Bilgi cagında bilgi yönetimi
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Bilgi cagında bilgi yönetimi

on

  • 1,285 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,285
Views on SlideShare
1,285
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
42
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Bilgi cagında bilgi yönetimi Presentation Transcript

  • 1. Bilgi Çağında ı YöBilgi Yönetimi A. Nusret Güçlü nusretguclu@tns.com.tr guclu@ii.metu.edu.tr
  • 2. Amaç ve Kapsam Bilgi Yeni bilgi yönetimi esasları Bilgi yönetiminin önemi ve kullanımı Bilgi yönetiminde değişen teknolojiler Örnek uygulamalar Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 2/64
  • 3. Kaynakça Joseph M. Firestone Ph.D., Enterprise Information Portals and Knowledge Management, KMCI Press, 2002, ISBN: 0750674741 Mark W. McElroy, The New Knowledge Management - Complexity, Learning, and Sustainable Innovation, KMCI Press, 2002, ISBN: 0750676086 Hubert Saint-Onge, Debra Wallace Ph.D, Leveraging Communities of Practice for Strategic Advantage, 2002, ISBN: 075067458X Verna Allee, The Future of Knowledge - Increasing Prosperity through Value Networks, 2002, ISBN: 0750675918 Etienne Wenger, Richard McDermott, William M. Snyder, Cultivating Communities of Practice, Harvard Business School Press, 2002, ISBN: 1578513308 Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 3/64
  • 4. http://www.kmci.org http://www.dau.mil/http://www.macroinnovation.com http://trm.disa.mil/http://www.dkms.com/ http://www.acq.osd.mil/http://www.brint.com/km/http://www.rand.org http://www.afrl.af.mil/http://www.mitre.org http://www.airforce.com/http://www.worldbank.org/ks/links.html http://www.aro.army.mil/http://hbswk.hbs.edu/topic.jhtml?t=knowledge http://www.maxwell.af.mil/http://www.cio.com/research/knowledge/ http://www.carlisle.army.mil/http://firstgov.gov http://www.dcma.mil/http://www.access.gpo.gov http://www.defenselink.milhttp://www.km.gov http://www.dior.whs.mil/http://www.ogc.gov.uk http://www.doncio.navy.milhttp://www.virtualteams.com http://www.don-imit.navy.mil/http://www.ejkm.com/ http://www.dsc.osd.mil/http://www.eknowledgecenter.com/ http://www.dtic.mil/jointvisionhttp://www.epp.cmu.edu/19-601/ http://www.navylearning.navy.mil/http://www.gkec.org/ http://www.ndu.edu/http://www.icasit.org/km/index.htm http://www.onr.navy.mil/http://www.infowar.com.au/http://www.km.org/ http://www.peo-it.navy.mil/http://www.kmcertification.org/ http://www.unsw.adfa.edu.au/o_redirect.htmlhttp://www.kmstandards.org/ https://ca.dtic.mil/http://www.kmuniversity.org/ https://wwwa.nko.navy.mil/portal/index.jhtmlhttp://www.krm.com/growth1/http://www.kwork.org/http://csrc.nist.gov/http://www.knowledgeboard.comhttp://www.bilgitoplumu.gov.tr
  • 5. Dünya Değişiyor... MEVCUT MEVCUT GELECEK GELECEK Kararlı Esnek Öğrenilen Öğrenen Belirgin teknoloji Görünmez teknoloji Varlık Sanal Aktivite Performans Teknolojiyi destekleyen insan nsanı destekleyen teknoloji Dikey “silo” yaklaşımı Yatay entegrasyon Krizlerle yönlendirilen Strateji temelinde yönlendirilen Hesaplama letişim Donanım ağırlıklı Müşteri odaklılık Yerel Global Malumat kaosu Bilgi merkezli Kontrol Noktasal yetkilendirme Standardizasyon Açık standartlar zole çözümler Birlikte çalışabilirlik Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 6/64
  • 6. Liderlik Yönetişim BecerilerDünya Nereye Gidiyor ? Teknoloji NetG Dijital esperanto Yeni Dünya Düzeni Değer Network Centric Warfare CoP lgi/Pratik Toplulukları Bilgi Yönetimi Gerçek zamanlı kurum 1:1 Etkileşim şlembilgiler “Ben de!” nternet her şeydir ! Bir kez yaptık mı, tamam Müşteri etkileşimi Rüya zamanı : ne versek alırlar (müşteri/vatandaş) Broşür site Webification 1995 1996 1997 1998 2000 Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 7/64
  • 7. Business Week Araştırması Yöneticileri 2/3’ü iş kararlarını “hissiyat” ile veriyor Kötü kararların %77’si, yöneticilerin doğru bilgiye erişememesinden Önemli iş kararları vermek bu karmaşık ortamda daha da zor Bilgiyi arayıp bulmak iş verimliliğini doğrudan etkiliyor Kaynak: Business Week Research Services 2004, Avrupa ve ABD’de 650 yönetici Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 8/64
  • 8. Bilgi Yönetimi 2005100%80% Kurumsal Bilgi nsanların beyninde60% Yapısal Olmayan40% Yapısal Bütçenin %80’i (Meta Group, 2004)20% 0% Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 9/64
  • 9. Homo Sapiens = “knowing human” Öyle bir zaman gelir ki, bir kapı açılır ve gelecek içeri girer. Davranışlarımız ve geliştirdiğimiz stratejilerle gelecek tarafından belirlenmek ve oradan oraya savrulmak yerine, geleceği şekillendirebiliriz. W. Perry ... bütün savaşlarda dövüşmek ve fetihlerde bulunmak, büyük bir üstünlük değildir. Asıl üstünlük; düşmanın direncini muharebe yapmadan kırmaktır. So it is said that if you know others and know yourself, you will not be imperiled in a hundred battles; if you do not know others but know yourself, you win one and lose one; if you do not know others and do not know yourself, you will be imperiled in every single battle. Sun Tzu "What is the word for knowledge in your Aboriginal language?" "We dont have a word for it. Our land is our knowledge, we walk on the knowledge, we dwell in the knowledge, we live in our thesaurus, we walk in our Bible every day of our lives. Everything is knowledge. We dont need a word for knowledge, I guess. Maybe thats why." Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 10/64
  • 10. Veri, Malumat/Enformasyon, Bilgi Veri Malumat Bilgi Gözlem lgili ve amaca Beynimizdeki değerli yönelik veri malumat •Kolayca •Birimler •Yapılandırması zor yapılandırılabilir •Anlamda ortak kabul •Bilgisayarlarda •Bilgisayarlarda • nsan yakalaması zor depolanabilir • letişimde kayıp •Kişisel •Sayılabilir/ölçülebilir •Transfer etmesi zor •Transfer edilebilir •Çoğunlukla elle tutulamaz Daha fazla insan katkısı Daha değerli ^10 Uygulamaya daha yakın Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 11/64
  • 11. ABD : “Güç…Varlık…Bilgi”Bilgi Çağında Hakimiyet Power Projection Konsept Forward Knowledge Araçlar Presence Superiority Battlespace Battlespace Battlespace Çıktılar Control Attack Sustainment Regional Deterrence Timely Crisis Warfighting Sonuçlar Stability Response and Winning Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 12/64
  • 12. Akıllı Malumat Erişimi Yapısal olmayan kaynaklarYapısalveritabanları Yarı yapısal haberler web belgeler- Bilinen terörist gruplar Akıllı Bilgi şleme- hükümetler (Erişim, Bulma,- Biyolojik ajanlar -“world fact book” Özetleme, Gösterme) -Manuel oluşturulmuş taksonomi Soru X bir terörist grubun üyesi mi ? Kullanıcı Cevap Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 13/64
  • 13. Teknoloji, Malumatın BilgiyeDönüşümünü Destekler Data Mining Navigasyon ve arama Malumat arasındaki ilişkilerin otomatik analizi : sentez Veri yumakları arasındaki etkileşimden sonuca varma : inference engine Eksik veri, belirsizlik ve kararsızlık durumlarında yorum yapabilen akıllı uygulamalar Karmaşık bilginin gösterimi ve kullanıcıya sunumu Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 14/64
  • 14. DilbertBilgi Yönetimi: ş stratejilerini desteklemek amacıyla daha iyi karar verme, hareket vesonuç elde etmek gerektiğinde doğru, güncel ve tam bilginin üretimi, yakalanması,aktarımı ve erişim Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 15/64
  • 15. Savunma ve stihbaratta Bilgi Kullanımı Horizontal Fusion KMINCE, ABD KM Portal (Department of Defence) National Ground Intelligence Center, ABD Global Intelligence Portal environment (analizden eyleme) SPAWAR – ABD Donanma Space & Naval Warfare Systems Command JWAC – Joint Warfare Analysis Center KM Intranet (modelleme ve analiz) EADS Intranet “M on Air“ Marconi Danışmanlar için bilgi paylaşım ortamı Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 16/64
  • 16. stihbarat XML DB XML DB Audio DB Audio DB URL URL Analitik paket Video DB Video DB Analitik paket Yönetici özeti Yönetici özeti Görüntü DB Görüntü DB Analiz Analiz Analiz Model ve simülasyon Model ve simülasyon Ek malumat Ek malumat Parametrik DB Parametrik DB URL URL Referanslar Referanslar Referanslar Animasyon DB Animasyon DB Veri ambarından dinamik olarak oluşturma Veri ambarından dinamik olarak oluşturma Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 17/64
  • 17. stihbarat ş Zekası ş Zekası Özet Analiz Analiz Referans Referans Analitik Paket Analitik Paket Bilgi Bankası Bilgi BankasıMultimedya DBMultimedya DB Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 18/64
  • 18. Horizontal Fusion Pentagon Bilgi silolarının ortadan kaldırılması BLTS Savaşta gerekli bilimsel, teknik ve askeri KMINCE DIA istihbaratın temini Gerçek zamanlı ortak çalışma – VoIP, chat, Analysis State video, beyaz tahta Collateral Space Dept. Conclusion Pratik Toplulukları için çalışma ortamı TLRPDA Access Rol temelli erişim kontrolü, bilgi paylaşımı Sunucuların sanal federasyonu Decision Makers Reviewer • nternet ortamında bakım maliyeti ilk yatırımın 5-7 katı -- Gartner Group • nternet’te ortalama sorgu 1 sözcük -- ISMC •Bilgiyi bulmak için kişi başına harcanan ortalama süre yılda 150 saat -- Hemphill & Associates •NGIC benzeri Web siteleri için 10-20 görevli ve yıllık $3-5M gerekli! -- Gartner Group Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 19/64
  • 19. Bilgi Yönetim Ortamı Çeşitleri Intranet/Ekstranet/Internet Birlikte Çalışma Ağı Kurumsal çerik, Belge Yönetimi, Kurumsal Bilgi Arayıp Bulma eÖğrenme Yönetimi Kurumsal Bilgi Portali, Devlet eKapı, Yerel Yönetim Portali şakış, eKayıt Yönetimi, Arşiv ..... Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 20/64
  • 20. Kamuda Bilgi Yönetimi Tarım Bilgi Sistemi Sağlık Bilgi Sistemi Politika ve Standartlar B LG YÖNET M Eğitim Bilgi SistemiStratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi Adalet Bilgi Sistemi Sanayi ve Ticaret Bilgi Sistemi Yerel Yönetim Bilgi Sistemi Sosyal Güvenlik Bilgi Sistemi Savunma Bilgi Sistemi21/64
  • 21. Savunma Bilgi Sistemi Lojistik Bilgi Sistemi Ulusal Güvenlik Politika ve Standartları Manevra Bilgi Sistemi B LG YÖNET M Eğitim Bilgi SistemiStratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi stihbarat Bilgi Sistemi ... Bilgi Sistemi ... Bilgi Sistemi ... Bilgi Sistemi Sağlık Bilgi Sistemi22/64
  • 22. Bilgi YönetimiBir kurumun hedeflerine ulaşmasını sağlayacak bilginin1. elde edilmesini,2. üretilmesini/yaratılmasını,3. paylaşılmasını ve4. eyleme dönüştürülebilmesinisağlayacak1. stratejiler,2. iş süreçleri ve3. teknolojiler Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 23/64
  • 23. Bilgi Yönetimi ve Karar Verme r ı m la ti yon ne ksi Yö o n Kontrol: Yönetimsel, Operasyonel F Planlama: stratejik, forecast Karar Verme letişim Bilgi Üretimi (şu Bilgi Gönderme an, istenen, / Alma beklenen) Organize etme Eşgüdüm mesajlaşma, Komuta etme DL Bilgi Yönetimi Elde etme, Depolama, Anımsama, Kullanma, Türetme, Dağıtma Karar verme = bir davranış biçimine taahhüt Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 24/64
  • 24. Etkili Karar Verme Uzmanlara erişebiliyorum Eğitim aldım Karar Ekip Verici Bilgi Gerekli bilgiye hızlı bir şekilde ulaşabiliyorum Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 25/64
  • 25. Bilgi Yönetimi:Yeni bir ürünpazarlamayöntemi mi ?
  • 26. Bilgi Yaşam DöngüsüBazı GerçeklerMükemmel malumat mükemmel kararlar demekdeğildir.Davranışlar yalnızca teknoloji ile değişmez.Varsayım : değerli bilgi mevcuttur !Klasik yaklaşım Bilgi Yönetiminin amacı bilgi üretimini geliştirmek değildir Mevcut bilginin uygulamaya (pratiğe) aktarılabilmesidir kinci Nesil Bilgi Yönetimi; Odak : Bilgi Üretimi Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 27/64
  • 27. Bilgi Yaşam Döngüsükinci Nesil Bilgi Yönetimi DB B Bireysel ve Grup Yayım Öğrenme DB YB B Arama Bilgi Bilgi ddiası KB ddiası KB Formülasyonu Geçerleme YB Öğretme Malumat NB B Elde Etme Paylaşma NB Harici Olaylar Geribildirim ş Süreci Ortamı (problemlerin DKBB taşıyıcıları DKBB belirlenmesi Etkileşen Ajanların Ajanlar (kişiler, gruplar) Nesnesel Bilgi dahil) ş Süreci Davranışları Nesneler (Belge, BT) Öznesel Bilgi KB Kodlanmış Bilgi ddiası DB B Doğrulanmış Bilgi ddiası Bilgisi Bilgi Süreci DB Doğrulanmış Bilgi ddiası YB B Yalanlanmış Bilgi ddiası Bilgisi YB Yalanlanmış Bilgi ddiası NB B Netleşmemiş Bilgi ddiası Bilgisi Bilgi Kümesi NB Netleşmemiş Bilgi ddiası DKBB Dağıtık Kurumsal Bilgi Bankası KB Kurumsal Bilgi Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 28/64
  • 28. Bilgi Entegrasyonu. Yeni bilgi iddialarının işletim ortamına Bilgi Üretimi. alınması, eskilerinin devre dışı bırakılması. Bilgi iletimi + Kurumsal öğrenme. öğretme + bilgi paylaşımı + diğer sosyal aktiviteler. Kurumsal öğrenme. Çalışanlara daha önce üretilmiş kurumsal bilginin algılatılması, Birey etkileşimi + bilgi denenmiş ve belirli geçerlilik seviyesindeki DKBB’de kayıtlı iddiası formülasyonu + bilgi iddialarının iletilmesi. Bilginin iletimi ve entegrasyonu. geçerleme sonucu yeni bilgi üretimi DB B Bireysel ve Grup Yayım Öğrenme DB YB B Arama Bilgi Bilgi ddiası KB ddiası KB Formülasyonu Geçerleme YB Öğretme Malumat NB B Elde Etme Paylaşma NB Harici Olaylar Geribildirim ş Süreci Ortamı (problemlerin DKBB taşıyıcıları DKBB belirlenmesi Etkileşen Ajanların Ajanlar (kişiler, gruplar) Nesnesel Bilgi dahil) ş Süreci Davranışları Nesneler (Belge, BT) Öznesel BilgiGeribildirim. Kurumsal öğrenmeaktivitelerinin sonuçlarıyla ilgili malumatıngelecek eylemler için referans olarakBilgi Üretimi fazına girdi sağlaması.
  • 29. Bireysel ve Grup Öğrenme. Birey Bilgi Geçerleme. Bilgi etkileşimi + geçerleme + bireysel/grup iddialarının kurumsal bilgisi oluşturma kriterler temelinde değerlerinin, doğruluğunun ve geçerliliğin belirlenmesi Bilgi ddiası Formülasyonu. Yeni kurumsal DB B bilginin iddia Bireysel ve Yayım olarak ortaya Grup Öğrenme DB konması YB B Arama Bilgi Bilgi ddiası KB ddiası KB Formülasyonu Geçerleme YB ÖğretmeMalumatElde Etme. Malumat NB BKurum dışı Elde Etme Paylaşmaoluşturulan NBbilgiiddialarınınveya Harici Olaylarmalumatınelde edilmesi Geribildirim ş Süreci Ortamı (problemlerin belirlenmesi Etkileşen Ajanların Kodlanmış Bilgi ddiası. Birey veya grup seviyesinde DKBB taşıyıcıları DKBB dahil) Ajanlar (kişiler, gruplar) Nesnesel Bilgi seviyede geçerlenmiş olduğu düşünülen ancak kurumsal ş Süreci Davranışları Nesneler (Belge, BT) Öznesel Bilgi geçerlenmemiş potansiyel bilginin kodlanmış ifadesi. Bilgi iddiaları hiyerarşik kural ağının ögeleridir. Geçerlendiğinde kurumsal veya ajan davranışlarının temeli haline gelir.
  • 30. Kurumsal Bilgi. Doğrulanmış Bilgi ddiası. Kurum tarafından sahip Kurumsal geçerleme kriterlerini olunan ve karmaşık bilgi karşılayan bilgi iddiası. Doğruluk. ve bilgi kümeleri ağı. Deklaratif ve prosedürel Yalanlanmış Bilgi ddiası. Kurumsal kurallar. geçerlik kriterlerini karşılamayan kodlanmış bilgi iddiaları. Kurumsal hatalar, bilinen yanlışlar. DB B Bireysel ve Yayım Grup Öğrenme DB YB B Arama Bilgi Bilgi ddiası KB ddiası KB Formülasyonu Geçerleme YB Öğretme Malumat NB B Elde Etme Paylaşma NBNetleşmemiş Bilgi ddiaları.Doğrulanmamış ancak aynı zamandahenüz yalanlanmamış; üzerinde daha Harici Olaylarfazla çalışılması gereken kodlanmış Geribildirimbilgi iddiaları. Bilgi ş Süreci Ortamı ddiası Bilgisi (Meta Bilgi) (problemlerin belirlenmesi Doğrulanmış Bilgi ddiası Bilgisi.DKBB koşullar, DKBB taşıyıcıları Hangi Etkileşen Ajanların dahil) Ajanlar (kişiler, süresi, ... geçerlilik gruplar) Nesnesel Bilgi ş Süreci Davranışları Nesneler (Belge, BT) Bilgi ddiası Bilgisi. Neden, hangi koşullar Yalanlanmış Öznesel Bilgi altında, ... Netleşmemiş Bilgi ddiası Bilgisi. Hangi koşullar altında test edildi, ne gibi sonuçlara ulaşıldı, ...
  • 31. Bilgi Taşıyıcıları DKBB ögeleri : ajanlar ve nesneler nanışlar (bireysel, ekip, grup, topluluk, departman, bölüm, ...) : öznesel Dilsel ifadeler (konuşma kaydı, rapor, belge, mikrofilm, disk, video, teyp, kitap, makale, seminer notu, müzik, ...) : nesnesel (bilgi iddiaları) Başlangıç : ş sürecinde problemlerin algılanması (mevcut durumdan hedeflenen duruma nasıl geçeriz ?) Bitiş : Geçerlenmiş yeni bilgi iddiası ve inanışların DKBB’ye taşıyıcılar kanalıyla aktarılması Bilgi kullanımı (iş yap, yaparken öğren, yeni problemler, çözüm bul/öner) Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 32/64
  • 32. Bilgi ve Süreç DB B Bireysel veBilgi Grup Öğrenme DB YayımSüreçleri YB B Arama Bilgi Bilgi ddiası KB ddiası KB Formülasyonu Geçerleme YB Öğretme Malumat NB B Elde Etme Paylaşma NB Harici Olaylar ş Geribildirim ş Süreci Ortamı (problemlerinSüreçleri belirlenmesi dahil) Etkileşen Ajanların DKBB taşıyıcıları Ajanlar (kişiler, gruplar) DKBB ş Süreci Davranışları Nesnesel Bilgi Nesneler (Belge, BT) Öznesel Bilgi Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 33/64
  • 33. ş Süreci Ortamı Bilgi Kullanımı ş süreçleri pratikteki ortak Harici Olaylar bilgiyi yansıtır ş Süreci Ortamı Dahili Olaylar DKBB taşıyıcıları Etkileşen Ajanların Ajanlar (kişiler, gruplar) ş Süreci Davranışları Nesneler (Belge, BT) ş ortamında sürekli dahili ve Kurumsal Bilgiharici olaylara maruz kalırız. Ajanlar ve nesneler içindeKurumlar buna tepki saklıdırgöstererek ve uyumsağlayarak cevap verir.Bunun için de ortak bilgiyikullanır. Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 34/64
  • 34. Bilgi Kullanımı Bilgi Yönetimi Bilgi şleme/ Bilgi şleme Süreci OrtamıBilgi işleme hem Bilgi Üretiminihem de Bilgi Entegrasyonunu içerir. Bilgi Sonuçları Stratejiler Kurumsal modeller Operasyon Süreçler ş Süreci Yönetimi Politikalar Prosedürler Beceriler ş Süreci Ortamı ş Süreci Süreç Sonuçları Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 35/64
  • 35. Örnekler Prosedürlere uyulması ( ) Yeni operasyon kural ve prosedürlerin geliştirilmesi (B) Ekip elemanlarıyla birlikte çalışma ( ) Arkadaşlara ve uzmanlara danışma (B) Pratik toplulukları (B) ş stratejilerinin uygulanması ( ) Strateji geliştirme görev gücünde çalışma (B) Eğitim programlarına katılım (B) Araştırma (B) ArGe (B) Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 36/64
  • 36. kinci Nesil Bilgi YönetimiTedarik - Talep DB B Bireysel ve TALEP TEDAR K Yayım Grup Öğrenme DB Kurumsal Öğrenme Kurumsal Davranış YB B Arama Bilgi Bilgi ddiası KB ddiası KB Formülasyonu Geçerleme YB Öğretme Malumat NB B Elde Etme Paylaşma NB Harici Olaylar Geribildirim (problemlerin Bilgi Kullanımı Ortamı ş Süreci belirlenmesi DKBB taşıyıcıları DKBB Etkileşen Ajanların dahil) Ajanlar (kişiler, gruplar) Nesnesel Bilgi ş Süreci Davranışları Nesneler (Belge, BT) Öznesel Bilgi Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 37/64
  • 37. Bilgi Yönetimi Yansımaları ProgramPolitika TALEP TEDAR K • Bireysel öğrenme • Grup öğrenme • Eğitim programları • Yaratıcılık ve entellektüel • Pratik TopluluklarıSOSYAL sermaye yönetimi • Bilgi yakalama • Üretimde KAIZEN • Senaryo kurgulama( nsanlar ve • Düşünce kuruluşları (think • Kültürel çalışmalar thank) • Operasyon yönetimisüreçler) • Yönetim Planlama • Bilgi Portali • Malumat Portalleri • Yaratıcılık yönetim araçları • IntranetTEKNOLOJ • Groupware • Malumat Yönetimi(BT) - Birlikte çalışma uygulamaları • Ürün/üretim yönetimi - Sanal Ekip araçları • çerik yönetimi - E-mail • Görüntü işleme • Tartışma grupları • Groupware Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 38/64
  • 38. Eski ve Yeni Bilgi YönetimiUzunca bir geçmiş (Osmanlı tapu sistemi) Bilgi mevcuttur; önemli olan yakala, kodla, paylaş (teknoloji temelli); önemli olan doğru bilgiyi doğru kişiye doğru zamanda iletmektir Meta-iddiaların yönetilmesi Bilgi süreci üst düzey yönetim tarafından kontrol edilmelidir Bilgi işleme yönetilemez sosyal bir süreçtir Yönetimin bilgisi asıldır, eleştirilemez Yönetim de hata yapabilir, dolayısı ile eleştirilebilir En iyi pratikler DB oluşturulması Kötü deneyimler ve hatalar DB Bilgi paylaşımı ve entegrasyonunun önceliklendirilmesi Bilgi üretimine odaklanma Çalışanlar kurum tarafından düzenlenen eğitim programları işle öğrenir Çalışanlar kurum tarafından finanse edilen ancak birey tarafından yönlendirilen eğitim programları ile öğrenir şveren entellektüel varlığın sahibidir Entellektüel varlık kurum ve çalışanın ortak malıdır Yönetim uygun gördüğü personel ve kurumsal kaynakları dilediği gibi kullanır (nihai karar) Yönetim uygun gördüğü personel ve kurumsal kaynakları dilediği gibi kullanır (nihai karar)3M’de çalışanlar çalışma süresince ortalama %15 zamanı yeni ürünleri hayal ederek geçirirler. Bu şekildegeliştirilen ürünlerin yıllık ciroya katkısı %40’tır. Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 39/64
  • 39. Yeni BY: 10 Temel Prensip1. Öğrenme ve yaratıcılık sosyal bir süreçtir, yönetsel bir süreç değildir2. Kurumsal öğrenme ve yaratıcılık problemlerin algılanması ile tetiklenir3. Değerli kurumsal bilgi yoktan var olmaz, bilgiyi insanlar yaratır4. Kurumsal öğrenme ve yaratıcılık genelde bireysel olarak organize edilir, bir çeşit sosyal sermayedir5. Bilgi Yönetimi, bilgi üretimi, entegrasyonu ve kullanımını geliştirmeye yönelik yönetim disiplinidir6. Bilgi Yönetimi bir teknoloji uygulaması değildir, BY teknolojiyi bilgi işleme amacıyla kullanabilir7. BY, bilgi işleme sonuçları üzerine doğrudan, iş sonuçları üzerine dolaylı etkide bulunur8. BY, kurumsal öğrenme, yaratıcılık, problem algılama ve çözme yeteneklerini geliştirir9. Değer, geçerlilik ve bağlam yoksa, bu BY değildir10. ş stratejisi BY stratejisine bağlıdır; iş stratejisi bilgi işlemenin bir ürünüdür, BY stratejinin uygulanması için bir araç değildir, BY > Bilgi şleme > Strateji Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 40/64
  • 40. ABD Donanmasında Bilgi Yönetim Çerçevesi ÇER K Bağlam Bağ SÜREÇ REÇ Değer Değ Tanımlama Tanı lgi Yakalama TEKNOLOJ Kredibilite Kategorizasyon Olası kılıcı Olası Geçerlilik Geç Derleme Kolaylaştıran Kolaylaş Uzmanlık Uzmanlı Vazgeçme Vazgeç Güç veren Eşleştirme leş Yaratıcılığı Yaratı Analiz ön plana çıkaran Yaygınlaştırma Yaygı nlaş Sunum ÖĞRENME Yaratma Stratejik düşünme dü KÜLTÜR LTÜ Deneme yanılma yanı Taahhüt Taahhü Senaryo kurma Paylaşım Paylaşım Geri bildirim Değişim Değ Karar verme lişki kurma lişAlex Bennet Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 41/64DON DCIO11/05/99 v. 6
  • 41. nsan Sermayesi Sosyal Sermaye Kurumsal Sermaye Bilgi Yönetimi nsan Sermayesi Sosyal Sermaye Kurumsal SermayeOlas ı k ılıc ıOlası Veri Malumat Yönetimi Yö Başarılar lişkiler liş Malumat Alınan dersler Eşleştirme Olas ı k ılıc ı Teknoloji yaratıcılık Olası BT Beceriler Beceriler Bağlanabilme Bağlanabilme Yazılım Yazılım Kapasite Kapasite Donanım DonanımOlas ı k ılıc ı AltyapıOlası Teşvikler Teşvikler Eğitim IP IP Fiziksel erişim Fiziksel erişim Eğitim Öğretim Transfer Transfer Öğretim Alex Bennet DON DCIO 11/11/99 v. 2
  • 42. Bilgi Yönetimi SüreçlerStrateji ile Başlar Verimlilik Etkinlik Girdi Çıktı ş Stratejisi şi şim y ön Uygulama ve operasyon eli le planları nd lg irm sa e um • ş süreçleri, • Değer katma r en iyi pratikler Ku • Çevresel etkiler • Beceriler nsanlar Süreçler Teknoloji Altyapı Yönetimi ve Bakım L DERL K ORGAN ZASYON TEKNOLOJ ÖĞRENME Baldanza, 1999
  • 43. Vizyon, Strateji Vizyon Amaç Hedef Strateji Bilgi Sistem Politikalar Organizasyon INFO.-IT Operasyonel Mimari Yönetim Kalite ş Geliştirme Kurallar ve Güvenlik stemci Planlar Altyapı Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 44/64
  • 44. Stratejik Planlama Piramidi Politikalar Regülasyon Üst Düzey kişileri ve Politikaların uygulama kurumsal karar verme düzeyine yansıması prosesini yönlendiren Vizyon r la planlanmış iş yapma ka biçimi Niceliksel l iti r Po la Hedefler onYönetici Bakışı sy laNiceliksel hedefleri gükoyarak vizyonun tutarlı Stratejiler Rebir şekilde aşağıkatmanlara iletilmesi Çalışanların Bakışı Regülasyonların niceliksel hedefleri nasıl etkilediğini anlamak Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 45/64
  • 45. Uluslararası Yaklaşımlar Kurumsal stratejiler ve hedefler CobIT ITIL BT Süreçleri BT Kaynakları Change APQC RfC Management Bilgi AS 5037 ACT PLAN European KM Framework Problem Configuration Release Management Management Management Olgunluk Modelleri ... CHECK DO evaluation implementation Incident Management Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 46/64
  • 46. Bilgi Yönetimi Olgunluk Modeli Birlikte Çalışma Seviyesi Hedef: Kurum, iş hedeflerine ulaşmak için Seviyeler Paylaşılan gereken adımları Optimize amaç atmasını sağlayan Stratejik işbirlikleri bilgiyi üretiyor, elde ediyor, paylaşıyor ve koruyor. Süreç yönetimi Paylaşılan uygulamalar Beyaz tahta, ... Başarısız bireysel Yönetilen Ortak iş Paylaşılan hedefler çabalar Ortak hedef üretimi Çapraz ekipler Koordinasyon Tanımlı Karar Destek Paylaşılan planlar Grup toplantıları Paylaşılan malumat Shared Information Tekrarlanır Farkındalık AwarenessToplantı, sunum,konferans, eğitim Başlangıç Ajanda, takvim EK P B REY E-mail, chat, Web Elektronik takvim, yayım, abonelik, alarm, uzman bulma
  • 47. Bilgi Gösterimi – Meta Veri Taksonomi Ontoloji Semantik Web XML, ... Dublin Core Metamodel (ISO 15836:2003) ... Gösterim Veri : çerik Yapı : Markup Sunum : Stil Metadata Veri hakkındaki veri Bir kaynak hakkında yapısal enformasyon Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 48/64
  • 48. ???
  • 49. Birlikte Çalışabilirlik (eGIF) RehberiDPT - www.bilgitoplumu.gov.tr Bir sistemin ya da sürecin, ortak standartlar çerçevesinde bir diğer sistemin ya da sürecin bilgisini ve/veya işlevlerini kullanabilme yeteneği Teknik Organizasyonel Anlamsal Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 51/64
  • 50. Örnek 1: ABS - Bütçe Uzayı•Gider Bütçesi •Kurumsal Boyut •Fonksiyonel Boyut •Finans Boyutu •Ekonomik Boyut •Stratejik Planlama Boyutu Bütçe Büyüklüğü•Gelir Bütçesi -Ödenek / Limit •Gelirin Ekonomik Kodlaması -Harcama -Taahhüt•Kamu Finansmanı •Finansmanın Ekonomik Kodlaması•Stratejik Planlama •Vizyon •Hedef •Strateji •Program •Proje Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 52/64
  • 51. Örnek 2: Bitkilerde laç Kullanımı Zararlı INFORMLET Çizgili yaprak kurdu Özellikler Ruhsat: 4276, 30.12.2002 laç: STEWARD ® Firma: DUPONT USA Kullanım: Denenerek (12,5g/da da tavsiye) Bitki mısır Hastalık %30 indoxacarb laç Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 53/64
  • 52. Kurumsal Bilgi Yönetimi Uygulaması Bilgi Yönetimi Üst Yönetim Harcama Yetkilisi Ürün ArGe Lojistik Üretim ... ... Dağıtım Destek Tasarım nsan Kaynakları Yönetimi Bilişim Teknolojileri Yönetimi Finans Yönetimi Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 54/64
  • 53. Bilgi Çalışanı Teknolojileri Ortak Hedefler, Stratejiler, Standartlar Portal Pratik Toplulukları Karar Destek Sistemleri, Veri Ambarı, Veri Madenciliği, Modelleme ve Simülasyon ... Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 55/64
  • 54. Command 21 Knowledge Wall
  • 55. MB G
  • 56. Coğrafi Bilgi SistemleriÇok kaynaklı veri birleşimi Meteorolojiden www.geographynetwork.com’dan Gerçek zamanlı VMAP1 hava durumu Mahalli dosyadan kabartma harita RDBMS’den gerçek zamanlı Askeri işaretler MIL-STD 2525Bwww.geographynetwork.com’ dan hava meydanı bilgileri Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 59/64 (DAFIF)
  • 57. Analiz Görünürlük hesaplaması Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 60/64
  • 58. Gerçek Zamanlı Bilgi Günleme Rota çarpanlarını hesaplamak Internet üzerindenTahrip edilmiş hizmet Köprü Değişiklik kaydı CBS Server’ına CBS aktarım Veri Server Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 61/64
  • 59. Neresi Olabilir ? Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 62/64
  • 60. Son Söz - Alınan Dersler Bilgi Yönetimi’nden herkes farklı şeyler anlıyor. Bilgi yönetimini kurumsal hedef ve stratejiler doğrultusunda tanımlamak gerek. Bilgi Yönetim modelleri geliştir ve basit tut! “Satış” önemli. Tüm paydaşların desteği ve katkısı. Stratejiyi ilet, paylaş, pazarla ve kabul ettir. Bilişim işin içinde. Ürün ve hizmetlerin etkinliğini ölç. Periyodik anketler, yeni ve geliştirilmiş işlevler için pilot. Bilgi kişiler, gruplar ve topluluklar tarafından üretilir. Bilgi yönetimi insanları iletişim halinde tutmak ile çok ilgili. CoP oluştur ve teşvik et. Odağı kaybetmemek ve sürekli iyileştirme için başlangıçta olmasa bile bir ölçüm yapısı kurulmalı. COBIT, Balanced Score Card, Activity Based Costing... Stratek, 2005 - SATEM - Bilgi Yönetimi 63/64