Your SlideShare is downloading. ×

Uitkomsten chez jacques 27 februari 2012

153

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
153
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. De Lokale Rekenkamer: nieuwbouw, verbouw of reparatie?Chez Jacques, 27 januari 2012Afgelopen vrijdag 27 januari 2012 kwamen griffiers en adviseurs van Necker van Naem bijelkaar tijdens onze Chez Jacques. De centrale vraag van de middag: kan de lokale rekenkamermet haar huidige werkwijze van blijvende meerwaarde zijn voor gemeenten of is een grondigeherinrichting nodig? De uitkomst: de meerderheid van de aanwezigen gelooft in eenoptimalisering van de huidige werkwijze, een aantal griffiers denkt dat het tijd is voor iets totaalanders.Is de lokale rekenkamer in crisis?In de uitnodiging voor de middag was Necker van Naem vooraf duidelijk geweest: ‘rekenkamers zijn incrisis. Ze vinden niet het benodigde draagvlak bij college en ambtelijke organisatie. En de raad is nietzoveel van de rekenkamer gaan houden dat zij er pal voor is gaan staan’.Tijdens de middag blijken de meningen verdeeld. Een aantal griffiers is positief: de lokale rekenkamerheeft zichzelf bewezen. Wat hen betreft leidt het werk van de lokale rekenkamer ertoe dat zowelcolleges als raden scherper en alerter zijn op de kwaliteit van beleidsvorming en beleidsuitvoering. Derekenkamer is er volgens hen in geslaagd ‘het denken in doelmatigheid en doeltreffendheid’ tevergroten. Daarmee voorziet zij in een behoefte, zowel bij raad als college.Andere aanwezigen zijn minder positief. Zij ervaren ‘gelatenheid’ bij raden over het functioneren vande rekenkamer. Gemeenteraden zouden het werk van de rekenkamer formeel gedogen, maar in hetdagelijkse raadswerk nauwelijks gebruiken. In hun ogen wordt er weinig met het onderzoek van derekenkamer gedaan, leiden onderzoeksresultaten nauwelijks tot zinvolle discussie en slagenrekenkamers er niet in om aan te sluiten bij de behoeften van de raad.De stelling dat de lokale rekenkamer in crisis is, wordt niet door iedereen gedeeld. Wel is eengrote meerderheid van de aanwezige griffiers van mening dat er voldoende ruimte is voorverbetering of optimalisatie.Onderstroom en bovenstroomTijdens de bijeenkomst verwijst Roel Freeke naar de eerder door Mark van Twist geïntroduceerdebegrippen bovenstroom en onderstroom. De bovenstroom staat voor de behoefte (voornamelijk bij deraad en bij de burger) om te komen tot publieke verantwoording over de behaalde prestaties.Onderzoek moet daarbij primair bijdragen aan transparantie van lokaal bestuur. De onderstroom staatvoor de behoefte (voornamelijk van college en ambtelijke organisatie) om alleen onderzoek te doendat direct van meerwaarde is voor de dagelijkse praktijk van de gemeentelijke organisatie. Daarbijgeldt: niet stapelen van controle op controle.Volgens Freeke is de uitdaging onderzoek te doen dat zowel voorziet in de behoefte van debovenstroom als in de behoefte van de onderstroom. Zijns inziens zijn lokale rekenkamers hier deafgelopen jaren in veel gevallen onvoldoende in geslaagd. Verbouw (of zelfs nieuwbouw) is nodig omdeze brug tussen de bovenstroom en de onderstroom alsnog te kunnen slaan.
  • 2. Verbouw of nieuwbouw?De vraag blijft dus; verbouw of nieuwbouw? Tijdens de middag lijkt de meerderheid van de griffiers teopteren voor verbouw van de rekenkamer: de huidige werkwijze behouden en optimaliseren. Dezeoptimalisaties houden in dat de rekenkamer: / niet alleen kiest voor evaluatie, maar ook proactief meedenkt en adviseert; / de procedures (bijv. van ambtelijk en bestuurlijk wederhoor) kan verkorten; / meer moet inzetten op persoonlijk contact en samenwerking (benaderbaar zijn); / raadsleden intensiever kan betrekken, bijvoorbeeld lidmaatschap van de rekenkamer; / meer focus zou kunnen leggen op het bereik van maatschappelijke effecten.De optie nieuwbouw is voor andere aanwezigen een betere keuze: de rekenkamerfunctie geheelanders inrichten. Ter inspiratie geven de adviseurs van Necker van Naem enkele suggesties voor hoedeze nieuwbouw eruit zou kunnen zien (zie daarvoor de bijlage).Voor niemand is sloop van de lokale rekenkamer een optie: de rekenkamer kan en mag een functieblijven vervullen in het verkleinen van het verschil tussen bovenstroom en onderstroom.Tips voor collega-griffiersDe aanwezige griffiers komen met de volgende vijf gouden tips voor hun collega-griffiers die (opnieuw)voor de opgave staan tot een goede invulling van de rekenkamer(functie) te komen:1 Probeer niet opnieuw het wiel uit te vinden, maar profiteer van de ervaringen van collega’s.2 Durf een duidelijke keuze te maken en overtuig de raad dat deze de juiste is.3 Zorg voor cultuurdragers in de gemeente die achter de ingeslagen weg gaan staan.4 Overweeg de rol van de burger in de inrichting van de rekenkamerfunctie.5 Kopieer geen modellen uit andere gemeenten, maar ga uit van de eigen context.
  • 3. Bijlage: welke mogelijkheden voor nieuwbouw zijn er?1 Model Vallei & Eem Het waterschap Vallei & Eem heeft ervoor gekozen om geen rekenkamer in te richten, maar een bestuurlijke begeleidingsgroep voor doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek. In deze begeleidingsgroep hebben zowel vertegenwoordigers vanuit het Dagelijks Bestuur (DB) als vanuit het Algemeen Bestuur (AB) zitting. Gezamenlijk bepalen zij de te onderzoeken onderwerpen, de wijze van uitvoering (selectie van onderzoeksbureaus) en de inhoud van de conclusies en aanbevelingen. Voordeel van dit model is dat draagvlak ontstaat voor het onderzoek bij zowel het AB als het DB. Voor gemeentelijke rekenkamers zou een dergelijk model betekenen dat de begeleidingsgroep bestaat uit leden van het college en leden van de raad, waardoor er een gezamenlijk onderzoek ontstaat.2 Burgeraudit Een burgeraudit houdt in dat burgers worden uitgenodigd om een audit uit te voeren naar de kwaliteit van het door de gemeente gevoerde beleid. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat burgers worden uitgenodigd om in een bepaalde wijk zelf vast te stellen wat de resultaten zijn van maatregelen die in het kader van ‘wijkgericht werken’ zijn doorgevoerd. Een dergelijke burgeraudit kan begeleid worden door een aantal (externe) onderzoekers, die hiervoor door de raad zijn aangesteld. Voordeel van deze aanpak is dat de burger optimaal betrokken wordt bij het beoordelen van de prestaties van de gemeente.3 Model Almere In de gemeente Almere bestaat de rekenkamercommissie uit twee vaste raadsleden. Per onderzoek wordt de rekenkamercommissie uitbreid met geïnteresseerde collega’s. Dit zorgt ervoor dat bij ieder onderzoek de raadsleden met onderzoeksdeskundigheid en de leden met affiniteit met het onderzoek aan tafel zitten. Het onderzoek wordt uitgevoerd door onderzoekers die werkzaam zijn op de griffie. Deze onderzoekers betrekken de raadsleden bij de uitvoering van het onderzoek. Deze samenwerking zorgt ervoor dat alle kennis die in het onderzoek wordt opgedaan heel dicht bij de raad en de griffie blijft. Het kan ook direct worden toegepast. Daarnaast staat de rekenkamercommissie ook dicht bij het college en de ambtelijke organisatie. Na afloop van het onderzoek gaat de rekenkamer ook om tafel met deze partijen om de uitkomsten van het onderzoek toe te lichten en de verbetermogelijkheden te benoemen.4 Visitatiemodel Op veel thema’s waar rekenkamercommissies onderzoek naar doen is veel kennis en kunde aanwezig, ook buiten de rekenkamer en het onderzoeksbureau. Te denken valt aan ervaringsdeskundigen, wetenschappers, politici en professionals. Die hebben in andere gemeenten vergelijkbare situaties meegemaakt of wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd naar de voorliggende thema’s. Het heeft meerwaarde om die experts te betrekken bij het werk van de rekenkamer, bijvoorbeeld in een visiterende rol. Het idee is geopperd om die visiteurs landelijk te organiseren in een visitatiepool.

×