Structuur in de chaos : de strategische aanpak van Web2.0 Jan Van Hee www.maarifa.be

Inhoud Uitgangspunten van Web 2.0 Web 2.0 in de organisatie Bedreigingen en kansen Trends en scenario's Visie en doelstellingen Implementatie van de strategie Techniek Actoren Meten

Uitgangspunten van Web 2.0

Web 2.0 in de organisatie

Bedreigingen en kansen

Trends en scenario's

Visie en doelstellingen

Implementatie van de strategie

Techniek

Actoren

Meten

Web2.0 ? “ Nieuwe”, interactieve en dynamische generatie webdiensten. Oneindig aanbod van Systemen Applicaties Kanalen Actoren ... Enig gemeenschappelijk element ? Sociale netwerken User generated content Rich Internet Application

“ Nieuwe”, interactieve en dynamische generatie webdiensten.

Oneindig aanbod van

Systemen

Applicaties

Kanalen

Actoren

...

Enig gemeenschappelijk element ?

Uitgangspunten Een aanzet tot integraal beleidsmatige aanpak De organisatie, niet het individu Ruimer dan de bibliotheek Relativering van Web 2.0 Wie kent buiten deze zaal Web 2.0 ? Zelfs de meeste gebruikers van Web 2.0-toepassingen kennen het concept niet. We zwijgen over web 3.0

Een aanzet tot integraal beleidsmatige aanpak

De organisatie, niet het individu

Ruimer dan de bibliotheek

Relativering van Web 2.0

Wie kent buiten deze zaal Web 2.0 ?

Zelfs de meeste gebruikers van Web 2.0-toepassingen kennen het concept niet.

We zwijgen over web 3.0

Informatie, internet en de chaostheorie 'We leven in een transitie naar een informatiesamenleving. Dat vraagt een nieuw vocabularium. Ik denk dat termen als chaos en zelforganisatie soms misschien oppervlakkig worden gebruikt, maar het gaat toch in de goede richting. Internet, dat is zelforganisatie . Het is een voorbeeld van iets spontaans, buiten elke traditionele aanpak. En het werkt toch.' Ilya Prigogine (1917-2003), grondlegger van de chaostheorie Zijn onderzoek toonde aan dat een wanordelijk systeem door minieme interne veranderingen toch een ordelijke staat kan verkrijgen. Hij had het hoog op met de menselijke creativiteit, dus alles komt wel op zijn pootjes ...

'We leven in een transitie naar een informatiesamenleving. Dat vraagt een nieuw vocabularium. Ik denk dat termen als chaos en zelforganisatie soms misschien oppervlakkig worden gebruikt, maar het gaat toch in de goede richting. Internet, dat is zelforganisatie . Het is een voorbeeld van iets spontaans, buiten elke traditionele aanpak. En het werkt toch.'

Ilya Prigogine (1917-2003), grondlegger van de chaostheorie

Zijn onderzoek toonde aan dat een wanordelijk systeem door minieme interne veranderingen toch een ordelijke staat kan verkrijgen. Hij had het hoog op met de menselijke creativiteit, dus alles komt wel op zijn pootjes ...

Leggen we ons hierbij neer ? Presentatie loopt verder. Presentatie stopt hier.

Inhoud Uitgangspunten van Web 2.0 Web 2.0 in de organisatie Bedreigingen en kansen Trends en scenario's Visie en doelstellingen Implementatie van de strategie Techniek Actoren Meten

Uitgangspunten van Web 2.0

Web 2.0 in de organisatie

Bedreigingen en kansen

Trends en scenario's

Visie en doelstellingen

Implementatie van de strategie

Techniek

Actoren

Meten

Waarom Web 2.0 implementeren ? Kennis delen / beheren Communicatie (intern en extern) Marketing Kostprijs : 1506 Mentos 502 liter Cola Waarde : 10 miljoen dollar 80 VN-kantoren implementeren Wiki-software tvv samenwerking Disney gebruikt sinds enige jaren een interne blog om te communiceren met de werknemers

Kennis delen / beheren

Communicatie (intern en extern)

Marketing

Kostprijs : 1506 Mentos 502 liter Cola

Waarde : 10 miljoen dollar

Waarom Web 2.0 implementeren ? (2) Bottom-up ! interactie en participatie “ ideeënbus” klachtenbeheer Kanaliseren Anticiperen Cfr. : “kloteklanten”

Bottom-up !

interactie en participatie

“ ideeënbus”

klachtenbeheer

Kanaliseren

Anticiperen

Cfr. : “kloteklanten”

Waarom Web 2.0 implementeren ? (3) Pragmatische redenen : Serverruimte sparen Gratis software Back-up

Pragmatische redenen :

Serverruimte sparen

Gratis software

Back-up

Nog voordelen : Intranet 2.0 Wiki : Versiebeheer Mail beperken Kennismanagement Blog : Vlakke communicatie (skip levels) Combinatie van push en pull Diensten : Rss, social bookmarking, slidecasts, ... Integraties : e-leeromgevingen, communities, virtuele omgevingen, ... Efficiëntieverhoging, activering, corporate communicatie, empowerment, ...

Wiki :

Versiebeheer

Mail beperken

Kennismanagement

Blog :

Vlakke communicatie (skip levels)

Combinatie van push en pull

Inhoud Uitgangspunten van Web 2.0 Web 2.0 in de organisatie Bedreigingen en kansen Trends en scenario's Visie en doelstellingen Implementatie van de strategie Techniek Actoren Meten

Uitgangspunten van Web 2.0

Web 2.0 in de organisatie

Bedreigingen en kansen

Trends en scenario's

Visie en doelstellingen

Implementatie van de strategie

Techniek

Actoren

Meten

SWOT-ten Een goede swot houdt rekening met Kansen en bedreigingen Waarschijnlijkheid Relevantie Sterktes en zwaktes Competitief voordeel Bewustzijn in de organisatie

Een goede swot houdt rekening met

Kansen en bedreigingen

Waarschijnlijkheid

Relevantie

Sterktes en zwaktes

Competitief voordeel

Bewustzijn in de organisatie

Bedreigingen naar de gebruiker (nog meer) Verlies aan privacy Information-overload en informatiestress Grens aan adaptief vermogen Verschraling van de usability van de verschillende toepassingen diverse conventies geen normeringen wildgroei

(nog meer) Verlies aan privacy

Information-overload en informatiestress

Grens aan adaptief vermogen

Verschraling van de usability van de verschillende toepassingen

diverse conventies

geen normeringen

wildgroei

Bedreigingen naar de organisatie Blijft Web 2.0 een niche ? Blijven toepassingen wel gratis ? Betaversie en daarna ? ROI ? Wat is de toegevoegde waarde ? Het concurrentievoordeel vermindert door de stijging van het aantal organisaties met web 2.0-implementatie De inspanning van en het aanleren van een web2.0 toepassing weegt meestal niet op tegen de voordelen

Blijft Web 2.0 een niche ?

Blijven toepassingen wel gratis ?

Betaversie en daarna ?

ROI ? Wat is de toegevoegde waarde ?

Het concurrentievoordeel vermindert door de stijging van het aantal organisaties met web 2.0-implementatie

De inspanning van en het aanleren van een web2.0 toepassing weegt meestal niet op tegen de voordelen

Bedreigingen : tijdsversnelling Tijd Innovatie Redenen : Nieuwe middelen door groeiende advertentiemarkt Vrije informatie en applicaties Kapitalisatie van gemeenschappelijke kennis Mash-ups van bestaande systemen Exponentiële groei van mogelijkheden, dus niet bij te houden

Redenen :

Nieuwe middelen door groeiende advertentiemarkt

Vrije informatie en applicaties

Kapitalisatie van gemeenschappelijke kennis

Mash-ups van bestaande systemen

Exponentiële groei van mogelijkheden, dus niet bij te houden

Nood aan analyse Ook Google heeft de wijsheid niet in pand. Bijv. : Orkut Stijging van mislukte implementaties informatiesystemen door een gebrekkige voorstudie. Randvoorwaarden voor web 2.0 zijn complexer dan bij conventionele systemen ... (Zie grafiek)

Ook Google heeft de wijsheid niet in pand.

Bijv. : Orkut

Stijging van mislukte implementaties informatiesystemen door een gebrekkige voorstudie.

Randvoorwaarden voor web 2.0 zijn complexer dan bij conventionele systemen ...

(Zie grafiek)

Evolutie van investeringen in informatiesystemen Miljarden euro's Extrapolatie van : European information technology observatory report 2002. - EITO, 2OO2. Met voldoening Mislukt

Omgevingsanalyse Web 2.0-diensten zijn nooit een behoefte, maar een bevrediging van een behoefte

Web 2.0-diensten zijn nooit een behoefte, maar een bevrediging van een behoefte

Kansen : Long tail - content User Generated content Ready made content

Kansen : Long tail - actoren Nieuwe gebruikers / doelgroepen Vaste gebruikers

Samenstelling van de Web 2.0-portfolio : het BCG-model Relatief marktaandeel Hoog Laag Marktgroei Hoog Laag Stars Question marks Cash cows Dogs 10 x 1 x 0,1 x 0 % 10 % 20 %

BCG-model : een intuïtief voorbeeld voor een openbare bibliotheek Relatief marktaandeel Hoog Laag Marktgroei Hoog Laag 10 x 1 x 0,1 x 0 % 10 % 20 % Star = Vasthouden (hold strategy) Cash Cow = Oogsten (harvest strategy) Question mark = Bouwen (build strategy) Dog = Desinvesteren (divest strategy) Algemene wiki Social bookm. Regionale wiki Bib- cast Bib- blog

Cash Cow = Oogsten (harvest strategy)

Question mark = Bouwen (build strategy)

Dog = Desinvesteren (divest strategy)

Inhoud Uitgangspunten van Web 2.0 Web 2.0 in de organisatie Bedreigingen en kansen Trends en scenario's Visie en doelstellingen Implementatie van de strategie Techniek Actoren Meten

Uitgangspunten van Web 2.0

Web 2.0 in de organisatie

Bedreigingen en kansen

Trends en scenario's

Visie en doelstellingen

Implementatie van de strategie

Techniek

Actoren

Meten

Trends Jongeren leren ons veel over het informatiegedrag van de toekomstige generatie : Mobiel internet Gaming Sociale netwerken Video

Jongeren leren ons veel over het informatiegedrag van de toekomstige generatie :

Mobiel internet

Gaming

Sociale netwerken

Video

Scenarioplanning Scenarioplanning is een ideale techniek om in de (verre) toekomst te speuren naar kansen en bedreigingen. Wat : coherente, plausibele en relevante verhalen over de toekomst over de gevolgen van bepaalde mogelijke gebeurtenissen of trends. Anticiperen op toekomstige evolutiesdoor het bouwen van scenario’s Bijv. : een p ositief, neutraal of negatief scenario

Scenarioplanning is een ideale techniek om in de (verre) toekomst te speuren naar kansen en bedreigingen.

Wat :

coherente, plausibele en relevante verhalen over de toekomst over de gevolgen van bepaalde mogelijke gebeurtenissen of trends.

Anticiperen op toekomstige evolutiesdoor het bouwen van scenario’s Bijv. : een p ositief, neutraal of negatief scenario

Een voorbeeld Bron : www.vlaanderen.be

Intuïtief voorbeeld : toekomst organisatie Acceptatie IT Geen acceptatie IT Homogene techniek Fragmentarische techniek Scenario 1 : De organisatie vormt zich om tot een virtuele gemeenschap en ... Scenario 4 : De organisatie werkt verder aan de introductie van wiki's als werkvorm... Scenario 3 : De organisatie bezit een virtuele werkplek waar nieuwe medewerkers ... Scenario 2 : De samenwerking gebeurt steeds meer in kennisnetwerken ...

Inhoud Uitgangspunten van Web 2.0 Web 2.0 in de organisatie Bedreigingen en kansen Trends en scenario's Visie en doelstellingen Implementatie van de strategie Techniek Actoren Meten

Uitgangspunten van Web 2.0

Web 2.0 in de organisatie

Bedreigingen en kansen

Trends en scenario's

Visie en doelstellingen

Implementatie van de strategie

Techniek

Actoren

Meten

Strategische krachten Voor het overleven van de organisatie Volgens de regels Voor de evolutie van de organisatie Volgens de missie Voor de gebruikers Volgens doelstellingen Volgens het budget, medewerkers en regels Volgens de technologische evolutie Legitimiteit en mandaat Wenselijk (willen) Haalbaar (kunnen) Noodzakelijk (moeten)

Strategische krachten Weten we wat we kunnen ? Weten we wat we mogen ? Weten we wat we willen ? Visie-ontwikkeling Reactief : Oplossen van problemen Trends volgen Regels volgen

Weten we wat we kunnen ?

Weten we wat we mogen ?

Weten we wat we willen ?

Reactief :

Oplossen van problemen

Trends volgen

Regels volgen

Inhoud Uitgangspunten van Web 2.0 Web 2.0 in de organisatie Bedreigingen en kansen Trends en scenario's Visie en doelstellingen Implementatie van de strategie Techniek Actoren Meten

Uitgangspunten van Web 2.0

Web 2.0 in de organisatie

Bedreigingen en kansen

Trends en scenario's

Visie en doelstellingen

Implementatie van de strategie

Techniek

Actoren

Meten

Factoren tot succesvolle implementatie Contextuele factoren Systeem succes Gebruikers- georiënteerde factoren Steun van het management Kwaliteit van de werkgroep Faciliteiten Attitude Vaardigheden Intrinsieke kwaliteit Ervaren gebruiksvriendelijkheid Gebruikerstevredenheid Mate van gebruik Gebaseerd op : Information Systems Success: Dimensions and Determinants / Rajiv Sabherwal, Anand Jeyaraj en Charles Chowa. - Sint Louis : University of Missouri, 2004. - niet gepubliceerde workingpaper. - Terug te vinden op : http://www.devsmith.umd.edu/dit/news/pdf/MetaSEM2004Presented2004.pdf

Informatiearchitectuur : integratie Applicatie- laag Controle- laag Opslag- laag Catalogus Wiki Blog Website Contentmanagement Datawarehouse / Geïntegreerde database + - usability

Basisvoorwaarden voor elke applicatie Beschikbaarheid : het systeem is steeds bereikbaar Betrouwbaarheid : het systeem gedraagt zich zoals verwacht Performantie : het systeem werkt vlot Capaciteit : het systeem kan het verwachte debiet aan Veiligheid : ongewenst gedrag wordt tegengegaan

Beschikbaarheid : het systeem is steeds bereikbaar

Betrouwbaarheid : het systeem gedraagt zich zoals verwacht

Performantie : het systeem werkt vlot

Capaciteit : het systeem kan het verwachte debiet aan

Veiligheid : ongewenst gedrag wordt tegengegaan

Rekening houden met ... (vanuit de techniek) Functionaliteit, vertrouwdheid, eenvoud, bedieningsgemak, inwerktijd, ... Open standaard ? Integreerbaarheid Mogelijkheid tot kwaliteitscontrole op de content Dekt het een reële behoefte ? De intrinsieke meerwaarde gadgetghalte vs. problemsolvend Trendgevoelig of tijdloosheid

Functionaliteit, vertrouwdheid, eenvoud, bedieningsgemak, inwerktijd, ...

Open standaard ?

Integreerbaarheid

Mogelijkheid tot kwaliteitscontrole op de content

Dekt het een reële behoefte ?

De intrinsieke meerwaarde gadgetghalte vs. problemsolvend

Trendgevoelig of tijdloosheid

Inhoud Uitgangspunten van Web 2.0 Web 2.0 in de organisatie Bedreigingen en kansen Trends en scenario's Visie en doelstellingen Implementatie van de strategie Techniek Actoren Meten

Uitgangspunten van Web 2.0

Web 2.0 in de organisatie

Bedreigingen en kansen

Trends en scenario's

Visie en doelstellingen

Implementatie van de strategie

Techniek

Actoren

Meten

Rekening houden met ... (vanuit de organisatie) Adaptief vermogen van de organisatie Bedachtzaam en kritisch Aanwezige competenties en attitudes Mate van aanvaardbaarheid/bekendheid van een applicatie of dienst Druk van de omgeving Beschikbare middelen tot introductie (communicatie, instructie, experimenteertijd, ...) ?

Adaptief vermogen van de organisatie

Bedachtzaam en kritisch

Aanwezige competenties en attitudes

Mate van aanvaardbaarheid/bekendheid van een applicatie of dienst

Druk van de omgeving

Beschikbare middelen tot introductie (communicatie, instructie, experimenteertijd, ...)

Aanpak introductie Creëer een gemeenschapsgevoel Hou het simpel (vooral de uitleg), begin simpel Wek nieuwsgierigheid Betrek iedereen, laat iedereen content aanleveren (UGC) Zorg voor een diverse content-mix Zorg voor een leerweg Zorg voor een snelle (eerste) impact Zorg voor constante ontwikkeling “ Let the outside in and the inside out” ( Paul Lomax, twopointoh.co.uk) Evalueer constant en stuur bij

Creëer een gemeenschapsgevoel

Hou het simpel (vooral de uitleg), begin simpel

Wek nieuwsgierigheid

Betrek iedereen, laat iedereen content aanleveren (UGC)

Zorg voor een diverse content-mix

Zorg voor een leerweg

Zorg voor een snelle (eerste) impact

Zorg voor constante ontwikkeling

“ Let the outside in and the inside out” ( Paul Lomax, twopointoh.co.uk)

Evalueer constant en stuur bij

Innovatietheorie van Rogers Bron : Diffusion of Innovations / Everett Rogers. Kloof

Leerweg actoren Gewennen Creatie van meerwaarde Gebruik Vermijden Passief Actief Bewustzijn vergroten : Missionarissen Niet dwingen Learning by doing cfr. : “23 dingen”

Bewustzijn vergroten :

Missionarissen

Niet dwingen

Learning by doing

cfr. : “23 dingen”

Inhoud Uitgangspunten van Web 2.0 Web 2.0 in de organisatie Bedreigingen en kansen Trends en scenario's Visie en doelstellingen Implementatie van de strategie Techniek Actoren Meten

Uitgangspunten van Web 2.0

Web 2.0 in de organisatie

Bedreigingen en kansen

Trends en scenario's

Visie en doelstellingen

Implementatie van de strategie

Techniek

Actoren

Meten

Evalueren : indicatoren Gebruiker Wie, waarom, hoe en wat Lograpporten Kwaliteitsperceptie, kloofanalyse, ... Voorkeur- en usability-studies Organisatie Input Output Outcome Afmeten aan : normen, standaarden, benchmarks, gemiddelden, trends, ...

Gebruiker

Wie, waarom, hoe en wat

Lograpporten

Kwaliteitsperceptie, kloofanalyse, ...

Voorkeur- en usability-studies

Organisatie

Input

Output

Outcome

Integratieniveau Web 2.0 in een organisatie

Tot slot ... Waarom zou een organisatie Web2.0 implementeren ? Gadget ? Trend ? Mode ? 3 E's ... euh ... 4 E's Efficiëntie Effectiviteit Economy ... Enthousiasme 4 E's

Waarom zou een organisatie Web2.0 implementeren ?

Gadget ? Trend ? Mode ?

3 E's ... euh ... 4 E's

Efficiëntie

Effectiviteit

Economy

... Enthousiasme