Nurdan Sarıkaya
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Nurdan Sarıkaya

on

  • 788 views

Özel Öğretim Yöntemleri - Düşünmeyi Öğrenmek

Özel Öğretim Yöntemleri - Düşünmeyi Öğrenmek

Statistics

Views

Total Views
788
Views on SlideShare
788
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
20
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Nurdan Sarıkaya Nurdan Sarıkaya Presentation Transcript

    • DÜŞÜNMEYİ ÖĞRENMEK 29 Kasım 2011
    • DÜŞÜNMEYİ ÖĞRENMEKBu bölümün amacı, öğrencilerde düşünmeyi geliştirme amacına yönelik olarakkullanılabilecek öğretim stratejilerini tartışmaktır. Ancak, daha önce düşünmeşekillerinin ve becerilerinin neler olduğunun incelenmesinde fayda vardır.Dolayısıyla, bu bölümde cevaplandırılmaya çalışılan sorular şunlardır:•Düşünme şekilleri ve becerileri nelerdir?•Düşünmeyi geliştiren öğretim stratejileri nelerdir? Hakan KIROĞLU
    • DÜŞÜNME ŞEKİLLERİ VE BECERİLERİ NELERDİR? Düşünme şekilleri ve becerilerinin neler olduğu konusunda yapılan ilkçalışmalardan birisi, Bloom’un (1974) geliştirdiği “bilişsel öğretim hedeflerininsınıflanması’dır. Bloom, bilişsel öğretim hedeflerini en basitten en karmaşığa doğruve en düşük düzeyden en yüksek veya ileri düzeye doru sıralarken, aynı zamanda,bireylerin öğretim sürecinde uyguladıkları bilişsel düşünme yeteneklerine dedikkat çekmiştir. Bu yetenekler, • bilgi •kavrama •uygulama •analiz •sentez •değerlendirmedüzeylerinde olmak üzere toplam altı tanedir. Hakan KIROĞLU
    • DÜŞÜNME ŞEKİLLERİ VE BECERİLERİ NELERDİR? Kısaca tanımlamak gerekirse, Bilgi düzeyinde öğrencilerin belli olguları, kavramları fikirleri veyaprensipleri hatırlamaları ve tanımlamaları gibi becerileri söz konusudur. Kavrama düzeyinde öğrenciler, belli olgular, kavramlar veya prensiplerarasında ilişkisel düşünmeye başlarlar. Uygulama düzeyinde öğrenciler, belli fikirleri, prensiple veya formülleriuygulamaya koymayı öğrenirler. Hakan KIROĞLU
    • DÜŞÜNME ŞEKİLLERİ VE BECERİLERİ NELERDİR? Analiz düzeyinde öğrenciler, neden-sonuç ilişkisi kurarak bir bütünü, onuoluşturan parçalarına veya öğelerine ayırırlar. Sentez düzeyinde öğrenciler, gözlemleri ve tecrübeleri sayesinde eldeettikleri bilgilerden yeni, özgün veya orijinal bir fikir, bir ürün veya bir bütünmeydana getirirler. Değerlendirme düzeyinde öğrenciler, belli bir olguyu, fikri veya ürünüeleştirmeyi, yargılamayı veya seçmeyi öğrenirler. Hakan KIROĞLU
    • DÜŞÜNME ŞEKİLLERİ VE BECERİLERİ NELERDİR? Düşünme şekilleri ve becerilerinin neler olduğu konusunda yapılan en sonçalışmalardan birisi de, Costa’nın (2000) “zihinsel alışkanlıkları” olarak adlandırdığıtoplam 16 yetenekten oluşan zihinsel etkinlikleri içerir. Hakan KIROĞLU
    • ZİHİNSEL ETKİNLİKLER 1.Diretmek veya üstelemek Diretmek veya üstelemek, bir bireyin bir iş veya görevi bitirene kadar o iş veya görev üzerine yoğunlaşması ve kolay kolay vazgeçmemesidir. 2. Patavatsızlığı veya tahrikleri kontrol etmek Patavatsızlığı "kontrol etmek, bir bireyin bir iş veya görev üzerinde gerekli zamanı ayırması, acele davranmaması ve herhangi bir eylemde bulunmadan önce iyice düşünüp kafa yormasıdır. Selde Selver KOÇUK
    • ZİHİNSEL ETKİNLİKLER 3.Empati ile dinlemek Empati ile dinlemek, bir bireyin belli bir konu hakkındaki görüşlerini bir tarafa bırakarak, önyargısız bir şekilde başkalarının fikirlerini veya düşüncelerini anlamaya çalışmasıdır. 4.Esnek düşünmek Esnek düşünmek, bir bireyin belli bir duruma başka bir açıdan bakabilmesi veya belli bir olaya ilişkin perspektifleri değiştirmek, alternatifleri üretmek ve seçenekleri hesaba katmak için bir yol bulmasıdır. Selde Selver KOÇUK
    • ZİHİNSEL ETKİNLİKLER 5.Düşünme hakkında düşünmek Düşünme hakkında düşünmek, bir bireyin ne bildiğini ya da ne bilmediğini bilmesidir; yani, bir bireyin sahip olduğu görüşlerinin, stratejilerinin ve hislerinin bilincinde olması ve bunların başkalarını nasıl etkilediğinin farkında olmasıdır. 6.Doğru için çaba harcamak Doğru için çaba harcamak, bir bireyin yaptığı belli bir işi veya ürünü sürekli olarak kontrol etmesi veya değerlendirmesi ve o işte doğruluk, sadakatlik ve ustalık için istekli olmasıdır. Selde Selver KOÇUK
    • ZİHİNSEL ETKİNLİKLER 7.Sorgulamak Sorgulamak, bir bireyin belli olaylara veya durumlara karşı karşılaştığı problemleri çözmek için ne tür bilgilere ihtiyacı olduğunu belirlemesi ve bu bilgileri toplamak için hangi yöntemleri kullanacağına karar vermesidir. 8.Eski bilgiyi yeni durumlara uygulamak Bireyin daha önce belli bir olguya, olaya veya duruma ilişkin olarak öğrendiklerini, başka bir olgu, olay veya duruma transfer etmesidir. Selde Selver KOÇUK
    • ZİHİNSEL ETKİNLİKLER 9.Açık , net olarak düşünmek ve iletişimde bulunmak Bireyin belli bir konuya ilişkin hem yazılı hem de sözlü iletişimde bulunurken, açık ve spesifik olması ve genellemelerden, çarpıtmalardan veya saptırmalardan sakınmasıdır. 10.Bütün duyular yoluyla veri toplamak Duyular yoluyla veri toplamak, bir bireyin belli bir olgu, olay veya duruma ilişkin sahip olduğu doğal öğrenme yolları (yani, dokunma, tat alma, görme, işitme ve koklama gibi duyuları) ile bilgi edinmesidir. Selde Selver KOÇUK
    • ZİHİNSEL ETKİNLİKLER 11.İmgelemek ve keşfetmek İmgelemek ve keşfetmek, bir bireyin belli bir problem durumuna uygulanabilecek yeni veya orijinal fikirleri, yolla veya i stratejileri hayal etmesidir. 12.Merak etmek Merak etmek, bir bireyin hayattaki gizemli ve hayranlık uyandıran olaylara karşı meraklı olmasıdır. Selde Selver KOÇUK
    • ZİHİNSEL ETKİNLİKLER 13.Sorumlu riskler almak Sorumlu riskler almak, bir bireyin kendi yetilerini en son sınırına kadar zorlamasıdır ve maceracı olmasıdır. 14.Mizahı aramak ve yakalamak Mizahı aramak ve yakalamak, bir bireyin hayatın bazen acayip, tuhaf, bilinenlerle bağdaşmayan veya beklenmedik olaylarına karşı gülümsemesi ve onlara neşe ile yaklaşmasıdır. Onur KAPICI
    • ZİHİNSEL ETKİNLİKLER 15.İlişkili veya bağlantılı düşünmek İlişkili düşünmek, bir bireyin belli bir problem durumu üzerinde başkalarıyla birlikte çalışması ve onlardan öğrenmesidir. 16.Sürekli öğrenmeye açık olmak Sürekli öğrenmeye açık olmak, bir bireyin kendi tecrübelerinden öğrenmesini bilmesi ve hayattaki olaylara karşı kayıtsız kalmayı reddetmesidir. Onur KAPICI
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? Aşağıda tartışılan öğretim stratejileri, öğrencilerde düşünmeyi geliştirme amacına yönelik olarak kullanılabilir. •Tasnif etmek •Sınıflandırmak •Fark nedir? •Benzerlik nedir? •Ne açıklayabilir? •Varsayımları sorgulamak •Tahmin etmek •Yüksek sesle düşünmek •Seçenek çizelgesi hazırlamak •Özet yazmak Onur KAPICI
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 1.TASNİF ETMEK Tanımı: Öğrencilerin belirli nesneleri, maddeleri veya elementleri, öğretmen tarafından belirlenen kategorilere yerleştirmelerini istemek. Amacı: Öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini kazanmalarını ve pratik etmelerini sağlamak. Bu strateji, basit olarak, öğrencilerin belirli nesneleri, maddeleri veya elementleri, öğretmen tarafından belirlenen belirli kategorilere yerleştirmelerini öngörür. Onur KAPICI
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 2.SINIFLANDIRMAK Tanımı: Öğrencilerin belirli nesneleri, maddeleri veya elementleri, kendileri tarafından belirlenen kategorilere yerleştirmelerini istemek. Amacı: Öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini kazanmalarını ve pratik etmelerini sağlamak. Onur KAPICI
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 3.FARK NEDİR? Tanımı: Öğrencilere, iki veya daha fazla maddenin birbirinden nasıl veya hangi yollarda ayrıldığını sormak. Amacı: Öğrencilerin maddeler arasındaki farklılıktan algılama ve ayırt etme becerilerini pratik etmelerini sağlamak. Onur KAPICI
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 4.BENZERLİK NEDİR? Tanımı: Öğrencilere, iki veya daha fazla madde arasındaki benzerlikleri sormak. Amacı: Öğrencilerin maddeler arasındaki benzerlikleri algılama ve ayırt etme becerilerini pratik etmelerini sağlamak. Onur KAPICI
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 5. NE AÇIKLAYABİLİR? Tanımı: Öğrencilere bir olayı en iyi neyin açıklayabileceğini sormak. Amacı: Öğrencilerin sebep-sonuç bulma, neden-etki gösterme veya muhakeme etme gibi düşünme becerilerini pratik etmelerini sağlamaktır. Bu stratejiyi uygulamadaki amaç, öğrencilerin sebepler ve sonuçlar arasındaki ilişkiler hakkında düşünmelerini motive etmektir: Daha önce ne oldu? Bu olayı en iyi ne açıklayabilir? gibi. Nurdan SARIKAYA
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 6.VARSAYIMLARI SORGULAMAK Tanımı: Öğrencilerin çeşitli konu, olay veya problem durumlarına ilişkin sahip oldukları varsayımlarını sorgulamalarını istemek. Amacı: Öğrencilerin eleştirel ve çok yönlü düşünme becerilerini pratik etmelerini sağlamak. Sternberg’e (1994) göre, öğretmenler, öğrencilerin sorularına karşı genellikle yedi farklı karakteristik yolla tepki gösterirler. Nurdan SARIKAYA
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 6.VARSAYIMLARI SORGULAMAK a.Soruları Reddetme Çoğu öğretmenler, öğrenciler tarafından kendilerine yöneltilen sorulara karşı tipik tepkiler olarak “bu kadar çok soru sorma” , “beni rahatsız etme”, “böyle aptalca sorular sorma”, ”sessiz ol” gibi ibareler kullanır. Öğrencileri soru sordukları için sürekli azarlamak ya da cezalandırmak demek, onların soru sormaktan vazgeçmelerini öğretmek demektir. Nurdan SARIKAYA
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 6.VARSAYIMLARI SORGULAMAK 2.5.b. Soruları Cevap Olarak Tekrarlama Bazı öğretmenler öğrencilerin sorularına karşı tipik bir tepki olarak, soruları cevap olarak tekrarlama eğilimini gösterir. Örneğin: “İnsanlar neden uzun boylu olurlar?” sorusuna, “Çünkü bazı insanlar uzun boylu olurlar da ondan” cevabını verirler.  Nurdan SARIKAYA
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 6.VARSAYIMLARI SORGULAMAK c. Cahilliği Kabullenme veya Soruları Direk Olarak Cevaplama Bu düzeydeki öğretmenler ya sorunun cevabını bilmediklerini söylerler ya da bildikleri kadarıyla soruları cevaplamaya çalışırlar. Bu düzeydeki tipik bir öğretmen cevabı, “bilmiyorum ; çünkü…” ibaresi şeklindedir. Bu durumda öğrenciler öğretmenin her şeyi bilmediğinin farkına varırlar. Nurdan SARIKAYA
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 6.VARSAYIMLARI SORGULAMAK d. Bilgiye Ulaşmak için Öğrencileri Cesaretlendirme ve İsteklendirme Bu düzeydeki tipik cevaplar, “ansiklopediye bakayım” ya da “niçin ansiklopediye bakmıyorsun?” şeklindedir. Bu durumda öğrenciler, bilginin ulaşılabilir veya ulaşılması gereken bir olgu olduğunu ve öğrenme sürecinin de sadece “bilmiyorum” cevabı ile sınırlı olmadığını öğrenirler. İlk tepkide öğretmen, bilgiye ulaşmak için sorumluluğu üstlenir ve öğrencilere “Öğrenme işini öğrenciler adına öğretmen yapacaktır.” 2. Tepkide öğrencilere öğrenmek için sorumluluk yüklenir ve öğrenciler nasıl öğreneceğini öğrenirler. Nurdan SARIKAYA
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 6.VARSAYIMLARI SORGULAMAK e. Alternatif Açıklamaları Dikkate Alma Bu düzeyde tepki gösteren bir öğretmen, cahilliği veya bilgisizliği kabullenir; fakat öğrencilere olayları veya olguları irdelemek için fikirler sunar. İdeal olanı öğretmenlerin ve öğrencilerin birlikte fikir üretmeleridir. Ör: “Bazı insanlar yedikleri yiyeceklerden, teneffüs ettikleri havadan dolayı uzun boylu olabilirler.” gibi. Nurdan SARIKAYA
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 6.VARSAYIMLARI SORGULAMAK f. Açıklamaları Hesaba Katma ve Değerlendirme Bu düzeyde tepki gösteren öğretmenler, öğrencileri yalnızca alternatif açıklamalar üretmeleri için cesaretlendirmezler; öğrencilerin ürettikleri alternatif açıklamaları gözden geçirmelerini ve değerlendirmelerini de özendirirler. Ör: “Bazı insanların neden uzun boylu?” olduğu hususunda ileri sürdükleri fikirlerin, açıklamaların, nedenlerini hangilerinin doğru ve etkili olduğunu nasıl bulabilecekleri hususunda eğitilmeleri de önem taşımaktadır. Nurdan SARIKAYA
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 6.VARSAYIMLARI SORGULAMAK g. Hesaba Katma, Değerlendirme ve incelemeyi Sürdürme Bu düzeyde tipik bir öğretmen tepkisi, “haydi birlikte ileri sürdüğümüz hipotezlerden birine karar vermemize yardım edecek bilgileri toplayalım” şeklindedir . Bu durumda öğretmen, öğrencileri geçerli bir varsayım veya hipotez oluşturmalarına yardım edecek bilgileri toplamaları için cesaretlendirir. Öğrenciler de nasıl düşüneceklerini ve düşüncelerini nasıl pratiğe koyabileceklerini öğrenirler. Nurdan SARIKAYA
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 7.TAHMİN ETMEK Tanımı: Öğrencilerden ileriyi düşünmelerini ve bir tahminde bulunmalarını istemek. Amacı: Öğrencilerin düşünme veya ileriyi görme becerilerini pratik etmelerini sağlamak. Zeynep EMEKSİZ
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 7.TAHMİN ETMEK Bu strateji, basit olarak, öğretmenin, öğrencilerden bir şey hakkında tahminde bulunmalarını istemesi olarak tanımlanabilir. Bir örnekle konuyu açıklayalım... Zeynep EMEKSİZ
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 8.YÜKSEK SESLE DÜŞÜNMEK Tanımı: Bir problem üzerinde çalışılırken yüksek sesle düşünmek. Amacı: Öğrencilere, düşünmenin nasıl işlediğini gösteren bir model sunmak ve düşünmenin daima lineer bir doğrultuda olmadığını göstermek. Sercan OLGUNSOY
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 8.YÜKSEK SESLE DÜŞÜNMEK Öğretmenler, problem çözmenin çok nadiren hızlı ve kolay, fakat genellikle de yavaş ve karmaşık bir süreç olduğunu, yüksek sesle düşünme sayesinde öğrencilere öğretebilirler. Ve bunu öğretmenin en iyi yolu da, onlar için bir model olmaktır. Yüksek sesle düşünmek, düşünen birinin bir problemin çözümü esnasında zihninde geçenleri (örneğin, problemin araştırılması, problemin tanımlanması, yapılan hatalar, hataların düzeltilmesi gibi aşamaları) olduğu gibi dışarıya yansıtmasıdır. Sercan OLGUNSOY
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 9.SEÇENEK ÇİZELGESİ HAZIRLAMAK Tanımı: Küçük gruplar, bir seçenek çizelgesi oluşturmak için bir problem üzerinde birlikte çalışırlar. Amacı: Öğrencilere, problemlerin üzerine açık fikirli ve düşünen bireyler olarak nasıl gidilebileceğini veya problemlerle nasıl başa çıkabileceğini öğretmek. Sercan OLGUNSOY
    • DÜŞÜNMEYİ GELİŞTİREN ÖĞRETİM STRATEJİLERİ NELERDİR? 10.ÖZET YAZMAK Tanımı: Öğrencilerden belirli bir konu, olay veya olguya ilişkin olarak sahip oldukları bilgilerin bir özetini yazmalarını istemek. Amacı: Öğrencilerin kapsamlı düşünme becerilerini pratik etmelerini sağlamak. Örneğin, öğrencilerden, bir hikayenin ana fikrini 30 kelimeyi aşmayacak şekilde yazmalarını veya öğrencilerden bir ünite veya ders süresince neler öğrendiklerini özetlemelerini istemek gibi. Sercan OLGUNSOY
    • DÜŞÜNMEYİ ÖĞRENMEK SONUÇ Düşünmeyi öğrenmek demek, anlamlı öğrenmenin gerçekleşmesini sağlamak demektir. Çünkü, düşünme sayesinde, parça parça olarak kazanılan bilgiler bir bütün haline getirilir ve faydalı ortamlara uyarlanır. Nitekim, düşünme, “mevcut bilgilerin ötesine gitme” veya “mevcut bilgilerden yola çıkarak başka bilgilere ulaşmak” olarak da tanımlanabilir. Sercan OLGUNSOY