հին եգիպտոս

1,536
-1

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,536
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
23
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

հին եգիպտոս

  1. 1.  Հին Եգիպտոսի պատմությունը տևում է մոտ 40 դարև իր մեջ ներառում է մինչ դինաստիական, այսինքննախնադարյան շրջանը, դինաստիական շրջանը(եգիպտական քաղաքակրթության հիմնականշրջանը, տևում է 27 դար) և հելլենական(Պտղոմեոսյանների և հռոմեական շրջանները):Սովորաբար եգիպտական քաղաքակրթության սկիզբըհամարում են մ.թ.ա. IV-րդ հազարամյակի կեսերը, իսկավարտը մ.թ. IV-րդ դարը, որին հաջորդում է արդենվաղ միջնադարյան բյուզանդական և ղպտիականշրջանները (մինչև VII-րդ դարը):
  2. 2.
  3. 3.
  4. 4. Ք.ա. IV հազարամյակի կեսերին Եգիպտոսի տարածքումձևավորվեցին 40-ից ավելի քաղաք-պետություններֈԺամանակի ընթացքում քաղաք-պետություններըմիավորվեցին կազմելով երկու թագավորություն`Հյուսիսային և Հարավայինֈ Միավորման համար պայքարնավարտվեց միայն Ք.ա. 4-րդ հազարամյակի վերջինֈ Մ.թ.ա.3100 թ. հարավի տիրակալ Մենեսը գրավեց Հյուսիսայինթագավորությունը` սկիզբ դնելով Եգիպտոսի միասնականթագավորությանըֈ Հին եգիպտացիները իրենց երկրիտիրակալին անվանում էին “փարավոն”։ Փարավոնիանձը աստվածացվում էր, նրա խոսքը օրենք էր բոլորհպատակների համար:
  5. 5.
  6. 6.  Եգիպտոսի միասնական պետության գոյությանառաջին փուլը անվանում ենք Հին թագավորությունֈԵրկրի միավորումը նպաստեց տնտեսությանվերելքինֈ Սկսեցին տարածվել բրոնզեգործիքները, որոնց կիրառության շնորհիվ հեշտանումէր հողի մշակումը և ավելի առատ բերք էր ստացվումֈՈռոգման ջրանցքների շնորհիվ նախկինում անմշակհողերը այժմ ոռոգվում էին Նեղոսի ջրերովֈ Աճում էրբնակչության թվաքանակը, բարելավվում էրմարդկանց ապրուստը:
  7. 7. Եգիպտոսի բնակչությունը զբաղվում էրերկրագործությամբ, անասնապահությամբ,արհեստներով, առևտրով և հարկեր էր վճարում պետությանըֈ Եգիպտոսում կարնաև ստրուկների խավ, որը բաղկացած էրռազմագերիներից և դատապարտվածհանցագործներիցֈ Եգիպտականբանակները պարբերական արշավանքներէին կատարում դեպի հյուսիս և դեպիհարավ գտնվող հարևան երկրները`Եգիպտոս բերելովռազմագերիներ, շինափայտ, պղինձ, անագ,ոսկի և այլ օգտակար հանածոներ:
  8. 8.
  9. 9. Հազարամյակների ընթացքում եգիպտացիները ստեղծեցինդաստիարակության ուսուցման և կրթության յուրահատուկհամակարգֈ Հին եգիպտացուն բնորոշ էրքչախոսությունը, աշխատասիրությունը, դիմացկունությունըֈՀետմահու կյանքի վերաբերյալ կրոնական պատկերացումներըստիպում էին հատուկ ուշադրություն հատկացնել երեխաներիուսուցմանն ու դաստիարակությանըֈ Զավակները ճիշտկատարելով իրենց ծնողների թաղման ծիսակատարություններըպետք է ծնողների համար հետմահու կյանք ապահովեինֈԶավակների բարոյական դաստիարակությունն իրականացվումէր բանավոր և գրավոր խրատական պատմությունների միջոցովֈԸնտանիքում կնոջ և տղամարդու միջև կարիրավահավասարություն, ահա ինչու տղաների և աղջիկներիուսուցմանն ու դաստիարակությանը հավասար ուշադրությունէր հատկացվում:
  10. 10.
  11. 11. Թե բարձր և թե ցածր խավերի համար բնորոշ էրմասնագիտության փոխանցումը հորից որդունֈ Դակատարվում էր երկարատև ուսուցման միջոցով, որիժամանակ կիրառվում էին նաև ֆիզիկականպատժամիջոցներֈ Քանի որ ուսուցման նպատակըերեխային տվյալ ընտանիքի ավանդականմասնագիտությանը պատրատելն էր, կրթության առաջինօղակը հանդիսանում էր ընտանեկան դպրոցըֈ Հայրըորդուն սովորեցնում էր իր մասնագիտությանհիմունքներըֈ Հետագայում նման ընտանեկանդպրոցներում վճարովի հիմունքներով տվյալմասնագիտությունը սովորում էին նաև այլ ծնողներիերեխաներ:
  12. 12.  Գրավոր լեզվի տարածումը և պետության կարիքներիհամար գրագետ մարդկանց աճող պահանջարկը առաջբերեց նաև գրագիտության դպրոցների առաջացմանպահանջֈ Պաշտոնյաներին և աստիճանավորների մոտծառայության մեջ էին մեծ թվով գրագիրներֈ Նրանցպարտականությունների շրջանակը լայն և բազմազան էրֈԳրագիրը պետք է կարողանար գրագետ և արագգրել, կարդալ արագագիր գրառումները և դասականհիերոգլիֆներով գրված տեքստերը, կազմել տեղանքիքարտեզ, կատարել մաթեմատիկական հաշվարկներհարկերի հավաքման, ծախսերի և եկամուտներիվերաբերյալ, կազմել պաշտոնականգրություններ, հրովարտակներ, տարեգրություններ:
  13. 13.  Գրագիր դառնալու արվեստին տիրապետում էինտարիների տքնաջան աշխատանքովֈ Գրել սովորումէին պապիրուսի վրա, եղեգնյա գրչով, մոխրիցպատրաստված սև թանաքովֈ Դպրոցականպապիրուսները լվացվում և բազմիցս անգամօգտագործվում էինֈ Պահպանվել են նմանգրառումներ` ուսուցչի կատարած ուղղումներով:
  14. 14. Հին Եգիպտոսում կարևոր տնտեսական և գիտա-կրթականդեր էին խաղում տաճարներըֈ Արքաները տաճարներինխոշոր կալվածքներ և հազարավոր ստրուկներ էիննվիրումֈ Տաճարներում կուտակված մթերքի պաշարներնօգտագործվում էին պետության կարիքների համարհասարակական աշխատանքներ կատարելիսգյուղացիներին մթերապահիկ հատկացնելու, ինչպես նաևտարերային աղետների դեպքում բնակչությանը օգնությունտրամադրելու համար Արքայական և տաճարական խոշորտնտեսություններում օգտագործում էին համայնականգյուղացիների աշխատանքը որպես պարհակֈ
  15. 15.
  16. 16. Նման աշխատանքները ղեկավարելու համարանհրաժեշտ էին գրագետ, կրթված մարդիկ, որոնքկարողանային հաշվարկել օրվա ընթացքումկատարված աշխատանքների ծավալը, ծախսվածմթերքների չափը և այլնֈ Նման գիտելիքներ կարելի էրստանալ հատուկ պետական-տաճարականդպրոցներում, որտեղ սովորում էին քրմերի ևաստիճանավորների երեխաներըֈԱյսպիսով, Եգիպտոսում կրթությունը պետականմենաշնորհ էր և հասանելի էր միայն հասարակությանվերնախավին:
  17. 17.  Բարձր պաշտոն զբաղեցնելու համար անհրաժեշտ էրսովորել տաճարային դպրոցումֈ Նման դպրոցները խիստմասնագիտացված էինֈ Կային դպրոցներ որտեղսովորեցնում էին կառավարելուարվեստը, ճարտարախոսություն, պատմությունֈ Որոշտաճարների դպրոցներում առավելապես սովորեցնում էինճշգրիտ գիտություններ`մաթեմատիկա, երկրաչափություն, աշխարհագրություն, աստղագիտությունֈ Առանձին դպրոցներում սովորեցնումէին օտար լեզուներ` նվաճված երկրներում աստիճանավորաշխատելու կամ հարևան երկրների հետ գրագրությունվարելու համար
  18. 18.
  19. 19.  Կային նաև առանձին դպրոցներ, որտեղ սովորեցնումէին բշկականգիտելիքներ, քիմիա, ֆիզիկա, դեղագործություն, անասնաբուժությունֈ Եգիպտացիները շատ հմուտ էինբժշկության մեջ և կարողանում էին բուժել տարբերներքին հիվանդություններ, կատարել բարդվիրահատություններֈ Ուսյալ և կրթված մարդիկհասարակության մեջ ավելի բարձր դիրք էինզբաղեցնում և ավելի հարուստ էին լինում:
  20. 20.

×