Эрүүл мэндийн болон анхны түргэн тусламж үзүүлэх идэвхижүүлэгчийн гарын ав…

1,976 views
1,807 views

Published on

Эрүүл мэндийн болон анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)-ийн зорилго нь нутгийн хүн зоноо эрүүл чийрэг болгоход оршино.
Хүн амын эрүүл мэндийг сахин хамгаалах нь бүхий л амьдралын үйл бөгөөд байнгын анхаарал халамж шаардана.
Тиймээс, эрүүл мэндийн болон анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх нь нэгэн насны үйл хэрэг мөн.
Энэхүү гарын авлагыг ЭМТТНИТҮ-гээг амьдралд хэрэгжүүлэх идэвхижүүлэгч нарт зориулсан болно. Энэ бол сайн дурынханд тэдний нутгийнхныхаа дунд явуулах маш чухал ажилд туслалцаа үзүүлэхэд тань идэвхижүүлэгч таньд ширээний ном болох учиртай

Published in: Health & Medicine
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,976
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
31
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Эрүүл мэндийн болон анхны түргэн тусламж үзүүлэх идэвхижүүлэгчийн гарын ав…

  1. 1. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 1Эрүүл мэндийн болон анхны түргэн тусламжийгНутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх(ЭМТТНИТҮ)Идэвхижүүлэгчийн гарын авлага2009 оны 3 дугаар сарНэгдүгээр дэвтэp . Улаан загалмай, Улаан хавирган сарны нийгэмлэгүүдийн олон улсын холбоо……………………………………………………………………………………………...
  2. 2. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 2Олон улсын холбооны Улаан загалмай, Улаан хавирган сарныДаян дэлхийд хийх нийгэмлэгүүдийн олон улсын холбооажлын төлөвлөгөө /2006-2010/ Женев хот 2009 онИрэх хоѐр жилд тус холбооноос хийх ажилдараах зорилго зорилтыг хангахад чиглэнэ.Үүнд:Манай зорилгоЗорилго 1: гамшгаас шалгаалах нас баралт,гэмтэл бэртэл, үрдагаварыг бууруулахЗорилго 2: Өвчин, олон нийтийг хамарсанаюул ослын үр дагаварыг бууруулж, түүнээсүүдэлтэй нас баралт, өвчнийг багасгахЗорилго 3: Нутгийн иргэд, иргэний нийгэмболон Улаан загалмай, Улаан хавирган сарнынийгэмлэгийн ажилтны аюул эрсдэл бүхийнөхцөл байдалд ажиллах чадварыгсайжруулахЗорилго 4:Үл тэвчих, ялгаварлан гадуурхах, нийгмийн Энэхүү баримт бичгийн эх болон орчуулгыналагчлалыг үгүйсгэж, олон янз байдал, хүний хувийг бүхлээр нь болон хэсэгчилэнсайхан чанарыг хүндэтгэн хүлээж авах үзэл арилжааны бус зорилгоор эх сурвалж дурьдансанааг дэлгэрүүлнэ ашиглаж болно. Ашигласан тухай санал гомдлоо тус Олон улсын холбоонд ирүүлбэл туйлаас талархууштай.Манай баримтлах тэргүүлэхчиглэл Бүх гэрэл зургийн зохиогчийн эрхийг тус Олон улсын холбоо эзэмшинэГамшиг болон олон нийтийн эрүүл мэндэдзаналхийлсэн аюул осолтой тэмцэх орон 2009 оннутгийнь бүс нутгийн болон олон улсын Улаан загалмай, Улаан хавирган сарнычадавхийг сайжруулах нийгэмлэгүүдийн Олон улсын холбооАюул эрсдэлд өртөмтхий нутаг орондиргэдийн эрүүл мэндийг хамгаалах, өвчин Швейцар улстахалаас урьдчилан сэргийлэх, гамшгийн СН-1211 Женев хот 19эрсдлийг бууруулах Шуудангийн хайрцаг 372ДОХ-ын эсрэг тэмцэх хөтөлбөр, сурталчилгаа Утас: +41 22 730 4222таниулгын ажлыг эрс эрчимжүүлэх Факс: +41 22 733 0395Гамшгийн эрсдлийг бууруулах талаар Цахим шуудан: secreteriat@ifrc.orgажиллахдаа хүмүүнлэгийн талд ялангуяа үл Цахим хуудас: http://www.ifrc.orgмэвчих, гутаан доромжлох болон алагчлахынэсрэг тэмцэхэд онцгой анхаарна Орчуулсан: Я.Очирсүх, Л.Баттөр……………………………………………………………………………………………...
  3. 3. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 3Эрүүл мэндийн болон анхны түргэн тусламжийгНутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)Идэвхижүүлэгчийн гарын авлагаУлаан загалмай, Улаан хавирган сарны нийгэмлэгүүдийнОлон улсын холбоо……………………………………………………………………………………………...
  4. 4. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 4Өмнөх үгЭрүүл мэндийн болон анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэнүзүүлэх (ЭМТТНИТҮ) тухайЭрүүл мэндийн болон анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэнүзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)-ийн зорилго нь нутгийн хүн зоноо эрүүл чийрэг болгоходоршино.Хүн амын эрүүл мэндийг сахин хамгаалах нь бүхий л амьдралын үйл бөгөөдбайнгын анхаарал халамж шаардана.Тиймээс, эрүүл мэндийн болон анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэдтүшиглэн үзүүлэх нь нэгэн насны үйл хэрэг мөн.ЭМТТНИТҮ нь Улаан загалмай, Улаан хавирган сарны нийгэмлэгийн сайндурынхны өөрийн нутгийнхны дунд өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрүүл мэндийнсахин хамгаалах, анхны тусламж үзүүлэх,аюул гамшигт бэлэн байж, тохиосон үеднь зохих арга хэмжээ авах зэргээр нутгийн иргэдэд түшиглэсэн нэгдсэн аргаажиллагаа юм. Энэ үйл явцын гол цөмд нутгийн иргэд байна.ЭМТТНИТҮ нь нутгийн иргэдийн дунд санал солилцохоос эхэлнэ. Ийнхүү саналсолилцон хэлэлцэж, хамгийн чухал гэсэн асуудал, тэргүүлэх чиглэлээ тодорхойлж,тэдгээрийг шийдэх тодорхой шийдэл, арга хэмжээг төлөвлөнө. Нэг нутгийнхан ийннүүр нүүрээ харж байгаад харилцан мэдээлэл солилцон туршлагаа хуваалцаж,харилцан хүндэтгэлтэйгээр нийтэд тулгамдсан амин асуудлаа ач холбогдлоор ньангилж, боломж бололцоог эрэлхийлэн олсноор нийтийн асуудлаа шийдэхшийдлэх олох учиртай.Нутгийн иргэдийн ийм хэлэцүүлэг цаг хугацааны хувьд янз бүр болно. Үүнийэхлэлийн цэг нь Улаан загалмайн, Улаан хавирган сарын нийгэмлэгийн салбарзөвлөл, сайн дурынхантай нутгийн иргэд он удаан жилийн танил байх нь элбэг.Ийнхүү яриа хэлэлцүүлгийн дүнд нутгийн иргэд болон сайн дурынхны ажилгүйцэтгэх чадвар чанасаа сайжирснаар дээшилснээр тухайн нутгийнхны үйлхөдлөлд өөрчлөлт орон хөгжиж болно.Олон орны сайн дурынхан ажиллаж байгаа тухайн орон нутагтаа өөрөө амьдрансуух нь элбэг. Ингэж тухайн орон нутагт суугаа сайн дурынхан нутгийнхны өмнөтулгарч байгаа гол асуудлыг олж тодорхойлох, түүнийг шийдэхэд нь туслаж чадна.ЭМТТНИТҮ нь энгийн үед нэг нутгийнхныг эрүүл энх амар жимэр амьдрах газарболгохыг зорино. ЭМТТНИТҮ-д сайтар бэлтгэгдсэн сайн дурынхан бас гамшигосол тулгарсан үед шаардлагатай арга хэмжээг авахад туслах чадвартай байна.Нутгийн иргэдэд суурилсан хөтөлбөрийн хувьд ЭМТТНИТҮ нь дараах чиглэлданхаарна. Үүнд:  Улаан загалмай, Улаан хавирган сарны сайн дурынхны чадвар  Салбар зөвлөлүүдийн чадавхи……………………………………………………………………………………………...
  5. 5. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 5  Нутгийн иргэдийг осол гамшиг болоход бэлтгэлтэй байж, зохих арга хэмжээ авах чадвар суулгах зэрэг багтанаЭМТТНИТҮ нь эрүүл мэндийн анхан шатны тусламж, үйлчилгээ үзүүлэхэднутгийн иргэдтэй хамтран ажиллахыг чухалчилна.Тиймээс, ЭМТТНИТҮ ажиллагаа нь эрүүл мэндийн албан ѐсны байгууллаганутгийн иргэд хоѐрын хаанаа яаж уулзуулах, хоорондын холбоог бэхжүүлэхэд ньУлаан загалмайн болон Улаан хавирган сарын сайн дурынханд тодорхойлу өгчбайгаа юм.ЭМТТНИТҮ ажиллагааг аль ч орон нутаг, бүлгийн онцлогт тааруулан тохирсонарга хэмжээг олж төлөвлөж болдогоороо онцлог юм.Ийнхүү нутгийнхны өөрсдийн олж тодорхойлон сонгож авсан асуудлаартодорхойлон бэлэн байдлын боловсрол олгох сургалтыг зохион байгуулна.Нутгийн иргэдтэй харилцах харилцаа холбоо дан ганц сургалтаар дуусахгүй.Нутгийн иргэдийг ЭМТТНИТҮ ажиллагааны үе шат бүрт оролцуулбал зохино.Энэхүү гарын авлагыг хэрхэн ашиглах тухайдЭнэхүү гарын авлагыг ЭМТТНИТҮ-гээг амьдралд хэрэгжүүлэх идэвхижүүлэгчнарт зориулсан болно. Энэ бол сайн дурынханд тэдний нутгийнхныхаа дундявуулах маш чухал ажилд туслалцаа үзүүлэхэд тань идэвхижүүлэгч таньдширээний ном болох учиртай.Идэвхижүүлэгч сайн дурынхныг идэвхитэй үйлдэлд уриалсан уян хатан байдлаарзааж сургана. Идэвхижүүлэгчийн гарын авлагыг анх төлөвлөхдөө “Хийж үзэж байжсурна” гэсэн зарчмаар ЭМТТНИТҮ-ийг амьдрал практикт хэрэгжүүлэхээр тооцсон.Хийж, хэрэгжүүлэх явцдаа суралцахын гол ач холбогдол нь ЭМТТНИТҮ-ийгхэрэгжүүлж байгаа сайн дурынхан болон тэдний сургагч багш нар бүгд нийлээдсурсан мэдсэн зүйлээ олон нийтийн хөдөлгөөн, үйл хөдлөл болгоход оршино.Хийж, хэрэгжүүлэх явцдаа суралцахСэдэв бүрт санал зөвлөмж болгож буй үйл ажиллагаа байгаа. Сургалтыг ангитанхимд, дараа нь бас нутгийн иргэдийн дунд, ихэнхдээ багахан бүлгийн дундявуулах үйл ажиллагаа зохион байгуулах байдлаар явуулна.Суралцах зүйлээ эхэлж тодорхойлоод идэвхижүүлэгч, сайн дурынхны хамт түүндээтаарсан үйл ажиллагааг сонгож авна. Зарим модулийн хувьд анги танхимд заасанхичээлийн давтлага, лавшруулан баталгаажуулах байдлаар нутгийн иргэдийндундах үйл ажиллагааг зохион байгуулна. Энэ бол танхимд суралцаад нутгийнирэдийн дунд зохион байгуулж хийх буюу чухамдаа “хийж, хэрэгжүүлэх явцдаасуралцах” явдал мөн.Хүлээх үүрэг хариуцлагаа бүрнээ ухамсарлахын тулд сайн дурынхан хичээлсурлагадаа хариуцлагатай хандах учиртай. Тэднийг бие даан суралцах, бас хийж,хэрэгжүүлэх явцдаа суралцахыг бүхий л талаар урамшуулбал зохино.……………………………………………………………………………………………...
  6. 6. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 6Идэвхижүүлэгчийн хувьд, таны нэг онцгой анхаарах зүйл бол хүн тус бүртэй тулжганцаарчилан ажиллаж, зөв, ойлгомжтой удирдамж өгч байх нь чухал.Дэмжин урамшуулах, гэдрэг холбоог бий болгосноор та хувь хүмүүсийг суралцах,өөрийгээ хөгжүүлэхийг хөхиүлэн дэмжиж чадна.Идэвхижүүлэгчид дараах мэдлэг, дадлаг туршлагыг эзэмшсэн байвал зохино. Үүнд:  Насанд хүрэгсдийн сургалт, бүлгийг идэвхижүүлэх  Анхны тусламж, гэмлээх урьдчилан сэргийлэх  Эрүүл мэндийг сурталчлах, өвчнөөс урьчилан сэргийлэх  Олон улсын Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сарын хөдөлгөөнЭМТТНИТҮ-ийн сургалтын хөтөлбөр нь Улаан загалмай боллон Улаан хавиргансарны хөдөлгөөний талаарх мэдлэг, олон нийтийг хэрхэн дайчлан зохионбайгуулах, нутгийн иргэдэд үнэлгээ өгөх, анхны тусламж болон эрүүл мэндийнчиглэлийн бусад чухал сэдвийг хамарсан долоон модулиас бүрдэнэ.ЭМТТНИТҮ процессийн явцад сайн дурынхныг нутгийн иргэдтэйгээ ажиллахаднь туслах зорилгоор Сайн дурынханд зориулсан гарын авлага болон Нутгийниргэдтэй харилцах арга техник гэсэн хоѐр лавлагааг зохиосон бөлгөө.ЭМТТНИТҮ-гээг амьдралд бодитоор хэрэгжүүлэхэд дараах материалыг ашиглана.Үүнд: хөтөлбөрийн менежерт ‘ Хэрэгжүүлэх заавар Хэрэгжүүлэх заавар → зориулсан Идэвхижүүлэгчийн Идэвхижүүлэгчийн ЭМТТНИТҮ-ний ‘ гарын авлага гарын авлага → идэвхижүүлэгчид зориулсан Сайн дурын Сайн дурын ажилтны ‘ гарын авлага ажилтны гарын авлага → ЭМТТНИТҮ-ний сайн дурын ажилтанд зориулсан ‘ Нутгийн иргэдтэй Нутгийн иргэдтэй харилцах арга техник харилцах арга техникЭнэхүү Идэвхижүүлэгчийн гарын авлагыг бичихэд дараах зорилго тавьсан. Үүнд :  Сайн дурын оролцогчдыг сургалтын процесст идэвхитэй татан оролцуулах  Хийж, хэрэгжүүлэх явцад суралцахад нь сайн дурын ажилтнуудад туслах  Сургалтын үйл явцыг амар хялбар, зугаатай болгох……………………………………………………………………………………………...
  7. 7. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 7Хичээлийн сэдвүүдэд интерактив тайлан, жижиг бүлгээр хэлэлцүүлэг зохиох,чадвар эзэмшүүлэх дадлага, тодорхой жишээ авч үзэх, роль өгч тоглолт хийлгэх,тайлагнах үйл ажиллагаа болон нутгийн иргэдийн дунд хийх ажил гэх зэрэг орно.Хичээл бүрийн хэрхэн явуулах талаар шат дараалсан снал зөвлөлгөө өгсөн байгаа.Эдгээр санал зөвлөлгөөг ажлын зорилго зорилтод хүргэх төлөвлөгөө гэж ойлговолзохино.Энд санал болгож буй сургалтын аргуудаас өөрийн арга барил болон ангид тухайнүед үүссэн нөхцөл байдал, онцлогт тохируулан өөрийнхээрээ хөтлөөрэй. Учир ньтанхимд цугласан олныг таниас илүү мэдэх, мэдрэх хүн байхгүй. Тиймээс, хичээлзаах яявцдаа сургалтын төлөвлөгөө, цагийн хуваарийг шаардлагатай бол засажсайжруулахд бэлэн байгтун. Та болон сайн дурын ажилтнуудаас бүрдэх танхимчинь таны өөрийн суралцах арга туршлага, арга барилаас ихээхэн хамаарна.Тиймээс, энэхүү гарын авлагын үг үсэг үзэл санааг хэрэгжүүлэхэд таны өөрийнбүтээлч санаачилгатай идэвжүүлэх ажил бас чухал. Энэхүү удиртгалд идэвижүүлэхаргуудаас санал болгосон байгаа. Та ЭМТТНИТҮ-ний талаарх материалтайтанилцаж эзэмшихийн хирээр өөрийн идэвхижүүлэгчийн чадвар, сонсогчдийнэрэлт хэрэгцээтэй уяялдуулан сэдэвт ажлуудыг сайжруулан өөрчилж болно.Энэхүү Идэвхижүүлэгчийн гарын авлагад долоон модуль байгаа. 1-3 дугаар модульнь хамгийн гол чухал хэсэг нь бөгөөд яг энд бичсэн дарааллаар нь хэрэгжүүлбэлсайн. 4, 5, 6 дугаар модульд хэд хэдэн чухал сэдэв байгаа боловч яг энд бичигдсэндарааллаар нь хэрэгжүүлэх албагүй, харин тухайн нутгийнхны өмнө тодорхойлсонтодорхой эрэлт хэрэгцээ, тулгамдсан асуудал зэргээс шалтгаална. Модуль 4-ийнзарим сэдвийг үндэсний нийгэмлэгээс хүлээн зөвшөөрөгдсөн анхны тусламжийнбагш нар заах учиртай.Анхны хувиар Модуль 1-д сайн дурын ажилтны бүлгийн идэвхи сонирхлыгтөрүүлж, өөрсдийгээ дайчлан зориулах дэмжиж хамтран ажиллахыг урамшуулсанорчин бүрдүүлэх, шаардлагатай эрчим, хүрд хүч оруулж өгөх оролцооны олонажлыг багтаасан байгаа. Эдгээр ажлыг гүйцэтгэхэд хангалттай цаг хугацаа тавьжөгөх нь чухал.Сургалтын агуулгад тавигдах минимум шаардлага.Идэвхижүүлэгчийн хувьд та сургалтын минимум зорилго хангахад анхаарал ѐстой.Сайн дурын ажилтанд зорилусан гарын авлага, Нутгийн иргэдтэй харилцах аргатехник зэргийг тухайн орон нутгийн орчин, хэл соѐл ахуй, арга хэлбэрт тохируулжашиглавал зохино. Бүх үзүүлэн тараах материалыг тухайн нутагийн онцлогт таарчнийцсэн байх учиртай.ЭМТТНИТҮ-гээг тухайн нутаг орчинд зориулан хэлбэр дүрсийг нь өөрчилж болохавч, суурь агуулга, минимум шаардлагыг хангах нь туйлаас чухал.……………………………………………………………………………………………...
  8. 8. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 8Идэвхижүүлэгчийн үүрэгИдэвхижүүлэгчийн хувьд, та сайн дурын ажилтны суралцах боломжийг бүрдүүлж,сургалтыг зааж чиглүүлэх үүрэгтэй. Анги танхимд болон нутгийн иргэдтэй хийхуулзалт, сургалтын үед тэдний сургалт, сурталчилгааны ажлын чанарт онцгойанхаарна.Идэвхижүүлэгчийн хариуцах ажилИдэвхижүүлэгчийн хувьд, та дараахь ажил үүргийг гүйцэтгэнэ. Үүнд:  Модуль бүрийг танилцуулж, сэдвийг дүгнэн агуулгыг товч танилцуулна.  Бүлгээр хэлэлцэх, дадгага хийх ажлыг удирдан зохион байгуулна  Тавьсан асуултад чинь оролцогсдоос хариулж чадахгүй тохиолдолд л өөрөө хариулна  Тодорхой ойлгомжтой заавар өгөх, шаардлагатай бол түүнийгээ давтах  Сйн дурынханд сурсан зүйлээ давтах, батжуулах бололцоо олгох  Сайн дурынхны сэтгэл санаа, гаргасан санаа оноонд мэдрэмжтэй хандах  Идэвхитэй оролцоог хөхиүлэн дэмжих  Эерэг, үр дүнтэй хариу өгч байхЭМТТНИТҮ сайн дурынхныг дэмжихШинээр сурч эзэмшсэн дадлага чадвараа хэрэгжүүлж чадна гэсэн итгэлүнэмшилтэй болох хүртэл нь сургалтын туршид сайн дурын ажилтан бүрийгдэмжин урамшуулж байвал зохино. Хийж, хэрэгжүүлэх явцдаа суралцах энэ бүхпроцессийн туршид та сайн дурын оролцогчдыг анги танхимд ч тэр, нутгийниргэдтэй ажиллаж байхад нь ч тэр дэмжин туслаж, удирдан чиглүүлж байхүүрэгтэй.Урьдчилан таашгүй нөхцөл байдал гарч ирж болзошгүйг хүлээн зөвшөөрөххэрэгтэй. Идэвижүүлэгч ч тэр, сургалтад хамрагдсан сайн дурынхан ч тэр иймгэнэтийн нөхцөл байдлыг үйлдэл хийх боломж гэж харж сурвал сайн. Ямар нэгзааж сургах момент гармагц, чухал чадвар, мэдлэг эзэмшүүлэх тал дээр цагалдалгүй анхаарвал зохино. Энэ бол сургалтын төлөвлөгөө, цагийн хуваарийгбаримтлахаас илүү чухал билээ. Ийм уян хатан иэвхижүүлэх процесс сурагч төвтэйсургалтыг хөхиүлэн дэмждэг билээ.Дасгалжуулах ба удирдан чиглүүлэхИдэвхижүүлэгч, дасгалжуулагч болон орон нутгийн салбарын удирдагчид нутгийниргэдийн дунд ажиллах үед нь сайн дурынхныгдасгалжуулж, хяналт тавьж, басдэмжин туслаж байх үүрэгтэй. Нутгийн иргэдтэй ажиллах үед нь сайн дурынхандхяналт тавьж, зөвлөж туслах нь тэднийг тавьсан зорилтоо хэрхэн биелүүлж байгааднь үнэлж дүгнэх бололцоо олгоно. Идэвхижүүлэгчид асуудал шийдэх, үлойлголцол гарвал учгийг нь тайлах, шийдвэр гаргахад нь туслах зэргээр сайн дурынажилтныг сурган дасгалжуулна. Идэвхижүүлэгчийн хувьд, та нутгийн иргэдтэйажиллаж байх үед нь урьдчилан тохиролцон сайн дурынхны зохион багйуулжбайгаа уулзалтад оролцож, боломж гарвал тэднийг урмыг үгээр мялааж, талархалилэрхийлэх, бас, тэдний чадавхийг сайжруулах зөвлөгөө өгч байх нь чухал.……………………………………………………………………………………………...
  9. 9. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 9Идэвхижүүлэгчийн гэдрэг холбооХариу үйлдэл хийх, гэдрэг холбоо тогтоох нь сургалтын чухал бүрэлдэхүүн хэсэгбөгөөд идэвхижүүлэгчийн ажил үүрэгт бас орно.Идэвхижүүлэгч хүмүүсийн хандлага, сургалтын явц, амжилт дутагдлын талаарбодитой тайлбар дүгнэлт хэлж өгч болно. Ийм гэдрэг холбоог ажиллуулахад хэдэнэнгийн дүрмийн баримтлах бөгөөд тэр нь:  Боломжтой гэсэн анхны тодхиолдлоор аль болох эрт хэлэх  өөрчилж эсвэл сайжруулж болох тодорхой зан араншин, биеэ авч явж байдлын тухайд цохон тэмдэглэх  Шүүмжлэл магтаалыг хослуулж, тэнцвэрийг барих,  Өөрчлөлт хийх хувилбарыг санал болгох, гэхдээ 1-2 оос хэтрүүлэхгүй байх, хүмүүсийн хүлээн авах чадварт бас хязгаар бийг байнга санах  Санал шүүмжлэлийг тухайн хүний тухайд бус, харин түүний үйл хөдлөл, ажил гүйцэтгэлийн хувьд хэлж байх,Ийм санал шүүмлэл өөрийн тань хувийн санал бодол болохоос ертөнцийн үнэнбиш гэдгийг хүлээн зөвшөөрөхИдэвхижүүлэгчийн гарын авлагын зохион байгуулалтМодуль бүрийн өмнө удиртгал хэсэг гэж бий. Тэнд үзэх сэдвийн жагсаалт,хураангуй байх ба сэдэв бүрийг бэлдэх санал хувилбарыг багтаасан байна.Сэдэв бүр дараах зүйлийг багтаана. Үүнд:• Сурах зүйл- зорилго, ө.х. судвийг үзсэнээр сайн дурынхан ямар мэдлэг,чадвар эзэмших тухайд• Голлон анхаарах зүйлс- энэ сэдвийг заахад анхаарал тавих зүйлс• Хийх ажлын төлөвлөгөөболон эдгээр ажлыг хийхэд шаардлагатай хугацааг тавьж өгнө• Шаардлагатай сургалтын материал• Тухайн сэдвийн хүрээнд үзэх зүйлсийн сэдэвчилсэн агуулга. Сургалтэхлэхээс өмнө та энэхүү сэдэвчилсэн агуулгатай танилцсан байх нь маш чухал.Анги танхимд хичээл орох үеээр энэдээ эргэж, зааж лавлагаа авах шаардлага гарчболзошгүй тул бэлтгэлтэй байна уу.Тухайн ангийн ажил, нутгийн иргэдийн дунд хийх ажлыг идэвхижүүлэхталаар санал болгож буй чиглэлЭнэхүү Идэвхижүүлэгчийн гарын авлагад та дараах зүйлийг олох болно. Үүнд:……………………………………………………………………………………………...
  10. 10. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 10  Сайн дурын ажилтны гарын авлагын агуулга  Анги танхимд идэхижүүлэх үед сайн дурынхны зүгээс тавьд таьж болох асуулт, хариулт  Анги танхимд хийх ажлын удирдамж, хэлэлцүүлгийн сэдэвХэлэлцүүлгийн сэдэвНутгийн иргэдийн дунд хийх ажил:Суралцагсдын дунд хэлэлцүүлэг өрнүүлэх, харилцан хамтран ажиллахыгидэвхижүүлэх санаа оноо, зөвлөмж бүхий идэвихижүүлэх арга аргачлалыг басэндээс уншиж болно.Сургагч багшид Идэхижүүлэгч сонсогчдын эрчмийн хэмжээг шүүх ѐстой. Шаардлагатайзориулсан санамж бол 10 минут завсарлуулах, идэвхижүүлэх дасгал хийлгэЭнэ бол таны хувийн файл. Түүн дээрээ идэвхижүүлэх ажилд чинь нэмэр болжболох санаа оноог тэмдэглэж, санамж бичиж, нэмэлт өөрчлөлт оруулж болно.Идэвхижүүлэгчийн бэлтгэлЭнэхүү Идэвхижүүлэчийн гарын авлагад тусгасан материал бол гарын авлага,лавлагааны л чанартай зүйлс. Энд дурьдсан дасгал, арга, хичээлийн төлөвлөгөөзэрэг нь санал зөвлөмж л төдий. Та, өөрсдийн сайн дурынхны хэрэгцээнд зориуланэдгээр материалыг, бас дасгалын ажлын хугацаа зэргийг өөрчлөн зохицуулж болно.Сургалтыг амжилттай явуулахын эхний алхам бол сайтар бэлдэх хэрэгтэй. Ангитанхим дахь янз бүрийн сургалт болон дасгалын ажлыг амжилттайидэхижүүлэхийн тулд сэдэв бүрийн агуулгыг өөрөө сайн мэдэх, бас Ном зүй сайтайбайх явдал туйлын чухал.Дараахь зүйлийг зөвлөмж болгож байна. Үүнд:  Энэхүү Идэвхижүүлэгчийн гарын авлагыг унших  Сэдэв тус бүрийн агуулгыг сайтар судалж эзэмшин сэдав бүрийн эхэнд ьовч танилцуулга хийхэд блэн байх. Хэрэв таньд нарийн мэргэжлийн туслалцаа хэрэгтэй байвал эрүүл мэндийн төвөөс ч юм уу эсвэл Улаан загалмай, Улаан хавирган сарны нийгэмлэгийн салбараас хам-идэвхижүүлэгч ажиллуулахаар хүсэлт тавьж болох юм.  Сэдэв тус бүрийн хувьд Ном зүйын жагсаалт гаргаж, бүгдийг бэлэн байлгах  Модуль бүрийн эхэнд идэвхижүүлэгчийн заавар байгаа, түүнтэй сайтар танилцаж, өөрийн сонсогчдын онцлог хэрэгцээ, мөн сургалт явуулах газар, өрөө тасалгааны байрлал зэргийг бодолцон яавал оролцогсдын идэвхийг өрнүүлэх, энэ чиглэлд хичээлийн явцын дунд орж болох нэмэлт өөрчлөлтөд бэлэн байх  Анги танхим бэлэн бас өөрийн чинь хүссэнээр тоноглогдсон эсэхийг шалгах  Сургалт хийгдэх газар, хугацааны хувьд сайн дурынхандаа мэдэгдэх  Нутгийн иргэдтэй уулзах дадлагын ажлыг эртнээс урьдчилан тохирох  Сайн дурын ажилтан бүрийн хариуцах айл өрхүүдийг тодорхойлж өгөх  Нутгийн иргэдийн ахлагч, хариуцсан этгээдэд хийгдэх уулзалт ажлын зорилгын талаар тодорхой ойлголт өгөх……………………………………………………………………………………………...
  11. 11. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 11Цагийн менежментАжил, дадлага, дасгал хийх хугацааны хувьд энэхүү гарын авлагад ойролцоогоор лтавигдсан байгаа. Оролцогсдынхоо байр байдлаас харж байгаад илүү цаг зарцуулахэсвэл товчлох гэдэгээ та өөрөө тохируулна.Сурах зүйл, анхаарах зүйл зэргийг сэдэв тус бүрийн өмнө танилцуулж, сайндурынхандаа хичээлийн агуулга, бүтцийн талаар урьдчилсан ойлголттой болгоно.Хичээлийн явцад цаг хүрэхгүй болох, эсвэл сэдвээс хальсан хэлэлцүүлэг болох болэргэж сэдэвт нь оруулахын тулд үндсэн дүрмийг ашиглана (Идэвхижүүлэх аргааргачлалыг үзнэ үү)Анги танхимын зохион байгуулалт Анги танхимыг зохион байгуулахдаа хичээлд оролцогсод нэг нэгнийхээ нүүрийгхарахаарь тиймээс өөр чинь тэдний дунд хэлэлцүүлэг зохион байгуулахад амархялбар байхыг бодолцоно. Оролцогчидыг биеэ барилгүй, чөлөөтэй байлгахаданхаарна уу. Аливаа үзүүлэн, дүрслэл бүх оролцогчдод ил харагдах ѐстой. Сандалширээг эгнээгээр байршуулах, эсвэл их урт ширээнээс зайлсхийнэ үү. Нэг ширээнд4-6 хүн багтахаар багашаархан ширээ хэрэглэвэл сайн, эсвэл П хэлбэрээр ширээзасалт хийж болно.Оролцогсдыг жижиг бүлгүүдэд хуваахХэлэлцүүлэг болон бусад ажиллагаанд орлцогсдыг татан оролцуулах үүднээстэдний хэд хэдэн жижиг бүлэгт хуваа. Энэ нь хүмүүсийн биеийн чилээг гаргаж,оролцогсдын өөрийн бүлэг дотроо болог бусад бүлгүүдтэй харилцан ярилцах, саналсолилцох бололцоо олгоно. Тоо тоолуулан санамсаргүй байдлаар бүлэгт хуваажболно. Эсвэл өнгөтэй дүрс, бүлгийн нэрсийг бичсэн цаас тараах зэргээроролцогсдыг өөр өөр бүлэгт хуваана.Ихэнх тохиолдолд бүлэг тус бүрт ахлагч томилон бүлгийн хэлэлцүүлгийнхариуцуулаж, бичилт тэмдэглэл хөтлүүлэн нийт олны өмнө бүлгийн нэрийн өмнөөстайлан тавиулах зэрэгт тустай байдаг. Бүлгийн ахлагчийн томилохдоо хамгийнсүүлд төрсөн өдөр нь болсон, айлын том, бага, ах дүүгийн тоо, хамгийн богинонэртэй гм байдлаар сонгож болно. Энэ бол ихэнхдээ сонсогчдыг идэвчижүүлжэрчимжүүлэх сайн арга болдог.Идэвхижүүлэгчид зориулсан санал зөвлөмжНасанд хүрсэн суралцагсдын тухайд  Насанд хүрсэн хүмүүс өөрсдийнх нь мэдлэг, туршлагыг үнэлж хүндэлсэн тийм орчинд дуртай байдаг. Идэвхижүүлэгчийн хувьд та тэднээс өөрсдийн туршлагаасаа ярьж өгөхийг хүсч болох юм. Тэдгээрийг урамшуулж, мэдлэг туршлагыг нь хүлээн зөвшөөрч, талархахыг мартахгүй байх нь чухал.  Насанд хүрсэн хүмүүс идэвхигүй суугаад таны ярьсныг сонсохоосоо идэвхитэй оролцохыг илүүд үздэг. Тиймээс, сайн дурынханд хэлэлцүүлэг хийх, тоглоом тоглох, тодорхой кейс-жишээн дээр асуудлыг авч үзэх, хамтран шинэ санаа оноо эрэлхийлэх зэргээр төрөл бүрийн ажиллагаанд оролцох боломжийг бүрдүүлэх нь чухал.……………………………………………………………………………………………...
  12. 12. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 12  Насанд хүрэгсэд тэдний хэрэгцээ шаардлагад нийцсэн гэж үзвэл аливаа сургалтад илүү идэвхи зүтгэлтэй оролцоно. Идэхижүүлэгчийн хувьд, та сайн дурынхны сургалтын эрэлт хэрэгцээг олж мэдээд тухайн сургалт тэдэнд хэрхэн ашиг тусаа өгч болох талаар ярьж ойлгуулбал сайн.  Насанд хүрэгсэд өөрсдийн сургалтын процессээ өөрсдөө удирдан залах илүү сонирхолтой байдаг. Сайн дурынханд чухам ямар дадлага чадвар эзэмшихийг хүсэж байна тэрнийгээ өөрсдөө сонгож авах боломж бололцоог хангаж өгөх нь чухал.  Хүмүүс өөр өөрсдийн онцлог сургалтын арга барилтай байдаг. Зарим нүдний ой тогтоолт сайн байхад зарим нь бусдаас сонсож сурахдаа сайн байна. Тиймээс, энэ бүгдийн бодолцон сургалтынхаа арга барилд зохицуулахыг хичээвэл зохино.  Насан хүсэн хүмүүс шинэ зүйл суралцахдаа урьд өмнө нь тэдний мэддэг зүйл дээр тулгуурлавал хүлээн авч, ойлгох нь илүү байдаг. Зэрэгцүүлэлт, эсвэл түүх хууч ярьж энэ хуучин мэдлэг дээр олгох гэж байгаа шинэ мэдлэгтэй холбож өгөх нь чухал.  Сурсан зүйлээ шууд ашиглаж хэрэглэх боломжтой байвал насанд хүрэгсэд их таатай байдаг. Хийж, хэрэгжүүлэх явцдаа суралцах гэж чухам үүнийг л хэлээд байгаа юм. Бүх сайн дурынхан сурсан зүйлээ нутгийн иргэдийнхээ дунд харуулах боломж өгөх явдэл нэн чухал.  Шинэ зүйлийг дахин дахин давтахад хүн ойлгож, санах нь амар болдог. Хамгийн гол зүйлсийг дор хаяж зургаан удаа, гэхдээ өөр өөр хэрэглээний хувьд яг нэг зүулээ дахин дахин яриад байгаа юм шиг биш байдлаар давтан хэлэхийг хичээвэл сайн.  Магтаал урмын үгэнд насанд хүрэгсэд ихэд урамшидаг. Сайн дурынхныг урмын үгээр тэтгэж, тэдний оролцоог үнэлж буйгаа байнга илэрхийлж бйах нь чухал.  Насанд хүрсэн хүний анхаарал төвлөрөх хугацаа наймаас арван хоѐр минут байдаг. Тиймээс “90-20-8” гэсэн дүрмийг дагавал сайн. 90 минут тутамд завсарла. 20-30 минут тутамд үйл ажиллагааныхаа төрөл зүйлийг өөрчил. Найман минут тус бүрт алын эрчим хурдыг өөрчил.  Насанд хүрсэн хүмүүс өөрсдийн хэлсэн бичсэн зүйлийн 70 хувийг л санаж явна. Сайн дурынхныг шинэ гэж үзсэн мэдээллээ өөрсдийн Сайн дурын ажилтны гарын авлагадаа тэмдэглэж авах, бас анги танхимд хийсэн бичгэн дасгалыг боломжтой бол гэртээ дуусгахыг хүсэхэд илүүдэхгүй. Эсвэл, аливаа шинэ мэдээллийг хичээлийн төгсгөлд, эсвэл дараагийн хичээлийн эхэнд өөрсдөөр нь дүгнэж хэлүүлж бас болно.Идэвхижүүлэх үедээ  Хэрэв танай соѐл зөвшөөрч байвал нөгөө хүнийхээ нүд рүү нь харж байгаад ярилцвал сайн. Ингэж хүний нүд рүү харж ярих нь оролцогсдын дунд холбоо тогтооход их чухал. Бас сонсогчид өөрийн чинь яриад байгаа зүйлийг ойлгож байгаа эсэхийг мэдэхэд тустай.  Хичээл заахдаа танхим дундуур алх. Асуудлын чухлыг тодруулахын тулд дохио зангаа зэргийг идэвхитэй ажигла. Таны асуултад хариулж байгаа,……………………………………………………………………………………………...
  13. 13. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 13 эсвэл тайлбар хийж байгаа хүнд ойртож оч. Ярьж байгаа юмыг сонирхож байгааг чинь хараад оролцогчид удам урамших болно.  Үзэж байгаа сэдвийн тухайд өөрийн сонирхол, сэтгэл хөдлөлийг нуулгүй харуул. Маш эрч хүчтэй, дур сонирхолтой хэлж тайлбарласан зүйл тань шинэ мэдээлэл болж сарынханд очихдоо тэднийг бас байлдан дагуулж болох талтай.Идэвхижүүлэгчийн арга техникҮндсэн дүрэм тогтоохАнги танхимын дэг буюу үндсэн дүрмийн хамгийн эхэндээ тогтоож авах хэрэгтэй.Ийм үндсэн дүрмийг сайн дурынхнаар өөрсдөөр хэлүүлэн санаачлуулбалхэрэгжүүлэхэд дөхөмтэй. Ийм үндсэн дүрэмтэй байхын үндэслэл, шаардлагыгтанилцуулан ганц нэг жишээ татаад дараа нь оролцогсдод өөсдийн дүрмийн заалтхэлэх санал тавьж болно. Эргүүлдэг цаасан дээр тохирсон дүрмийн заалтуудыгбуулгаж авна. Оролцогсод дүрэм зөрчөөд байх тохиолдолд эсвэл нэмэлт өөрчлөлторуулах шаардлагата гарвал энэ бичсэн цаасаа гаргаж үзэх хэрэг болж магад.Нүүр хагалах дасгалСайн дурынхныг нийгэмших, амрах өөр хоорондоо ярилцуулж эхлүүлэхэд нүүрхагалах дасгал идэхижүүлэгчид туслана. Идэвхижүүлэгчийн хувьд таны үүрэг болүйл явдлыг хурдасган идэвхижүүлэх боловч, оролцох биш.ЭрчимжүүлэгчУдаан сууж сонссон хүмүүсийг илүү эрч хүчтэй болгох “сэрээх”-эд эрчимжүүлэгчдасгал хэрэгтэй. Энэ нь богинохон /хэдхэн минут/ бөгөөд биеийн хөдөлгөөн, инээдханиад, өөр юм ярих зэргийг багтаавал зүгээр. Ийм дасгалын үед оролцогчдыгбосгож жаал хөдөлгөөд авбал зүгээр. Энд нэг бодолцох зүйл бол ийм дасгалсонгоход тухайн бүлгийн соѐл заншил, хүйс, шашин шүтлэгт үл харшлах ѐстой.ИлтгэлИлтгэл, лекци нь мэдээ мэдээлэл, онол, зарчимыг товч бөгөөд ойлгомжтойтайлбарлах ѐстой. Илтгэл нь дан лекциэс авахуулад асуулт хариултын хэлбэрээрсонсогчдыг оролцуулах зэрэг хувилбартай байж болно.Сэдвийн нэгтгэл зэрэг зарим нарийн мэргэжлийн зүйлсийг иймэрхүү танинмэдэхүйн шинжтэй илтгэлд оруулна. Энд нэг баримтлавал зохих зүйл бол илтгэл,лекц бүр 20 минутаас ихгүй байвал зүгээр.Санал авах, ухаан уралдуулахСанал авах, ухаан уралдуулах хийснээр бүлгээс шинэ санаа гаргаж шинэ бүтээлчсэтгэлгээг хөгжүүлнэ. Идэвхижүүлэгч асуулт дэвшүүлж, оролцогсдыг түүндээхариулахыг уриална. Бүлгийн гишүүдээс гаргасан бүх санааг сайн муу гэжялгалгүй тэмдэглэж авна. Ингэхдээ, сайн дурынхнаас гаргаж байгаа шинэ санааоноог идэвхижүүлэгчийн зүгээс шүүмлэхгүй байх, эсвэл шүүгчийн үүрэггүйцэтгэхгүй байх нь маш чухал. Ийнхүү ажиллаж дуусахад ямар нэгэн нарийн……………………………………………………………………………………………...
  14. 14. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 14мэргэжлийн сэдвээр ярилцсан бол идэвхижүүлэгч ороцогсод үнэн зөв мэдээлэлтэйбайгаа эсэхийг баталж хэлнэ.Хөтөчтэй хэлэлцүүлэгХөтөчтэй хэлэлцүүлэг нь яриа хэлэлцүүлгийг эхлүүлэх, тодорхой асуудалдхандуулах, суралцах сэдвийн гол гол хэсэгт анхаарал хандуулах ач холбогдолтой.Ийм хэлэлцүүлгийг олон хүний дунд ч, багахан бүлгийн дунд ч явуулж болно. Иймхэлэлцүүлгийг хөтлөхдөө идэвхижүүлэгч ийн зүгээс анхаарах зүйл болхолбогдолгүй асуудалд цаг дэмий үрэхээс зайлсхийж, өөртөө итгэдтэй хэлэмгийоролцогчид давамгайлахаас сэргийлэх явдал юм. Сайн дураараа өөрсдийн санаабодлоо илэрхийлж байхыг чухалчилна. Боломж гарвал оролцогчдыг идэвхижүүлэх,мөн тэдний анхаарлыг төвлөрүүлэх үүднээс асуулт хариулт явуулах хэрэгтэй.Жижиг бүлгийн хэлэлцүүлэгЦөөхөн хүнтэй бичил бүлгээр хэлэлцүүлэг хийх нь бүрэг даруу хүмүүс ч айх ичихзүйлгүй санаа бодлоо илэрхийлэхэд дөхөм болдог.Олон хүний дунд яриа хэлэлцүүлэгт оролцоход заримдаа хэл ам эвлэхгүй айх ичихтал гарна. Бага жижиг бүлэг гэдэг нь гурваас зургаан хүний дунд сайн дурынханөөрсдөд тохиолдсон зүйл, туршлага, санаа оноогоо хэлэлцэн заримдаа асуудлыгхамтран шийднэ.Үзүүлэн таниулах.Тодорхой зорилт, эсвэл арга барилыг амжилттай гүйцэтгэхэд шаардлагатай урчадварыг үзүүлэн таниулах аргаар харуулдаг. Сургагч багш эсвэл танхимаас сайндураараа гарч ирсэн суралцагч тавигдсан зорилт, түүнд хүрэх алхам бүрийг,тийнхүү хийх учир шалтгааныг тайлбарлана. Үүний дараа гол төлөв дадлагынхичээл залгах ба сургагчийн үзүүлсэн дасгалыг сайн дурынхан идэвхижүүлэгчийнудирдлаган дор гүйцэтгэдэг. Үзүүлэн таниулах хичээлийн өмнө шаардлагатайтоног төхөөрөмж, ур чадвараа зохих төвшинд хангана. Сайн дурынхныг хосхосоороо эсвэл багахан хэсэг бүлгээр дасгал хийх хангалттай хугацаа тавьж өгөххэрэгтэй.Үзүүлэх материалҮзүүлэнгүүд бол онолын ойлголт, ерөнхий төсөөллийг хүмүүст хүргэхэд дөхөмболгодог. Хэвлэмэл болон гараар зурсан зураг, диаграм зэрэг нь бичиг үсэг муутайсонсогчдод маш их тустай. Өнгө төрх оруулах тул, ялангуяа харааны ой сайтайхүмүүст тогтооход нь амар байдаг. Сургаланд ийм үзүүлэх материалыг маш олонтөрөл зүйлээр ашиглана. ЭМТТНИТҮ-ний практик сургалтын хувьд үзүүлэхматериал нь үзэж буй сэдвийн хүрээнд байх ѐстой. Ерөнхийдөө, бэлтгэх, ашиглахадхялбар, цахилгаан шаардахгүй, хийхэд зардал багатай байх нь чухал. Өгнөтэйдүрслэл бүхий эргэдэг цаас, хүрэн самбар дээрх өнгөт шохойн дүрслэл, зурагтхуудас, хуурай аргаар арчдаг цагаан самбар дээрх дүрслэл зэрэг бол ийм хялбарүзүүлэх материалын жишээ юм.Асуултын хайрцагАсуултын хайрцаг гэдэг нь сайн дурынхан аливаа сэдвээр асууж лавлах зүйлээбичээд хаддаг энгийн хайрцаг юм. Тухайн хичээл дээр хариулах цаг гараагүй, эсвэл……………………………………………………………………………………………...
  15. 15. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 15дараа нь хариулах асуултуудыг эргэдэг цаасан самбар дээр бичиж тэмдэглэж басболно. Хичээлийн өдрийн төгсгөлд ийм асуултуудыг эргэн харж, асуултуудад шуудхариулах, эсвэл хэзээ хариулахаа хэлэх нь чухал.Дүр тоглуулахАмьдрал дээр таарч болох нөхцөл байдлыг бий болгон дүр өгч тоглуулах нэг аргабий. Энэ нь оролцогчдод өөрсдийн ур чадварыг дээшлүүлэх, асуудал шийдэх болонбусдын үнэт зүйлс, сэтгэл санаа, итгэл үнэмшлийг ойлгоход нэмэртэй. Ийнхүү дүрөгч тоглуулахад, оролцогч бүрт ногдсон дүрийн хувьд хэлэх үг, дамжуулахсанааны тухайд тодорхой заавар, удирдамж зохиож өгөх нь олонтаа тохионо.Боломжтой бол санадаг самбар, бүрх малгай, эсвэл нэрийн хуудас энгэрт нь зүүхзэргээр бага зэргийн театрчилсан тоглолтын төрх оруулахад зүгээр. Тоглолтындараа үр дүнг товчхон авч хэлэлцэж, эргэцүүлэхэд гэмгүй.Драм /яриан жүжиг/Драм дүр өгч тоглуулахаас арай өөр, бөгөөд оролцогчдод нь зохиолоо бичих, олныөмнө тоглохын урьд дүрээ давтах цаг өндөгөөрөө онцлог юм. Тухайлсан дүрүүдийгоролцогсдод тарааж өгнө. Нутгийн иргэдийн ахуй амьдрал, тэдний асуудалд хандаххандлагыг тусгасан тухайлсан нөхцөл байдлыг драм гол төлөв харуулна.Үлгэр тууж ярихГазар газрын үлгэр тууж хүмүүст тэдний зан авир, үнэт зүйлсийг ойлгож авахад ньтусладаг. Үлгэр тууж ямар зан авир сайн, ямар нь муу болохыг хэлж өгдөг. Ихэнхтохиолдолд нэг нутгийнхны дунд олонтаа таардаг, эсвэл чухал нөхцөл байдлынтухай үлгэр тууж ярьдаг. Үлгэр тууж ярихдаа соѐлын үнэт зүйлс болон хэн нэгэнтохиолдсон зүйлийг оруулж өгвөл илүү үнэмшилтэй болно. Соѐл, шашин шүтлэг,итгэл үнэмшлийг сурсан зүйлтэйгээ холбож ойлгоход үлгэр тууж сайн дурынхандтусладаг.Зохиомол хувилбарБодит амьдрал дээр бий болох нөхцөл байдалд яаж шийдэж, хэрхэн хандахыгдадлагажуулах зорилгоор зохиомол хувилбар гаргаж ирдэг. Сайн дурынхан нөхцөлбайдал цаашид яаж өөрчлөгдөхийг урьдчилан хэлэлгүйгээр шийдвэр гаргана.Кэйс буюу хэрэг явдлын шинжилгээСэйс шинжилгээ нь задлан шинжлэх, авч хэлэлцэх зорилгоор бий болгосон хийсвэрнөхцөл байдлыг бичгээр дүрслэхийг хэлнэ. Энэ бол амьдрал дээр таарч болохбодит болон хийсвэр үйл явдал /эсвэл асуудал агуулсан өөр хоорондоо уялдаахолбоо бүхий хэд хэдэн үйл явдал/-ын талаарх дэлгэрэнгүй тайлан юм. Түүнийгзадлан шинжилж, хэлэлцэнэ. Ингэсний дүнд ихэнхдээ асуудлыг шийдэх аргахэмжээний төлөвлөгөө боловсруулах даалгавар өгнө.……………………………………………………………………………………………...
  16. 16. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 16Эргэцүүлсэн сургалтЭргэцүүлсэн сургалт бол суралцагслын анги танхимд юм уу нутгийнхантайхарьцах дадлгын үед тохиолдсон явдлыг гүн эргэцүүлэн бодож, дүгнэлт хийх үйлявц мөн. Ийм үйл явц сайн дурынханд өөрсдийн болоод багш сургагч нар, тэднийнутаг орныхон, орчины талаар илүү гүн гүнзгий ойлгож ухаарахад нь дэм болдог.Хяналт үнэлгээний аргаСургалтын үнэлгээТаны сургалтын үр дүнг үнэлэх дөрвөн төвшин бий.1 дүгээр төвшин бол: Сайн дурынханд таны хичээл сургалт аль хир санаанд ньнийцсэн болохыг харуулах хариу үйлдлийн төвшин.2 дугаар төвшин: сургалтын төвшин буюу сайн дурынхан мэдлэг мэргэжлээдээшлүүлсэн, юманд хандах хандлагаа өөрчилсөн эсвэл ур чадвараа дээшлүүлсэнтухайд юм. Та сургалт эхлэхээс өмнө ба дараа нь тест шалгалт шүүлэг авч, үзүүлэнтаниулах, дүр тоглуулах, эсвэл сургалтын зорилго хангагдсан эсэх талаар сайндурынхнаасаа асууж ярилцаж болно.3 дугаар төвшин: Зан байдлын хэмжүүр буюу таны сургалтын үр дүндсуралцагсдын зан авир, сахилга батад ямар нэгэн өөрчлөлт, эерэг хандлага гарсанэсэхийг аюч үзнэ. Зан байдлаа өөрчлөхийн тулд сайн дурын ажилтан дараах хүчинчармайлт гаргах ѐстойг санагтун. Үүнд:  өөрийгээ өөрчлөх хүсэл тэмүүлэлтэй байх  юу хийх, бас хэрхэн хийх талаар мэдлэгтэй байх  ялангуяа, нутгийн иргэдийн дунд дасгалжуулах, удирдах үед зан байдлаа хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай зөв орчинг бүрдүүлсэн байх  Зан байдлаа эерэгээр өөрчилсныг нь хүлээн зөвшөөрөх, гэрчилгээ олгох, албан тушаал дэвшүүлэх зэргээр ямар нэг байдлаар хөхиүлэн дэмжсэн байх4 дүгээр төвшин: ЭМТТНИТҮ-ний практик хөтөлбөрийн үр дүнгийн үзүүлэлтийгдараах байдлаар тодорхойлно. Үүнд:  Нутгийн иргэдийн эрүүл мэнд сайжирсан эерэг үр дүн  ЭМТТНИТҮ-ний практик үйл ажиллагаанд нутгийн иргэд нэгж хугацаанд хэдэн удаа оролцдог болсон  ЭМТТНИТҮ-ний практик ажиллагаанд нутгийн иргэдээс хэдэн хүн оролцдог болсон /нэмэгдсэн, буурсан?/ зэрэг болно.Давтлага ба дүгнэлтХичээл давтаж, дүгнэх нь оролцогсдын хувьд олж авсан мэдээлэл, ур чадвараатогтоон батжуулахад тустай. Бас аль хичээлээр заасан зүйлийг аль хир ойлгосоныгнь идэхижүүлэгчийн зүгээс үнэлэхэд хэрэг болно. Сургалтыг сонирхолтой,хөгжөөнтэй болгох үүднээс сайн дурынхны тогтоон санаж явахаыг хүссэнхичээлийн агуулгаар тоглоом тоглуулж, давтан дүгнэхийг бодолцвол сайн.Нөхөрсөг үнэлгээ ба гэдрэг холбоо……………………………………………………………………………………………...
  17. 17. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 17Сайн дурынхан анги танхимд үзүүлэн таниулах, дүр тоглох болон нутгийниргэдийн өмнө үг хэлэх зэрэгт нэг нэгнээсээ суралцаж, заан сургаж бас үнэлжболно. Тухайлсан ур чадвар эсвэл зорилтын хувьд эерэг гэдрэг холбоо тогтоох,цаашид улам сайжруулахад ийнхүү нөхөрсөг үнэлгээг ашиглаж болох юм. Иймбайдлаар, хүн бүр бусдыг үнэлж, бас үнэлүүлэх бололцоотой болно.Өөрийн үнэлгээСайн дурынхан өөрийн сурлага, хөдөлмөрийн үнэлгээг бас хийх ѐстой. ЭнэхүүИдэвхижүүлэгчийн гарын авлагын хэд хэдэн сэдвийн хувьд “хичээлийг хэрхэнойлгосноо шалга” гэсэн сэдэвтэй даалгавар байгаа. Энэ бол оролцогч сэдвийг альхир эзэзмшсэнээ бичгээр тодорхойлох өөрийн үнэлгээ юм. Эдгээр дасгал нь чухалмэдээллийг давтан дүгнэх, баталгаажуулах давхар зорилготой юм.Сургалт эхлэхийн өмнөх ба дараах шалгалт шүүлэгСургалт эхлэхийн өмнөх ба дараах шалгалт шүүлэг бол сургалтын явцад сайндурынхан заасан материалыг өөрийн болгож чадсан эсэхийг тодорхойлох хүчтэйхэрэгслэл юм. Шалгалт шүүлгээр гарч ирэх дүн оноогоор ямар сэдэв эсвэл урчадварыг сайн зааж идэвхижүүлсэн, ямарыг нь нэмэлт хүч цаг зарах, эсвэл өөртөрлийн арга барилаар нөхөн эзэмшүүлэх ѐстойг гаргаж ирнэ. Энэ шалгалтшүүлгээр эзэмшсэн мэдээллийг л тодорхойлж болохоос эзэмшсэн ур чадвар,хандлагыг дүгнэж болохгүй. Зан байдал сайжирсан эсэхийг нутгийн иргэдийн дундзохиох ажлыг хянан шалгах, ур чадварыг ажиглах зэргээр үнэлэх нь хамаг сайн.Ном зүйBroad, Mary, Newstrom J. W. Transfer of Training. Addison-Wesley (1992).Cross K. Patricia Adults as Learners: Increasing Participation and Facilitating Learning. Jossey-Bass 1992.Kirkpatrick, Donald L. Evaluating Training Programs: The Four Levels. (3rd edition) Berrett-KoehlerPublishers (2006).Knowles, Malcolm S. The Adult Learner: a Neglected Species. Jossey-Bass (1990).Knox, Alan B. Helping Adults Learn: A Guide to Planning, Implementing and Conducting Programs.Wiley, John & Sons (1998).Pike, Bob. Creative Training Techniques Handbook. Human Resource Development Press (2003).International Training and Education Center on HIV. Guidelines for Pre- and Post-Testing. I-TECHTechnical Implementation Guide. University of Washington (2007) Available from:http://www.go2itech.org/itech?page=db-02-00&id=51014&bkto=db-search&query=pre%20test&startТалархалЭМТТНИТҮ-ний практикийн сургалтын материалыг боловсруулахад хувь нэмэрээхарамгүй оруулсан дараах улсын Үндэсний Нийгэмлэгүүдэд онцгой талархлааилэрхийлэх байна. Үүнд:……………………………………………………………………………………………...
  18. 18. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 18Афганистаны Улаан хавирган сарны, Америкийн Улаан загалмайн, БангладешийнУлаан хавирган сарны Нийгэмлэг, Камеруны Улаан загалмайн, Канадын Улаанзагалмайн нийгэмлэг, Кукийн аралын Улаан загалмайн нийгэмлэг, Данийн Улаанзагалмайн, Эритрэйн Улаан загалмайн нийгмэлэг, Эфиопын Улаан загалмайннийгмэлэг, Фижийн Улаан загалмайн нийгмэлэг, Финляндын Улаан загалмайннийгмэлэг, Германы Улаан загалмайн нийгмэлэг, Ганы Улаан загалмайн нийгмэлэг,Энэтхэгийн Улаан загалмайн нийгмэлэг, Индонезийн Улаан загалмайн нийгмэлэг,Кений Улаан загалмайн нийгмэлэг, Малавийн Улаан загалмайн нийгмэлэг,Мянмарын Улаан загалмайн нийгмэлэг, Непалын Улаан загалмайн нийгмэлэг,Шинэ Зелландын Улаан загалмайн нийгмэлэг, Нигерийн Улаан загалмайннийгмэлэг, Норвегийн Улаан загалмайн нийгмэлэг, Пакистаны Улаан хавиргансарны, Папуа Шинэ Гвинейн Улаан загалмайн нийгмэлэг, Самоагийн Улаанзагалмайн нийгмэлэг, Соломоны аралын Улаан загалмайн нийгмэлэг, СомалийнУлаан хавирган сарны нийгмэлэг, Шри ланкийн Улаан загалмайн нийгмэлэг,Суданы Улаан хавирган сарны, Швелийн Улаан загалмайн нийгмэлэг, ТаиландынУлаан загалмайн нийгмэлэг, Тимор Лестийн Улаан загалмайн нийгмэлэг,Зимбабвийн Улаан загалмайн нийгмэлэг зэрэг болно.Мөн Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сарын дараах ажилтайн, сайндурынхан, хувь хүмүүст талархал дэвшүүлж байна. Үүнд:Төслийн зохицуулалт хариуцсан ажилтан нарGrace Lo Pascal CassanMelanie Caruso Xavier Castellanos Anette CramerТөслийн туслах ажилтан нар Patricia DavidKate Elder Robert DavisShannon Frame Pierre DuplessisDaniela Stow Kari Egge Aida ElsayedОрон нутаг хариуцсан мэргэжилтэн, Marcy Erskine Michael Favinүнэлгээний ажилтан нар Astrid Firdianto Manan GanguliTammam Aloudat Cynthia GreenWilliam Carter John GwynnPeter Carolan Marwan HasibuanBernard Gardiner Muhammad KhalidLasha Goguadze Glenn KingLibertad Gonzalez Lasantha KodituwakkuEmma Hernandez Jeanne KoepsellJulie Hoare Virginia LainoDominique Praplan Gerard LautredouJari Vainio Maryam Masyitoh LubisStefan Agerhem Agnes MadarasAyham Alomari Adelheid MarschangMaud Amren Miro ModrusanCecilia Anshelm Marianne MonclairKatrien Beeckman Tom MusiliGraham Betts-symonds Iris NolviKatherine Bundra Benny OktavianusEka Wulan Cahyasari……………………………………………………………………………………………...
  19. 19. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 19Maryam Omar Salome ZanManish PantSujata Ram РедакторNiki RattleRajeev Sadana Vivienne SeabrightLita SaranaYulia SayanthiLieselotte Schmid ДизайнSusanne Schunder-Tatzber Sébastien CalmusStefan SeebacherLene Svendsen ЗурагAida Syed Rod ShawHelenlouise TaylorBirikhty Tekletsion Сургалт, зааварчилгааныMija Tesse-Ververs төлөвлөгөөний зөвлөхHannele VirtanenNana WiedemannAsta Ytre LINKS Consulting InternationalАгуулгаI дэвтэрМодуль 1 __________________________________________________________15Улаан загалмай, Улаан хавирган сарны ЭМТТНИТҮ сайн дурын ажилтанМодуль 2 _________________________________________________________ 62Нутгийн иргэдийг дайчлахМодуль 3 _________________________________________________________ 98Миний нутгийн иргэдэд зориулсан үнэлгээнд тулгуурласан арга хэмжээII дэвтэрМодуль 4 __________________________________________________________ 2Анхны тусламж ба гэмтлээс урьдчилан сэргийлэхийн үндэсМодуль 5 _________________________________________________________136Том аюул гамшигийн үед нутгийн иргэдийг дайчлахМодуль 6 _________________________________________________________158Өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх ба эрүүл мэндийг сурталчилахМодуль 7 _________________________________________________________334Нэмэлт сэдвүүд……………………………………………………………………………………………...
  20. 20. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 20Модуль 1Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэнүзүүлэхИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГАУлаан загалмай, Улаан хавирган сарныЭМТТНИТҮ практикийн сайн дурын ажилтанЭрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэнүзүүлэхИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГАЗорилго Энэ модульд сайн дурын оролцогчид өөрийн улсын Үндэсний Улаанзагалмайн болон Улаан хавирган сарны нийгэмлэгийн доторхи өөрсдийн үүрэгхариуцлагын талаар суралцаж, хэлэцэх болно.Сэдэв Энэхүү модуль дөрвөн сэвэдтэй. Үүнд:Сэдэв 1. Олон улсын Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сарны хөдөлгөөнСэдэв 2. Орон нутгийн зөвлөл, салбар зөвлөлСэдэв 3. ЭМТТНИТҮ практикСэдэв 4. Сайн дурын ажилтан байхХураангуйНэгдүгээр сэдвийн хүрээнд оролцогчид Улаан загалмайн болон Улаан хавиргансарны ЭМТТНИТҮ практикийн сайн дурын ажилтан болох учир шалтгаан, өмнөөтавьсан зорилго зэргийн талаар ярилцана. Олон улсын Улаан загалмайн болонУлаан хавирган сарны хөдөлгөөний түүх, зохион байгуулалтын бүтцийг судална.Олон улсын янз бүрийн сүлд тэмдэг, тэдгээрийн билэгдэл, ач холбогдлын талаарүзнэ. Сайн дурын ажилтны ажлын бүхий л талыг хамарсан Үндсэн долоон зарчмыгхэлэлцэнэ.Хоѐрдугаар сэдвийн хүрээнд сайн дурынхан өөрийн улсын Үндэсний зөвлөл болонорон нутаг дахь салбар зөвлөл хаана байдаг тухай мэдэж авна. Тухайн нутгийниргэдийн дунд сайн дурын ажиллагаа явуулахад дэмжлэг туслалцаа үзүүлэх нэрхүнд бүхий удирдагч болон жирийн иргэдийг тодруулж авна. Нутгийн иргэдийн……………………………………………………………………………………………...
  21. 21. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 21дунд ажиллах анхны арга техникийг эзэмшиж, нутгийнхныхаа дунд эрүүл аж төрөхѐсыг загварчлан томьѐолох болон ухуулан сурталчлах тухай ойлголттой болно.Гуравдугаар сэдэвт Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэдтүшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ) үйлчилгээний шинж чанар болон баримтлахзарчимын үндсийг үзэх болно. ЭМТТНИТҮ-ээг практикт хэрэгжүүлэх ажлынзорилго болох тухайн нутгийн иргэдийн зан байдал эрүүл мэндийн асуудалдхандах хандлагыг хэрхэн өөрчлөх талаар ярилцана. Мөн энэ сэдвийн хүрээндамьдрах загварын хэрэгцээний талаар авч хэлэлцэнэ. Энэ загвар нь хүн бүрийнөдөр тутмын амьдралын үндсэн зургаан хэрэгцээ болох: эрүүл мэнд, аюулгүйбайдал, орон байр, хоол хүнс, ус ба эрүүл ахуй, болон амьжиргаа зэргийг хамрана.Амьдрах загварыг дараа дараагийн модульд эргэн үзэх ба ингэхдээ сайн дурынханөөрийн нутгийнхны суурь хэрэгцээний чухам алинд нь илүү тус дэм болж чадахыгтодорхойлохын тулд дахин давтан үзэх юм.Дөрөвдүгээр сэдэвт ЭМТТНИТҮ-ээг практикт нэвтрүүлэх сайн дурын ажилтныүүрэг роль, хариуцлага болон эзэмшсэн байвал зохих чанарыг тодорхойлно. Сайндурынхан ЭМТТНИТҮ-ээг практикт нэвтрүүлэх сайн дурын ажилтан болох өөрийнгэсэн тодорхой зорилтот үүрэг даалгавар бэлтгэснээр энэ модулийг төгсгөнө.Сонгон байдлаар оролцогчид сайн дурын ажилтан болох ирээдүйгээ хэрхэнтөсөөлж байгаа талаар цаг хугацааны амьд загвар ажиллуулж үзэж болно.Идэвхижүүлэгчийн бэлтгэлЭнэхүү Идэвхижүүлэчийн гарын авлагад тусгасан материал бол гарын авлага,лавлагааны л чанартай зүйлс. Энд дурьдсан дасгал, арга, хичээлийн төлөвлөгөөзэрэг нь санал зөвлөмж л төдий. Та, өөрсдийн сайн дурынхны хэрэгцээнд зориуланэдгээр материалыг, бас дасгалын ажлын хугацаа зэргийг өөрчлөн зохицуулж болно.Сургалтыг амжилттай явуулахын эхний алхам бол сайтар бэлдэх хэрэгтэй. Ангитанхим дахь янз бүрийн сургалт болон дасгалын ажлыг амжилттайидэхижүүлэхийн тулд сэдэв бүрийн агуулгыг өөрөө сайн мэдэх, бас Ном зүй сайтайбайх явдал туйлын чухал. Дараахь зүйлийг зөвлөмж болгож байна. Үүнд:  Энэхүү Идэвхижүүлэгчийн гарын авлагыг унших  Сэдэв тус бүрийн агуулгыг сайтар судалж эзэмшин сэдав бүрийн эхэнд ьовч танилцуулга хийхэд блэн байх. Хэрэв таньд нарийн мэргэжлийн туслалцаа хэрэгтэй байвал эрүүл мэндийн төвөөс ч юм уу эсвэл Улаан загалмай, Улаан хавирган сарны нийгэмлэгийн салбараас хам-идэвхижүүлэгч ажиллуулахаар хүсэлт тавьж болох юм.  Сэдэв тус бүрийн хувьд Ном зүйын жагсаалт гаргаж, бүгдийг бэлэн байлгах  Модуль бүрийн эхэнд идэвхижүүлэгчийн заавар байгаа, түүнтэй сайтар танилцаж, өөрийн сонсогчдын онцлог хэрэгцээ, мөн сургалт явуулах газар, өрөө тасалгааны байрлал зэргийг бодолцон яавал оролцогсдын идэвхийг өрнүүлэх, энэ чиглэлд хичээлийн явцын дунд орж болох нэмэлт өөрчлөлтөд бэлэн байх  Анги танхим бэлэн бас өөрийн чинь хүссэнээр тоноглогдсон эсэхийг шалгах……………………………………………………………………………………………...
  22. 22. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 22  Сургалт хийгдэх газар, хугацааны хувьд сайн дурынхандаа мэдэгдэх  Нутгийн иргэдтэй уулзах дадлагын ажлыг эртнээс урьдчилан тохирох  Сайн дурын ажилтан бүрийн хариуцах айл өрхүүдийг тодорхойлж өгөх  Нутгийн иргэдийн ахлагч, хариуцсан этгээдэд хийгдэх уулзалт ажлын зорилгын талаар тодорхой ойлголт өгөхНом зүйУлаан загалмай, Улаан хавирган сарны нийгэмлэгүүдийн Олон улсын холбооны гол цахим хуудасwww.ifrc.org/index.asp?navid=01 .International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies. Epidemic control training package forvolunteers. Module 1: Epidemics (in production, to be finalized December 2008).International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (2006), First Aid in theCommunity. Community-Based First Aid, A Framework for National Society Programming.www.ifrc.org/docs/pubs/who/policies/firstaid-policy-en.pdf. -аас авсан мэдээлэлInternational Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (2002), From Principles to Action CD-Rom. Available from: www.ifrc.org/what/values/tools/index.asp.ГарчигСэдэв 1 _____________________________________________________________ 19Олон улсын Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сарны хөдөлгөөнСэдэв 2. _____________________________________________________________ 32Орон нутгийн зөвлөл, салбар зөвлөлСэдэв 3. _____________________________________________________________ 40ЭМТТНИТҮ практикСэдэв 4.______________________________________________________________ 50Сайн дурын ажилтан байх……………………………………………………………………………………………...
  23. 23. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 23Сэдэв 1Олон улсын Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сарны хөдөлгөөнСургалтын зорилгоЭнэ сэдвийг үзсэнээр сайн дурынхан дараах мэдлэг чадвар эзэмшинэ. Үүнд:  Олон улсын Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сарны хөдөлгөөний түүх, гүйцэтгэх үүргийг тодорхойлж чаддаг болох  Олон улсын Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сарны хөдөлгөөний бүрэлдэхүүний гурван хэсгийг нэрлэж чаддаг болох  Олон улсын Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сарны хөдөлгөөний сүлд тэмдгийг таньдаг болох  Олон улсын Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сарны хөдөлгөөний үндсэн долоон зарчим болон тэдгээрийг сайн дурынхны өдөр тутмын ажилд хэрхэн баримтлах тухай тайлбарлаж чаддаг болох  Үндсэн долоон зарчимын талаар өөрсдийн үзэл бодол, итгэл үнэмшлийг тайлбарлах  өөрийн нутгийн иргэдтэй сүлд тэмдэг, үндсэн долоон зарчимын талаар яриа хэлэлцүүлэг хийж чаддаг болох зэрэг болно.Заавал эзэмших мэдлэг, чадвар (түлхүүр мэдээлэл) 1.Олон улсын Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сарны хөдөлгөөн дараахь гурван бүрэлдэхүүн хэсэгтэй. Үүнд:  Улаан загалмайн Олон улсын хороо  Олон улсын Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сарны нийгэмлэгүүдийн олон улсын холбоо  Улаан загалмайн ба Улаан хавирган сарны үндэсний нийгэмлэгүүд 2. Үндэсний нийгэмлэгүүд эрүүл мэнд, анхны тусламж, нийгмийн халамж, гамшигийн менежмент болон тухайн орон нутгийн хэрэгцээ шаардлагадтүшиглэсэн бусад хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлдэг. 3. Улаан загалмай, улаан хавирган сар болон улаан болор талст зэрэг сүлдтэмдэг нь олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн бөгөөд орон тооны болон сайн дурынажилтнуудад хамгаалалт болж өгнө. 4. Бүх үндэсний нийгэмлэг, гишүүд дэмжигчид болон сайн дурынхан эдгээрсүлд тэмдгийг хүндлэн хамгаалж, зориулалт бусаар ашиглахаас урьдчилансэргийлж хамгаална. 5. Олон улсын Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сарны хөдөлгөөнийүндсэн долоон зарчимыг сайн дурын ажилтнууд баримтлан ажиллана.Сургалтын ажиллагааны санал болгож буй зураглалОролцож байгаа сайн дурынхны тоо болон аль хир их хэлэлцүүлэг болох зэргээсхамаарч энэ сэдвийг үзэхэд ойролцоогоор 140-220 минут шаардана.……………………………………………………………………………………………...
  24. 24. Эрүүл мэндийн ба анхны түргэн тусламжийг нутгийн иргэдэд түшиглэн үзүүлэх (ЭМТТНИТҮ)ИДЭВХИЖҮҮЛЭГЧИЙН ГАРЫН АВЛАГА / I дэвтэр 24 I. ЭМТТНИТҮ практик сургалтын Нүүр хагарах ба сайн дурын ажилтан болох нээлт, удиртгал хичээл сэдэл, шалтгаан сургалтаас хүлээж буй үр 30-45 мин дүнгийн үнэлгээ II. Модуль 1-ийн танилцуулга Модуль 1-ийн бинго 15-25 мин III. Олон улсын Улаан загалмайн ба Сэдвийн хураангуйгаас бэлтгэсэн товч илтгэл Улаан хавирган сарны хөдөлгөөн 30-45 мин IV. Сүлд тэмдэг Сэдвийн хураангуйгаас бэлтгэсэн товч илтгэл 10-20 мин V. Үндсэн долоон зарчим Сэдвийн хураангуйгаас бэлтгэсэн товч илтгэл, жижиг бүлгээр хэлэлцэж, зурах 30-45 мин VI. Давталт ба дүгнэлт Байцаа өнхрүлэх дасгал 15-20 мин VII. Өөрийн ойлголтыг шалгах Өөрийгээ үнэлэх 10-20 минХэрэглэгдэхүүн ба бэлтгэл ажил• ЭМТТНИТҮ-ний практикийн сайн дурын ажилтны гарын авлага /оролцогч бүрт/• Бүртгэлийн хуудас, сайн дурынхны нэр, хаяг, холбоо барих мэдээлэл• Эргүүлдэг цаасан самбар /10-15 ширхэг цаастай/• Самбар дээр бичих өнгө өнгийн маркер үзэг• Тэмдэглэл хөтлөх жижиг цаас• Хананд тогтоох скоч, кноп• “Асуулт” гэсэн бичигтэй хайрцаг• Давтлага, дүгнэлтийн ажилд зориулж асуулт бэлдэх: – Оролцогчдын тоог гаргах. Оролцогч бүрийн тоогоор нэг нэг давтлага, дүгнэлтийн шинжтэй асуулт бэлдэнэ. – Сэдвийн хураангуй, Заавал эзэмших мэдлэг, чадвар (түлхүүр мэдээлэл) зэргээс үндэслэн асуулт бэлтгэнэ – Нэг цаасан дээр давтлага дүгнэлтийн шинжтэй нэг асуулт бичнэ. – Асуулт бичсэн цаасаа үнгэж бөөрөнхийл – Бас нэг цаасан дээр шинэ асуулт бичиж, түрүүчийн бөөрөнхийлсэн цаасан дээгүүр давхар бөөрөнхийлж тавь – Дээрх байдлааршинэ асуулт бүрийг тусдаа цаасан дээр бичнэ. – Асуулт бичсэн цаасаа бөмбөлөгт нэмж бөөрөнхийлнэ. – Ингээд дуусахад нэг жижгэвтэр2

×