• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Nurdan Sarıkaya
 

Nurdan Sarıkaya

on

  • 851 views

-KONU 1: İŞLETİM SİSTEMLERİNİN GENEL KAVRAMLARI...

-KONU 1: İŞLETİM SİSTEMLERİNİN GENEL KAVRAMLARI
-KONU 2: İŞLETİM SİSTEMLERİNİN İŞLEVLERİ VE TEMEL KAVRAMLARI
-KONU 3: İŞLETİM SİSTEMLERİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ
-KONU 5: İŞLETİM SİSTEMİ TÜRLERİ
-KONU 6: İŞLETİM SİSTEMLERİNİN GÖREVLERİ

Statistics

Views

Total Views
851
Views on SlideShare
851
Embed Views
0

Actions

Likes
2
Downloads
4
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Nurdan Sarıkaya Nurdan Sarıkaya Document Transcript

    • KONU 1: İŞLETİM SİSTEMLERİNİN GENEL KAVRAMLARI1. Bilgisayar Sistemlerinin Yapısı- Bir bilgisayar sistemi, işlemci ve belleği paylaşmak için bir omurgaya bağlanmış bulunan birçok ünite kontrolbiriminden (device controllers) oluşur.- Bir bilg. sistmi açıldığında, bir başlatma programına gereksinim vardır. Bu prgrmı, sistemin bütün birimlerinibaşlama pozisyonuna getirir.- Bu b. p. işletim sisteminin çalışmasını başlatabilmelidir. - Bunun içinde İşletim Sisteminin çekirdeğinde (Kernel)yer almalı ve onu belleğe yerleştirmelidir.-Sonra işletim sistemi ilk işi (proses) işletmeli ve bazı işlevlerin tamamlanmasını beklemelidir. Beklediği böyle birişlev donanım veya yazılımdan kaynaklanacak bir kesinti (interrupt) olabilir.Kesinti: İşletim sisteminin o sırada yapmakta olduğu işi bırakıp, kesintiyi yaratan işe (proses) anahtarlanmasıdır.Kesintiler, bir bilgisayar mimarisinin önemli bir parçasını oluşturur. Her bilgisayar tasarımı kendi kesintimekanizmasına sahiptir.Bir bilgisayar sistemi, üzerine işletim sistemi ve onun üzerine de diğer yazılımların yüklenmesi veçalıştırılmasından sonra gerekli işlevleri yerine getirir.Bir bilgisayar sisteminin genel olarak 4 bileşeni vardır: a. Donanım (CPU, bellek ve I/O üniteleri) b. Sistem Yazılımları • İşletim Sistemi Yazılımları (Windows, Linux, Unix, Mac OS... gibi) • Compiler , • Assembler, • Linker, • Loader, • Text Editor, • Debugger, • Hizmet Yazılımları • Aygıt Sürücüler c. Derleyiciler, Uygulama Yazılımları d. Kullanıcı Yazılımları (Kullanıcıların kendi geliştirdikleri Yazılımlar)
    • 1. Donanım (1.Bileşen)CPU bir bilgisayar sisteminin en temel bileşeni olup, bilg. sistemlerindeki disk, printer, disket, terminal vs.gibi I/O üniteleri donanım kısmını oluşturmaktadır.Yazılım ise, hem bilgisayar sistemini oluşturan donanım birimlerinin yönetimini hem de kullanıcıların işleriniyapmak için gerekli olan programlardır.2. Sistem Yazılımları (2.Bileşen)Uygulama yazılımları ile bilgisayar donanımı arasında aracılık eden yani bilgisayar sisteminin pürüzsüz birşekilde çalışmasını sağlayan yazılımlardır. Bilgisayarın kendisinin işletilmesini sağlayan yazılımlardır.Sistem yazılımı çeşitleri;İşletim Sistemleri: İşletim sistemleri kullanıcılara kaynak kullanımını ve yönetimini sağlayan, donanımlairtibat kuran ortamlardır.Compiler: Kaynak dildeki programın eşdeğer hedef dile çevrilmesini sağlayan programlardır.Assembler: Assembly diliyle yazılmış programları makine diline çevirmeyi sağlayan araçtır.Linker: Nesne kodları ile durağan ya da dinamik kütüphaneler, linker ile bağlanır ve böylece çalıştırılabilirprogram elde edilir.Loader: Linker tarafından oluşturulan çalıştırılabilir dosyaları 2.il bellekten alarak 1.il belleğe yükleyen veişletim sistemi ve tarafından çalıştırılmasını sağlayan yapıdır.Text Editor: Programcıların sıklıkla kullandığı program üretmeye yarayan araçtır.Debugger: Programcıya derleme esnasında hata yakaladığında, bir veya daha fazla sayıda break pointkoyarak, adım adım ilerlemeyi ve bu esnada değişkenlerin değerini ve durumunu görmeye olanak sağlayanyararlı bir araçtır.Hizmet Yazılımları: Hizmet yazılımları, genel sistem destek işlemlerini yapmak için kullanılan programlardır.Diskleri biçimlendirmek, dosyaları kopyalamak, disklerdeki programları yedeklemek, dosya sıkıştırma, dosyatransfer, klavye düzenleme, disk yüzeyini düzenleme(fdisk, partition magic), virüs temizleme gibi işlemleriyaparlar. Çoğu işletim sistemi hizmet yazılımlarının yaptığı işlerin çoğunu yapmaktadır. Fakat bazıdurumlarda hizmet yazılımları ayrı bir paket olarak daha güçlü özelliklerle üretilmektedir.3. Aygıt Sürücüler: Bilgisayara veri girişi ya da veri çıkışı için kullanılan, Ağ kartı, CD Aygıtı, tarayıcı, yazıcı gibiaygıtların çalışmasını sağlayan bilgisayar yazılımıdır.Aygıt sürücüsünde okuma, yazma, aygıtın açılıp kapatılması, hata kontrolü, günlükleme gibi işlemler olabilir.Aygıt sürücüsü kendisine işletim sistemi tarafından verilen parametreleri kontrol eder. Bu parametrelerhatasız ise işlemi yerine getirir. Hatalı ise işletim sistemini bilgilendirir. Aygıt sürücüleri ve aygıtlar işletimsisteminde bir dosya gibi değerlendirilirler. Bu şekilde işletim sistemi dosyalar için uyguladığı güvenliği buaygıtlara da uygular.
    • İmzalı sürücü: İmzalı sürücü, dijital imza içeren bir aygıt sürücüsüdür. Dijital imza, sürücü paketinin özgüniçeriğinin değiştirilip değiştirilmediğinin yanı sıra yazılımın yayımcısını gösterebilen elektronik bir güvenlikişaretidir.Aygıt yöneticisi: Driver güncelleme, donanım ayarlarını değiştirme ve sorunlarını gidermemize yardımcı olankısacası bilgisayarımızdaki donanımlar hakkında bizi bilgilendiren bir servistir. Aygıt Yöneticisini Neden Kullanma Gereği Duyarız? -Bilgisayarınızda takılı donanımın sorunsuz şekilde çalışıp çalışmadığını öğrenmek, -Donanım ayarlarınızı değiştirmede, -Kullandığınız donanım sürücüsü hakkında bilgi edinmede, -Güncelleştirilmiş sürücüleri yüklemede, -Aygıtları devre dışı bırakma, etkinleştirme ve kaldırmada, - Yüklü aygıt özeti yazdırmada kullanırız.4. İşletim Sistemi Yazılımlarıİşletim sistemi, bilgisayarın açılışı esnasında hafızaya yüklenen ve yüklendikten sonra diğer yazılımlarınçalışması için bir temel görevi gören bir yazılımdır.İşletim Sistemi, bilgisayar donanımı ile bilgisayar kullanıcısı arasında bir arayüz görevini gören programlartopluluğudur. Bu p. topluluğunun genel amacı, bilgisayar kullanıcılarına programlarını çalıştırabilecekleriortamı yaratmak ve bilgisayar sisteminin etkin ve verimli olarak kullanılmasını sağlamaktır. Yaygın kullanımına göre işletim sistemleri iki ana grupta toplanabilir: -Microsoft Windows grubu(Ms Dos, Windows 95, 98, Me, 2000, XP, Vista,7) -MacOS ve UNIX benzeri i. s.ni içeren grup (Unix versiyonları, Linux, Mac OSX, Pardus sayılabilir.)5. İşletim Sisteminin Çalışması1. Bilgisayarın güç düğmesine basıldığı anda cihaza elektrik sağlanmış olunur ve ilk olarak anakart üzerindeçalışan BIOSyazılımı devreye alınır.2. BIOS başlatıldığında bilgisayarda bulunan donanımı kontrol ederek başlatır. Bu işleme POSTdenilmektedir. POST işlemi tamamlandıktan sonra BIOS, MBR (Ana Önyükleme Kaydı)’ı başlatır.3. MBR harddiskin ilk sektörüdür, hangi bilginin nerede olduğu bir tablo halinde bu bölümdedir.4. Sabit disk üzerinde hangi bölümlerin olduğu bilgisi MBR’de tutulur. Her bölüm üzerinde de o bölümhakkındaki bilgileri tutan PBR ( Bölüm Açılış Kaydı) bulunur.5. NTLDR dosyası BOOT.INI dosyasına erişimi sağlar. BOOT.INI Önyükleme ekranını getirir. Buradanbaşlatılmak istenilen işletim sistemi seçilir.6. Ntdetect.com bilgisayardaki standart donanımları kontrol eder ve bunları registry ( kayıt defteri)’ye yazar.7. Kernel/HAL: Windows çekirdeğinin ve tüm donanım desteğinin yüklendiği kısımdır.8. Sürücü Yükleme: İşletim Sistemi bilg.da bulunan tüm aygıtların sürücülerini yükler ve bunları kayıt defterialtına aktif olarak geçirir.9. Ntloader komut yetkisini Windows Kernel’e devreder.10. Windows Hizmetlerinin Başlatılması11. Oturum Açılması12. İşletim Sisteminin BaşlatılmasıSon aşama olarak masaüstü, simgeler, otomatik başlatılan yazılımlar yüklenir. İ.S. başlar.
    • KONU 2: İŞLETİM SİSTEMLERİNİN İŞLEVLERİ VE TEMEL KAVRAMLAR İşletim Sisteminin İşlevleri 1. Kullanıcı arabirimi tanımlamak, 2. Sistem açılışını sağlamak, 3. Donanımı, kullanıcılar arasında paylaştırmak, 4. Kullanıcıların verileri paylaşmasını sağlamak, 5. Giriş / çıkış işlemlerini gerçekleştirmek, 6. Hataları düzeltmek, 7. Programlama arabirimi sağlamak. (API) 8. Ana belleği, Harici kayıt cihazlarını, MİB. i yönetmek. 10. Bilg. Sis.nin güvenliğini ve kontrolünü sağlamak. 11. Sistem yazılımlarını (compiler,linker,editors,utility, db management system, network software) destkler. İşletim Sistemlerinin Temel Kavramları Süreç: İşletim sistemleri bilgisayar programları için kaynak ayırıp çalıştırıldıkları andan itibaren programlar süreç olarak isimlendirilir. Proses: Bir proses temel olarak çalıştırılmakta olan bir programdır. Çalıştırılabilir bir program, programın verileri, program sayacı ve diğer bölümlerinden oluşan bir veri yapısı şeklindeki çatıdır. İş: Kullanıcıların, bilgisayar sisteminde bağımsız bir bütün olarak ve belli bir sıra dâhilinde işlenmesini istedikleri hizmetler kümesine iş denilebilir. Dosyalar: İşletim Sisteminin temel bir fonksiyonu, disklerin, çevre üniteleri vs. ile ilgili özelliklerini tutmaktır. Bu özelliklerde dosyalar ve dizinler olarak tutulur İstemci/Sunucu: Ör, bir dosyadan bir blok bilgi okumak için bir istek talebi olsun. Bu durumda istemci prosesi, dosya sunucusuna bir istek gönderir. File server işi yapar ve sonucu istemciye gönderir. Terminal: Modern İşletim Sistemlerinde, istemci konumunda olan ve son uç olarak bulunan sistemlerdir. Boot (Yeniden Başlatma): İşletim sisteminin yaptığı işler bitirilip veya kayıtları tutularak yarıda kesilip işletim sisteminin tamamen kapatılmasıdır.KONU 3: İŞLETİM SİSTEMLERİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİİşletim Sistemlerinin Temel Özellikleri1.Yığın İşleme Batch Processing 6.Tek İş Düzeni Monoprogramming2.Etkili İşlem Interactive Processing 7.Zaman Paylaşımı Time-Sharing Systems3.Çevrim İçi İşlem On Line Processing 8.Çok İş Düzeni Multiprogramming4.Çevrim Dışı İşlem Off Line Processing 9.Çok Görevlilik Multitasking5.Seri İşleme Serial Processing 10.Çok Kullanıcılı Sistemler Multiuser systems
    • 1. Yığın İşleme (Batch Processing)İşletim Sistemine, okutulan programlar Spooling sahası denilen ve disk üzerindeki özel bir alanı kapsayanbölüme sıra ile ve arka arkaya okutulup biriktirilmeye ve sonra bu saha da derlenmek ve çalıştırılmak içinbekleyen programların sıra ile derleme ve çalıştırılma işlemine tabii tutulması yöntemine geçildi. İşte buyöntem yığın işlemin temellerini atmış oldu.Yığın İşlem, bilgisayar sistemlerinin daha verimli kullanılmalarını sağlayarak, iş başına düşen sistem giderleriniazaltmıştır. Sakıncaları;- Kullanıcı işletimde oluşan hataları çözümlemek için işin sonuçlanıp sonucun kendisine dönmesini beklemekzorundadır.-Çoğu işletim ortamında işler sonuçlanmış olsalar bile çıktıların kullanıcıya ulaşması saatler sürebilmekte,buda verimliliği azaltmaktadır.2. Etkili İşlem (Interactive İşlem)Etkileşimli işlem kullanıcılara, işlerini dinamik biçimde yönetme, çalıştırılan programların sonuçlarını doğrudanelde edip, her an müdahale edebilme olanağı sağlayan çalışma türüne ilişkin bir özelliktir.Kullanıcılar program geliştirme, metin dosyaları oluşturma, program derleme ve test etme, veri tabanısorguları işletme, bilgisayar ağı komutları girme, internet servislerini kullanma gibi kısa süreli işleriniEtkileşimli İşlem olarak yürütürler.3. Çevrim İçi İşlem (On Line Processing)Eğer veriler bilgisayar sistemine doğrudan bir biçimde ve işin sahibi tarafından bizatihi aktarılıyorsa yapılanuygulamaya on line p. denir.Bankacılık uygulamalarında müşteriler tarafından bankamatik cihazlarından geçekleştirilen para çekme, paragönderme, borsa işlemleri yapma gibi değişik bankacılık işlemlerine ilişkin veriler telefon hatları aracılığı iledoğrudan uygulamanın yürütüldüğü bilgisayar sistemine ulaşıyorsa o. l. p. dir.4. Çevrim Dışı İşlem (Off Line Processing) Off L.P, On Line İşlemlerin bir noktaya kadar uygulanıp daha sonrasında Batch Processing olarak yürütüldüğüuygulamalardır. Belli bir mekan içinde bulunan bilgisayar sitemine veriler doğrudan girilmek suretiyle belli birsüre On Line olarak yürütülen otomasyon projesinde, biriktirilen veriler bir süre sonra asıl bilgisayar sisteminetopluca aktarılarak işlenirse bu tür uygulamalar o. l. p. dir.5. Seri İşleme (Serial Processing)Kullanıcının yapmak istediği işleri bilgisayar ortamına birbiri ardı sıra aktarması işlemi Seri İşleme olarak anılır.Kullanıcının, komutları ya da çalıştırmak istediği programların isimlerini klavye aracılığı ile arka arkaya girmesiyoluyla gerçekleşir.6. Tek iş Düzeni (Monoprogramming)Monoprogramming yani tek iş düzeni, bir anda, bir işletim sisteminin yalnızca bir programı çalıştırabilmesidir.Bu yöntemde kullanıcı, CPU’ yu tümü ile tek başına kullanmaktadır. İşletimde oluşan hatalar, başka birkullanıcıya yansımayacağı için, korunma önlemleri yalnızca İşletim Sistemi ile kullanıcı arasında ön görülür.Ancak, verimlilik düzeyi düşük bir özelliktir.PC’ ler de kullanılan MS-DOS işletim sistemi bilgisayarın CPU’ yu Monoprogramming özelliği ilekullandırmaktadır.
    • 7. Zaman Paylaşımı (Time-Sharing Sytstem)İşletim Sisteminde zaman paylaşımı, genel program geliştirme ortamına ek olarak, bilgisayar destekli tasarımve metin işleme sistemlerinde yaygın olan, Multiprogramming ve Multiuser özelliklerini kapsayan biryaklaşımdır. Multiuser sistemlerin başlıca özelliklerinden bir tanesi, özellikle Time-Sharing desteği sayesindede iyi bir yanıt süresi göstergesi sağlamasıdır. İşletim sisteminin bu özelliği sayesinde, her kullanıcı, Mainframesisteme tümü ile yalnız kendisi sahipmiş gibi çalışsa da, aslında time-sharing özelliği sistem kaynaklarını eşitbir şekilde kullanıcılara paylaştırma amacını taşır.Bu yaklaşımda programlara belli zaman aralıklarında CPU’ yu kullanma hakkı verilir. Bu sürenin sonunda daprogram, (or kullanıcı) tekrar CPU kullanma sırasının kendisine gelmesini beklemesi için, bir beklemekuyruğuna koyulur. Zaman paylaşımlı sistemlerde bellek yönetimi, birlikte çalışan programların birbirlerindenizolasyonunu ve bellek korunmasını iyi bir şekilde sağlar.8. Çok iş Düzeni (Multiprogramming)Çok kullanıcılı bilg. sisteminde, birçok farklı kullanıcılara ait işler aynı anda işletime alınabiliyorsa, bu işletimsistemi ortamına m.p. denir.Ör: Tek bir CPU bulunan sistem üzerinde çalışan işletim sistemi, bu sisteme aptal terminaller vasıtası ile erişenkullanıcıların programlarını aynı anda işletime alır ve her kullanıcının programına çok kısa sürelerle CPU’ yukullandırarak bütün kullanıcıların programları aynı anda çalışıyormuş gibi olur.Ör: Sistemde örneğin 25 kullanıcı varsa ve bunların hepsi kendi programlarını çalıştırıyorsa, m.p. ortamındabunların hepsi işletime alınır, fakat çalıştırma ile kast edilen CPU’ nun o sırada, 4’ er milisaniye gibi zamandilimlerinde bunlardan yalnızca sırası gelen bir programı işletmesi anlatılmaktadır.9. Çok Görevlilik (Multitasking )Bir işletim sisteminde bir kullanıcının, birden fazla sayıda prosesini aynı anda işletime alınabilmesi özelliğidir.M.t., bellekteki birkaç prosesi veriyi aynı anda işlemesi ve işlemci ile I/O ünitelerinin de bunlar arasında aynıanda kullandırılması ortamının yaratılmasıdır. Bu nedenle bir işletim sisteminde multitasking özelliği, ancakbir kullanıcının birden fazla sayıdaki kendi prosesi aynı anda işletebiliyorsa vardır.Birçok uygulamanın (programın) aynı anda çalıştırılmasıdır.10. Çok Kullanıcılı Sistemler (Multiuser systems )Multiprogramming’ i destekleyen işletim sistemleri, genellikle çok sayıda kullanıcının sistemi çeşitli amaçlarlakullanmalarını sağlar ki, bu sistemlere çok kullanıcılı sistemler (Multiuser System) denir. Bu özellik sayesindeher kullanıcı sisteme ayrı bir terminalden ya da bir bilgisayar ağına bağlı kendi bilgisayarından kendisine aithesabını (userid) şifresi ile birlikte girerek sisteme erişmiş olur.
    • KONU 5: İŞLETİM SİSTEMİ TÜRLERİKontrol ettikleri bilgisayar türlerine ve destekledikleri uygulama türlerine göre işletim sistemleri genel olarakdört gruba ayrılır:1. Gerçek zamanlı işletim sistemleri2. Tek kullanıcı-tek görev işletim sistemi3. Tek kullanıcı-çoklu görev işletim sistemi4. Çoklu kullanıcı işletim sistemleri1.Gerçek Zamanlı İşletim SistemleriBu işletim sistemi türü, genel olarak endüstride ve büyük işletmelerde bilgisayarları ve bilgisayarlara bağlısistemleri kontrol etmek amacıyla kullanılır.Bu tür bir işletim sisteminde kullanıcı arayüzü kapasitesi oldukça sınırlıdır. İşlemlerin her defasında aynıbiçimde ve standartta yapılmasını sağlar.Aksi takdirde hatalı üretim ortaya çıkacaktır.Ürünlerin veya hizmetlerin aksamadan ve aynı kalitede üretilebilmesini sağlamak amacıyla, farklı ve karmaşıkkaynaklar eşgüdümlü olarak yönetilerek bu işlemlerin devamlılığını sağlar.2.Tek Kullanıcı-Tek Görev İşletim Sistemleri:Bu işletim türünü kullanan bilgisayar sistemi, tek bir kullanıcının her defasında tek bir işlemigerçekleştirmesini olanaklı kılar. Diğer işletim sistemi türlerine göre daha az karmaşık işlemlerin yapılmasındakullanılan bilgisayarları kontrol eder.Avuç-içi bilgisayarlar bunun en güzel örneğidir.3.Tek Kullanıcı-Çoklu Görev İşletim Sistemleri:En yaygın kullanılan işletim sistemi türüdür.Çoğumuzun kullandığı masaüstü veya dizüstü bilgisayarlarda bu işletim sistemi çalışır.Windows XP işletim sistemi bu türdendir.Tek kullanıcı-tek görev türünden farkı, kullanıcının aynı anda birden fazla işlemi gerçekleştirebilmesidir.Bu işletim sistemi sayesinde bilgisayarlarda aynı anda bir çok işlemi yapabiliriz.Örneğin kelime işlemci programla bir rapor yazarken, aynı sırada İnternette bir veriyi tarayabilir veya Sunumprogramı ile bir sunuyu da hazırlıyor olabiliriz4. Çoklu Kullanıcı İşletim Sistemleri:Farklı birçok kullanıcının, bilgisayar kaynaklarından aynı anda ve kesintisiz yararlanmasını sağlayan işletimsistemi türüdür.Unix gibi sistemler bu tür çoklu kullanıcı işletim sistemlerine örnek olarak verilebilir.Bu sayede, farklı işlemleri yapan pek çok kullanıcı, aynı sistemin kaynaklarını, gereksinimlerine görebirbirlerinden etkilenmeden kullanır.Çoklu kullanıcı işletim sistemi, farklı kullanıcı taleplerini kontrol eder, sıraya koyar ve farklı işlemlerin dengelibir şekilde yapılabilmesi için sistem kaynaklarını yönetir.
    • KONU 6: İŞLETİM SİSTEMLERİNİN GÖREVLERİ1.İşlem YönetimiBir programın işletimi sırasında birçok işlem yapılır. Modern işletim sistemleri aynı anda birçok işlemigerçekleştirebilirler. İşlemlerin gerçekleştirildiği merkezi işlem biriminin (CPU), belleğin tek ya da sınırlısayıda olduğunu düşünürsek birçok işlemin aynı anda yürütülmesi için işletim sistemi belli yöntemlerkullanır. İşlem yönetimini sağlayan işlem yöneticisi, çalıştırılmayı bekleyen bütün işlemleri bir sıraya sokarve belli bir anda hangi işlemin çalıştırılması gerektiğine karar verir. İşlemler, herhangi bir anda üçdurumdan birinde olabilir. • Hazır: İşlem, kullanıcı tarafından gönderilmiştir, ana belleğe yerleştirilmiştir. Ve hazır kuyruğunda çalıştırılmayı beklemektedir. • Çalışıyor: İşlemcinin o anda çalıştırdığı işlemin bulunduğu durumdur. • Bekliyor: İşlem, giriş-çıkış birimlerinin veri transferi yapmasını bekliyor durumdadır. Bu transfer biter bitmez, hazır durumuna geçer.Kilitlenme: Bekleme durumundaki görevlerin, hazır görev durumuna geçebilmek için bir diğerininsağlayacağı koşulu karşılıklı olarak beklemesidir.2.Bellek YönetimiAna Belleğin işlemler arasında paylaştırılması Ana Bellek Yönetimidir. Programların ve işlenen verilerin anabellekte yer alacakları konumlarının belirlenmesi, düzenlenmesi, izlenmesi, gerekli alanın sağlanması, bualanın dışına taşmaların denetlenmesi gibi işlevler bellek yönetimi kapsamındadır.Ana belleğin işlemler arasında paylaştırılmasına ana bellek yönetimi ya da bellek yönetimi, işletimsisteminin bu amaçla oluşturulan kesimine de bellek yöneticisi adı verilir. Bellekte tutulan bilgiler;komutlar/operatörler ve komutların uygulanacağı veriler olmak üzere ikiye ayrılır. Ana bellekte ayrıcaişletim sistemi bulunmakta ve bilgisayar kapanana kadar sürekli bellekte bulunmaktadır.3.Giriş/Çıkış Birimleri YönetimiBir bilgisayar sisteminde, bütün giriş, çıkış birimleri donanım açısından değişik özelliklere sahipolduğundan, her biri ayrı yazılıma gereksinim duyarlar. Bu yazılımlara aygıt sürücü adı verilir.Sisteme yeni bir giriş-çıkış birimi eklendiği zaman, eğer işletim sisteminde o bileşen (aygıt) için gerekliyazılım yoksa işletim sistemi o aygıtla iletişim kuramaz. Bu yüzden, birim için gerekli yazılımında sistemeeklenmesi gerekir. Örneğin, bilgisayara yeni bir CD yazıcı eklenmek isteniyorsa, ilgili aygıt için gerekli aygıtsürücü yazılımı da disket ya da CD’den bilgisayar kurulmalıdır. Aksi halde aygıt düzgün çalışmayacak ya dahiç çalışmayacaktır4.Kütük (Dosya ve Klasör) Yönetimiİşletim sisteminin bu bölümü, kullanıcıya en yakın bölümüdür. Kütük (dosya), bilgilerin içinde saklandığıbirimlerdir. Her işletim sistemi, kütüklere erişimi ve kullanımını sağlar. Kullanıcı, bu kütüklere erişebilmekiçin, 2.il bellekteki fiziksel yerini iz ve sektör olarak bilmek zorunda değildir, sadece kütüğün adını bilmesiyeterlidir. İşletim sistemi, bu adı alarak, bu kütüğün 2.il bellekteki fiziksel yerini bulur ve kullanıcıya sunar.Her işletim sisteminin kendine özgü kütük yapısı vardır. Ayrıca her işletim sistemi kütük ve dizinlerikendine özgü yöntemlerle ikincil belleklerde saklar. Örneğin DOS işletim sistemi, FAT 16 sisteminikullanırken, Windows 98 FAT 32 ve Win NT ise NTFS sistemini kullanmaktadır.