bao CBGD, giải quyết mâu thuẩn này rất khó nên nhiều trườngnhiêu phần trăm thời gian làm việc để thực hiện mọi khâu đã tạm bỏ qua. Trong khi số đông hoạt động kiếm sống cócủa công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học? hiệu quả, một số ít còn trở nên giàu có thì một bộ phận vì lý Đa số trả lời là vào khoảng 30 đến 40%, một số ít là do này khác mà không thể kiếm được tiền.dưới 30%,chỉ rất ít người trả lời trên 80%. Việc kiếm tiền đã thu hút nhiều tâm lực và thời gian nhưng nhiều người vẫn rất muốn tiếp tục làm CBGD, một 69
  • 70. phần là vì bản chất tốt đẹp của nghề nghiệp, nhưng phần buôn, làm cửu vạn xuyên biên giới, làm cố vấn kỹ thuật,không nhỏ là cái danh CBGD cũng bảo đảm cho công việc dạy thêm…Tôi cũng có dịp đứng ở nhiều cương vị kháckiếm tiền, làm CBGD mới lợi dụng được danh vị và thời nhau để nhìn nhận vấn đề này : CBGD,quản lý bộ môn vàgian nhiều cho việc đó. khoa, cán bộ đảng và công đoàn, kiếm sống ở trong nước Tôi cũng xin nói rằng vẫn còn có một số CBGD giữ và ngoài nước…được cân bằng giữa các hoạt động : làm tốt việc giảng Tôi thấy nguyên nhân của tiêu cực là do từ hai phía :dạy,nghiên cứu khoa học và kiếm sống tạm đủ. Nhung số phía CBGD và phía quản lý nhà nước,trong đó chủ yếu lànày chiếm tỷ lệ thấp và tấm gương của họ ít được nhắc đến. do cơ chế, chính sách, sự quản lý của các cơ quan nhà Đội ngũ CBGD đang chịu hai thử thách : sự phân hóa nước.và sự bất cập. Vì đồng lương thấp,CBGD phải dùng nhiều thời gian Sự phân hóa thể hiện trên nhiều mặt : tinh thần, kiến cho việc kiếm sống đã làm cho hiệu quả quản lý giảm sútthức, kinh tế….Sự phân hóa này kéo theo nhiều vấn đề tâm nhiều, lãnh đạo các trường nhiều lúc hữu khuynh, ngạilý phức tạp. đụng chạm, buông lỏng quản lý, không có những biện pháp giải quyết mâu thuẩn , không có những khuyến khích và Sự bất cập so với yêu cầu phát triển nền giáo dục đại cách thức bảo đảm đời sống cho những thầy giáo tâm huyếthọc cũng thể hiên ở nhiều mặt, đó là kiến thức và phương với nghề.pháp chậm đổi mới, lạc hậu không những so với các nướctiên tiến mà còn tụt hậu so với một số cơ sở sản xuất trong Qui định về chế độ làm việc của CBGD được vạch ranước ( những nơi này có nhiều tiền,nhiều điều kiện hơn trên 30 năm trước đây, nhiều điều không còn phù hợptrong việc tiếp xúc với thế giới) , đó là sự hụt hẫng về đội nhưng vẫn chưa được sửa đổi .ngũ kế cận, đó là các thầy lớn tuổi bị hạn chế về sức khỏe Trong công cuộc đổi mới mục tiêu, chương trình, nộicòn các thầy trẻ thì hoài bão về khoa học không cao… dung và phương pháp đào tạo, các bộ phận tham mưu và Kính thưa các đồng chí chức năng của bộ đã có nhiều công sức tìm hiểu tình hình ngoài nước nhưng khi đem áp dụng vào hoàn cảnh của Tôi là một CBGD đã có 35 năm tuổi nghề.Tôi cũng đã chúng ta thì còn nhiều lúng túng và không tránh khỏi mộtlàm nhiều việc khác nhau để kiếm sống như tham gia khảo vài mâu tuẩn trong các quy định cụ thể, nó thể hiện vướngsát, thiết kế, thi công, đi làm chuyên gia ở Châu Phi, đi Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 70
  • 71. mắc trong tư duy, một mặt Bộ muốn mở rộng quyền tự chủ tâm,toàn sức cho nghề nghiệp thì mọi chủ trương, đườngcho các trường, mặt khác lại muốn tập trung quản lý. lối dù có hay đến mấy cũng chỉ nằm lại trên giấy. Khi hoạch định các đường lối, khi soạn thảo các quy 2-Phải xem năng lực, phẩm chất của đội ngũ thầy giáo làchế, Bộ vẫn lấy ý kiến đóng góp từ các trường.Bộ cứ tưởng tài sản quý của trường, một thứ tài sản vô hình nhưng tồnđã thu thập được ý kiến từ cơ sở nhưng không phải hoàn tại, có thể được tăng trưởng hoặc hao mòn.Tài sản này phảitoàn như thế do các nguyên nhân sau : 1- Sự thảo luận ở cơ được đầu tư và phát triển.sở thường qua loa, ít khi được làm thật cẩn thận. 2-Thường Trong những năm chiến tranh,cơ sở vật chất thiếu thốný kiến phân tán,trái ngược, không mấy khi có được sự tập nhưng chúng ta vẫn đào tạo tốt, một trong những nguyêntrung cao. 3-Người thay mặt cơ sở phản ảnh lên trên thì nhân quyết định là nhờ vào phẩm chất của thầy giáo. Ngàyphần lớn chỉ phản ảnh những ý kiến đã qua bộ lọc của họ. nay, trong công cuộc hiện đại hóa, Nhà nước cần đầu tư Còn các chuyên gia của Bộ. Chúng tôi ở cơ sở rất kính thích đáng và có chính sách thích hợp cho phần tài sản quýphục các vị về sự uyên thâm nhưng đoán rằng các vị biết giá, vô hình và khó quản lý này.khá rõ tình hình nước ngoài mà thiếu thực tế ở trong nước. 3- Về đời sống của CBGD.Chúng ta muốn phát triển cần có Kính thưa đ/c Bộ trưởng, đ/c Chủ tịch và tất cả các sự ổn định. Ổn định về chính trị mọi người đều thấy rõ vàđồng chí. rất quan tâm,còn ổn định về xã hội thì sao? Tôi nghĩ một Để đóng góp ý kiến chúng tôi xin nêu một số vấn đề trong những yêu cầu của ổn định xã hội là người nào đượcsau : giao việc gì phải có đủ điều kiện và ràng buộc để toàn tâm,toàn ý làm việc đó. Đối với CBGD một trong những1-Xây dựng một nhận thức đúng về đội ngũ thầy giáo.Gần điều kiện là thu nhập. Hiện nay tiền lương đã có một số cảiđây chúng ta nói nhiều đến việc lấy người học làm trung cách, có tăng lên, có phụ cấp thêm. Tuy vậy khi nhìn vàotâm.Điều đó là đúng nhưng chưa đủ. Cần phân biệt hai vấn lương cần phân biệt giá trị tuyệt đối và tương đối. Giá trịđề.Trong hoạt động giảng dạy và quản lý cụ thể ở từng tuyệt đối là quan trọng, nhưng giá trị tương đối còn quantrường thì phải lấy người học làm trung tâm, nhưng trong trọng hơn vì nó gây ra nhiều tác động tâm lý.sự phát triển của giáo dục phải lấy việc xây dựng đội ngũthầy giáo làm khâu chủ yếu. Nếu không có được đội ngũ Về tương đối, trong rất nhiều nước đời sống củathầy có năng lực,có phẩm chất ,có đủ điều kiện để toàn CBGD đại học phải ở mức trên trung bình khá của đô thị, 71
  • 72. còn giáo sư phải là thuộc loại khá. Muốn phát triển giáo Bình luận : Những điều được đề cập trong tham luận đãdục Nhà nước cần quan tâm vấn đề đó, giải phóng cho đội xẩy ra trên 10 năm.Hiện nay đã có những thay đổi theongũ thầy giáo khỏi việc lo kiếm sống. Trong lúc chưa giải hướng đề nghị.quyết được triệt để vấn đề này phải xem việc thầy giáo làmthêm để kiếm sống chỉ là giải pháp tình thế.Việc này khácxa với hoạt động thực tiễn trong lao động sản xuất.4-Cùng với sự quan tâm về đời sống và phẩm chất củaCBGD thì việc sàng lọc, bổ sung là rất cần thiết. Một trongnhững tiên đề của giáo dục là “ thầy phải ra thầy”. Phải tìmcách gỡ được cái xích trói buộc về biên chế bằng các dạnghợp đồng. Phải làm sao để có được những CBGD trẻ cókiến thức,có tâm huyết,có hoài bão khoa học và đặc biệt làkhông phải lo kiếm sống. Trong đối xử nên tránh,tìm cách THƯ GỬI QUỐC HỘIxóa bỏ quan điểm bình quân,sống lâu lên lão làng. Về các vấn đề của nền giáo dục Kính thưa toàn thể các đồng chí ( Quốc hội đã nhận được,cho biên tập lại và đăng báo Vì thời gian có hạn nên tôi không thể trình bày được hết Người đại biểu nhân dân,số ra ngày 28 tháng 6 năm 2006các suy nghĩ của mình và không đưa ra được nhiều chứng dưới tiêu đề “ Một số biện pháp khắc phục yếu kém củacứ thuyết phục,mặc dù các chứng cứ không thiếu, mong nền giáo dục nước nhà” )các đ/c thông cảm.Trong việc chấn hưng nền giáo dục tôicũng đã có một số suy nghĩ và dự kiến nhưng chưa có dịptrình bày và thực thi. Hôm nay được phát biểu vài ý Kính thưa Quốc hộikiến,được phản ảnh vài thực trạng,có lẽ đối với nhiều đồng Tôi là Nguyễn Đình Cống,giáo sư trường Đại học Xâychí ở đây là không có gì mới mẻ, nhưng với tôi, được phát dựng,có gần 50 năm gắn bó với ngành giáo dục,đã nghỉbiểu công khai như thế này là vinh dự,là hạnh phúc. Xin hưu nhưng vẫn tiếp tục dạy học ở nhiều trường. Được biếtcám ơn ban tổ chức và toàn thể các đồng chí. Quốc hội sẽ họp để bàn về giáo dục,tôi xin trình bày một Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 72
  • 73. vài ý kiến để tham khảo.Nhiều ý là hoàn toàn mới,ít trùng hoặc kỹ thuật,lại càng không thể là một người có năng lựclặp. chung chung.Sự yếu kém về nhân văn , xã hội và quản lý Nền giáo dục của nước ta đã đạt nhiều thành tích to làm cho người lảnh đạo không đề xuất được các biện pháplớn,điều đó là rõ ràng,xin không nhắc lại.Những hiện tượng đúng,không có tầm nhìn chiến lược về phát triển,khôngpháttiêu cực,bất cập cũng đã được phát hiện khá đầy đủ,tôi hiện sớm và có biện pháp ngăn chặn kịp thời các tiêu cựccũng không nêu thêm.Tôi chỉ xin trình bày một vài suy dễ lây lan.Nhìn lại mấy chục năm qua thấy rằng nhiều tiêunghĩ về nguyên nhân của tiêu cực,đồng thời góp một số ý cực đã xuất hiện và lây lan nhanh chóng sau khi bộ trưởngkiến về biện pháp khắc phục. Nguyễn văn Huyên mất. 1-Nguyên nhân cơ bản là sự quá duy ý chí của lảnh đạo 3-Nguyên nhân thứ ba là đường lối của Nhà nước khi sửtrong việc phát triển giáo dục.Chúng ta đã phát triển rộng dụng,đề bạt,trả luơng cho cán bộ quá thiên về hình thức củarãi giáo dục bậc cao trong lúc đất nước còn nghèo,nền kinh bằng cấp mà chưa chú trọng đúng mức đến năng lực thựctế chưa theo kịp để phục vụ và tiếp nhận thành quả của sự.Điều này dẫn đến tiêu cực về bằng giả,về học giả bằngnó.Chúng ta thường tự hào là giáo dục được xếp vào hàng thật,về sự hạ thấp chất lượng giáo dục.các nước phát triển trong khi kinh tế đang ở mức thấp 4- Thứ tư là sự mất cân đối nghiêm trọng giữa phát triểnkém.Trong khi quá tự hào như vậy lại không thấy được giáo dục phổ thông,đại học và hệ thống dạy nghề.mâu thuẩn to lớn về việc tách giáo dục ra xa sự phát triển 5-Thứ năm là sự tuyên truyền của chúng ta quá đề caokinh tế.Đây là nguyên nhân của nhiều nguyên nhân khác người có bằng cấp,tạo ra một tâm lý háo danh trong nhândẫn đến các tiêu cực như sự bần cùng hóa đội ngũ giáo dân,tìm đủ mọi cách để con em có bằng nọ bằng kia,tạo raviên,sự dạy thêm để thu tiền,sự giảm sút chất lượng đào một nhu cầu to lớn tìm kiếm học vị, trong đó có một phầntạo,sự sa sút phẩm chất của thầy cô giáo. là nhu cầu giả tạo. Một số người so sánh thấy số sinh viên 2-Nguyên nhân thứ hai là dùng nhầm người lảnh đạo trên một vạn dân của nước ta thấp hơn các nước phát triểngiáo dục.Sau khi bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên mất,nhiều rồi lo lắng, muốn mau chóng tăng cao.So sánh như vậy làbộ trưởng kế tiếp đã tỏ ra thiếu tầm nhìn,thiếu năng khập khiểng.Họ không thấy rằng cũng rất cần so sanh sốlực.Theo tôi,bộ trưởng giáo dục nên là một người giỏi về sinh viên trên tổng thu nhập GDP và con số này của chúngkhoa học nhân văn và xã hội,một người thành thạo về giáo ta chắc là thuộc nhóm cao nhất thế giới.dục phổ thông chứ không nên là một nhà khoa học tự nhiên 73
  • 74. 6-Thứ sáu là sự tiêu cực tràn lan trong xã hội mà chủ thức sâu sắc,phải thật sự đau xót vì sự yếu kém của giáoyếu là nạn tham nhũng,bệnh hình thức đã ảnh hưởng mạnh dục.đến giáo dục,làm cho nền giáo dục xuống cấp,làm cho 2-Tạm dừng mọi việc phát triển,tập trung vào việc củng cốnhiều người vốn có tâm huyết với giáo dục,nhiều nhà giáovà nhà quản lý giỏi và trung thực khó giữ được phẩm 3- Bằng mọi cách Nhà nước và nhân dân bảo đảm cho thầychất,phải miễn cưởng chấp nhận phận hèn. cô giáo có được cuộc sống theo mức phát triển của xã hội để họ có thể dành phần lớn tâm lực cho việc dạy học ở * * * trường. Trong sự phát triển của giáo dục cũng như của nhiều 4- Phát động phong trào toàn dân quan tâm nâng cao chấtngành khác có hai loại động lực tác dụng.Thứ nhất là từ lượng giáo dục,tổ chức diễn đàn rộng rãi,khuyến khíchchính sách và sự quản lý của Nhà nước . Thứ hai là sự tự những người có tâm huyết và trình độ đóng góp ýphát của học sinh, của thầy cô,nói chung là của nhân dân. kiến,công sức cho việc nâng cao chất lương dạy và học.TổMỗi động lực đều có chỗ hay, chỗ yếu.Các chỗ đó có khi chức trong toàn ngành một số đợt sinh hoạt quy mô với chủcộng hưởng với nhau,khắc phục cho nhau,triệt tiêu lẫn đề nâng cao hiệu quả và chất lượng.nhau.Thí dụ có những nơi lảnh đạo và quản lý yếu kémnhưng vẫn có được một vài học sinh xuất sắc.Đó là nhờ 5-Tổ chức tranh cử các chức vụ đứng đầu bộ và các sở giáotrong chốn tiêu cực vẫn còn có vài học sinh,vài thầy dục để chọn được những người thực sự có tài năng,có tâmgiáo,nhà quản lý đã trụ vững và vươn lên,chứ không phải huyết với giáo dục,tránh được những kẻ cơ hội.nhờ vào những thứ khác. 6- Lập hệ thống thanh tra đặt ngoài Bộ Giáo dục ( có thể * * * trực thuộc Quốc hội,Hội đồng nhân dân,Chính phủ hoặc Bộ Nội vụ ) Để khắc phục những yếu kém tôi xin đề ra một số biệnpháp sau : 7-Trước mắt cấm hẳn việc các giáo viên đương chức dạy thêm có thu tiền,động viên và tạo điều kiện cho thầy cô1-Những cán bộ lảnh đạo cao nhất của Đảng,Nhà giáo tập trung vào dạy chính khóa.Việc học thêm sẽ do cácnước,Quốc hội phải thật thấm nhuần nghị quyết “ Giáo dục thầy cô giáo đã nghỉ hưu hoặc do những người ngoài ngànhlà quốc sách hàng đầu”,biến nó thành tình cảm và nhận giáo dục. Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 74
  • 75. Kính thưa Quốc hội THƯ NGỎ GỬI BỘ TRƯỞNG BỘ GIÁO DỤC Tôi xin Quốc hội công bố để các đại biểu Quốc hội biết Phản ảnh về đại học tại chức : vừa học vừa làmđược nội dung thư này.Tôi cũng xin phép được trình bày ( đăng trên mạng Vietnamnet ngày 16-7 -2007 )một tham luận khoảng 20 phút để thể hiện rõ hơn,chi tiếthơn các vấn đề đã được nêu một cách ngắn gọn trên đây. Kính thưa Bộ trưởng Kính xin bộ phận thường trực,sau khi xem xong thư nàybáo cho tôi biết là Quốc hội đã nhận được thư để tôi được Chủ trương,quy chế đào tạo đại học tại chức nhìn chungan tâm là đúng đắn.Mấy chục năm qua việc đào tạo tại chức đã cung cấp một số lớn cán bộ có trình độ,giải quyết được tình Kinh chúc Quốc hội vạn sự thành công. trạng thiếu người làm việc ở các địa phương.Thành tích là to lớn.Nhung gần đây việc đào tạo tại chức đã quá bị lạmBình luận:Quốc hội đã cho biên tập lại,cắt bỏ một vài dụng,mở rộng quá mức so với khả năng của ngườiý,sửa một vài câu rồi cho đăng báo.Không biết các đại biểu học,người dạy và cơ quan quản lý,làm cho chất lượng tụtcó ai đọc không nhưng tác giả không nhận được thông tin dốc thê thảm.Bức tranh đại học tại chức đã quá đen tối,tìnhphản hồi nào cả. hình đã quá mức phải báo động.Qua khảo sát sơ bộ thấy rằng tiêu cực có mặt ở khắp mọi hoạt động,tôi chỉ xin phản ảnh một số nét về tuyển sinh,giảng dạy và đánh giá. Về tuyển sinh : Tuy cũng có những đợt ôn tập,những kỳ thi tuyển,cũng có điểm sàn xét tuyển nhưng phần lớn chỉ làm cho có hình thức,đối phó.Sự gian dối là khá phổ biến.Phần lớn người được tuyển không đúng đối tượng,có động cơ học tập lệch lạc.Đa số sinh viên có trình độ quá thấp,bị hổng rất nhiều kiến thức phổ thông,do đó không tiếp thu được các kiến thức đại học.Họ cũng học,cũng thi,cũng đạt điểm trên trung bình và được xét lên lớp,được cấp bằng,thế nhưng học mà không hiểu,thi được chủ yếu 75
  • 76. nhờ mưu mẹo,thi xong rồi thì quên gần hết các kiến Trao đổi với nhiều thầy giáo ở trong và ngoài trường tôithức,còn kỹ năng gần như chẳng có gì. được biết tình trạng như trên là phổ biến trong toàn quốc . Tôi dạy một số môn chuyên ngành năm thứ ba và thứ tư Theo qui định mỗi năm sinh viên thường được tập trungngành kỹ thuật xây dựng (thi tuyển khối A).Trước khi dạy học vào hai kỳ,mỗi kỳ khoảng hai,ba tháng.trong thời giantôi thường kiểm tra trình độ sinh viên về một số vấn đề rất đó đáng ra sinh viên được nghỉ hoặc giảm bớt việc làm đểdễ,rất cơ bản của kiến thức các năm trước có liên quan tới tập trung cho việc học,thế nhưng số sinh viên được nghỉmôn sẽ học,thế mà hơn 80 % sinh viên không làm được như vậy là quá ít,phần lớn vẫn phải làm việc bìnhbài.Gần đây tôi kiểm tra thêm về toán rất dễ ở phổ thông thường.Có những lớp còn phải làm việc toàn bộ bannhư cộng,trừ phân số,tính diện tích hình thang…thì trên 30 ngày,chỉ tranh thủ học vài giờ vào buổi tối trong các đợt% không làm được. tập trung ngắn ngủi.Trình độ đã yếu kém lại không bảo Khi giảng bài, tôi đã cố gắng giảng thật cụ thể,giảng đi đảm được thời gian và điều kiện thì làm sao học cho có kếtgiảng lại những vấn đề chủ yếu,tìm cách đơn giản hóa các quả.vấn đề phức tạp với mong mỏi sinh viên nắm được kiến Về dạy và học:Cách tổ chức dạy học là theo lối “cuốnthức cơ bản.Sau mỗi vấn đề tôi thường hỏi sinh viên đã chiêu”.Đó là mỗi môn được dạy trong một số ngày liênhiểu chưa,nắm được chưa,nếu có chỗ nào chưa rõ tôi sẽ tiếp,xong môn này mới chuyển sang môn khác.Theo kếtrình bày lại.Phần lớn những lần như vậy tôi chỉ nhận được hoạch và thời khóa biểu mỗi ngày chỉ học khoảng 5 tiếtsự im lặng đáng buồn.Một số sinh viên cho phương pháp nhưng có những môn được dạy cấp tập từ 8 đến 12dạy của tôi là quá tuyệt vời nhưng không ít lại thờ ơ. Tôi cứ tiết.Thầy phải dạy thật nhanh cho xong để còn đi dạy nơitưởng mình đã hết lòng giảng dạy như vậy thì thu nhận của khác hoặc làm việc khác có thu nhập cao hơn.Cách tổ chứcsinh viên đạt khá cao nhưng qua kiểm tra mới thấy nhiều dạy như thế có thuận lợi cho người quản lý và người dạyngười chẳng tiếp thu được gì cả.Trong hoàn cảnh như vậy nhung hiệu quả rất kém.Tôi gọi đó là dạy học “ kiểu mưaviệc hướng dẫn cho sinh viên phương pháp học tập và làm rào”, mưa rất to nhưng trôi tuột hết.Vài ba ngày cho mộtcho họ học cách suy nghĩ thật là khó khăn.Khi kiểm tra và môn,bảy,tám môn cho mỗi đợt,sinh viên chỉ biết cắm cúithi nếu bài ra không giống 100% bài mẫu đã được luyện tập ghi chép mà không hiểu bài.Đúng là kiểu dạy cho quatrước thì đa số sinh viên không làm được bài,họ chỉ biết chuyện,học cho qua chuyện.máy móc làm theo bài mẫu. Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 76
  • 77. Có lập luận cho rằng trong thời gian tập trung sinh viên như đã hoàn thành môn học nhưng kiến thức còn lại chẳngchỉ cần tiếp nhận kế hoạch ,chương trình học tập,nhận tài có gì đáng kể.liệu và được hướng dẫn các phần cơ bản còn việc học và Gần như tất cả các giảng viên dạy tại chức đều biết rõlàm bài tập được thực hiện trong cả năm.Phần lớn đó chỉ là hiện trạng trên nhưng đa số đều chấp nhận với câu an ủilý thuyết suông.Thực tế sinh viên không có đủ trình độ và “gặp thời thế,thế thời phải thế”. Cũng có một ít thầy cô tỏđiều kiện để theo cách học đó. ra bức xúc,đã tự mình tìm cách bảo đảm chất lượng giảng Tôi đã nghĩ ra và áp dụng một số biện pháp nhằm khắc dạy môn học và góp ý kiến với các cơ sở quản lý đàophục nhược điểm của kiểu dạy học mưa rào, có viết báo và tạo.Thế nhưng việc làm của họ chỉ như ném hạt cát xuốngtìm cách phổ biến nhưng xem ra rất ít thầy cô muốn vận ao bèo.Khi tôi trao đổi với nhiều thầy cô về tình hình tạidụng . chức, họ thường khuyên “xin đừng vác gậy chống trời sập”. Trao đổi với nhiều giảng viên về cách dạy tại chức đa số Đại học tại chức hàng năm đã cung cấp nhiều người cócho rằng họ chỉ cố gắng trình bày cho xong nội dung môn bằng cử nhân,kỹ sư, trong đó chỉ có một số ít có năng lựchọc theo đề cương mà rất ít người quan tâm đến trình độ còn đa số chỉ có bằng là thật còn kiến thức rởm.của sinh viên và kết quả thu nhận.Cách dạy học như vậy Tình hình như vậy có hai điều nguy hiểm, cần báo độngthật phản sư phạm và nguy hiểm. . Về đánh giá : Có nhiều môn học sau vài ba ngày học Thứ nhất là sự băng hoại đạo đức và đạo lý giáo dục,làcấp tập,sinh viên chưa kịp hiểu,chưa kịp ôn tập đã được thi khuyến khích gian lận và thói vô trách nhiệm,là thầy trò lừaluôn.Thế mà kết quả điểm số khá cao.Có lẽ do cả thầy và dối lẫn nhau và cùng đơn vị quản lý lừa dối nhân dân.Càngtrò đã dùng một số mẹo nào đó. lừa dối được nhiều thành tích càng lớn. Cũng có những môn học được tổ chức ôn tập và thi khá Thứ hai là sự lảng phí quá lớn của xã hội.Một số khánghiêm túc nhưng phần lớn chỉ nghiêm được ở lần thi thứ đông người quản lý, người dạy,người học bỏ ra nhiều côngnhất,thường lần thi này đạt kết quả khá thấp.Lần thi thứ hai sức,thời gian và tiền của để dạy và học nhưng kết quảthường thường thầy gửi đề cho các cơ sở tự tổ chức thi,sự chẳng có được là bao,hiệu quả của công việc là rất thấp.lỏng lẻo và gian lận xẩy ra phổ biến ở kỳ thi này vả đa sốngười thi đều qua được.Điểm thi đạt trên trung bình,xem Có lập luận cho rằng dù sao đại học tại chức cũng giải quyết được các vấn đề nâng cao dân trí và thỏa mãn được 77
  • 78. nhu cầu đại học của số đông.Theo tôi đó là những lập luận có một số báo hưởng ứng và rất nhiều người hoankhông đúng với thực tế.Học mà không hiểu, không nhớ thì nghênh,trong đó có một số người ở trong nước và nướcnâng cao dân trí ở chỗ nào?Còn nhu cầu, cũng nên đánh giá ngoài gọi điện cho tôi tỏ ý tán thành.Tôi cũng mong chờbao nhiêu phần trăm là nhu cầu giả tạo.Và nếu có đáp ứng được ai đó hỏi tới các biện pháp nhằm khắc phục tình hìnhnhu cầu thì cũng cần dạy và học cho tử tế chứ không phải nhưng chờ mãi mà chẳng có tin tức gì cả.Thôi cũng đànhbằng cách gian lận. vậy chứ biết làm sao.Lại một lần nữa góp ý kiến không đúng với tầm người nghe,phạm vào điều răn của Hàn phi khi viết “thuyết nan”vậy. Kính thưa Bộ trưởng Vì một số lý do mà tôi không viết thư riêng,buộc phảiviết thư ngỏ này, tôi xin lỗi vì việc đó. THƯ GỬI BAN GIÁM HIỆU VÀ CÁC CHỦ NHIỆM KHOA Trên đây chỉ là vài nét chấm phá về bức tranh ảm đạm TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNGcủa đại học tại chức.Thực tế còn nhiều bất cập về chínhsách và quản lý, còn nhiều hành vi tiêu cực tồi tệ mà khôngthể kể hết ra đây.Kính mong Bộ trưởng quan tâm đến tình Kính thưa Quý Vịhình, tổ chức khảo sát và đánh giá thật khách quan việc đào Mấy năm qua trường chúng ta thu nhận nhiều cán bộ giảngtạo tại chức,có biện pháp chấn chỉnh kịp thời. dạy trẻ,tâp sự. Huấn luyện,đào tạo năng lực sư phạm cho Về phần tôi, nếu được Bộ trưởng hỏi đến, tôi xin cung họ là việc làm cần thiết.Việc này thường do các bộ môncấp thêm thông tin, đóng góp các suy nghĩ và biện pháp đảm nhiệm nhưng có nơi làm được,có nơi không.Nhànhằm chấn hưng nền giáo dục nước nhà. trường cũng đã có lần mở lớp,mời các vị ở Viện quản lý Xin gửi Bộ trưởng lời chào kính trọng và tin cậy . giáo dục đến giảng bài và cấp chứng chỉ.Tôi có theo dõi các lớp ấy và thấy nội dung chủ yếu là các đường lối,chính sách,các xu hướng về giáo dục,ít phù hợp với đối tượng cánBình luận : Đây là nỗi niềm bức xúc từ lâu,đã suy nghĩ bộ tập sự (chỉ thích hợp cho các trưởng bộ môn trởnhiều năm mới viết nên bức thư này.Sau khi được công bố lên).Ngay như bài tâm lý sư phạm cũng nặng về lý thuyết Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 78
  • 79. mà ít có tác dụng thực tế.Những lớp như vậy có cái hay là 5- Quy luật và nguyên tắc dạy học: Quy luật, nguyên tắc,người học được cấp chứng chỉ nhưng kết quả không giúp đặc điểm của quy luật và nguyên tắc dạy học,vận dụng.ích gì được bao nhiêu cho công việc hàng ngày. 6-Phương pháp dạy học : Đại cương về PP, PP thông báo( Qua nhiều năm giảng dạy tôi đã tích lũy được khá nhiều diễn giảng),PP nêu vấn đề, PP tìm kiếm bộ phận, một sốkinh nghiệm sư phạm,gần đây lại được nghiên cứu và giảng các PP khác.môn lý luận dạy đại học cho một số lớp cao học nên có 7- Chức năng và phẩm chất của thầy giáo: Chức năng,phẩmđược trang bị thêm về lý thuyết.Tôi có nguyện vọng được chất,việc bồi dưỡng phẩm chất.giúp đỡ các cán bộ trẻ,tập sự nhanh chóng nắm được nhữngvấn đề lý luận và kỹ năng sư phạm để phục vụ cho công 8- Chuẩn bị việc dạy học : Chuẩn bị lâu dài (năngtác.Tôi đề nghị Nhà trường hoặc các khoa tổ chức lớp bồi lực,phương pháp..),chuẩn bị dạy một môn học,chuẩn bị mộtdưỡng nghiệp vụ sư phạm,tôi xin nhận giảng dạy. bài giảng (soạn bài ),chuẩn bị lên lớp. Sau đây tôi xin giới thiệu một đề cương dự kiến khoảng 9-Trình bày bài giảng (thực hành việc dạy-giảng bài): Yêu15 tiết cầu của việc giảng bài,cách dùng ngôn ngữ,cách dùng bảng,cách dùng các phương tiện kỹ thuật hiện đại,cách bao1-Mục tiêu của dạy học: Mục tiêu chuyên biệt, MT chung, quát lớp học,cách xử lý các tình huống sư phạm.MT chiến lược 10- Tâm lý sư phạm, quan hệ thầy trò:Động lực của việc2-Công viêc học và dạy: Các kiểu học, vấn đề tự học, tiềm học,tại sao có sự chán học bỏ học,các kiểu quan hệ thầynăng và sự phát triển.Các kiểu dạy,dạy được,dạy hay,dạy trò,vấn đề kỷ cương và dân chủ trong nhà trường.giỏi,điều kiện để dạy hay,dạy giỏi. Kinh thưa các vị3-Cấu trúc của quá trình dạy học: Chuẩn bị tâm lý, tri giácthông tin ,hình thành khái niệm,ôn tập củng cố,luyện tập Tôi chỉ thể hiện thiện chí của mình muốn đóng góp chútvận dụng,kiểm tra điều chỉnh. công sức cho đội ngũ thầy cô giáo,góp phần vào việc dạy học đạt chất lượng và hiệu quả.Việc đó chỉ có thể thực hiện4- Nội dung dạy học: Hệ thống kiến thức, kỹ năng kỹ xảo, được khi có sự ủng hộ và sự tổ chức của quý vị.kinh nghiệm sáng tạo, chuẩn mực thái độ đạo đức. Xin gửi lời chào thân ái và kính trọng . 79
  • 80. Bình luận : Thư này được gửi đến tận tay các vị vàokhoảng tháng 10 năm 2006( Nội dung hoàn toàn như trênnhưng văn chương có thể khác chút ít).Sau khi nhận đựoc,hiệu trưởng Nguyễn Văn Hùng và một số chủ nhiệm khoagặp tôi,tỏ ý hoan nghênh thiện chí và hứa sẽ tìm cách tổchức lớp như vậy.Tuy thế đến nay vẫn chưa mở được lớpnào,chắc là do quá bận.Riêng đối với bộ môn Công trìnhbêtông cốt thép tôi có tổ chức được vài buổi hướng dẫn, dựgiờ một số cán bộ trẻ,nghe các bạn ấy nói là có tác dụngtốt. Hồi ký của GS.TS. Nguyễn Đình Cống – Nguyên Chủ nhiệm Khoa XD – ĐHXD. Bản post tặng các thành viên trên www.ketcau.com 80