Your SlideShare is downloading. ×
Ma voka   presentation final
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Ma voka presentation final

198
views

Published on

Published in: Career

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
198
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
10
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide
  • 62% Reference scenario
    74% Risk scenario
  • Transcript

    • 1. Van bedreiging naar opportuniteit Gezondheidszorg, de financiële houdbaarheid en de rol van 'Europa' Maart 2014 - Voka Vlaams Netwerk van Ondernemingen Europese Commissie DG Economische en financiële zaken Menno Aarnout 1
    • 2. Introductie 2  Uitgaventrends in de Europese Gezondheidszorg  Het Europese semester  Financiële houdbaarheid  Toetsingskader  Aanbevelingen
    • 3. Uitgaventrends in de Europese gezondheidszorg • Historische trends 3
    • 4. Historische trends in zorguitgaven Ontwikkeling in publieke zorguitgaven (aandeel in GDP, 1960 – 2011) Publieke uitgaven aan zorg: •2011 7.8% van GDP 1980 5.7% van GDP. •2011 15% publieke uitg. 1980 11.5% -> Crowding out van andere belangrijke uitgaven- categorieën. •Sterke stijging vanaf 2000 met vertraging/krimp tijdens de crisis. •Sinds 2010 nemen veel lidstaten maatregelen om financiering te veranderen om besparingen te realiseren. 4
    • 5. De stijging van het inkomen per hoofd verklaart ongeveer 60% van de totale uitgavenstijging, Prijseffecten dempten de groei met zo'n 18%, Veranderingen in demografie nemen slechts 7% van de stijging voor hun rekening, Overige effecten, (bijv. technologische ontwikkeling, beleidsmaatregelen) staan garant voor circa 50%. Trends uit het verleden worden dus vooral verklaard door niet- demografische factoren, inclusief inkomens- en prijseffecten. 5 Belangrijkste oorzaken van stijgende zorgkosten Groeicomponenten van de publieke gezondheidszorguitgaven in de EU , 1985-2010 7% 59% -18.2% 52.1% Residual Price effect Income effect Population ageing Source: Report on Public finances in EMU 2013 - European Commission.
    • 6. Trends in de Europese gezondheidszorg • Historische trends • Toekomstige trends 6
    • 7. Uitgaven aan zorg: waarom een fiscaal risico? 7 74.0 76.0 78.0 80.0 82.0 84.0 86.0 88.0 90.0 92.0 94.0 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 European Union Gross debt as % of GDP using CoA baseline scenario Gross debt as % of GDP using CoA risk scenario Gross debt as % of GDP 24.5 25.0 25.5 26.0 26.5 27.0 27.5 28.0 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 European Union Total cost of ageing (as % of GDP) - AWG Baseline scenario Total cost of ageing (as % of GDP) - AWG Risk scenario Total cost of ageing (as % of GDP)
    • 8. 8 Uitgaven aan zorg: waarom een fiscaal risico? Aandeel van zorg in leeftijdgerelateerde uitgavenstijging is groot (en groeit)
    • 9. Gezondheidszorguitgaven stijgen 9
    • 10. Kosten voor langdurige zorg stijgen 10
    • 11. Uitgaven aan zorg: waarom een fiscaal risico?  60-70% van de toename tussen 2010 en 2060 in leeftijdgerelateerde uitgaven is toe te schrijven aan gezondheidszorg en langdurige zorg.  Kostenstijging vooral door non-demografische oorzaken: nationaal inkomen, medische technologie, institutionele vormgeving van zorgstelsels, en voor een beperkt deel dus ook veroudering van de bevolking.  Daarom is het belangrijk om bij houdbaarheidsdiscussie de gezondheidszorg te betrekken.  Hoeveel wordt uitgegeven aan zorg is een politiek/maaschappelijke keuze, met fiscale houdbaarheid als belangrijk ankerpunt. 11
    • 12. De EU en gezondheidszorg  Beperkte rol: Het staat duidelijk in het verdrag: Health policy and the organisation, financing and management of healthcare is a national responsibility of member countries (Article 168 of the Treaty on the functioning of the European Union).  Maar, de EU heeft een rol: Bevordering van samenwerking en coordinatie tussen lidstaten. Grensoverschrijdende zorg, interne markt, onderwijs, eHealth, onderzoek. Versterkte controle van de uitgaven voor gezondheidszorg is een van de elementen van het vernieuwde begrotingstoezicht ter voorkoming van toekomstige economische/fiscale crisis. 12
    • 13. De rol van de Europese Commissie  Het Europese Semester EUROPE2020: meer groei, meer banen. Landelijke stabiliteitsprogramma's Uitvoering van plannen voor houdbare overheidsuitgaven. Aanbevelingen 13
    • 14. Financiële houdbaarheidFinanciële houdbaarheid • The sustainability indicators (S1 and S2) show the extent to which there is a need for large policy adjustment in the medium (S1) or longer-term (S2). • The assessment framework entails two steps: 1) Is there a sustainability challenge? 2) What is the nature of that challenge? 14
    • 15. S1 Medium-term sustainability indicator The figure presents the improvement of the structural balance needed until 2020, to reach a 60% GDP public debt in 2030, taking into account the age related spending until 2030. 15
    • 16. Overall fiscal sustainability challenge – mid term 16 Graph: S1 indicator (based on the COM spring 2013 forecast and the 2012 Ageing Report) -4 -2 0 2 4 6 8 EE LV BG SE DK LU HU RO DE SK CZ LT IT PL FI FR AT NL MT SI BE UK ES S1 indicator% of GDP Note: Excluding countries under Economic Adjustment Programmes (Cyprus, Greece, Ireland, Portugal)
    • 17. S2 Long-term sustainability indicator The figure presents the improvement in the structural balance needed today, to have a stable debt in 2060, taking into account the age related spending until 2060. 17
    • 18. Overall fiscal sustainability challenge – long term 18 Graph: S2 indicator (based on the COM spring 2013 forecast and the 2012 Ageing Report) -4 -2 0 2 4 6 8 10 IT LV HU BG EE DE DK FR SE PL AT RO SK CZ ES LT UK FI NL MT BE LU SI S2 indicator% of GDP Note: Excluding countries under Economic Adjustment Programmes (Cyprus, Greece, Ireland, Portugal)
    • 19. Wat is de oorzaak van het houdbaarheidsrisico?  Pensioenen  Gezondheidszorg  Langdurige zorg 19
    • 20. Kijken naar de determinanten van de uitgaven: Gezondheid Technologie Institutionele setting (Steeds meer) aanbevelingen… •Wat doen we ter vergroting van de houdbaarheid? Hoe beperken we uitgavengroei in gezondheidszorg en langdurige zorg? 20
    • 21. Europese Semester – gezondheidszorg en langdurige zorg wordt steeds belangrijker.  In 2012, 6 EU lidstaten ontvingen aanbevelingen: Oostenrijk, België, Bulgarije, Cyprus, Duitsland en Nederland.  In 2013, 15 EU lidstaten: Oostenrijk, België, Bulgarije, Tsjechië, Finland, Frankrijk, Duitsland, Luxemburg, Malta, Nederland, Polen, Roemenië, Slovakije, Slovenië en Spanje. 21
    • 22. Wat zijn de belangrijkste sub-sectoren? Compositie: ziekenhuizen (41%), extramurale zorg (25%), geneesmiddelen (14%), nursing and residential care (9%), Administratie en verzekering (4%) Rreventie and publieke gezondheid (3%) De aandelen veranderden in 10 jaar nauwelijks Noodzaak tot herschikking: Minder uitgaven aan (relatief dure) ziekenhuiszorg Meer richting: Extramuraal, preventie en promotie. 4.1 4.8 5.6 40.7 40.9 41.2 25.5 24.8 24.8 7.9 8.6 8.6 14.9 14.3 13.4 2.8 2.9 2.6 4.2 3.7 3.8 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 2003 2008 2011 Rest Hospitals Providers of ambulatory healh care Nursing and residential care facilities Pharmaceuticals Prevention and public health services Health administration and health insurance 22
    • 23. Doel: herken gebieden voor verbetering: lagere kosten, betere zorg Methode: rangschik landen op basis van indicatoren: "gezondheidsstatus", ziekenhuiszorg, extramurale zorg, geneesmiddelen en administratieve uitgaven Pas op! Eenvoudige benadering van complexe materie. Conclusie: Benadering is richtsnoer en geen panacee. 23
    • 24. Gezondheids- status BE 83.0 (14) 77.6 (14) 133.6 (22) 3.6 (14) 17 BE BG 77.4 (1) 70.3 (4) 325.6 (6) 9.4 (2) 2 BG CZ 80.9 (9) 74.5 (9) 273.2 (8) 2.7 (23) 9 CZ DK 81.4 (10) 77.2 (13) 141.1 (20) 3.4 (16) 10 DK DE 83.0 (14) 78.0 (17) 148.1 (19) 3.4 (16) 20 DE EE 80.8 (8) 70.6 (5) 309.3 (7) 3.3 (20) 7 EE IE 83.2 (18) 78.7 (22) 163.0 (12) 3.8 (11) 19 IE EL 82.8 (12) 78.4 (19) 154.1 (15) 3.8 (11) 13 EL ES 85.3 (26) 79.1 (24) 109.8 (25) 3.2 (22) 27 ES FR 85.3 (26) 78.3 (18) 89.2 (27) 3.6 (14) 26 FR IT 84.6 (25) 79.4 (26) 134.1 (21) 3.4 (16) 25 IT CY 83.6 (22) 78.6 (20) 129.3 (23) 3.3 (20) 23 CY LV 78.4 (3) 68.6 (2) 418.2 (2) 5.7 (3) 3 LV LT 78.9 (5) 68.0 (1) 461.4 (1) 4.3 (8) 4 LT LU 83.5 (19) 77.9 (15) 121.4 (24) 3.4 (16) 22 LU HU 78.6 (4) 70.7 (6) 352.8 (5) 5.3 (6) 5 HU MT 83.6 (22) 79.2 (25) 182.5 (11) 5.5 (5) 11 MT NL 83.0 (14) 78.9 (23) 109.5 (26) 3.8 (11) 21 NL AT 83.5 (19) 77.9 (15) 161.1 (14) 3.9 (10) 16 AT PL 80.7 (7) 72.1 (8) 193.3 (9) 5.0 (7) 8 PL PT 82.8 (12) 76.7 (11) 152.8 (16) 2.5 (24) 15 PT RO 77.4 (1) 69.8 (3) 391.4 (4) 9.8 (1) 1 RO SI 83.1 (17) 76.4 (10) 161.8 (13) 2.5 (24) 14 SI SK 79.3 (6) 71.7 (7) 394.5 (3) 5.7 (3) 6 SK FI 83.5 (19) 76.9 (12) 188.4 (10) 2.3 (27) 18 FI SE 83.6 (22) 79.6 (27) 151.9 (17) 2.5 (24) 24 SE UK 82.6 (11) 78.6 (20) 150.0 (18) 4.3 (8) 12 UK EU 83.0 77.1 164.1 4.1 EU Avg. EU 82.0 75.7 211.2 4.2 Avg. EU Infant mortality rate per 1 000 life births Health outcomes index Amenable mortality rates Life expectancy at birth for females Life expectancy at birth for males 24
    • 25. Hospital care index BE 2.4 (19) 30.0 (27) 4.1 (12) 74% (11) 7.1 (3) 53% (25) 23 BE BG 2.3 (20) 61.0 (2) 5.1 (3) 71% * (6) 4.7 (25) 5% * (4) 3 BG CZ 3.1 (13) 52.0 (7) 4.9 (5) 75% (17) 7.0 (4) 2% (1) 1 CZ DK 4.6 (1) 51.0 (8) 2.9 (19) 70% * (5) 3.6 (27) 23% (15) 15 DK DE 3.0 (14) 34.0 (25) 5.7 (1) 76% (18) 7.5 (2) 3% (2) 5 DE EE 2.8 (16) 56.0 (4) 3.5 (16) 68% (3) 5.6 (16) 17% (11) 6 EE IE 3.5 * (8) 48.1 * (13) 2.3 (25) 91% (27) 6.1 (12) 56% (27) 27 IE EL 3.2 * (11) 53.5 * (6) 4.1 (13) 76% (18) 5.8 (14) 20% * (13) 11 EL ES 3.5 (7) 51.0 (8) 2.5 (23) 78% (20) 6.3 (10) 29% (20) 17 ES FR 3.7 (4) 43.0 (20) 3.5 (17) 74% (11) 5.2 (21) 36% (23) 21 FR IT 3.5 * (9) 47.8 * (14) 2.8 (20) 80% (23) 6.7 (5) 29% (20) 18 IT CY 2.0 (25) 67.0 (1) 3.5 (15) 88% (26) 5.1 * (22) 10% (8) 22 CY LV 2.0 (24) 57.0 (3) 4.3 (9) 71% (7) 6.1 (11) 3% (2) 2 LV LT 2.5 (18) 47.0 (15) 5.0 (4) 72% (9) 5.8 (13) 7% (6) 8 LT LU 1.9 (27) 37.0 (24) 4.2 (10) 74% (11) 7.6 (1) 27% (18) 16 LU HU 2.2 (23) 44.0 (18) 4.1 (11) 74% (11) 5.8 (14) 6% (5) 14 HU MT 2.8 * (15) 43.0 * (19) 2.7 (22) 82% (24) 4.7 (24) 27% (18) 26 MT NL 3.8 (3) 40.0 (23) 3.0 (18) 53% (1) 5.6 (16) 51% (24) 7 NL AT 3.7 (5) 46.0 (17) 5.5 (2) 79% (22) 6.7 (5) 17% (11) 4 AT PL 2.2 (22) 47.0 (15) 4.4 (8) 75% * (16) 5.0 (23) 20% (14) 20 PL PT 3.4 (10) 50.0 (11) 2.8 (21) 72% (9) 6.7 (5) 35% (22) 12 PT RO 2.3 (20) 51.0 (8) 4.6 (7) 69% * (4) 5.4 (19) 15% (10) 9 RO SI 3.1 (12) 50.0 (11) 3.7 (14) 71% (7) 5.6 (16) 13% (9) 10 SI SK 1.9 (26) 33.0 (26) 4.8 (6) 67% (2) 6.7 (5) 25% * (17) 13 SK FI 2.7 (17) 43.0 (20) 1.8 (27) 74% (11) 5.4 (20) 23% (15) 24 FI SE 4.1 (2) 55.0 (5) 2.0 (26) 78% (20) 4.6 (26) 9% (7) 19 SE UK 3.6 * (6) 40.0 * (22) 2.4 (24) 84% (25) 6.6 (9) 53% (25) 25 UK EU 3.3 42.9 3.6 76% 6.3 28% EU Avg. EU 3.0 47.3 3.7 75% 5.9 23% Avg. EU Public hospital expenditure as % GDP Public hospital expenditure % of public current health expenditure Acute hospital beds per 1 000 pop Acute care bed occupancy rates Average acute care length of stay in days** % of day in total discharges 25 Ziekenhuiszorg
    • 26. Extramurale zorg • Extramurale zorg kan verwijzen naar eerstelijnszorg en tweedelijnszorg (door bijv. een specialist buiten het ziekenhuis). • Landen met een sterke extramurale en eerstlijnszorg zijn succesvol in het verbeteren van de gezondheid en verlaging van de zorgkosten. BE 2.4 (26) 30.5 (26) 112.0 (22) 38% (23) 4.3 * (26) 21.3 (8) 24 BE BG 0.7 (3) 19.5 (8) 65.4 (10) 18% (6) 1.3 (2) 33.0 (18) 5 BG CZ 1.5 (17) 25.5 (18) 70.1 (12) 20% (11) 2.4 (14) 54.9 (24) 20 CZ DK 2.2 (23) 24.4 (16) 73.0 (15) 20% (11) 2.8 (17) 40.6 (23) 21 DK DE 2.5 (27) 29.4 (25) 152.0 (24) 42% (25) 3.1 (20) 33.5 (19) 27 DE EE 1.0 (6) 20.8 (12) 83.0 (20) 26% (18) 2.0 (9) 29.4 (15) 10 EE IE 2.4 * (25) 26.5 * (23) 56.7 (7) 18% (6) 4.2 (25) 10.9 (1) 18 IE EL 1.4 * (15) 19.1 * (6) 30.0 (1) 5% (1) 0.7 (1) 25.4 (10) 2 EL ES 1.3 (12) 19.1 (7) 75.0 (16) 18% (6) 1.3 (3) 72.0 (27) 13 ES FR 2.3 (24) 26.2 (20) 159.6 (26) 52% (26) 2.7 (15) 27.2 (13) 25 FR IT 1.9 * (20) 23.2 * (15) 76.7 (17) 23% (15) 2.3 * (13) 32.7 (17) 15 IT CY 0.3 (1) 10.9 (1) 41.3 (3) 16% (4) 1.6 * (6) 27.1 (12) 1 CY LV 0.7 (4) 20.5 (10) 58.5 (8) 19% (9) 1.6 (7) 28.8 (14) 6 LV LT 1.3 (9) 23.0 (14) 69.1 (11) 19% (9) 2.0 (10) 30.1 (16) 11 LT LU 1.3 (13) 26.4 (21) 82.0 (19) 28% (19) 6.2 (27) 37.5 (21) 22 LU HU 0.8 (5) 17.3 (5) 34.0 (2) 12% (2) 1.6 (7) 54.9 (24) 4 HU MT 1.1 * (7) 22.1 * (13) 71.2 (13) 23% (15) 2.2 (12) 18.3 (6) 9 MT NL 1.4 (14) 14.4 (3) 71.2 (13) 25% (17) 3.0 (18) 26.9 (11) 8 NL AT 1.6 (18) 19.8 (9) 157.6 (25) 33% (21) 1.4 (4) 21.0 (7) 17 AT PL 1.3 (8) 26.6 (24) 46.0 (5) 21% (13) 2.7 (16) 39.6 (22) 14 PL PT 1.8 (19) 26.5 (22) 199.0 (27) 57% * (27) 3.3 * (21) 15.2 (2) 26 PT RO 0.6 (2) 13.5 (2) 83.1 (21) 37% (22) 3.8 (24) 24.0 (9) 7 RO SI 1.3 (11) 20.8 (11) 51.0 (6) 21% (13) 3.4 (22) 36.0 (20) 12 SI SK 1.5 (16) 26.1 (19) 41.4 (4) 14% (3) 2.2 (11) 66.6 (26) 16 SK FI 2.1 (22) 33.1 (27) 113.0 (23) 38% (23) 3.7 (23) 18.1 (4) 23 FI SE 1.3 (9) 17.1 (4) 61.9 (9) 17% (5) 1.4 (5) 17.4 (3) 3 SE UK 2.1 * (21) 24.5 * (17) 78.4 (18) 28% (19) 3.1 (19) 18.1 (4) 19 UK EU 2.0 25.0 99.3 31% 2.4 33.6 EU Avg. EU 1.5 22.5 81.9 25% 2.6 31.9 Avg. EU Public expenditure on ambulatory care as % GDP Public expenditure on ambulatory care as % of public CHE Number of general practitioners per 100 000 inhabitants Share of general practitioner s in all physicians Ratio of nurses to physicians Ambulatory care index Ratio of outpatient to inpatient contacts 26
    • 27. Uitgaven aan geneesmiddelen • Betreft geneesmiddelen buiten het ziekenhuis • Door de juiste regulering van de markt voor geneesmiddelen kunnen bespraringen worden gerealiseerd, zonder dat de kwaliteit van zorg in gevaar hoeft te komen. BE 1.0 (9) 13.3 (16) 63% (12) 307 (7) 106 (8) 28% (2) 13% (2) 8 BE BG 0.4 (25) 11.9 (19) 18% (27) 48 (27) 72 (22) 34% * (7) 18% * (13) 27 BG CZ 0.9 (12) 15.6 (10) 64% (11) 184 (19) 71 (23) 45% (14) 30% (23) 17 CZ DK 0.4 (26) 4.8 (27) 53% (18) 134 (20) 121 (2) 52% (18) 15% (6) 20 DK DE 1.3 (3) 15.1 (11) 76% (5) 376 (3) 128 (1) 70% (25) 18% (14) 3 DE EE 0.7 (20) 13.6 (14) 49% (20) 106 (21) 79 (17) 57% * (21) 26% * (17) 22 EE IE 1.3 (4) 21.2 (4) 76% (6) 403 (1) 119 (3) 33% (5) 13% (2) 2 IE EL 1.8 (1) 28.9 (1) 89% (2) 385 (2) 73 (21) 38% (10) 16% (8) 1 EL ES 1.3 (5) 18.5 (6) 72% (7) 312 (6) 77 (19) 32% (3) 13% (2) 6 ES FR 1.3 (5) 14.6 (12) 68% (9) 334 (5) 91 (15) 42% (11) 18% (14) 7 FR IT 0.8 (17) 10.8 (22) 48% (21) 190 (18) 118 (4) 34% (6) 13% (2) 16 IT CY 0.3 (27) 10.0 (24) 24% (26) 75 (25) 102 (11) 36% * (8) 18% * (12) 26 CY LV 0.5 (24) 13.3 (16) 38% (25) 67 (26) 79 (17) 79% (27) 38% (25) 25 LV LT 0.8 (17) 14.1 (13) 39% (24) 98 (22) 70 (25) 53% * (19) 28% * (19) 23 LT LU 0.5 (23) 10.3 (23) 84% (3) 364 (4) 103 (10) 33% * (4) 18% * (11) 5 LU HU 1.3 (7) 26.0 (3) 48% (22) 200 (15) 74 (20) 43% (12) 28% (20) 14 HU MT 1.0 (11) 16.8 (8) 61% (14) 192 (16) 106 (8) 59% * (23) 28% * (18) 13 MT NL 0.9 (13) 9.4 (26) 79% (4) 292 (9) 109 (6) 57% (22) 15% (6) 10 NL AT 0.9 (15) 10.9 (20) 67% (10) 271 (10) 107 (7) 27% (1) 16% (8) 12 AT PL 0.6 (22) 13.5 (15) 40% (23) 97 (23) 68 (27) 50% (17) 40% (26) 24 PL PT 1.2 (8) 18.2 (7) 62% (13) 243 (12) 94 (13) 37% (9) 28% (20) 11 PT RO 0.8 (16) 18.7 (5) 52% (19) 94 (24) 70 (25) 70% (25) 40% (26) 21 RO SI 1.0 (10) 15.7 (9) 56% (16) 203 (14) 86 (16) 53% (20) 31% (24) 15 SI SK 1.6 (2) 28.5 (2) 69% (8) 296 (8) 71 (23) 45% (14) 28% (20) 4 SK FI 0.7 (20) 10.8 (21) 55% (17) 191 (17) 111 (5) 43% (12) 17% (10) 18 FI SE 0.7 (19) 9.4 (25) 57% (15) 210 (13) 95 (12) 48% (16) 12% (1) 19 SE UK 0.9 (13) 12.4 (18) 90% (1) 255 (11) 93 (14) 60% (24) 23% (16) 9 UK EU 1.1 14.0 69% 283 100 43% 18% EU Avg. EU 0.9 15.0 59% 219 92 47% 22% Avg. Pharmaceutical spending index Public outpatient pharmaceutical expenditure as % GDP Public outpatient pharmaceutical as % of public current health expenditure Public as % of total expenditure on pharmaceuticals Public outpatient pharmaceutical expenditure in per capita PPS Price level index for pharmaceutical products in 2005 Generic market shares in volume Generic market shares in value 27
    • 28. Uitgaven aan administratie • Uitgaven aan planning, regulering, coordinatie, en monitoring van gezondheidsbeleid • Niet verwaarloosbaar. Index of administrative spending BE 0.5 (1) 6.0 (3) 2 BE BG 0.1 (26) 2.1 (20) 25 BG CZ 0.2 (10) 3.8 (8) 10 CZ DK 0.1 (20) 1.3 (26) 24 DK DE 0.5 (2) 5.4 (4) 3 DE EE 0.1 (18) 2.7 (16) 16 EE IE 0.2 (15) 2.8 (15) 15 IE EL 0.3 * (6) 4.4 * (7) 7 EL ES 0.1 (16) 2.0 (21) 19 ES FR 0.4 (3) 5.2 (5) 4 FR IT 0.1 (27) 0.8 (27) 27 IT CY 0.2 (9) 7.9 (2) 5 CY LV 0.3 (5) 8.8 (1) 1 LV LT 0.2 (12) 3.7 (9) 11 LT LU 0.1 (25) 1.5 (25) 26 LU HU 0.1 (20) 2.4 (17) 18 HU MT 0.2 * (14) 3.1 * (12) 14 MT NL 0.3 (4) 3.4 (11) 8 NL AT 0.2 (10) 2.9 (13) 12 AT PL 0.1 (24) 1.9 (22) 23 PL PT 0.1 (22) 1.6 (24) 22 PT RO 0.1 (23) 2.3 (18) 20 RO SI 0.2 (13) 2.9 (14) 13 SI SK 0.3 (7) 4.9 (6) 6 SK FI 0.1 (16) 2.2 (19) 17 FI SE 0.1 (18) 1.7 (23) 21 SE UK 0.3 * (8) 3.4 * (10) 9 UK EU 0.3 3.7 EU Avg. EU 0.2 3.4 Avg. EU As % of GDP As % of public CHE 28
    • 29. Dank voor uw aandacht 29

    ×