Your SlideShare is downloading. ×
Verduurzamen gemeentelijke vastgoedportefeuille <ul><li>Platform Duurzame Huisvesting </li></ul>10 februari 2011 Erwin van...
Agenda <ul><li>Deloitte Real Estate Advisory – visie op verduurzamen gemeentelijke vastgoedportefeuille  </li></ul><ul><ul...
Deloitte Real Estate Advisory <ul><li>Deloitte Real Estate Advisory  is onderdeel van Deloitte Nederland </li></ul><ul><li...
Ontwikkelingen <ul><ul><li>Stijgende energielasten; in de afgelopen 15 jaar zijn de energielasten  verdriedubbeld </li></u...
Complexiteit gemeentelijke organisatie <ul><ul><li>Gemeentelijk  vastgoed is verspreid  over  verschillende diensten en af...
Grip on energy <ul><ul><li>Het duurzaamheidsvraagstuk van gemeenten vraagt om een  structurele en integrale oplossing   </...
Totaalaanpak verduurzamen ESCo Energie exploitatie ESCo ESCo ESCo Energie leverancier Gemeente  Grip on energy (team) <ul>...
Vastgoedbedrijf Enschede <ul><ul><li>Vastgoedbedrijf Enschede is in 2001 opgericht en bestaat uit 17 medewerkers. Is onder...
Duurzaamheidsdoelstellingen gemeente Enschede <ul><ul><li>Nota Nieuwe Energie voor Enschede </li></ul></ul><ul><ul><li>3,0...
Energie-exploitatie gemeentelijk vastgoed Enschede  Oxxio Kantoren/ bedrijfspanden Welzijns- accommodaties Sport- accommod...
Dilemma’s Casus ‘Noordmolen’ Noordmolen Duurzaamheidsambities Kosten energierekening Monitoring energiegebruik Investering...
Voorstel taken Gebouw Energieteam <ul><li>Opstellen  portefeuillestrategie  verduurzaming op gebouwniveau (duurzaamheidsma...
Alternatieve financiering  (Energie Prestatie Contract) 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15.         Lagere ...
Voordelen centraliseren energie-exploitatie <ul><li>Integrale en gestructureerde aanpak  om te komen tot CO 2  reductie en...
Discussie <ul><li>Hoe kan de  prikkel  bij huurders worden  behouden  om zuinig met energie om te gaan bij een  all-in huu...
Contactgegevens <ul><li>Bart Hoevers </li></ul><ul><li>Partner Deloitte Real Estate Advisory </li></ul><ul><li>E-mail: bho...
 
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Verduurzaming gemeentelijke vastgoedportefeuille

830

Published on

Presentatie van Erwin van Proosdij en Natalie Verhoef

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
830
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Verduurzaming gemeentelijke vastgoedportefeuille"

  1. 1. Verduurzamen gemeentelijke vastgoedportefeuille <ul><li>Platform Duurzame Huisvesting </li></ul>10 februari 2011 Erwin van Proosdij (Vastgoedbedrijf Enschede) Natálie Verhoef (Deloitte Real Estate Advisory)
  2. 2. Agenda <ul><li>Deloitte Real Estate Advisory – visie op verduurzamen gemeentelijke vastgoedportefeuille </li></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Ontwikkelingen </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Complexiteit gemeentelijke organisatie </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Grip on Energy </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Totaalaanpak verduurzamen vastgoedportefeuille </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><li>Vastgoedbedrijf Enschede – praktijkcasus verduurzamen gemeentelijke vastgoedportefeuille </li></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Duurzaamheidsdoelstellingen gemeente Enschede </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Energie-exploitatie gemeentelijk vastgoed Enschede </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Dilemma’s casus Noordmolen </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Voorstel taken Gebouw Energieteam </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Alternatieve financieringsconstructies </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Voordelen centraliseren energie-exploitatie </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Discussie </li></ul></ul></ul>
  3. 3. Deloitte Real Estate Advisory <ul><li>Deloitte Real Estate Advisory is onderdeel van Deloitte Nederland </li></ul><ul><li>80 professionals werkzaam bij Deloitte Real Estate Advisory </li></ul><ul><li>Deloitte & Duurzaamheid (aantal initiatieven) </li></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Jaarlijks worden alle duurzame activiteiten gerapporteerd in het “ Sustainability Report” </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Lager lease bedrag indien het een auto met een A labe l wordt geleased plus de NS business card </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>We kopen elektriciteit in van duurzame energiebronnen </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Innovation competities om duurzaamheidsdienstverlening te verbeteren </li></ul></ul></ul></ul></ul>
  4. 4. Ontwikkelingen <ul><ul><li>Stijgende energielasten; in de afgelopen 15 jaar zijn de energielasten verdriedubbeld </li></ul></ul><ul><ul><li>Regelgeving 100% duurzaam inkopen </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Vanaf 2010 hanteert de Rijksoverheid het criterium dat de gebouwen die zij in gebruik nemen ten minste een energielabel C moeten dragen. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Voor gebouwen die al in gebruik zijn, wordt een opschaling van ten minste twee labelstappen nagestreefd. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>In de collegeakkoorden hebben gemeenten massaal ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen opgenomen waarbij reductie van de CO 2 uitstoot centraal staat: </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Rotterdam: “In 2020 20 procent minder CO 2 -uitstoot dan in 2000” </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Amsterdam: “In 2025 40 procent minder CO 2 -uitstoten dan in 1990” </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Zoetermeer: “In de top 10 van de gemeenten met de beste klimaataanpak” </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Breda: “In 2020 is de gemeentelijke organisatie CO 2 -neutraal” </li></ul></ul></ul></ul>
  5. 5. Complexiteit gemeentelijke organisatie <ul><ul><li>Gemeentelijk vastgoed is verspreid over verschillende diensten en afdelingen; weinig centrale sturing </li></ul></ul><ul><ul><li>Energie-exploitatie van gemeentelijk vastgoed is verspreid over gemeentelijke diensten en derden </li></ul></ul><ul><ul><li>Split-incentive issue ; de eigenaar investeert en de huurder profiteert </li></ul></ul><ul><ul><li>Veel duurzaamheidsinitiatieven maar geen integrale benadering </li></ul></ul><ul><ul><li>Verduurzamen op object niveau versus portefeuillebenadering </li></ul></ul><ul><ul><li>Kostenbesparing staat centraal binnen gemeente; geen extra investeringsbudgetten voor duurzaamheidsmaatregelen beschikbaar </li></ul></ul><ul><li> </li></ul>
  6. 6. Grip on energy <ul><ul><li>Het duurzaamheidsvraagstuk van gemeenten vraagt om een structurele en integrale oplossing </li></ul></ul><ul><ul><li>Het centraliseren van de energie-exploitatie en de verantwoordelijkheden voor het reduceren van de CO 2 -uitstoot biedt kansen om maximaal te sturen op het energiegebruik </li></ul></ul><ul><ul><li>Om grip op de energie-exploitatie te krijgen dienen de volgende stappen genomen te worden: </li></ul></ul><ul><li> </li></ul>
  7. 7. Totaalaanpak verduurzamen ESCo Energie exploitatie ESCo ESCo ESCo Energie leverancier Gemeente Grip on energy (team) <ul><li>Toekomst: </li></ul><ul><li>Totaal oplossing voor gehele portefeuille </li></ul><ul><li>Gebouw Energieteam wordt verantwoordelijk voor energie exploitatie gehele vastgoedportefeuille </li></ul><ul><li>Gebouw Energieteam krijgt een aantal opdrachten mee: </li></ul><ul><li>1. Vanaf 2010 3% energiebesparing per jaar bij </li></ul><ul><li>gemeentelijke gebouwen en voorzieningen; </li></ul><ul><li>2. Vanaf 2010 100% duurzaam inkopen </li></ul><ul><li>3. Monitoren en beheer </li></ul><ul><li>Gebouw Energieteam sluit contracten met esco’s, huurders en energieleveranciers </li></ul>Huurders Verhuurder
  8. 8. Vastgoedbedrijf Enschede <ul><ul><li>Vastgoedbedrijf Enschede is in 2001 opgericht en bestaat uit 17 medewerkers. Is onderdeel van de gemeentelijke organisatie. </li></ul></ul><ul><ul><li>Realiseert en verhuurt maatschappelijk vastgoed tegen een kostendekkend (huur)tarief. </li></ul></ul><ul><ul><li>Momenteel zo’n 156 gebouwen in de verhuur (ca. 230.000 m² bvo) en beheer van strategisch (tijdelijk) bezit van Grondbedrijf, ca. 70 gebouwen. </li></ul></ul><ul><li> </li></ul>
  9. 9. Duurzaamheidsdoelstellingen gemeente Enschede <ul><ul><li>Nota Nieuwe Energie voor Enschede </li></ul></ul><ul><ul><li>3,0% energiebesparing per jaar bij gemeentelijke gebouwen en voorzieningen. </li></ul></ul><ul><ul><li>Duurzaam inkopen, waarbij klimaatneutraal één van de doelen is. De gemeente Enschede heeft de ambitie vastgesteld om, in navolging van het Rijk, zich voor 2010 al te richten op 100% duurzaam inkopen , en gaat daarmee verder dan de 75% die andere gemeenten zich ten doel stellen. </li></ul></ul><ul><ul><li>Energie voor eigen gebruik wordt uit duurzame bronnen opgewekt . (zonne-energie, windenergie, biomassa, benutten van bodemwarmteopslag). </li></ul></ul><ul><ul><li>Voor eigen gebruik wordt energie uit duurzame bronnen ingekocht . </li></ul></ul><ul><li> </li></ul>
  10. 10. Energie-exploitatie gemeentelijk vastgoed Enschede Oxxio Kantoren/ bedrijfspanden Welzijns- accommodaties Sport- accommodaties Onderwijs Cultuur- accommodaties Woningen Grondposities <ul><li>Aantal objecten: 38 </li></ul><ul><li>Totaal opp: 103.024m² </li></ul><ul><li>Eigendom: 35 </li></ul><ul><li>Aanhuur: 3 </li></ul><ul><li>Aantal objecten: 23 </li></ul><ul><li>Totaal opp: 12.369m² </li></ul><ul><li>Eigendom: 21 </li></ul><ul><li>Aanhuur: 1 </li></ul><ul><li>Erfpacht: 1 </li></ul><ul><li>Aantal objecten: 62 </li></ul><ul><li>Totaal opp: 55.517m² </li></ul><ul><li>Eigendom: 57 </li></ul><ul><li>Economisch overgedragen: 5 </li></ul><ul><li>Aantal objecten: 1 </li></ul><ul><li>Totaal opp: n.b. </li></ul><ul><li>Eigendom: n.b. </li></ul><ul><li>Aantal objecten: 22 </li></ul><ul><li>Totaal opp: 44.740m² </li></ul><ul><li>Eigendom: 22 </li></ul><ul><li>Aantal objecten: 10 </li></ul><ul><li>Totaal opp: 2.260m² </li></ul><ul><li>Eigendom: 10 </li></ul><ul><li>Aantal objecten: n.b. </li></ul><ul><li>Totaal opp: n.b. </li></ul><ul><li>Eigendom: n.b. </li></ul>H&S:11 objecten M² BVO: 60.701 Energie: €n.b. Energie leverancier 2 * Wordt geïnventariseerd bij Energiemeldpunt * * * Portefeuille VBE EMV: 86 objecten M² BVO: 64.098 Energie: €n.b. Gemeente Enschede (Energiemeldpunt) Gemeentelijke vastgoedportefeuille Bewoners Overige huurders Overige huurders Overige huurders Overige huurders <ul><li>Energieleverancier wordt periodiek aanbesteed. Dit wordt geregeld door FDC. </li></ul>Overige huurders Portefeuille VBE Bron: Innax Totaal energiegebruik 173.200 GJ Totaal energiekosten € 2.773.050 CO 2 emissie 6.155 ton (gelijk aan jaarlijkse CO 2 uitstoot van ca. 2.600 auto’s)
  11. 11. Dilemma’s Casus ‘Noordmolen’ Noordmolen Duurzaamheidsambities Kosten energierekening Monitoring energiegebruik Investering duurzaamheidsmaatregelen Gem. Enschede: “We hebben duurzaamheidsambities, maar deze worden niet opgepakt” H&S: “VBE is verantwoordelijk voor de duurzaamheid van gebouwen” VBE: “We willen wel investeren in duurzaamheids-maatregelen, maar dit verdient zich niet terug” FDC/ Energiemeld-punt: “We zien duurzaamheids-kansen, maar deze worden niet opgepakt” <ul><li>VBE </li></ul><ul><li>Eigenaar van gebouwen; </li></ul><ul><li>Verantwoordelijk voor duurzaamheidsprestatie gebouwen; </li></ul><ul><li>FDC </li></ul><ul><li>Koopt energie in; </li></ul><ul><li>Vergelijkt energieverbruik t.o.v. benchmark. </li></ul>Noordmolen: Energieverbruik elektra: €96.024,78 Energieverbruik gas: €39.549,87 Gemeente Enschede/ Duurzaamheidsteam H&S VBE FDC/ Energiemeldpunt
  12. 12. Voorstel taken Gebouw Energieteam <ul><li>Opstellen portefeuillestrategie verduurzaming op gebouwniveau (duurzaamheidsmaatregelen); </li></ul><ul><li>Opstellen business case met maatregelen, investeringen en terugverdientijd van 10 jaar; </li></ul><ul><li>Uitwerken planning duurzaamheidsmaatregelen; </li></ul><ul><li>Financiering van maatregelen + organiseren subsidies; </li></ul><ul><li>Centrale inkoop van energie en betaling aan energieleverancier; </li></ul><ul><li>Mogelijkheden onderzoeken van doorbelasten energiekosten als onderdeel van all-in huur met vast energie component; </li></ul><ul><li>Monitoring energie-efficiency d.m.v. smart meters; </li></ul><ul><li>Afspraken over energie-efficiency in overleg met gebruikers en beheerders op basis van benchmark monitoring. </li></ul>
  13. 13. Alternatieve financiering (Energie Prestatie Contract) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15.         Lagere energielasten Energielasten na energiebesparende maatregelen Totale besparingspotentieel na energiebesparende maatregelen Huidige energiekosten EUR Jaarlijkse Energie Kosten € Terugverdientijd
  14. 14. Voordelen centraliseren energie-exploitatie <ul><li>Integrale en gestructureerde aanpak om te komen tot CO 2 reductie en lagere energierekening; </li></ul><ul><li>Realiseren doelstellingen nota nieuwe energie voor Gemeente Enschede; </li></ul><ul><li>Stroomlijnen van evenwichtige verdelingen kosten en baten duurzaamheidsmaatregelen; </li></ul><ul><li>Mogelijkheid tot clustering financieringen en toepassen innovatieve financieringsconstructies ; </li></ul><ul><li>Centraliseren duurzaamheidskennis ; </li></ul><ul><li>Meetbare resultaten. </li></ul>
  15. 15. Discussie <ul><li>Hoe kan de prikkel bij huurders worden behouden om zuinig met energie om te gaan bij een all-in huur </li></ul><ul><li>Een terugverdientijd van 10 jaar voor investeringen in duurzaamheidsmaatregelen is de norm </li></ul>
  16. 16. Contactgegevens <ul><li>Bart Hoevers </li></ul><ul><li>Partner Deloitte Real Estate Advisory </li></ul><ul><li>E-mail: bhoevers@deloitte.nl </li></ul><ul><li>Tel: +31 88 288 19 88 </li></ul>Natálie Verhoef Sr. Consultant Deloitte Real Estate Advisory E-mail: nverhoef@deloitte.nl Tel: +31 88 288 59 15 Erwin van Proosdij Manager Vastgoedontwikkelingen VBE E-mail: e.van.proosdij@enschede.nl Tel: +31 53 481 84 35

×