Harald Gjøsæter, matfestivalen 2012
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Harald Gjøsæter, matfestivalen 2012

on

  • 381 views

 

Statistics

Views

Total Views
381
Views on SlideShare
379
Embed Views
2

Actions

Likes
0
Downloads
1
Comments
0

1 Embed 2

http://www.linkedin.com 2

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Harald Gjøsæter, matfestivalen 2012 Harald Gjøsæter, matfestivalen 2012 Presentation Transcript

  • Er det for mykje torsk i Barentshavet? Harald Gjøsæter Matfestivalen, Ålesund 22.08.2012
  • Er det for mykje torsk i Barentshavet?• Det kjem vel an på kven du spør• - og korleis du stiller spørsmålet – Spør du ein loddefiskar, får du truleg ja til svar – Spør du ein torskefiskar, er svaret meir uvisst – Og spør du ein havforskar, får du som vanleg eit langt svar med mange ”på den eine sida slik, men på den andre sida slik”
  • For mykje i forhold til kva• Kva slags kriterium kan vi bruka for å vurdera om det er ”for mykje”?• Kva er høveleg mengde torsk?• Vitnar kanskje sjølve spørsmålet om at ein legg til grunn eit ”ingeniør-blikk” på økosystemet, som eit system med prosessar som alle kan styrast og ”fin- regulerast til systemet yter maksimalt”? View slide
  • Til saka• Lat dette vera nok filosofering og problematisering innleiingsvis, eg forstår spørsmålet og skal freista gi nokre svar• Eg byrjar med å gjera greie for no- situasjonen, seier så litt om historia fram hit, og litt om kva som eventuelt kan skje heretter• Og det er ikkje nok berre å snakka om torsk View slide
  • Kva er problemet?
  • Status temperatur og isHavforskningsrapporten 2012
  • Temperatur 50m og nedMiddeltemperatur i nord Temperaturanomali ved bunn 5 4.5 4 3.5 3 2.5 2 1.5 1 0.5 0 -0.5 -1 -1.5Middeltemperatur Fugløya-Bjørnøya -2 -2.5 -3 -3.5 -4 -4.5 -5 Litt varmere enn i fjor i mesteparten av området, men kaldere i nord Randi Ingvaldsen
  • Iskart pr 2. mai 2012
  • Iskart pr 17 august 2012
  • Utvikling - plankton Padmini Dalpadado
  • Utvikling - 0-gruppe
  • Utvikling – pelagisk
  • Loddeutbreiing 1983 og 2011Om lag like storbestand desse åra
  • Utvikling - bunnfisk
  • Torskeutbreiing 20111996
  • Torskens konsum Bjarte Bogstad
  • Utviklingstrekk - lærdomar• Ein ”større åker”• Stabil planktonmengd• (Rekord)stor mengde botnfisk• Rimeleg stor og stabil loddebestand• Mykje ”annan mat”• Liten nedgang i vekst hos torsk og hyse• Basert på no-situasjonen ser det ut for at Barentshavet er velfungerande og at det ikkje er ”for mykje torsk” i systemet
  • Men kva med framtida?• Basert på rekrutteringssituasjonen og aldersstrukturen i bestandane kan vi slutta at: – Mengde torsk vil minka dei komande 5 åra – Mengde vaksen lodde (som torsken lever av) vil ikkje endra seg mykje dei komande par åra – Vanskeleg å spå om ”annan torskemat”, men neppe grunn til å venta store endringar på kort sikt
  • Uvisse• Men framtida vidare er ikkje sikker, og ein joker heiter sild: – Ut frå historia veit vi at når det kjem sterke årsklassar av sild inn i Barentshavet, så kan lodderekrutteringa slå totalt feil 2-3 år på rad, og loddebestanden kollapsa i løpet av 2-3 år – Det skjer ikkje alltid, men mykje ungsild i Barentshavet ser ut til å vera ein naudsynt, om ikkje tilstrekkeleg faktor for loddekollaps
  • Uvisse• Og om loddebestanden kollapsar, så har historia lært oss at dette kan få store konsekvensar for predatorane som torsk, sel, fugl og kval• Men ikkje alltid: Under kollapsen på 1980-talet gjekk det heilt gale, under den på 1990-talet gjekk det litt gale, mens under den på 2000-talet var det nesten ingen reaksjon på at lodda forsvann!
  • Uvisse• Ein annan joker heiter klima: – Kva om vi får ei kraftig nedkjøling av Barentshavet som gjer ”åkeren” vesentleg mindre enn han er i dag? – Det kan henda at Barentshavet toler ei så stor torskemengde pga det milde klimaet som gjer havet stort og rikt – Temperaturen er på veg ned, og vil truleg halda fram med det nokre år til, men alt tyder på at det ikkje vert så kaldt som under førre nedkjølingsperioden
  • Framtida• Så å spå om framtida er ikkje enkelt:• Får vi ein god sildeårsklasse (og den kjem nok før eller seinare) så KAN vi få ein loddekollaps, som KAN føra til store problem for vekst og overleving av predatorane• Og får vi ei nedkjøling kraftig nok til å redusera produksjonen monaleg og trengja fisken sørover i havet, KAN det få negative konsekvensar for alle ”innbyggjarane”
  • Konklusjon• Det er ikkje meir torsk i Barentshavet i dag enn det økosystemet kan ta hand om utan at vi treng å gjera forsøk på å ”berga økosystemet” ved særlege inngrep• Men det er så mykje torsk i Barentshavet i dag, at vi t.d. kan fiska vesentleg mindre lodde og kanskje også mindre hyse enn vi kunne ha gjort med ein lågare torskebestand
  • Konklusjon• Det er vidare så mykje torsk i Barentshavet i dag at naturlege reguleringsmekanismar slår inn (redusert vekst og auka kannibalisme)• I nær framtid vil torskemengda minka, medan mattilbodet truleg vil vera relativt konstant, så heller ikkje i nær framtid vil det vera ”for mykje” torsk der
  • Konklusjon• Kva som vil skje på litt lengre sikt, kjem an på utviklinga på to felt: klima og sild• Ingen av desse endringane kjem ”som julaftan på kjerringa”• Vi må difor overvaka situasjonen nøye for å kunna varsla tidleg om endringar• Vi har lært mykje av å følgja utviklinga i Barentshavet gjennom mange år. Men utan tvil har vi enno mykje å læra!
  • Those who have knowledge, dont predict. Those who predict, dont have knowledge. Lao Tzu, 6th Century BC Chinese PoetForecasting is the art of saying what will happen,and then explaining why it didnt!Anonymous