Yaruusetgegch3

4,717 views
4,657 views

Published on

0 Comments
4 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
4,717
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
38
Comments
0
Likes
4
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Yaruusetgegch3

  1. 1. Îþóíëèã çóóíû õ¿ì¿¿í òàíä çîðèóëàâ Òàíû àìüäðàëä õýðýãòýé, îþóí óõààíä íýìýðòýé îþóíëèã ìýäýýëëèéã õ¿ðãýõ çîðèëãîîð ýíýõ¿¿ ýë÷èéã èëãýýëýý. Îþóíëèã ìýäýýëëèéí ýë÷ íü îþóí óõààíûã ýðõýìëýí äýýäëýã÷ õ¿í á¿ðò íýýëòòýé áºãººä òà á¿õýí áóñäàä óíøóóëàõ þìñàí ãýæ áîäîæ ÿâäàã ¿çýë áîäîë, ýññå, íèéòëýë, ýðãýö¿¿ëýë, èëòãýë ãýõ ìýò á¿õèé ë á¿òýýëýý ÷ºëººòýé íèéòë¿¿ëýõ áîëîìæòîé. Óóðàã òàðõèíû õîîë òýæýýë ̺í òàíû øèíýýð ñàíàà÷èëñàí á¿òýýë÷ àæèë, çàëóóñûíõàà øèíý á¿òýýëèéã íèéòýä ñóðòàë÷ëàõ ¿éëñèéã áèä òºëáºðã¿éãýýð õèéõ íü áîëíî. Õ¿íèéã õºãæ¿¿ëäýã, áîëîâñðóóëäàã, õºãæèæ äýâøèõýä íü òóñàëäàã Ñýòãýëãýýãýý áóë÷èíëàã áîëãîõ îþóíëèã áàéãóóëëàãóóäàà áàéíãà äýìæèæ õàìòðàí àæèëëàíà. Ýðõýì óíøèã÷ òàíä ýíýõ¿¿ 3 äàõü äóãààðàà ºðãºí áàðèàä, ò¿ð çàâñàðëàæ 9-ð ñàðààñ çàõèàëãàä îðîõ áîëíî. Òà á¿õýí óã ñîíèíãîîñ ººðèéí àìüäðàë áîëîí õºãæèõ¿éä òóñ íýìýð áîëîõóéö îþóíëèã ìýäýýëëèéã àâ÷ ÷àäñàí áîë áèäíèé çîðèëãî áàãà ÷ ãýñýí Ìîíãî áèåëñýí íü òýð.õºãæ ëûí Ë Îþóíò õ¿ì¿¿í áàéòëàà îþóí óõààíûã ñîíèðõîõã¿é ººð þóã ëèéí åêòîð ñîíèðõîõ áèëýý. Ýõëýýä îþóí óõààíàà õºãæ¿¿ë÷èõ, áóñàä íü øèíý òºâ “Ìóðàëä ãàðö îíãîë ò¿¿íèéã äàãàæ õºãæèíº. ààíä ø þó âý ûí àëãàð ” ýññý ñàí á¿ íèé òýýë Ìîíãîë õ¿íèéã ýé þó õºãæ¿¿ëýõ ¿çýë ãýë õýðýãò Ìîíãîë õ¿íèé ðàõ àä ñýò Õýë ñó óíàãàí òºðõ îî íè é Õîëá ãëýý” Ìýò ãýëöýý éí õýðý ÌÓÈÑ Ì ëòòýé è Óðàí ç ÕÑÑ-èéíÍýý íû óðëàã îõ ðüöàà ÁÈËï èîëûí ìýòã“Õà ø¿ëã¿ ¯Í êëó áûí î ýëöýýí èé ¿äýýñ þóòíó óäûí Åðòºíöèéã õºäºëãºå ãýâýë ýõëýýä ººðèé㺺 õºäºë㺠ÈÇÈÑ 2-ð öîãöîëáîð “Õýëæ àìæààã¿é ¿ãñ” çàõèäàë ø¿ëãèéí óðàëäààí Ñýòãýëèéí äîòîîä õàíàìæ “Áèä ýõ îðíû èðýýä¿é” èëòãýëèéí òýìöýýí Ýð¿¿ë ýíõèéí òàâàí ÷óõàë óòàí êóðñ ûí îþ ¿í” Äýëõèéí á¿õ ýì òàí íèéëýýä ÷ ÈÑ À ÓÑ 2-ð í äîòîðõè õ õºäºë㺺íèéã îðëîæ ÷àäàõã¿é ÝÌØÓ ñóìëàà “Õ¿ èã Ñ.Ãîí÷ Æ.Õîðëîî “Õóâü õ¿íèé õºãæèë-Ñýòãýëãýý” ØÓÒÈÑ 1-ð êóðñûí îþóòàí À.Èðýýä¿é Î.Äàøáàëáàð “Çàëóóñ, ä¿¿ íàðòàà õ¿ðãýõ ø¿ëýã”
  2. 2. 2 ßðóó ñýòãýã÷ ÷óõàë áèø áîëîâ÷ ººð ñàíààíä õºòºëæ õ¿ðãýæ áàéãààãààðàà ñîíèðõîëòîé ãýäãèéã õàðóóëæ ÷àäíà. Óõààíûã ýçýìø÷ Ã. ÝÑÑî-ã¿éãýýð àñóóäëûã øèíæëýí ¿çýõ íü ñàíààíû ¿íý Ñýòãýëãýýãýý áóë÷èíëàã áîëãîõ íü öýíý äýýð áèø òàíû òóõàéí öàã ¿åèéí ñýòãýë õºäëºë äýýð õàëüñàíä á¿õ øèì òýæýýë íü áàéäàã. Øàð áóäàà, àðâàéÝÑÑî: Ýåðýã, Ѻðºã, Ñîíèðõîëòîé /ñàíààíä õàíäàõ áóäàà, õºö áóäàà çýðãèéã îðëóóëàí õýðýãëýæ áîëíî. Õàðèí ñóóðèëäàã. öàãààí ãóðèëûí îðîíä óëààí áóóäàéí áîð ãóðèë, õºõõàíäëàãà/ Ä. Íýãýíò ÝÑÑî õèéñýí ó÷ðààñ òóõàéí ñàíàà òàíäÝÑÑî áîë áîäîë ñàíààã íýýëòòýé áîëãîí óõàìñàðòàé òàðèàíû ãóðèë õýðýãëýõèéã çºâëºå. òààëàãäàæ áàéãàà ýñýõèéãýý øèéäýõ áîëíî. ÊÎÔÅ, ÖÀÉ: ªäºðò óóñàí õýäýí àÿãà öàé, êîôå íüæîëîîäîõ çîðèëãîîð ñýòãýëãýýíä õýâøèë áîëãîõ Òà äàðààõ ñàíààíóóä äýýð ÝÑÑî õèéæ ñýòãýëãýýãýýøààðäëàãàòàé àðãà õýðýãñýë þì. Ýíýõ¿¿ ñýòãýëãýýíèé õ¿íèé áèå îðãàíèçìààñ êàëüöèé, ìàãíèé, êàëèé çýðýã áóë÷èíæóóëààðàé. Áàñ ÿìàð íýãýí õ¿í äýýð ÝÑÑî õèéæ ¿ð àøèãòàé ýðäñ¿¿äèéã øýýñýýð õººí ãàðãàäàã. Õýäèéõýðýãñýë íü òóõàéí ñàíàà òàíä òààëàãäàæ áàéãàà òóðøààðàé.ýñýõýýñ õàìààðàõã¿éãýýð óã ñàíààíû ýåðýã òàëûã / òèéì ÷ ýì÷èëãýýíèé çîðèëãîîð óðãàìëûí ãàðàëòàé öàé · Íàñàíä õ¿ðñýí õ¿í á¿ð æèëä íýã äîëîî õîíîãèéã óóæ áîëíî. Öàé, êîôåä àãóóëàãääàã êîôåéí óóõàä öóñíûÝ=Ýåðýã/, ìóó òàëûã /Ñ=Ѻðºã/, ìºí ñîíèðõîëòîé òàëûã öàãäààãèéí áàéãóóëëàãàä ç¿òãýõ õýðýãòýé./Ñî=Ñîíèðõîëòîé/ îëîõ ÷àðìàéëò ãàðãàõàä òóñàëíà. äàðàëò èõýñãýæ øýýñ èõýýð ÿëãàðóóëäàã. Êîôåéí òàðõèí · Ǻâõºí õ¿¿õäýä çîðèóëñàí òåëåâèçèéí òóñãàé ñóâàã äàõü ñóäàñíû òºâèéã öî÷ðîîäîã òóë ñýðãýýæ áàéãàà ìýòÑîíèðõîëòîé òàë ãýäýã íü ñàéí ÷ áèø ìóó ÷ áèø ãýõäýý àâ÷ áàéõ õýðýãòýé.¿ç¿¿øòýé òàëóóä þì. ñàíàãääàã. Èõýíõ õ¿ì¿¿ñ ñýðãýýäýã, ñàéõàí áàéäàã ãýñýí · Õîòûí òºâä á¿õ òºðëèéí àâòîìàøèíû õºäºë㺺íèéã øàëòãààíààð öóñíû äàðàëòàà èõýñãýõèéã çºâøººðäºã íüÝÑÑî áîë äýâøèãäñýí ñàíàà, ñàíàë, çºâëºë㺺ã õýëýëöýõ õîðèãëîõ õýðýãòýé.àðãà çàì þì. Ñàíààíû õàðèó ¿éëäýë íü ò¿¿íèéã òààøààõ, òýíýã õýðýã. Ýíý ñàéõàí ãýõ áàéäàë íü ç¿ðõíèé øèãäýýñ, · Çàëóó õ¿í á¿ð íýã õºãøèí õ¿íèéã àñðàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýõ ñàà òóñàõàä ë õ¿ðãýíý. Öóñíû äàðàëò ºíäºð áàéõ íü óóðàãýñ òààøààõ, äýìæèí ñàéøààõ ýñâýë ø¿¿ìæëýí áóðóóøààõ õýðýãòýé.áàéæ áîëíî. Õýí õ¿íä òóõàéí ñàíàà òààøààãäàæ áàéâàë òàðõè, ç¿ðõ, Ẻðèéã ãýìòýýõ àþóëòàé. · Õ¿ì¿¿ñ ºäºðò 8 öàãààð 5 ºäºð àæèëëàõûí îðîíä ÕÈÉƯ¯ËÑÝÍ ÓÍÄÀÀ: Èéì òºðëèéí óíäàà íü ººðòººò¿¿íèé ñºðºã òàëûã îëæ õàðàõàä ò¿âýãòýé, õàðèí ñàíàà ºäºðò 10 öàãààð 4 ºäðººð àæèëëààä äîëîî õîíîãèéíòààëàãäàõã¿é áàéâàë ò¿¿íèé ýåðýã òàëûã îëæ õàðàõàä èõ õýìæýýãýýð áîëîâñðóóëñàí ñàõàð àãóóëäàã áºãººä èõ ¿ëäñýí ºäðèéã àìðàõ õýðýãòýé. õýìæýýãýýð õèéãääýã ýíý îðö íü öààøäàà öóñàíä áàéõò¿âýãòýé áàéõ íü îëîíòîé. ̺í ñàíààíû õîâîðõîí Ýäâàðä Äå Áîíî “Ñýòãýëãýýíèé êóðñ CORT”ñîíèðõîëòîé òàëûã èëð¿¿ëýõýä ò¿âýãòýé áàéäàã. ¸ñòîé ñàõàðûí õýìæýýã áàãàñãàäàã áàéíà. Êîíñåðâàíò íüÝÑÑî-ã çîðèóäûí ¿éë àæèëëàãàà áîëãîí õýðýãëýõ íü áèå îðãàíèçìûí ¿éë àæèëëàãààã õÿìðààí áèå ìàõáîäèéãñàíààíä ñýòãýë õºäëºëã¿éãýýð õàðèó ¿éëäýë ¿ç¿¿ëæ, ýñèéí ò¿âøèíä ãýìòýýæ áàéäàã. Õèéæ¿¿ëñýí óíäààíûèëýðõèéëýõ áîëîìæèéã îëãîäîã. ¯¿íèé ãîë çîðèëãî îðîíä öýâýð óñ áîëîí æèìñ, íîãîîíû ø¿¿ñèéã îðëóóëàííü ñýòãýë õºäëºëèéí õàðèó ¿éëäëýýñ óõàìñàðòàéãààðçîðèóäûí ¿éëäýë õèéõ ÷àäâàð ðóó øèëæ¿¿ëýõ ÿâäàë þì. Óóðàã òàðõèíû õîîë òýæýýë õýðýãëýæ áîëíî ø¿¿ äýý. ÀÐÕÈ, ÒÀÌÕÈ: Òàìõè òàòàõ ¿åä óòàà íü õ¿÷èëòºðºã÷èéí Þó èäíý òèéì ë áîëíî! õàìò òàðõè ðóó þ¿ëýãäýõ áºãººä áîäîõ ñýòãýõ ¿éë ÿâöûãÝÑÑî íü õýçýý ÷ øèéäâýð áà ¿¿ðýã äààëãàâðûã õºíäºõ ãýñýí ×àíàðòàé,îðîëäëîãî õèéäýãã¿é õàðèí àëèâàà þìûã îëîí òàëààñ íü ñóëðóóëäàã. Ñýòãýë õºäºëñºí, óóðëàñàí ¿åä òàìõè òàòàõàä øààðäëàãà õàíãàñàí òàéâøèð÷ áàéõ øèã ñàíàãääàã íü ¿íýí õýðýãòýý òèéìàâ÷ ¿çñýíèé äàðààãààð õèéõ õýðýãòýé ãýñýí ¿íýìøëèéã áèé õîîë óíä èäýõáîëãîäîã. áèø áºãººä õàðèí òàðõèíû ýñ¿¿äèéí õîîðîíäûí õîëáîîã íü áèå áîëîîä ñóëðóóëæ, ñààòàëä õ¿ðãýäýã íü òàéâøèðñàí ìýò ñýòãýãäýëÝíãèéí òîìú¸îëëîîð áîë ÝÑÑî àæèëëàãàà íü íºõöºë óóðàã òàðõèéãáàéäëûã àâ÷ ¿çýõ ºðãºí áîëîìæèéã îëãîíî. ¯¿íã¿éãýýð òºð¿¿ëäýã. Àðõè íü õ¿íèéã ìàíñóóðóóëààä çîãñîõã¿é ýð¿¿ë áàéëãàõàä òàðõèíû ýñèéã ÷èìýýã¿é ñ¿éòãýí óóðàã òàðõè, ìýäðýëèéãñàíààíä ºãºõ ñýòãýë õºäëºëèéí õàðèó ¿éëäýë íü ò¿¿íä øóóä íºëººëäºã.õàíäàõ àðãà çàìûã óëàì ÿâöóóðóóëäàã. õºíººäºã áàéíà. Àðõè òàìõè õî¸óë äàðõëààíû ñèñòåìòýé Óóðàã òàðõè áèå õàðøèëäàã. Õ¿í áèåíýýñ íü ãàäàãøëàõ ¸ñòîé àþóëò íÿíãÝ=Ýåðýã “Ñàíààíû òàëààðõ ñàéí ç¿éëñ” ÿìàð ó÷ðààñ òàíä îðãàíèçìäààýíý òààëàãäàæ áàéíà âý? ººðòºº òýýñíýýð íÿíãóóä àæëàà õèéí ºâ÷èí ýñýðã¿¿öýõ õýðýãòýé õîîë õ¿íñ äàðõëààíû ñèñòåìèéã ýâäýæ ýõýëäýã. ¯¿íä õ¿íèéÑ=Ѻðºã “Ñàíààíû òàëààðõ ìóó ç¿éëñ” ÿìàð ó÷ðààñ òàíä õýðýãëýæ áàéõýíý òààëàãäàõã¿é áàéíà âý? ìýäýýëýë ñàíàõ ÷àäâàð õ¿÷òýé íýðâýãääýã. 25 ìã íèêèòîí çóðøëûã ººðòºº á¿õèé íýã øèðõýã ÿíæóóð òàòàõàä ë Ñ àìèí äýì áîëîíÑî=Ñîíèðõîëòîé “Ñàíààíä áàéãàà ñîíèðõîëòîé òàëóóä”, áèé áîëãî. Ýíý íüñàéí ìóóãèéí àëèíä ÷ õàìààðàõã¿é áîëîâ÷ áàéæ áîëîõ áóñàä ¿ð àøèãòàé øèì òýæýýë¿¿ä ¿ðýãääýã. Íèêèòîí ÿã ë óóðàã òàðõè, áèå àðõè øèã õ¿íèé áèåèéí ãîðìîíû㠺人äºã áºãººä õî¸óëàíãñàíààíóóä ìàõáîäü ýð¿¿ëÝíý ñàíàà íàäàä òààëàãäàæ áàéíà ýñâýë ñàíàà íü õýðýãëýâýë ¿éë÷èëãýý íü á¿ð õ¿÷òýé íºëººëæ, àþóëä öóñààð õàíãàãäàí, õ¿ðãýíý.òààëàãäàõã¿é áàéíà ãýæ õýëýõèéí îðîíä òà ÝÑÑî-ã õ¿÷èëòºðºã÷ººðõýðýãëýæ áîëíî. Òà ÝÑÑî-ã õýí íýãíèé äýâø¿¿ëñýí ñàíàà, Îþóíû ÷àäâàðûí IQ òºâ òýæýýãäýõèéíñàíàë, çºâëºë㺺ã õýëýëöýõ àðãà çàì áîëãîí õýðýãëýæ áàòàëãàà áîëíî. Èéìáîëíî. ¿íäñýí íºõöëèéãÆèøýý:Ñàíàà: Àâòîáóñíû á¿õ ñóóäëûã àâààä õàÿ÷èõ õýðýãòýé.Ý: Àâòîáóñàíä èë¿¿ îëîí õ¿í áàãòàõ áîëíî. á¿ðä¿¿ëáýë óóðàã òàðõè ãàéõàëòàé àæèëëàõ áîëíî. Õ¿í äîòîðõè õ¿íÑóóæ áóóõàä àìàð áîëíî. Ýíä óóðàã òàðõèíä Òàíû äîòîð õ¿í áàéíà ãýâýë èòãýõ ¿¿? Õààÿà õè÷ýýëýýÀâòîáóñûã ¿éëäâýðëýõ áîëîí çàñâàðëàõàä õÿëáàð áîëíî. òîõèðîìæòîé õîîë õèéõ ãýýä íîìîî óíøààä ë áàéäàã ýöýñò íü îéëãîñîíÑ: Àâòîáóñ ãýíýò òîîðìîñëîõîä çîð÷èã÷èä äàâõðàëäàí õ¿íñèéã ñàíàë áîëãîæ áàéíà. ç¿éëã¿é áè þó óíø÷èõâàà ãýæ áîääîã. Õàðèí òýð ¿åä ìèíèéóíàõ áîëíî. ÓÑ: Õ¿íèé áèåèéí ãóðàâíû õî¸ð íü óñíààñ òîãòäîã. ªäºð òàðõè ÿà÷èõñàí þì áý? Óíøààä áàéõàä þó ÷ îéëãîäîãã¿é.Íàñòàé áîëîîä òàõèð äóòóó õ¿ì¿¿ñ èéì àâòîáóñàíä á¿ð óñ óóõ íü îþóí óõààíûã ñýðãýã áàéëãàäàã. Ó÷èð íü óñ Ýñâýë ýíý øèíæëýõ óõààíû íýð òîìú¸î, òîäîðõîéëîëòçîð÷èõîä õýö¿¿ áàéõ áîëíî. óóðàã òàðõè áîëîí òºâ ìýäðýëèéí ñèñòåìèéã õîîðîíä áîëîõîîð îéëãîìæã¿é áàéãàà þì áàéíà ãýýä áóñäààñÑàâ òîðòîé ç¿éë áîëîí õ¿¿õäýý àâ÷ ÿâàõàä õ¿íäðýëòýé íü õîëáîæ áàéäàã ýëåêòðîí, õèéí ýíåðãèéã ¿ð àøèãòàé àñóóõàä îéëãî÷èõñîí ë áàéäàã. Èíãýýä òà ººðèé㺺áîëíî. çîõèöóóëæ ºãäºã. Óóõ óñûã ºðººíèé äóëààíòàé àäèë ÷àìëàæ ººðòºº ãîìäîæ ÿàãààä áè îéëãîäîãã¿é þì áý ãýñýíÑî: Ñóóäàëã¿é ìºí ñóóäàëòàé ãýñýí õî¸ð òºðëèéí àâòîáóñ òåìïåðàòóðò áàéëãàæ áàãà áàãààð ºäðèéí òóðø õýðýãëýæ àñóóëòûã ººðòºº òàâüæ ñòðåññò îðäîã.áàéæ áîëîõã¿é þó? äàäâàë òàíû îé òîãòîîëòûã äýýøë¿¿ëýõýä òóñàà ºãíº. Ýíý þóíûõ âý? Òýãâýë á¿õíèéã óäèðäàã÷ áèäíèé äîòîðõèÈéì àâòîáóñààð èë¿¿ èõ àæèë õèéõ þì áèø ¿¿? ÆÈÌÑ ÍÎÃÎÎ: Øèíý æèìñ íîãîî õîîëíû äýãëýìèéã õ¿í ìààíü ýíý õè÷ýýëèéã óíøèõûã õ¿ñýýã¿é ãýñýí ¿ã.Àâòîáóñàíä òîõü òóõòàé áàéäàë áîë òèéì ÷ ÷óõàë áèø. òýíöâýðæ¿¿ëýí, áîäèñûí ñîëèëöîîã èäýâõæ¿¿ëæ õ¿íèéã ßàãààä ãýâýë äîòîðõè õ¿í ººð þì áîäîæ áàéñàí áîëîîäÁóñàä æèøýý: Öîíõûã øèëýýð áèø õàðèí òóíãàëàã ýð¿¿ë áàéëãàäàã. Ýäãýýð íü áóë÷èíã óÿí õàòàí áàéëãàæ òýð. Çàðèìäàà áèä þì áîäîæ ñóóõäàà áóñäûí õýëæ áóéãïëàñòèêààð õèéõ õýðýãòýé. õîîë áîëîâñðóóëàõ ñèñòåìèéã öýâýðëýäýã. ̺í øèì àíçààðäàãã¿éòýé àäèë ø¿¿ äýý. Òýãýýä ë áèä ä¿íãèéíÝ: Õàãàðàõ íü ãàéã¿é. òýæýýëýýð áàÿëàã áàéäàã. Æèìñ íîãîîíä àìèí äýì, ýðäýñ òºëºº áóñäààñ õè÷ýýëýý õóóëààä ºíãºðäºã ÷ ñýòãýë òàâã¿éÕàãàðñàí ¿åä ó÷ðóóëàõ àþóë íü ãàéã¿é. áîäèñ, íÿí ýñýðã¿¿öýã÷ áîäèñ èõýýð àãóóëàãääàã òóë õ¿íèé íýã ë þìàíä ñàíàà çîâîîä áàéõ øèã ñýòãýãäýë òºðäºãÑ: Ïëàñòèê íü øèëíýýñ èë¿¿ ¿íýòýé. áèåä ìàø õóðäàí øèíãýäýã. ÀÍÕÀÀÐ: Õèìèéí áîðäîîãîîð ø¿¿ äýý. Ýíý þó õýëýýä áàéíà âý ãýâýë äîòîðõè õ¿íÏëàñòèê íü ìàø àìàðõàí çóðàãääàã. áîëîâñðóóëñàí æèìñ íîãîîíîîñ áîëãîîìæèë. Õàçààä ìààíü áèäíèéã ¿íýëýõã¿é áàéãààãèéí òîä èëðýë. ÕààÿàÑî: Õýðâýý öîíõûã ïëàñòèêààð õèéâýë ò¿¿íèéã ÿíç á¿ðèéí àâìààð ñàéõàí õàðàãäàâ÷ õîðòîé áàéæ ìýäíý. áèä 7 õîíîãèéã ìàø èõ à÷ààëàëòàé ºíãºð¿¿ëæ ýíãèéíºí㺺ð áóäàæ áîëíî. ÑÀÌÀÐ ¯Ð ÒÀÐÈÀ: Brain Fuud áóþó Òàðõèíû õ¿íñýíä ¿åä 30 õóóäàñ óíøèõ ãýæ çîâäîã áîë îäîî á¿ð íýã íîìûíÁèä øèëèéã õýðýãëýýä äàñ÷èõñàí áîëîõîîð øèë èë¿¿ ñàéí äýýã¿¿ð áàéð ýçëýõ òýæýýë íü ñàìàð, ¿ð òàðèà þì. Ìýäýýæ õýìæýýíèé ç¿éë ñóäëàõ áîëîõ íü ãýñýí òºâºãøººñºííü ãýæ ¿çýæ ìàãàäã¿é þì. ÿìàð ÷ íýìýëò äàâñ, ÷èõýðã¿é áàéãàëèéí áàéäëààð íü áîäîë öóõàñ áîäîãääîã ÷ õèéõ ãýñýí ç¿éëýý àìæóóëæÄàñãàë 1: Á¿õ àâòîìàøèí øàð ºíãºòýé áàéõ ¸ñòîé ãýñýí õýðýãëýâýë ìàø ñàéí. Ñàìàð íü óóðàã, àìèí äýì, ýðäýñ ÷àääàã. Óã íü èéì á¿òýýë÷ ÷àäâàð áèäýíä áàéäàã. Õàðèíõóóëü ãàðãàÿ. áîëîí áàéãàëèéí ãàðàëòàé òîñûã èõ õýìæýýãýý𠺺ðòºº ýíý ÷àíàð çàðèì ¿åä ÿàãààä àëãà áîë÷èõäîã âý? ÕýðâýýÝíä á¿õ á¿ëã¿¿ä ÝÑÑî-ã 3-5 ìèíóòûí õóãàöààíä àãóóëñàí áàéäàã. Õóóð÷ äàâñàëñàí á¿òýýãäýõ¿¿í íü á¿òýýë÷ ñýòãýõ¿éã¿é áîë ÿìàð ¿ð äàãàâàð èðýõ áîë ãýæã¿éöýòãýíý. Íýã á¿ëýã ººðñäèéí Ýåðýã òàëûã íýðëýõ óóðàã òàðõèíä õîðòîé õ¿÷ëèéã èõýýð àãóóëäàã òóë çºâõºí áîäîæ áàéñàí óó? Ýíý àñóóëò òàíä íýãèéã áîäóóëæ õî¸ðûãáà áóñàä á¿ëã¿¿ä ¿¿í äýýð íýìýëò õèéæ áîëíî. ªºð øèíýõýí, áîëîâñðóóëàãäààã¿é, õîëüöã¿é áàéäëààð íü ìýäð¿¿ëýõ áàéõ.á¿ëýã Ѻðºã òàëûã íýðëýõ áà öààø íü äàðààãèéí á¿ëýã õýðýãëý. ªâñíèé òºðºëä õàìðàãäàõ áóäàà, óëààí áóóäàé, Õ¿ì¿¿ñ ººðèéíõººðºº áàéõ øèã ñàéõàí þì áàéõã¿é ãýæÑîíèðõîëòîé òàëóóäûã íýðëýíý. àðâàé, õºõ òàðèà, õàð áóäàà, øàð áóäàà áîëîí ýðäýíý ÿðüöãààäàã. ªºðèéíõººðºº áàéõ. Õýí íýãýí õ¿íä õàéðòàéǺâëºìæ: øèø íü ýð¿¿ë ìýíäýä ìàø òóñòàé. Õàëüñ õºâðºëòýé íü áîëæ ò¿¿íèéõýý òºëºº ººðèé㺺 ººð÷ëºõ íü ººðèéíõººðººÝ: Øàð ºíãèéí ìàøèí øºíº áîëîîä ìàíàíòàé ¿åä ñàéí ñàìàð, ¿ð òàðèà, áóäààã íóíòàãëàæ áÿöëàí ãóðèë áîëãîí áàéíà ãýñýí ¿ã ¿¿? Àëü ýñâýë äîòîðõè õ¿íäýý èòãýæõàðàãäàõ òóë çàìûí îñîë áàãàñíà. õýðýãëýñýí ÷ ¿ð ä¿í íü àäèëõàí ñàéí áàéíà. çàõèðàãäàæ áàéâàë ººðèéíõººðºº áàéíà ãýñýí ¿ã ¿¿?Òà õ¿ññýí ºí㺺 ãàðãàõ ãýæ õ¿ëýýõã¿é áîëæ òàíû ìàøèíûã ÇÀÃÀÑ: Çàãàñ õ¿íèé îþóí óõààí, ñóó áèëèã õºãæèõ Ýíý á¿õíèé ýöýñò òà, áè ÿìàð õ¿í áý ãýäãýý íýâòýðõèéøóóä ë áóäààä ºã÷èõíº. íºõöºëèéã á¿ðä¿¿ëäýã õîîë òýæýýëä äýýã¿¿ð áàéð ýçýëäýã. ìýäýæ ä¿ãíýæ ÷àääàã áèë ¿¿. ×àääàã áîë äîòîðõèÀâòîìàøèí íü çýðýã äýâ, çèíäàà áàéäàë çýðãèéã Öýíãýã õ¿éòýí ãîë óñàíä àìüäàðäàã ÿðãàé, òóíà, ìàêåðåë, õ¿íòýéãýý íýãäýí íýãýí ìàõáîäü îþóí óõààíû òºãñèëýðõèéëýõ òýìäýã áîëîõîîñîî èë¿¿ãýýð òýýâðèéí àí÷îâ, õºõ çàãàñ, íóóðûí òðîóò çýðýã çàãàñíû òîñ, ìàõ íü íèéëýìæ áîëîõîî ìýäýðíý. Õ¿ì¿¿ñ äîòîðõè õ¿íòýéãýýõýðýãñýë áîëíî. óóðàã òàðõèíä íýí òîõèðîìæòîé. Äóí, õÿñàà óóðãààð áàÿëàã á¿ðýí îéëãîëöäîãã¿éí óëìààñ çºð÷èëä õ¿ðäýã. ÝíýÑ: Àìüäðàë óéòãàðòàé áîëíî. áîëîâ÷ çàðèì íü äàëàéí õîðò áîäèñ áîëîí áîõèðäîëä çºð÷뺺ñ ãàðàõûí òóëä ºäðèéíõºº õýñýãõýí õîðìûã ººðòººÁóäãèéí ¿éëäâýðëýã÷èä áîëîí ñóðòàë÷ëàã÷èä õ¿íäðýëòýé ºðòñºí áàéäãèéã àíõààðààðàé. çîðèóëæ äîòîð õ¿íòýéãýý ÿðèëöàõ õýðýãòýé. Õýðâýýòóëãàðíà. ÌÀÕ: Ìàõ ìàø èõ øèì òýæýýëòýé áºãººä óóðàã íü á¿õ àìèí ÿðèëöàæ ÷àäàõã¿é áàéãàà áîë áÿñàëãàë õèéõ íü ÿðèõÖàãäààãèéíõàíä õóëãàéëàãäñàí ìàøèíûã ìºðäºæ õ¿÷ëèéã àãóóëäàã. Ãýâ÷ õóäàëäàí àâàõäàà íèéëýã ýäýýð ÷èí õ¿ñëèéã òàíü íýýæ ºãíº. Äîòîîä çºð÷èë íü ç¿¿ä çºíìºøãèõºä õ¿íäðýëòýé áîëíî. òýæýýãäñýí ýñýõýä õÿíàëò òàâèõàä èë¿¿äýõã¿é. Õýðâýý ñîâèíòîé õîëáîîòîé áàéäàã. Òèéì ó÷ðààñ ñýòãýë ñàíààÑî: Ýçýìøèã÷ áîëîîä áóñäàä ìàøèíû ºí㺠øàð áàéõ íü òà õîîëëîñíû äàðàà ñýðãýëýí ýð÷ õ¿÷òýé áàéõûã õ¿ñâýë õî¸ðäîæ õ¿ñýë, óõààí õî¸ð çºð÷èëäºæ áàéäàã. Ýíý íü òàíûÿìàð àøèãòàé áîë? ãàõàé, ¿õýð, öàöàãò õÿðóóëûí ìàõíààñ òàòãàëçààðàé. èòãýë ¿íýìøëèéã ìîõîîæ ñòðåññò õ¿ðãýäýã. Èéì äîòîîäÌàøèíûõàà ºíãºíººñ õàìààðààä õ¿ì¿¿ñèéí æîëîîäëîãî Ãàõàé, ¿õðèéí ìàõ íü õàìãèéí óäààí áîëîâñðîãääîã çºð÷èëã¿é áàéâàë òà ººðèé㺺 õºãæ¿¿ëæ ÷àäíà. ªºðèé㺺ÿëãààòàé áàéäàã áîëîâ óó? áîë õàðèí öàöàãò õÿðóóëûí ìàõ ººðòºº íîéð õ¿ðãýäýã õºãæ¿¿ëýõäýý ººðò áàéãàà çîðèëãîî áèåë¿¿ëýõèéí òóëä þóÄàñãàë 2: Õ¿ì¿¿ñ òóõàéí ºäðèéí ñàíàà ñýòãýë ÿìàð áàéãààã õèìèéí ýëåìåíò àãóóëñàí áàéäàã. Ýíý íºõöºëä òàõèàíû õ¿ñýæ áàéãààãàà ìýäýð÷ äîòîð õ¿íòýéãýý õàìòðàí íýãýíèëòãýñýí òýìäýã ç¿¿õ ¸ñòîé. ìàõ, øèíýõýí æèìñ íîãîîíû ñàëàò ìàø òîõèðîìæòîé. ñýòãýëýýð º÷¿¿õýí áàãà ÷ ãýñýí èäýâõè ãàðãàâàë àãóó èõÝíä á¿ëýã á¿ð ÝÑÑî-ã á¿òíýýð õèéæ ã¿éöýòãýõ áºãººä Çýðëýã àìüòàí áîëîí àãíóóðûí øóâóóíû ìàõ íü íèéëýã àìæèëò òàíû ºìíº áàéíà. Àìæèëòàà ìýäðýõèéí õýðýýð òàãýõäýý òýäíèé ãîë çîðèëãî íü áàãøèéí íóóöàëñàí 2 Ýåðýã õèìèéí ýäýýñ àíãèä áàéäàã òóë õîîë õ¿íñýíäýý ºðãºíººð ñàíàà áîäîë, àâúÿàñ ÷àäâàðàà çîðèëãîäîî àøèãëàñíààðòàë, 2 Ѻðºã òàë áà 2 Ñîíèðõîëòîé òàëûã áîäîæ îëîõîä õýðýãëýõýä ìàø ñàéí. àìüäðàõûí óòãà ó÷ðûã óõàí îéëãîæ ãýãýýðýõ¿éä õ¿ðýõîðøèíî. 3-5 ìèíóò áýëòãýñíèé äàðàà á¿ëýã á¿ð íýã íýã Óóðàã òàðõèíä äàéñàãíàã÷ õ¿íñ ìºðººäºë òàíü áèåëýõ áîëíî.Ý, Ñ, Ñî òàëóóäûã ñàíàë áîëãîíî. Äàðàà íü àëü ÷ òàë ÁÎËÎÂÑÐÓÓËÑÀÍ ÑÀÕÀÐ /öàãààí áîð/: Áîëîâñðóóëñàí Òà ÷ ãýñýí òîäîðõîé çîðèëãîòîé áàéãàà áèç. Òýãâýë ÿãäýýð ñàíàë íýìýãäýõã¿é áîëñîí ¿åä áàãø ººðò áàéãàà ñàõàð áîëîõ ýëñýí ÷èõýð, ¸îòîí íü õ¿íèé îþóí óõààíä îäîîíîîñ ººðèéí íººö áîëîëöîîãîî àøèãëàí çîðèëãîäîîíóóöàëñàí ç¿éëñýý çàäëàíà. õîðòîé ñàõàðîç ãýäýã õèìèéí áîäèñûã àãóóëñàí áàéäàã. õ¿ðýõ çîðèëò òàâèàä ¿íýí ñýòãýëýýñýý õýðýãæ¿¿ëýýäÍóóöëàõ òàëóóä: Ýíý íü õ¿íèé äàðõëàëûí ñèñòåìèéã äîðîéòóóëæ õàëäâàð ¿ç. Èíãýâýë òàíû ÷àäâàðëàã ýì÷, ýðäýìòýí áîëîõ ãýñýíÝ: Òà ààø çàí ìóóòàé áàéãàà õ¿íýýñ õîëóóðõàí áàéæ ñºðºõ ÷àäâàðûã ýðñ áóóðóóëäàã. Ýëñýí ÷èõýð áàéíãà öààøäûí çîðèëãî îéðõîí áàéãààã ñàíààðàé.÷àäíà. õýðýãëýñíýýð öóñàí äàõü ñàõàðûí õýìæýý èõñýæ íîéð Õè÷ýýëýý õèéæ ýõëýõäýý ººðèéí äîòîðõè õ¿íýý õè÷ýýëÕ¿ì¿¿ñ ààø çàíãàà ñàéí áàéëãàõûã èë¿¿ èõ õè÷ýýõ áîëíî. áóë÷èðõàé èíñóëèíèéã èõ õýìæýýãýýð ÿëãàðóóëäàã. õèéõýä áýëòãýõ õýðýãòýé. ßàãààä ãýâýë îéëãîõã¿é íýãÑ: Õ¿ì¿¿ñ ¿íýí÷ýýð òýìäãýý ç¿¿õã¿é. Èíñóëèí íü öóñàí äàõü ñàõàðûã õººæ íîéð áóë÷èðõàéã öàã óíøñàíààñ îéëãîîä òàâàí ìèíóò óíøñàí íü èë¿¿ ¿ðÑýòãýëýý ñýðãýýõ øààðäëàãàòàé, áóñàä õ¿ì¿¿ñýýñ õàðàà õÿíàëòã¿é ºñãºäºã. ¯¿íýýñ áîëæ ÷èõðèéí äóòàãäàëä ä¿íòýé. Èéì ó÷ðààñ äîòîðõè õ¿íèéõýý òýõýõñýí èíãýõñýíñýòãýëèéí äýìæëýã àâàõ øààðäëàãàòàé õ¿ì¿¿ñò ñºð㺺ð îðæ àíõààðàë ñóëðàí îþóí óõààí çîãñîíãè áàéäàëä îðæ ãýñýí õ¿ñëèéã ò¿ð ñàòààðóóëæ áè ÿã îäîî ¿¿íèéã ë õèéõíºëººëíº. ñ¿éðýõ àþóëòàé. Ñàõàð áàéãàëèéí áàéäëààðàà æèìñ, ¸ñòîé ãýæ ò¿¿íòýé òîõèðîëöîí òýð ç¿éëäýý òºâëºðºõÑî: Òýäíèé í¿¿ðíýýñ õàðààä òà çàðèì õ¿ì¿¿ñòýé ñàíàà çºãèéí áàë, çàðèì íîãîîíä îëääîã òóë ¿¿ãýýð îðëóóëæ õýðýãòýé. Èíãýæ îþóí ñàíààãàà “õýñýí òýí¿¿÷ëýõ”-ýýññýòãýëèéí òàëààð íü ÿðèëöàæ áîëíî. áîëíî. õàìãààëæ ÷àäâàë ÿìàð íýãýí áîäîõ ç¿éëã¿é õè÷ýýëýý õèéõÕ¿ì¿¿ñ ººðñäèéí ñýòãýë ñàíààíû áàéäëûã áóñäàä ÖÀÃÀÀÍ ÁÓÄÀÀ, ÖÀÃÀÀÍ ÃÓÐÈË: Õ¿ì¿¿ñ öàãààí áóäàà, íººö áîëîëöîî ÿìàð ÷ îð÷èíä õàíãàãäàíà. Õýðâýý òýðìýäð¿¿ëýõèéã èë¿¿ä ¿çäýã áîëîâ óó ýñâýë íóóõûã îðîëääîã öàãààí ãóðèë õýðýãëýñýí õýâýýð áàéâàë ºâ÷èí ýìãýã õè÷ýýëèéã õèéõ äóðã¿é áàéãàà áîë ÿàâàë ýíý õè÷ýýëä áèáîëîâ óó? ýñýðã¿¿öýõ äàðõëàà íü áóóð÷ äîðîéòíî. Áóäàà àìèí äýì, ñîíèðõîëòîé áîëîõ âý ãýäýãò àðãóìåíò äýâø¿¿ëæ ÷àääàã ýðäýñ, ýíçèì, óóðàã, ôèãìåíò, í¿¿ðñ óñ, ººõ òîñíû ñóäàë áàéõ ¸ñòîé. Õ¿ì¿¿ñ ººðèé㺺 ñàéõàí àìüäðàõûí òóëä áèÇàð÷ìóóä á¿õèé 7 äàâõðààòàé áàéäàã. Áóäààã áîëîâñðóóëàõ ÿâöàä ñóð÷ áàéíà ãýæ áîääîã. Õàðèí òà ñóðàõûí òóëä áè çîâæÀ. ÝÑÑî áîë ìàø ÷óõàë. ßàãààä ãýâýë ò¿¿íã¿éãýýð òà á¿õ äàâõðàà íü õàëüñëàãäàæ, íÿí ¿ð õºâðºë¿¿ä íü õàÿãäàí àìüäàðäàã ãýñýí ñýòãýõ¿éãýý𠺺ðèé㺺 ººð÷èëæ ÷àäâàëýõëýýä õàðàõàä ìóó ìýò ñàíàãäñàí áîëîâ÷ èõýýõýí ¿íý áàãà çýðãèéí óóðàã, í¿¿ðñ óñ á¿õèé ãîëûí öàãààí õýñýã ë ìºðººäºë àç æàðãàëäàà õ¿ðýõýä òàíü õàìãèéí äºò çàìöýíýòýé ñàíààíààñ òàòãàëçàæ áîëçîøã¿é. ¿ëääýã. Ñ¿¿ëèéí áîëîâñðóóëàëò áîëîõ òàëüê ãëþêîçîîð áàéõ áîëíî.Á. ÝÑÑî-ã¿éãýýð òà ººðòºº ìàø èõ òààëàãäñàí ñàíààíû ºíãºë㺺 õèéõýä  àìèíäýì, ýðäýñ, óóðãèéí ñ¿¿ëèéí ÝÌØÓÈÑ ÀÓÑ 2-ð êóðñûí îþóíòàí Ñ.Ãîí÷èãñóìëààñóë òàëûã îëæ õàðàõã¿é áàéæ ìàãàä. óë ìºð àð÷èãääàã áàéíà. Áîð áóäàà áîëîí ¿ð òàðèàíûÂ. ÝÑÑî-ã õèéõ íü òóõàéí ñàíàà íü ñàéí ìóó òàëóóäààðàà
  3. 3. 3 ßðóó ñýòãýã÷ áîëîõã¿é. Óõààíòàé õ¿í èëýðõèé áàéãàà áóñäûí òóðøëàãààñ ñóð÷ óõààæäàã. Óõààí ìóóòàé õ¿í ºíãºðñºí õîéíîî ººðèéí á¿òýëã¿éãýýñ ñàíàà àâäàã ÷ òóðøëàãàæäàãã¿é. Õàðüöààíû óðëàãèéí õýðýãëýý Àíõààðàë ìýäðýìæèéí òóðøëàãàòàé áàéæ ñóð. áàéâ. ªºðººð õýëáýë òºãñ òºãºëäºð íèñýæ ñóðàõûã õ¿ññýí þì. Èëòãýõ óðëàã àëáàí õààã÷äàä á¿ð ÷ õýðýãòýé. ªºð áóñäûí ñàéí ñààð õî¸ðûã ÿëãàäàã áàé. Òàíèõ Ò¿¿íèé ýíý ìºðººäºë õ¿ñýë íü á¿õíèéã ñóðàõ ãýñýí ýíýõ¿¿Õ¿íýýð þì õèéëãýõ öîðûí ãàíö àðãà áàéäàã. òàíèõã¿é õ¿ì¿¿ñòýé õàðèëöàõäàà þóã ìýäýæ áîëîõ òóõàé ýðìýëçýë íü öàõëàéä ÷ áàñ çàãàñ÷íû çàâü ýðã¿¿ëäýí ºäºðæèí㺺Ýíý áîë þì õèéõ õ¿ñëèéã íü òºð¿¿ëýõ ÿâäàë. ÿìàãò áîä. Ñàéíûã äàãàâàë ñàðíû ãýðýë òóñäàã. ªºðò íýã ë õýâèéí óéòãàðòàéãààð íèñýõýýñ ººð õóâü çàÿà áàéäãèéã Õ¿ñëèéã íü òºð¿¿ëýõýä óðàìøóóëæ, èòãýë õ¿ëýýëãýæ áàéõã¿éãýý ºðººëººñ ìýäýõèéã õè÷ýý. Äîëîîí ÿìààòàé óéòãàðò ýíý àìüäðàëûã ÷è õ¿ñâýë ººðºº ººð÷èëæ ÷àäàõûã ÷èøàãíàäàã àðãà áàéäàã. ¯¿íèé äîòðîîñ óðàìøóóëàõ àéëä ñ¿¿ áèé äîãëîí ºâãºíèé õàð óõààíä ýðäýì áóé. ìýäð¿¿ëæ í¿äíèéõýý ºìíºõ õºøãèéã àðèëãàæ àâúÿàñ ÷àäâàðàðãà õàìãèéí èõ ¿ð ä¿íòýé. Óðàì ãýäýã óóö õóãàëàõòàé ªºð áóñàäòàé õàðèëöàæ ìýäëýã îëæ àâ. óõààíàà àøèãëàí ººðèé㺺 øèíýýð íýýæ õ¿ññýíýýðýý áàéæä¿éæ î÷äîãèéã àëáàí õààã÷ á¿ð ñàíàæ ÿâáàë çîõèíî. Ìýäñýíýý ñàéòàð òóíãààí íÿãòàëæ áîäîõ õýðýãòýé. Èíãýõã¿é ÷àäâàë öàõëàé ÷ áàñ øîíõîð áîëæ áîëäîã þì áàéíà ãýõ èòãýëèéã Áàéãóóëëàãûí àæèëëàãñàäûí 90% íü óðàì õóãàëñàí ÿàãààä òýãýâ ãýäãèéã áîä. Ñàéíûã äàãàâàë íàðíû áèø ñàðíû òºð¿¿ëæýý. Ýíý çîõèîëä õàìãèéí ãîë íü õýí ÷ ººðººð ñýòãýõ¿ãíýýñ áîëæ ãîìäîëòîé ñýòãýë äóíäóóð áàéãààãàà ÿðüäàã. ãýðýë ãýäãèéã áîäîæ ¿çñýí ¿¿? ×óõàì þóã àâàõ, ãýýõýý øèéäýæ àõóë ººðò õèéñâýðýýð îíîãäîîä áóé àëèâàà õÿçãààðûã äàâàí×èí ñýòãýëýýñýý öàãèéã íü îëæ õýëñýí ¿ã ¿íý õºëñíººñ ÷ áàé. Íýãýíò øèéäñýí áîë àìüäðàëä õýðýãæ¿¿ëæ ñóð. Áººí, öººí òóóëæ ýðõ ÷ºëººòºé áîëæ áîëîõ þì áàéíà õýìýýí áîäñîí¿íýòýé. Ò¿¿íýýñ ãàäíà óóëçàëò, çºâëºë㺺í, õóðàë öóãëààí õ¿íòýé ÿðèàä ¿ç. Õýðõýí õ¿ëýýæ àâ÷ áàéãààãààð íü ººðèé㺺 ÿâäàë áºãººä ¿íýíäýý õóâü çàÿà ãýäýã áîë áèäíèé ººðñºä人óäèðäàõ, áàÿð ¸ñëîëûí àðãà õýìæýý öýíã¿¿í õºòëºõ õ¿í ä¿ãíýæ áîëíî. Ìýäëýãýý àìüäðàëààð áàòàëãààæóóë. Àìüäðàëààð áèé áîëãîñîí õÿçãààðûí òóõàé òºñººëºë òºäèé ç¿éë, õýí ÷ãàäíààñ õàéæ ýðýõ áèø àëáàí õààã÷ á¿ð ººðñ人 õºã溺æ áàòàëãààæñàí ìýäëýã õýçýý ÷ ìàðòàãääàãã¿é. Ìýäëýãèéíõýý ººðºº ººðèéíõºº óðüä÷èëñàí õóâü òàâèëàíãàà ººð÷èëæ ýðõõºòºëæ ÷àääàã áàéõ ¸ñòîé. ×àäàõ ÷àäàõäàà ºíäºð ò¿âøèíä õýðýýð õ¿íèé îþóí óõààí áîëîâñîðäîã. Áîëîâñðîõ òóñàì ÷ºëººòýéãýýð øèíý àìüäðàëä îðæ áîëîõûã ýíýõ¿¿ æîííàòàíûõèéæ ñóðñàí áàéâàë çîõèíî. ªì㺺ëºã÷èä, õóóëü÷äûí õ¿í óëàì èðãýíëýã-íèã¿¿ëñýíã¿é ñýòãýëòýé áîëæ èõèéí èõèéã àìüäðàëûí øèíý óòãà ó÷ðààð òºëººë¿¿ëæýý. Áèä ºíººäºðºìíºº áàðèõ ãîë çýâñýã áîë èëòãýõ óðëàã. ªðíèéí ø¿¿õèéí õèéæ á¿òýýäýã. Ãàíöààðàà áàéõäàà òºðñºí áîäëóóä ¿íýòýé. ýíý çîõèîëä ãàðàõ æèðèéí öàõëàéíóóä øèã ¿ëãýí ñàëãàíóðàí ¿ã íü èëòãýõ óðëàãèéí ºâºã ýöýã íü áàéñàí. Õ¿íëýã Ýãýë áîð áîäëóóäûí öààíà îëîí îëîí ãýðýëò ñàíààíóóä áèé. àëõàæ ººðèé㺺 ººð÷ëºõ ãýñýí áóñ çºâõºí õîîë îëæ èäýõèéíèðãýíëýã íèã¿¿ëñýíã¿é, ¿ëýìæ ñýòãýëèéí ¿íýí ¿ã, óðàí Ãàíöààðàà áàéæ áîäîæ, ñýòãýæ ¿ç. òºëºº äýýä ñóðãóóëüä ñóð÷ áàéãàà þì ãýæ ¿¿. Õýðâýý áèä ýíýÿðóó ¿ã ÷óõàìõ¿¿ ýíäýýñ ë öóóðàéòàæ áàéõ ó÷èðòàé. Ìýäëýãòýé áàéõ íýã ãîë øààðäëàãà áóñäûã ñîíñîõ ÿâäàë. çîðèëãîîð ñóð÷ áàéãàà áîë ýíý áîäîëäîî ººðèé㺺 õ¿ë÷èõýýäÕýðýãòýíä îíîîñîí ÿëûã íü óõàìñàðëàòàë íü õýëæ ÷àääàã Ñàéí ñîíñîæ ÷àäàõ íü ñàéí ÿðèëöàã÷ áîëäîã òºäèéã¿é ñóð÷ áàéãàà æèíõýíý ìºí ÷àíàðò õ¿ð÷ ÷àäàõ óó. Ýíý àñóóëòûãõóóëèéíõíààðàà áèä áàõàðõàõ áîëíî. ñàéí ìýäëýãòýé ãýãääýã. Õýä õýä óíøààä îéëãîîã¿é ç¿éëýý á¿ãäýýðýý ººðñºäººñºº àñóóöãààÿ ë äàà. Áèäýíä ýíý îþóí ßðèàíû óðëàã, õàðüöààíû óõààíûã õîñëóóëàí ýçýìøýýã¿é ãàíö óäàà ñîíñîîä îéëãîõ ÿâäàë ÷ áàéäàã. Õ¿íýýñ ñîíñîõ óõààí õîîë îëæ èäýõäýý àøèãëà ãýæ çàÿàñàí þì áîëîâ óó. Àëüõ¿í áèçíåñìåí áèø. Ó÷èð íü ¿ã ÿðèàíûõàà õ¿÷ýýð ë íàéäâàðòàé íü îéëãîîã¿é ç¿éëýý ëàâøðóóëàí ãàçàð äýýð íü ìýäýæ ýñâýë îþóí óõààíàà íýýõèéí òóëä èä ãýæ õîäîîä çàÿàñàí þìò¿íøòýé áàéæ ÷àäíà. ªðãºí çàõ çýýëèéã íýýõ ýñýõ íü òàíû ÿðèõ áîëäîã äàâóó òàëòàé. Áóñäààñ ñîíñîæ ìýäëýãýý íýì. óó. Ýðòíèé Ðîìûí Ñåíåêà òºðººä èäýæ óóæ ýöýñò íü ¿õýõèéãõàðüöàõ õîñîëìîë ÷àäâàðààñ øàëòãààëíà. “Ìýðãýä ãàðàõ îðîí Öàã ãàðãà, çîðèóä öàã ãàðãà õîðõîé øàâüæ ÷ ÷àäíà. Õàðèí õ¿íèé àìüäðàë, ¸ãò ¿ëãýð õî¸ðäýýæ áè÷èã”-ò èëòãýõ óðëàã áîë õàðüöààíû ñî¸ë äàõü ÷àäâàðûí Èëòãýã÷ õ¿í ººðòºº áîëîâñðîõ öàã ºäºð òóòàì ãàðãàõ ¸ñòîé. óðò áîãèíîîðîî áóñ óòãà àãóóëãààðàà ¿íýëýãääýã þì õýìýýíø¿òýí áàðèëäëàãà áºãººä ÿðóó ñîíñãîëîíòîé ÿðèõ ÷àäâàðûã ªäºðò ÿäàæ 10-15 ìèíóò ººðèéíõºº ìýäëýã áîëîâñðîëä ºã¿¿ëñýí áàéäàã. Ò¿¿íë¿ãýý áèäýíä óéòãàðòàéãàà𠺺ðñäèé㺺ýçýìøèõ øèíæ áîëíî. Õàðüöààíû ñî¸ëûí óñàíä ¿íäñèéã íü çààâàë öàã ãàðãà. 15 ìèíóò ãýäýã áàãà õóãàöàà áèø. õóóðàí ä¿íãèéí òºëºº õîäîîäîî ä¿¿ðãýõ õîîëíûõîî òºëººäýâòýýãýýä ýãøìýë ãàçàð ìýò áîëãîîä ÿðèõ ÷àäâàðûí ¿ðèéã Ñàðûí äàðàà 450 ìèíóò áóþó á¿òýí íýã ºäðººð ìýäëýãýý ñóðàõààñ ººð ñóðàõ ãýãýýí õ¿ñýë øàëòãààí áàéæ ë òààðàà.öàöâààñ èëòãýõ óðëàãèéã õÿëáàð ýçýìøèæ áîëíî ãýæýý. äýýøë¿¿ëñýí ãýñýí ¿ã. Æèëä 12 ºäºð 100 öàã çàðöóóëàõ íü 4 Áèä í¿äíèéõýý ºìíºõ õºøãèéã ÿðæ àâúÿàñ ÷àäâàðàà àøèãëàí Ýíý á¿ãäýýñ ¿çýõýä õ¿í ç¿òãýë ñýòãýë ãàðãàæ áàéæ ýçýìøâýë æèëä 50 ºäºð áîëíî. Ýíý íü 2 æèë òóòàì ìýäëýã äýýøë¿¿ëýõ ººðñäèé㺺 øèíýýð íýýí îþóíû ýðõ ÷ºëººíä äóðëàí àìüäðàõçîõèõ ýðäìèéí íýã-èëòãýõ óðëàã ãàðöààã¿é ìºí. Îð÷èí ¿åä ñàðûí äàìæàà òºãñººä áàéíà ãýñýí ¿ã. áîëîìæ çºâõºí òàíèí ìýäýõ¿éí èõ ýçýí îþóòàí áèäíèé ãàðòõóäàëäàà, ¿éë÷èëãýý íýí ºðãºææýý. ¯éë÷ë¿¿ëýã÷ýý óãòàí Òàâ, çóðãàà, òàâü, æàðàí íàñàíäàà ñóðàõ áîë þó ÷ áèø. ë áàéíà. Áèä ýíý ñóðàõ ãýäýã ¿ãíèé óòãûã àðàé ººðººð õàðàõàâàõààñ, ¿äýí ÿâóóëàõ õ¿ðòëýõ õóãàöàà òàíû àìüäðàë, õóâü Êàíàäûí Òîðîíòîãèéí èõ ñóðãóóëèéã 93 íàñòàé ºâãºí öàã íýãýíòýý áîëñîí áîëîâ óó. Ó÷èð íü áèä öàãàà õèé äýìèéçàÿàã ÷ øèéäýæ ìýäíý. ßìàð ÷ áàéñàí îðëîãî ò¿íøëýëèéã àìæèëòòàé òºãñ÷ ñýòãýë ñóäëàà÷èéí äèïëîìîî ãàðäàí àâ÷ýý. íºõöººõèéí îðîíä Æîííàòàí àäèë ººðñºä人 óõààëàã îþóíû÷èíü ëàâòàé øèéäíý. Õ¿íèéã ãàäíààñ íü, õàðàãäàõ áàéäëààñ Ýðäýì ìýäëýã ãýäýã íü ºíäºð óóëûí îðãèë ìýò, óóëàíä åðòºíöºä áè þó õèéæ ÷àäàõ þó õèéæ ÷àäàõã¿éãýý ¿çýõýýðíü ÿëãàâàðëàí õàíäàæ ë áîëîõã¿é. Àâáàë àâ, áàéâàë áàé àâèðàõàä áèå ÷àðìàéíà. Ýðäìèéã ñóðàõàä óõààí ÷àðìàéíà. ñóðàëöàõ æèíõýíý õ¿ñýëä àâòàí ººðèéí ýíý àìüäðàëàà óòãàãýñýí ñýòãýëãýý òàíûã ìóõàðëààä çîãñîõã¿é, á¿ð õîîñðóóëíà. Óóëûí îðîéä õ¿ðâýë îð÷èí ãàçðûí ¿çýñãýëýíòýé áàéäàë ó÷èðòàé áîëãîõ òýð öàã ¿å ìýäýýëëèéí õóðäàöòàé ýðèí çóóí Õýíèéã ÷ áîëîâ áàÿðëàí óãòàæ, áàÿðëóóëàí ¿äýæ áàé. òîäîðõîé õàðàãäàíà. ¯¿í ë¿ãýý ýðäìèéã ñóðâàë õàìàã ýõëýýä ººðèéí õýìíýëýýðýý óðñààä íýãýíò ýõýë÷èõæýý… Èíãýæ ÷àäâààñ òýð ýíý óäàà þó ÷ àâààã¿é, þó ÷ þìíû ó÷èð ñàéõàí ìýäýãäýíý /Àêàäåìè÷ Ö.Äàìäèíñ¿ðýí/ Ýíý óðñãàëä õîöðîõã¿é áàñ æèâýõã¿é ìàíäàë äýýð íü õóðäÿðèàã¿é ÷ íýã ë ºäºð òàíààñ, çºâõºí òàíààñ ë õóäàëäàí Îëæ àâñàí ìýäëýã ¿íýí ¿¿? ýðãýëçýýòýé þó? ãýäãèéã íèéë¿¿ëýí õºâºõ íü áèäíèéã ýíý öàã ¿åèéíõýí õýìýýí ¿íýëýõàâ÷ çºâõºí òàíòàé ò¿íøëýõ ãýæ èðýõ íü ìàãàä. öààøèä ã¿íçãèéð¿¿ëýí ìýä. Îþóí óõààí íü õºãæñºí äóðñãàõ ãîë øààðäëàãà þì áóñ óó. Áèäýíä ñóðàõ ç¿éë èõ áàéíà. Áàéíãûí ¿éë÷ë¿¿ëýã÷ ãýäýã áàéíãûí íàéðñàã õàðüöàà. èëòãýã÷èéí ÿðèà ÿìàãò òîâ÷ òîä îíîâ÷òîé áàéäàã. Ýíãèéí Èðýýä¿éí íýã äèïëîìûí òºëºº îðæ áàéãàà õè÷ýýëèéã äóðòàéÞó ¿íýí áý? Ýíý ¿íýí. Íýã ¿éë÷ë¿¿ëýã÷ýý àëäñàíààñ õî¸ð áîëîîä ÿðóó ñàéõíààð ñîíñîãääîã. äóðã¿é ¿çýõ áàéäëààñàà ººðèé㺺 ÷ºëººëæ æèíõýíý ñóðàëöàõàæèëòàíàà õàëñàí íü äýýð. Ìºí ¿éë÷ë¿¿ëýã÷ ñàéõàí ààøòàé, Èëòãýõ óðëàãèéí ¿å ¿åèéí îíîë÷èä ìýäëýãòýé áàéõ çàð÷èì îþóíû ýðõ ÷ºëººíä òýì¿¿ëæ ººðèéíõºº åðòºíöºä íèñýõèéãÿëäàì áàéâààñ ¿éë÷ëýã÷ áàðààíûõàà ¿íèéã áóóëãàäàã íü øààðäëàãûã èëòãýõ óðëàãèéí ¿íäýñ áîëãîí òàâüæ èðñýí. íýð òºðòýéãýýð ä¿¿ëýõèéã õ¿ñýõã¿é áàéíà ãýæ ¿¿ îþóòàí òà.õóóëü. Þó ¿íýí áý? Ýíý áàñ ¿íýí. Õî¸óëàà ÿëäàì ýëýãñýã Àéäñààñ àíãèæèð÷ èòãýëòýé áîëîõ çàì áîë ìýäëýã. Ýðäýì Áè ëàâ õóâüäàà õ¿ñýæ áàéíà. Áîëîâñðîë ìýäëýã áîë ýðõ ÷ºëººõàðüöâààñ àâ÷, ºã÷ áóé áàðààíû ¿íý öýíý ¸ñòîé þó ÷ áèø. ìýäëýãèéíõýý õ¿÷ýýð ãàéõàìøèãèéã á¿òýýñýí àëäàðòíóóäûã òºäèéã¿é áàñ ýðõ ìýäýë ãýæ íýãýí ñóóòàí õýëñýí íü áèé. Ìýäëýã òîîëæ áàðàõã¿é. Ì.Ñ 2006.03.11 Õ¿íä óñ àãààð õýðýãòýéí àäèë àìüäðàëä ìýäëýã õýðýãòýé. Óíø áàñ äàõèí óíø, ¿íýíèéã îëæ ìýä, òóðøëàãàòàé áàéæ Èëòãýë ÿðèàíä èíãýâýë ñàéí òýãâýë òààðíà, èéì ë áàéõ ñóð, áóñäààñ ìýäëýã îëæ àâ, ñýòãýæ áàé, ìýäëýãýý áàéíãà íýì.¸ñòîé ãýñýí òîãòñîí ä¿ðýì æîð áàéõã¿é, áàéõ ÷ àðãàã¿é Ìýäëýãã¿é áàéõ òóñìàà ë õ¿í ìóõàð ñîõîð ñ¿ñýãò èòãýäýã.þì. Ãýâ÷ àíõààðàë òàòñàí àìüä èëòãýë ÿðèà íü àìüäðàëä Äàëäûí õ¿÷èíä õè÷íýýí èõ èòãýíý òºäèé ÷èíýý øèíæëýõõýðýãæèõäýý ç¿é òîãòîëò óõàãäàõóóí á¿õèé íàðèéí òîãòîëöîîãáèé áîëãîäîã. Íýãýíò íàðèéí òîãòîëöîîòîé áîëîõûí õóâüä óõààíû ìýäëýãã¿é áàéãàà õýðýã. Ãàíö ¿ãýýð õýëáýë õóóðàì÷ ìýäëýãòýé áàéíà ãýñýí ¿ã. Áîíä ãýæ þó âý? Áîíä /ºðèéí áè÷èã/-ûí òóõà麺ðèéí çàð÷èì, ò¿¿íä òàâèãäàõ øààðäëàãóóä ¿éë÷èëäýã. Æèíõýíý ìýäëýã ë ÿäðàõûí öàãò ¿ë îðõèõ ÿíàã, ÿìàð ÷ ¿åä Õºðºíãèéí áèðæ äýýð àðèëæààëàãääàã ÷óõàë ¿íýò öààñíû íýã áîë Èëòãýõ óðàí ÷àäâàðûí ¿íäñýí çàð÷èì íü ìýäëýã. õóëãàéä ¿ë àâòàõ ýðäýíý. áîíä þì. Ýíý íü çýýë îëãîñîí áîëîõûã ãýð÷èëæ áóé ¿íýò öààñÌýäëýã áîë õ¿÷ ìºí ãýäýã. Õ¿÷òýé èëòãýã÷ ººðòºº èòãýëòýé Íýýëòòýé ìýòãýëöýýíèé õîëáîî Á.Ãýðýë þì.áîëäîã. Èòãýë îëñîí èëòãýã÷ õààíà ÷, õýäèéä ÷, õýíèé Áîíä ýçýìøèã÷ íü õºðºí㺠ýçýìøèã÷ áèø çºâõºí çýýëäýã÷.÷ ºìíº, ÿìàð ÷ ñýäâýýð àéõ þìã¿é èëòãýæ ÷àääàã. ͺ㺺 òàëààñ õºðºíãèéíõºº õàðüöàíãóé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ, Àéäàñ áîë ìýäëýãã¿éí ¿ð äàãàâàð. Ìýäëýãòýé õ¿í ¿ã èë¿¿ áàòàëãààò àøèã, õ¿¿ îëîõ ñîíèðõîëòîé õ¿ì¿¿ñ, áàéãóóëëàãàõýëæ ÿðüæ èëòãýõ ÿâäëàà ººðèéí áàÿð áàÿñãàëàí áîëãîîä áîíä õóäàëäàæ àâäàã. Áîíäûã çàñãèéí ãàçàð, îðîí íóòãèéí çàõèðãàà,çîãñîõã¿é æèíõýíý àç æàðãàëàà áîëãîæ ÷àääàã. Õàðèí ýíý àç êîìïàíè àëü àëü íü ãàðãàæ áîëîõ áà äàðààõ á¿ðä¿¿ëáýðòýé áàéíà. ¯¿íä:æàðãàë áîëñîí ìýäëýãèéã õààíààñ ÿàæ îëæ àâàõ âý? ßìàð - Ò¿¿íèéã ãàðãàñàí ãàçðûí íýð.øààðäëàãà òàâèãäàõ âý? õ¿í á¿ð ìýäëýãòýé õ¿÷òýé áàéõûã - Ñåðè, äóãààðáîääîã, õ¿ñäýã. Ãýâ÷ õ¿í á¿ðèéí ñàíàñíààð áîëäîãã¿é. - Íýðëýñýí ¿íý. (Áîíäûí íýðëýñýí ¿íý ãýäýã íü àíõíûßàãààä? ßàãààä ãýâýë … áàéíãà óíøäàãã¿é, ìýäýõèéã ºðòºã þì.) - Òºëáºð äóóñàõ õóãàöààõ¿ñäýãã¿é, çîðèóëæ öàã ãàðãàäàãã¿é. - Çýýëèéí õ¿¿ çýðýã îðíî. Óíø – ìýä – çîðèóä öàã ãàðãà Çàñãèéí ãàçàð, îðîí íóòãèéí çàñàã çàõèðãààíû Þóíû ºìíº ìýäëýãòýé áîëîõ äàðààõ åñºí àðãûã ýçýìø: Áè ºíººäºð ýíä òà á¿õýíä õàíäàí áàéãóóëëàãààñ áîíäûã ãîë òºëºâ òºñâèéí àëäàãäëûã íºõºõ,- Ñóð. Ñóðãàëòàíä ñóó ¿éëäâýð, ï¿¿ñ, áàíê çýðýã áàéãóóëëàãóóä íýìýëò õºðºíãèéí- Ñóð÷ ìýäñýíýý áèå äààæ õºãæ¿¿ë. íýãýí ç¿éëèéã õýëüå. Ãýõäýý Ðè÷àðä Áàõûí õýðýãöýýãýý õàíãàõ çîðèëãîîð òîäîðõîé õóãàöààòàé ãàðãàäàã.- Óíø áàñ äàõèí óíø. Áîíä ãàðãàã÷ íü ò¿¿íèéã õóäàëäàí àâñàí áàéãóóëëàãà õ¿ì¿¿ñò- Èëýðõèé õàðàãäàõ ¿íýíèéã îëæ ìýä. çîõèîëîîñ èø òàòàí æèë á¿ð òîäîðõîé õýìæýýíèé õ¿¿, ìºí õóãàöàà äóóñàõàä àíõ çýýëäýí- Àíõààðàë ìýäðýìæèéí òóðøëàãàòàé áàéæ ñóð. òýðõ¿¿ õýëýõ ç¿éëýý àâñàí ìºíãèéã ýðã¿¿ëýí òºëºõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý. Áîíä íü ãàðãàã÷- ªºð áóñàäòàé õàðèëöàõäàà ìýäëýã îëæ àâ. òîäîòãîí ºã¿¿ëýõèéã ýòãýýäèéíõýý õºðºí㺺ð áàòàëãààæñàí áàéäãèéí ó÷èð íü õýðýâ áîíä- Ãàíöààðàà áàéæ áîäîæ, ñýòãýæ ¿ç. õ¿ññýí þì. Ýíý áîë ãàðãàã÷ ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëæ ÷àäàõã¿é áîë õºðºí㺺 õóäàëäàæ ºðèéí- Áóñäûã ñîíñîæ ìýäëýãýý íýì. íýãýí ýðõ ÷ºëººíä áè÷èã ýçýìøèã÷èéã õîõèðîëã¿é áîëãîõ ¿¿ðýãòýéã èëýðõèéëíý.- Çîðèóä öàã ãàðãà. äóðëàñàí öàõëàéí Çàðèì òîõèîëäîëä òîäîðõîé íýð á¿õèé õºðºí㺺ð áàòàëãààæñàí Îþóíû äàëàé áîëñîí íîìòîé íºõºðëºõ. Õ¿í òóõàé ºã¿¿ëäýã áýñðýã áîíä ãàðãàæ áîëîõ áºãººä ò¿¿íèéã áàðüöààò áîíä ãýäýã.òºðºëõòíèé õºãæëèéí ò¿¿õýíä íîìîîñ ººð þó çîõèîë áèëýý. Èõýíõ Ýäèéí çàñàã äàõü õàìãèéí áàãà õ¿¿òýé ºðèéí áè÷èã íü çàñãèéí¿ëäýæ, þó ýñ ¿ëäñýíèéã òîîöîõîä àìàðõàí. öàõëàé õîîë îëæ ãàçðûíõ áàéõ ¸ñòîé ãýæ ¿çäýã. ßàãààä ãýâýë Çàñãèéí ãàçðûí èäýõèéí òóëä çàãàñ÷íû ºðèéí áè÷èã äýýä çýðãèéí áàòàëãààòàé áàéõ ¸ñòîé. Çàñãèéí Åãèïåòèéí Ïèðàìèä, Õÿòàäûí öàãààí õýðýì, Ýíýòõýãèéí ãàçðûí ºðèéí áè÷èã ãîë÷ëîí õàìãèéí ºíäºð çýðýãëýëòýé áàéäàãÒàæ Ìàõàë ãýýä åðòºíöèéí ãàéõàìøèãóóä ¿ëäñýí íü áèé. çàâü òýíãèñèéí ýðýã õî¸ðûí äóíä ºìõ çàãàñ òóë õàìãèéí áàãà õ¿¿òýé øàãíàëò òºëáºð òºëäºã. Ýäãýýð ºðèéíÝíý íü äààí÷ öººõºí. Äîëîî ãýæ õóðóó äàðàí òîîëäîã. Òýãâýë áè÷èã íü îðëîãûí òàòâàðààñ ÷ºëººëºãääºã. Ýíý ºðèéí áè÷ãèéã¿ã, ¿ãèéí õ¿÷ýýð ¿ëäñýí ãàéõàìøèãèéã òîîëîâ÷ ¿ë áàðíà. æàðààõàéíû òºëºº àâàõàä àç òóðøèëò áàðàã áàéäàãã¿é ãýæ õýëæ áîëíî. Àøóã õààíû áàéãóóëñàí Ïàòàëèïóòðà õîòîîñ ºíºº þó ÷ á¿õýë ºäðèéã íèñýæ ºíãºðººíº. Õàðèí Æîíàòàí õýìýýõ íýãýí Áîíäûã êóïîíòîé áà êóïîíã¿é ãýæ àíãèëäàã.¿ëäñýíã¿é. Õàðèí Àøóã õààíû õýëñýí ¿ã íü ¿ëäýæ ºíººäºð çàëóó öàõëàé òýäãýýð öàõëàéíààñ òýñ ººðººð àãààðò ýðãýëäýí Êóïîí ãýäýã íü õóãàöàà ºíãºðºõ á¿ðèéä áàéíãà÷ õýëýãäñýýð áàéíà. Òýãýõýýð ¿ã ãýäýã íóðæ óíàäàãã¿é, íèñýõ ñóðãóóëü õèéñýýð á¿õýë ºäðèéã ºíãºðººäºã áàéæýý. òºëäºã òîãòìîë õ¿¿ àâàõ ýðõ îëãîñîí ¿íýò öààñíû õýñýã þì.óðñààä ÿâ÷èõäàãã¿é, õóó÷èðäàãã¿é, ãàë ò¿éìýðò øàòàæ Ò¿¿íèé òóõàé áóñàä öàõëàéíóóä ººð çóóðàà òýð òýíýã õîîë Êóïîíû òºëáºð íü òîäîðõîé òîãòîîñîí ¿å¿äýä òîãòìîëóñòäàãã¿é, õàðèí ÷ óëñ ¿íäýñíèéõýý áàõàðõàë áîëñîí ¿ëãýð îëæ èäýõã¿é èíãýæ óòãà ó÷èðã¿é íèñýæ áàéãààä ¿õíý äýý òºëºõ ìºíãºíèé ä¿í.äîìîã àìàí çîõèîë, àÿ äóó ñî¸ë óðëàãò áèåæèí ìºíõºð÷, ãýæ ÿðèëöäàã áàéëàà. ̺í ãýðèéõýí íü ÷ ò¿¿íèé ýíý áàéäàëä Êóïîíã¿é áîíäûí õ¿¿ã ò¿¿íèéã ýçýìøèã÷èéí òàëààðõèõ¿ì¿¿íèé îþóíû ìàíëàé íîì ñóäàðò øèíãýäýã àæýý. äóðãóéöýí îëíû æèøãýýð àìüäðàà÷ äýý õýìýýí ¿ãëýæ ýõýëäýã çîõèõ ìýäýýëëèéã òóñãàñàí òóñãàé á¿ðòãýëèéí äàãóó îëãîäîã. Ì ý ä ý ý ë ë è é ã í ý ã ó í ø à à ä á î ë ë î î ã ý æ ¿ ç ý õ í ü áàéæýý. Íýãýí ºäºð ýýæ íü Æîíàòòàíãààñ ÷è õîîë îëæ èäýõã¿é Áîíä ãàðãàã÷ íü áîíäûí õóãàöàà äóóñàõààñó÷èð äóòàãäàëòàé. Øààðäëàãà õàíãàõã¿é. Íîìûã àíõ íèññýýð áàéãààä ºëñºæ ¿õýõ âèé äýý. ßàãààä ºäºðæèí㺺 èíãýæ ºìíº òºëáºðèéã íü òºëººä áóöààæ àâàõ íºõöëèéã ãýðýýíäó í ø è õ à ä ø è í ý ò à í è ë ò à é ó ÷ è ð ä à ã . À õ è í ò ¿ ¿ í è é ã óòãàã¿é ººðèé㺺 çîâîîí íèñýæ áàéäàã þì áý äýý ãýæ àñóóõàä òóñãàæ áîëíî. ¯¿íèéã ýðã¿¿ëýí äóóäàõ íºõöºë ãýäýã.óíøèõàä õóó÷èí íºõºðòýéãýý óóëçñàí ìýò áîëäîã. Æîíàòòàí ºëñºæ öàíãàí ÿñ àðüñ áîëîõ íü íàäàä õàìààã¿é ýý Áîíäûã ìºí 1 . Õ º ð â º õ ÷ à ä â à ð ò à é . 2. Õºðâºõ ÷àäâàðã¿é ãýæ õî¸ð Õýä äàõèí óíøèæ, íÿãòàëæ, õóó÷èí ìýäýõ àíä íºõºðòýéãýý ýýæýý. Òà íàð îéëãîæ áàéíà óó. Áè çºâõºí àãààðò þó õèéæ õóâààäàã.çºâëºëäºæ áàéõ øààðäëàãàòàé. Èíãýõ íü ºíãºö ìýäëýãýýñ ÷àäàõ þó õèéæ ÷àäàõã¿éãýý ìýäìýýð áàéíà. Åð人 ë ýíý. Áè ñóðàëöàõûã ë õ¿ñýæ áàéíà ø¿¿ äýý ãýæ õàðèóëæýý. Ààâ íü Õºðâºõ ÷àäâàðòàé áîíä ãýäýã íü: õýñýã õóãàöààíäòîäîðõîé ìýäëýãò, òîäîðõîé ìýäëýãýýñ ã¿í ìýäëýãò ýöýñò òîäîðõîé õýìæýýíèé ýíãèéí õóâüöààíä õºðâºõíü íººö ìýäëýãò øèëæäýã. Óíøèõûí çýðýãöýý äýðãýäýý öààñ Õýðýâ ÿìàð íýãýí ç¿éë ñóðìààð áàéãàà áîë èäýõ õîîëîî îëæ áîëîëöîîòîé þì. Õºðâºõ ÷àäâàðòàé áîíäûã óðò õóãàöààíû¿çýã áýëýí áàéëãàæ çààâàë òýìäýãëýë õºòëº. Èíãýñíýýð ñóð. Ýíý íèñýõ îðîëäëîãî ÷èíü ¿íýõýýð àÿòàéõàí áàéíà. Ãýõäýý íèñëýý ãýýä õîäîîä ä¿¿ðäýã¿éã ÷è ìýäíý ø¿¿. ×èíèé íèñýõ ñàíõ¿¿æèëò áóþó õºðºí㺠îðóóëàëòàíä àøèãëàäàã.çàéëøã¿é õýðýãòýé áàðèìò, îãíîî çýðãèéã äàõèí õàéõ Áîíä ãàðãàã÷ íü øààðäëàãàòàé ¿åä õóãàöààíààñøààðäëàãàã¿é áîëíî. øàëòãààí áîë çºâõºí õîîë õ¿íñ îëîõ ÿâäàë ãýäãèéã õýçýý ÷ á¿¿ ºìíº ìºí㺺 òºëæ áîíäîî ýðã¿¿ëæ õóäàëäàí àâàõ, ò¿¿íèéã Ø è í ý ì ý ä ë ý ã ý ý ð î þ ó í ó õ à à í à à ö ý ë ì ý ý . ìàðò ãýæ õýëæ öàõëàéí àìüäðàëûí áîäèò áàéäëû㠺㿿ëýõýä õýâýýð íü áóþó õºðâ¿¿ëæ àøèãëàõûã õºðâºëò ãýäýã. Øèíý ìýäëýã íü èëòãýã÷ õ¿íä çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé. Èëòãýã÷ Æîíàòòàí òîëãîé ãóäàéëãàí àìüäðàë çºâõºí õîîë îëîõûí òºëºº Õºðâºõ áîíäûí ãîë îíöëîã íü õýðýãòýé ¿åä ò¿¿íèéãõ¿í þóíû ºìíº áèå äààæ èëòãýë ìýäýýëýë áýëòãýõ õýðýãòýé. ãýæ ¿¿ õýìýýí ººðººñºº àñóóñààð æèðèéí òýäãýýð öàõëàéí áàòàëãààæóóëæ õºðâ¿¿ëýõ ýñâýë õýâýýð íü àøèãëàæ áîëäîãòÝðäýì øèíæèëãýýíèé áàãà õóðàë, òºñºë øàëãàðóóëàëòûí àìüäðàëààð àìüäàð÷ õ¿ñýë ìºðººä뺺 õÿçãààðëàõààð áîëîâ. îðøèíî.çºâëºãººí çýðýãò îðîëöîæ, áóñäûã ñîíñîæ, óðàí óíøëàãà, Òýð áóñàäòàé ë àäèë ºäºðæèí㺺 ë õîîëíû àðààñ õººöºëäºí Òºëáºðèéí áàòàëãàà ãàðãàã÷ áîíäûí ¿íèéã õýâýýðèëòãýëèéí òýìöýýíä õ¿÷ýý ¿çýõ õýðýãòýé. Óñàíä ñýëæ ñóðàõ ãýæ ÿâàõûã îðîëäîâ÷ ýíý íü ò¿¿íä òààëàãäàõã¿é áàñ óòãàã¿é áàéëãàõ òºäèéã¿é ÿìàð íýãýí õýìæýýãýýð ò¿¿íýýñ àøèãáàéãàà õ¿í ýðýã äýýð ñóóãààä áàéâàë õýçýý ÷ ñýëæ ñóðàõã¿é. ñàíàãäàæ áàéëàà. Íýãýí ºäºð äóð ¿ë òºðºì ýíý àìüäðàëûíõàà îëîõûã ýðìýëçäýã. Õºðâºõ áîíä íü õºðâºõ ÷àäâàðã¿é Í¿äýíäýý èëýðõèé á¿õíèéã ìýääýã ãýæ á¿¿ áîä. Õàðñààð ºäºðæèí ºíãºðººñºí íèñëýãèéí ¿ð ä¿íä àðàé ÿäàí àãíàñàí áîíäîîñ ñàíõ¿¿æèëòèéí õóâüä çàðäàë áàãàòàé áàéäàã. æàðààõàéãàà ºëñãºëºí õºãøèí öàõëàéíû ºìíº çîðèóä óíàãàõ ¯¿íýýñ ãàäíà òºëáºð õèéõ õóãàöààãààð áîíäûã àíãèëäàãáàéæ õàðäàãã¿é, ñîíññîîð áàéæ ñîíñäîãã¿é, ìýäñýýð áàéæ áà õóãàöààíààñ õàìààð÷ çýýëèéí õ¿¿ã òîãòîîäîã. Áîíäûí õºðâºõìýääýãã¿éãýý ìýä. Õàðàãäàõ áàéäàëä áèòãèé õóóðò. Íàð ¿åäýý Æîííàòàí ýíý á¿õýíä ÿìàð óòãà áàéíàà õýìýýí ººðººñºº àñóóãààä ÿìàð÷ óòãà àëãà, õºãøèð÷ ºòºëñºí õîéíîî õîîë ÷àäâàðààñ øàëòãààëàí òºëáºð õèéõ õóãàöàà ººð ººð áàéäàã.äýëõèéã òîéðîõ ìýò ¿çýãäýõ àòàë ¿íýíäýý äýëõèé òîéð÷ Çýýëäýã÷èéí òºëáºðèéí ÷àäâàð, çýýëèéí õýìæýý, ýðãýæ òºëºãäºõýðãýäýã. Òàéâàí áàéäàëä á¿¿ àâò, á¿õ þì õºäºë㺺íèé èäýõýýñ ººð äóðñàìæã¿é ýíý ºâãºí öàõëàéí àäèë áàéõ ¸ñòîé õóãàöàà íýí ÷óõàë áàéäàã. Áîíäûí õ¿¿ãèéí á¿òöýä íºëººëºõõ¿÷èíä îðøèí òîãòíîäîã. Í¿äýíä èë áàéãàà ¿íýíèéã îëîõã¿é þì ãýæ ¿¿ áè õýìýýí áîäîâ. Òèéìýý áè èíãýæ öàãàà äýìèé çýýëèéí õ¿¿ãèéí ºñºëò íü õóãàöààíààñ õàìààð÷ òîãòîõ õ¿¿ãèéíáîë äàëä áóéã ÿàõàí ìýäðýõ ºíãºðººõèéí îðîíä õ¿ñýë ìºðººäºëòýé áàéæ áîëîõ ø¿¿ ººð÷ëºëòèéã õàðóóëíà. Èéìä ÿíç á¿ðèéí õóãàöààòàé áîíäûí ººð È ë ý ð õ è é õ à ð à ã ä à õ ¿ í ý í è é ã î ë æ ì ý ä äýý. Ñóðàõ ç¿éë ÿìàð èõ ãýý÷ ãýæ ººðòºº õýëýýä ºìíºõ õ¿ñýë ººð áîëîâ÷ õóãàöàà óðòàñàõ òóñàì õ¿¿ ºíäºð áàéæ áîëíî. Áèå ìàõáîäü íü ìýäðýìòãèé. Õàëàõ, õºðºõ, ºâäºõºº ìºðººä뺺 ¿ðãýëæë¿¿ëýõýýð øèéäæýý. Ýíý íü ò¿¿íä àìàð áàñ ÁÕÈÑ-èéí ìàãèñòðàíò Á.Íÿìöýðýíìýääýã öî÷ðîìòãîé. Îþóí óõààíàà èéì ë ìýäðýìæ æàðãàëòàé áàéëàà. Æîíàòòàí öàõëàé áîëæ òºðñºí õýäèé ÷àíõààðàëòàé áîëãî. Àíõààðàë ìýäðýìæèéã ãºëèéëãºæ øîíõîð øèã ä¿¿ëæ õàðààöàé øèã øóìáàí íèñýæ ñóðàõûã õ¿ñýæ “Õ¿í òºðñºí ÷ áàéã, ¿õñýí ÷ áàéã, õºðºí㺠ìºíãº, ãýð îðîí, ýäëýí ýçýìøëýý àëäñàí ÷ áàéã, ºðºâäºõ ç¿éë áèø. Ýíý á¿õýí

×