Archeologisch onderzoek
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Archeologisch onderzoek

on

  • 484 views

 

Statistics

Views

Total Views
484
Views on SlideShare
366
Embed Views
118

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

1 Embed 118

http://www.mug.nl 118

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Archeologisch onderzoek Archeologisch onderzoek Presentation Transcript

  • Afdeling Archeologie MUG Ingenieursbureau Archeologisch onderzoek Hoe werkt het? & Wat doen wij allemaal? MUG Ingenieursbureau Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en ArcheologieVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Overzicht 1. Verschillende soorten archeologisch onderzoek 2. Externe kwaliteitseisen 3. Interne kwaliteitseisen 4. Wanneer is er onderzoek nodig? 5. Samenwerking met andere disciplines. Er is winst te behalen!Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Behoud in situ is uitgangspunt Dus: geen bodemverstoringen uitvoeren, waardoor eventueel aanwezige archeologica in de bodem behouden blijft! Niet mogelijk? Dan de volgende onderzoeksstappen doorlopen:Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • 1. Verschillende archeologische onderzoekstypes/stappen a. Archeologisch bureauonderzoek b. Archeologisch booronderzoek (BO) c. Archeologisch proefsleuvenonderzoek (IVO-P) indien behoud in situ niet kan, dan: d. Archeologische opgraving (DO) e. Archeologische begeleiding (AB)Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • a. Archeologisch bureauonderzoek • Het verwerven van informatie, aan de hand van bestaande bronnen, over bekende en verwachte archeologische waarden, binnen een plangebied om te komen tot een specifieke archeologische verwachting. – Standaard bronnen – Beschikbare info – Amateur-archeologen – Etc.Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Voorbeelden van kaartmateriaal bij bureauonderzoek Resultaat Kaart plangebied met aanbeveling vervolgonderzoekVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • b. Archeologisch booronderzoek (BO) Vooraf is Plan van Aanpak (PvA) verplicht! • Inventariserend booronderzoek – Doel: Vaststellen van de mate van intactheid van de bodemopbouw • Karterend booronderzoek – Doel: Opsporen van sporen en/of vindplaatsen • Waarderend booronderzoek – Doel: Bepalen van de aard, omvang, datering, gaafheid, conservering etc. van een vindplaatsVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Het booronderzoekVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Mechanische (schud)zeef Bij karterend onderzoek worden de monsters uit de boorkernen nat gezeefd en de zeefresiduen vervolgens na drogen bestudeerd op voorkomen minuscule archeologische indicatoren Efficiënt en zeer snel.Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • c. Archeologisch proefsleuvenonderzoek (IVO-P) • Het graven van proefputten/sleuven • Er moet een Programma van Eisen (PvE) én een Plan van Aanpak (PvA) opgesteld zijn – Doel: arch. verwachtingsmodel uit voorgaand onderzoek te toetsen en aan te vullen. – 5 tot 10% plangebied onderzoeken.Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Voorbeeld van een geaccodeerd voorblad van een PvE.Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Boven: Luchtfoto waarop oudekreken zichtbaar zijn.Rechts: proefsleuven waarvanligging mede bepaald wordt dooroude landschap, zoals bijvoorbeeldde ligging van oude kreken.Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • d. Archeologische opgraving (DO) • Doel: veiligstellen van materiaal van een vindplaats, om daarmee informatie te behouden die van belang is voor de kennisvorming over het verleden. • Uitvoeren: als er geen planaanpassing kan plaatsvinden en de bodem daadwerkelijk verstoord gaat worden! • Er moet een Programma van Eisen (PvE) én een Plan van Aanpak (PvA) opgesteld zijn.Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Grootschalige archeologische opgravingVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • e. Archeologische Begeleiding (AB) • Een archeologische begeleiding mag alleen plaatsvinden als: – Vanwege fysieke belemmeringen er geen goed vooronderzoek uitgevoerd kon worden; – Men geen opgraving noodzakelijk acht, maar toch wel graag extra info uit de grond wil halen; – Als er bijzondere onderzoeksvragen zijn en die mogelijk alsnog beantwoord kunnen worden. • Er moet een Programma van Eisen (PvE) opgesteld en goedgekeurd zijnVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Archeologische begeleiding (AB) tijdens rioolwerkzaamheden I.t.t. de andere arch. onderzoeksmethodes is de archeoloog, om waarnemingen te kunnen doen, afhankelijk (in goed overleg) van de werkzaamheden/werkwijze van de uitvoerder.Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • 2. Externe kwaliteitseisen en wet en regelgeving • Verdrag van Malta (1992) • KNA (versie 3.2) • Wamz • OpgravingsvergunningVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Verdrag van Malta (1992) Restanten van vroegere samenlevingen, die overal in de bodem verborgen liggen, als gemeenschappelijk Europees erfgoed beschermen en beheren. Arch. waarden moeten in ruimtelijke plannen meegenomen worden; Behoud in situ; Principe: bodemverstoorder draagt zorg voor kosten opgraving. Er werd vanaf toen (1992), in afwachting van implementatie van het verdrag in wetgeving veelal “in de geest van Malta” gewerkt Voorbeeld: BETUWELIJNVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • • Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA 3.2) – De eerste KNA: 2001. – Nu versie 3.2 Bedrijven met een opgravingsvergunning mogen zich begeven op de “opgravingsmarkt”. KNA zorgt voor: • Garantiekaders voor kwaliteit van opgravingen, door eisen te stellen aan: – Wijze van archeologisch onderzoek – Beheer van vondst- en documentatiemateriaal – Uitvoerders van het onderzoek: actoren!Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • • Wet op de archeologische monumentenzorg (Wamz) – Pas in 2007 (15 jaar na verdrag van Malta!) is de Wamz vastgesteld • Koppeling van archeologie aan ruimtelijke ontwikkelingen • (Bodem-)verstoorder betaald – Gevolg: Maatschappij wordt bewuster van archeologie • Gemeentes stellen archeologiebeleid op – In nieuwe en steeds meer ook in oude bestemmingsplannen Gevolg: toename in commercieel archeologisch onderzoekVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Voorbeeld van een archeologische beleidskaartVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • • OpgravingsvergunningAlleen bedrijven met een opgravingsvergunning mogen archeologisch onderzoekuitvoeren.MUG afdeling Archeologie heeft via de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE)“een vergunning tot het doen van archeologische werkzaamheden in het kader vanhet doen van opgravingen”. Opgravingen onder water zijn hierbij uitgezonderd.Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • 3. Interne kwaliteitseisen• Intern kwaliteitssysteem (klaar voor erfgoedinspectie) – Sluit volledig aan bij vigerende KNA – Werken met interne checklists – Geldt voor gehele proces, van aanmelden onderzoek (Archis) tot en met deponeren van vondsten en/of onderzoeksgegevens• Afdeling Archeologie van MUG is ISO 9001 gecertificeerd – Werkplekinspecties – EtceteraVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • 4. Wanneer is archeologisch onderzoek nodig/verplicht?• Bij alle plannen waar bodemverstoring gaat plaatsvinden kan archeologisch onderzoek verplicht zijn!• Meestal geldt: plangebied minimaal 100m2 – Gemeentes (lees = bevoegd gezag) mogen hiervan afwijken• Gemeente (lagere overheid) is bevoegd gezag – Gemeentelijk archeologiebeleid • CHECK Gemeentelijke archeologische beleidskaarten/waardenkaarten – Geen eigen gemeentelijk archeologiebeleid • Of check De provinciale richtlijnen handteren Bij twijfel of vermoedens: neem vrijblijvend contact op met medewerkers van de afdeling archeologie! Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Archeologisch onderzoek (volgens gemeente) verplicht? Wat dan te doen?: Start in zo’n vroeg mogelijk projectstadiumVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • 5. Samenwerken• Er zijn mogelijkheden om archeologisch onderzoek te combineren met andere onderzoeken. Waar valt mogelijk winst te behalen? – Archeologisch- en milieukundig booronderzoek combineren – Bodemsaneringen combineren met archeologie – Explosievenonderzoek combineren met archeologie – Geo-ict oplossingen: digitaal opgraven! Archeologis (zie website www.mug.nl)Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Archeologische sporen en vondsten VoorbeeldenVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Vuursteen AardewerkVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • MetaalVoortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie
  • Een archeologisch depot met vondstmateriaal.Voortgang binnen Infra, Milieu, Geo en Archeologie