Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ)Σύνδεσµος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ)           Έρευνα Οικον...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11 ...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11 ...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11 ...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11Α...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11Η...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11Λ...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11τ...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11σ...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11Μ...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11Α...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11κ...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11α...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11Α...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11µ...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11ξ...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11τ...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11∆...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11τ...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11ε...
ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11α...
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις

774 views

Published on

Published in: Travel
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
774
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

2η έρευνα οικονομικής συγκυρίας στις ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις

  1. 1. Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ)Σύνδεσµος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) Έρευνα Οικονοµικής Συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές και Τουριστικές (πλην των ξενοδοχειακών) επιχειρήσεις Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11 Χορηγός: Φεβρουάριος 2012
  2. 2. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11 ΠεριεχόµεναΕισαγωγή ...................................................................................................................3Σύνοψη αποτελεσµάτων ............................................................................................4Μέρος 1ο: Αποτελέσµατα έρευνας Οικονοµικής Συγκυρίας στις επιχειρήσεις ΥπηρεσιώνΠαροχής Καταλύµατος (Ξενοδοχειακού τύπου καταλύµατα και Ενοικιαζόµενα ∆ωµάτια-∆ιαµερίσµατα) την περίοδο Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ‘11.....................................10Παράρτηµα Α: Επιµέρους αποτελέσµατα της έρευνας συγκυρίας στις Ξενοδοχειακέςεπιχειρήσεις ................................................................................................................24Μέρος 2ο: Αποτελέσµατα έρευνας Οικονοµικής Συγκυρίας στις Τουριστικές επιχειρήσεις (πληντων ξενοδοχειακών) την περίοδο Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11.............................28Παράρτηµα Β: Επιµέρους αποτελέσµατα της έρευνας συγκυρίας στις Τουριστικές (πλην τωνξενοδοχειακών) επιχειρήσεις .........................................................................................40Παράρτηµα Γ............................................................................................................44
  3. 3. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11 ΕισαγωγήΤο παρόν δελτίο αποτελεί το 2ο δελτίο οικονοµικής συγκυρίας για τον τοµέα του τουρισµούστο πλαίσιο της συνεργασίας του Συνδέσµου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) καιτου Ιδρύµατος Οικονοµικών και Βιοµηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) µε σκοπό την παρακολούθησητων εξελίξεων και την αξιολόγηση βασικών µεγεθών και στατιστικών δεδοµένων στοντουριστικό τοµέα. To 1ο µέρος της έρευνας αφορά στις Ξενοδοχειακές επιχειρήσεις(Ξενοδοχειακού τύπου καταλύµατα και Ενοικιαζόµενα ∆ωµάτια-∆ιαµερίσµατα), ενώ το 2οµέρος εστιάζει στις Τουριστικές επιχειρήσεις (Τουριστικά γραφεία, εταιρίες ΕνοικίασηςΑυτοκινήτων, επιχειρήσεις Θαλάσσιου τουρισµού και εταιρίες ∆ιοργάνωσης Εκθέσεων-Συνεδρίων).Κάθε µέρος στo δελτίο οικονοµικής συγκυρίας αποτελείται από τρεις ενότητες. Στην 1ηενότητα γίνεται αναφορά στον ∆είκτη Επιχειρηµατικών Προσδοκιών για τις υπηρεσίες πουπροσφέρουν οι επιχειρήσεις έναντι του συνόλου των Υπηρεσιών. Στη 2η ενότηταπαρουσιάζονται τα κυριότερα αποτελέσµατα, βάσει των απαντήσεων που δόθηκαν από τιςεπιχειρήσεις που συµµετείχαν στη έρευνα. Στην 3η ενότητα τέλος αποτυπώνονται κάποιεςαρχικές προβλέψεις των επιχειρήσεων για την πορεία της ζήτησης και της απασχόλησης εντόςτου 2012, όπως και οι εκτιµήσεις τους για παράγοντες άµεσα συσχετιζόµενους µε τηνεπιχειρηµατικότητα, όπως η γραφειοκρατία, το θεσµικό πλαίσιο, οι υποδοµές, η οδικήσήµανση και η καθαριότητα στις περιοχές δραστηριοποίησής τους.Η έρευνα βασίζεται σε µια σειρά ερωτήσεων για διάφορους παράγοντες σχετικά µε τη ζήτησηκαι η συχνότητά της είναι τριµηνιαία. ς χρονική περίοδος αναφοράς για την οποία οιεπιχειρήσεις καλούνται να αποτυπώσουν τις εκτιµήσεις τους έχει επιλεγεί το τρίµηνο πουπροηγείται του µήνα που πραγµατοποιείται η συµπλήρωση του ερωτηµατολογίου. Η 2ηέρευνα συγκυρίας πραγµατοποιήθηκε από τις 9 έως τις 31 Ιανουαρίου 2012 µεπερίοδο αναφοράς το τρίµηνο Οκτωβρίου-Νοεµβρίου-∆εκεµβρίου ’11.Σηµείωση: Στο προηγούµενο δελτίο τα διαγράµµατα που αφορούν τον ∆είκτηΕπιχειρηµατικών Προσδοκιών είχαν κατασκευαστεί µε διµηνιαία συχνότητα. Η επιλογή αυτήσυνδεόταν µε το σκεπτικό ότι η έρευνα οικονοµικής συγκυρίας ΣΕΤΕ-ΙΟΒΕ θα διεξάγεται ανάδύο µήνες. στόσο, προκειµένου να καλύπτει χρονικά διαστήµατα που σχετίζονται µεσυγκεκριµένες περιόδους τουριστικής ζήτησης (πχ Ιούλιος-Σεπτέµβριος) η έρευνα θαδιεξάγεται ανά τρίµηνο (Οκτώβριος ‘11, Ιανουάριος 2012, Απρίλιος ‘12 κ.ο.κ). Εποµένως, ο∆είκτης Επιχειρηµατικών Προσδοκιών θα αναφέρεται από το παρόν δελτίο και έπειτα σεεπίπεδο τριµήνων. 3
  4. 4. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11 Αποτελέσµατα έρευνας Οικονοµικής Συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές και Τουριστικές (πλην των ξενοδοχειακών) επιχειρήσεις την περίοδο Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11 Σύνοψη αποτελεσµάτωνΗ έρευνα οικονοµικής συγκυρίας για τον τοµέα του τουρισµού εντάσσεται στο πλαίσιο τηςσυνεργασίας του Συνδέσµου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) και του ΙδρύµατοςΟικονοµικών και Βιοµηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), µε σκοπό την παρακολούθηση των εξελίξεωνκαι την αξιολόγηση βασικών µεγεθών και στατιστικών δεδοµένων στον τουριστικό τοµέα.Στην έρευνα, που αφορά το χρονικό διάστηµα Οκτωβρίου-Νοεµβρίου-∆εκεµβρίου 2011,συµµετείχαν επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών καταλύµατος (Ξενοδοχειακού τύπουκαταλύµατα και Ενοικιαζόµενα ∆ωµάτια-∆ιαµερίσµατα) και Τουριστικές επιχειρήσεις(Τουριστικά γραφεία, εταιρίες Ενοικίασης αυτοκινήτων, Θαλάσσιου τουρισµού, ∆ιοργάνωσηςΣυνεδρίων-Εκθέσεων).Ο ∆είκτης Επιχειρηµατικών Προσδοκιών, τόσο για τις Υπηρεσίες Παροχής Καταλύµατος όσοκαι για τις Τουριστικές επιχειρήσεις (πλην των ξενοδοχειακών), παρουσιάζει σηµαντικήυποχώρηση το τρίµηνο Οκτωβρίου-Νοεµβρίου-∆εκεµβρίου ‘11 σε σχέση µε την προηγούµενηεκτίµηση (1η έρευνα συγκυρίας ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ για το τρίµηνο Ιουλίου-Αυγούστου-Σεπτεµβρίου‘11). Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άµεσα µε τη λήξη της υψηλής περιόδου ζήτησης από τονεισερχόµενο τουρισµό (Απρίλιος-Οκτώβριος), αλλά και την υποχώρηση του εσωτερικούτουρισµού (όπως και των επαγγελµατικών ταξιδιών) λόγω της παρατεταµένης ύφεσης τηςελληνικής οικονοµίας, της µείωσης του διαθέσιµου εισοδήµατος και της ανοδικής πορείας τηςανεργίας. Σε αντίθεση ωστόσο µε τις Τουριστικές επιχειρήσεις, ο δείκτης για τις Ξενοδοχειακέςεπιχειρήσεις συνεχίζει να κινείται υψηλότερα συγκριτικά µε το σύνολο των Υπηρεσιών τηςεγχώριας οικονοµίας.Ξενοδοχειακές επιχειρήσεις:Από τις εκτιµήσεις των επιχειρήσεων όπως αυτές αποτυπώθηκαν στην έρευνα, προκύπτεισηµαντική επιδείνωση του επιχειρηµατικού κλίµατος. Αυτή οφείλεται κυρίως στην υποχώρησητης ζήτησης, καθώς το ισοζύγιο θετικών / αρνητικών απαντήσεων κινείται σε αρνητικόεπίπεδο, σε αντίθεση µε τα αποτελέσµατα της 1ης έρευνας συγκυρίας, όπου η πλειοψηφία τωνεπιχειρήσεων δήλωνε βελτίωση των σχετικών µεγεθών. Με βάση την κατηγορία αστεριών, οιαρνητικές εκτιµήσεις µετριάζονται στα µεγάλα ξενοδοχεία (5 αστέρων), καθώς οι µονάδεςαυτές έχουν τη δυνατότητα διαφοροποίησης των εσόδων τους µέσα από ένα ευρύτεροφάσµα παρεχόµενων υπηρεσιών. Μεγαλύτερες αντίθετα, είναι οι δυσκολίες πουκαταγράφονται στη µεσαία κατηγορία, λαµβάνοντας, µεταξύ άλλων, υπόψη ότι αντλούν τοµεγαλύτερο µέρος της πελατείας τους από την ελληνική αγορά. 4
  5. 5. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11Ανά γεωγραφική περιοχή, οι πιο δυσοίωνες εκτιµήσεις καταγράφονται στις ξενοδοχειακέςµονάδες της Αττικής (Κέντρο, Πειραιάς, Υπόλοιπο Αττικής) και της Βόρειας Ελλάδας(περιφέρειες ∆υτικής, Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης), σε αντίθεση µε τιςµονάδες της νησιωτικής Ελλάδας (Κρήτη, Ιόνια Νησιά, Νότιο και Βόρειο Αιγαίο) και τηςΚεντρικής Ελλάδας-Πελοποννήσου (συµπεριλαµβανοµένης και της Εύβοιας), όπου οι αρνητικέςεκτιµήσεις αντισταθµίζονται εν µέρει από ένα µικρό ποσοστό επιχειρήσεων που εκφράζειικανοποίηση για την εξέλιξη της ζήτησης και της κατάστασής του.Η απαισιόδοξη αξιολόγηση της οικονοµικής κατάστασης από τις ξενοδοχειακές επιχειρήσειςαντανακλά, κατά κύριο λόγο, τη σηµαντική υποχώρηση του εγχώριου τουρισµού, καθώς ηµείωση του διαθέσιµου εισοδήµατος, τα µέτρα φορολογίας (εισφορά αλληλεγγύης, µείωσηαφορολόγητου ορίου κα) και η ανοδική πορεία της ανεργίας οδηγούν σε περικοπές τωνκαταναλωτικών δαπανών. Είναι ενδεικτικό ότι στα ξενοδοχεία πέντε και τριών αστέρων τουδείγµατος, πτώση της ζήτησης από το εσωτερικό της χώρας αναφέρουν οι τέσσερις στις πέντεεπιχειρήσεις που συµµετείχαν στην έρευνα. Περισσότερο ικανοποιηµένες δηλώνουν οιεπιχειρήσεις για την πορεία της ζήτησης από αλλοδαπούς επισκέπτες, λαµβάνονταςυπόψη άλλωστε και την κάµψη στις αφίξεις από το εξωτερικό που διαχρονικά καταγράφεταιστην λήξη της υψηλής τουριστικής περιόδου. Έτσι, το σχετικό ισοζύγιο (αν και είναι και αυτόαρνητικό) κυµαίνεται σε χαµηλότερο επίπεδο από το αντίστοιχο για τη ζήτηση απόηµεδαπούς.∆ιάγραµµα Α: Εκτιµήσεις των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων για την δραστηριότητάτους το τελευταίο τρίµηνο σε σχέση µε το αντίστοιχο περσινό – Σύνολο δείγµατος* 90% 80% -56 -51 -47 -26 -44 68% 66% -37 70% 63% 60% 56% 57% 51% 50% 43% 40% 35% 30% 30% 21% 20% 19% 20% 15% 16% 12% 13% 9% 10% 6% 0% Κατάσταση της Συνολική Κύκλος Απασχόληση Μέση Μέση ∆ιάρκεια επιχείρησης Ζήτηση Εργασιών πληρότητα ∆ιανυκτερεύσεων Θα αυξηθεί Θα παραµείνει αµετάβλητη Θα µειωθεί Σχετικό ισοζύγιο ποσοστών θετικών / αρνητικών απαντήσεων* Ξενοδοχειακού τύπου καταλύµατα και Ενοικιαζόµενα ∆ωµάτια-∆ιαµερίσµαταΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕ 5
  6. 6. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11Η πτωτική πορεία της ζήτησης επηρεάζει τον κύκλο εργασιών, µε την πλειοψηφία νααναφέρει κάµψη στα έσοδα, ενώ σε όρους απασχόλησης οι περισσότερες επιχειρήσειςδηλώνουν ότι κατά το εξεταζόµενο τρίµηνο (Οκτωβρίου-Νοεµβρίου-∆εκεµβρίου 2011)διατήρησαν αµετάβλητο τον αριθµό των εργαζοµένων σε σχέση µε το αντίστοιχο χρονικόδιάστηµα πέρυσι.Η µέση διάρκεια διανυκτερεύσεων διαµορφώνεται στις 4 ηµέρες κατά µέσο όρο, µε τιςµισές επιχειρήσεις να αναφέρουν ότι έχει παραµείνει αµετάβλητη. Αντίστοιχη σχεδόν αναλογίαεκτιµά ότι η µέση πληρότητα υποχώρησε το τελευταίο τρίµηνο του έτους σε σχέση µε τοαντίστοιχο διάστηµα πέρυσι µε αποτέλεσµα να διαµορφώνεται (κατά µέσο όρο) στο 51%περίπου, έναντι 68% στην προηγούµενη µέτρηση.Τουριστικές επιχειρήσεις (πλην των ξενοδοχειακών):Η πλειοψηφία των επιχειρήσεων εκτιµά ότι η κατάστασή τους έχει χειροτερεύσει µε τηνεπιδείνωση του επιχειρηµατικού κλίµατος να είναι, όπως και στην περίπτωση τωνξενοδοχειακών επιχειρήσεων, πιο έντονη συγκριτικά µε τα αποτελέσµατα για το τρίµηνοΙουλίου-Αυγούστου-Σεπτεµβρίου ’11.∆ιάγραµµα Β: Εκτιµήσεις τουριστικών επιχειρήσεων για την δραστηριότητά τους τοτελευταίο τρίµηνο σε σχέση µε το αντίστοιχο περσινό – Σύνολο δείγµατος* 90% -60 -50 -50 -25 80% 70% 69% 65% 65% 70% 60% 50% 40% 28% 30% 20% 20% 20% 15% 15% 20% 10% 10% 3% 0% Κατ άστ αση τ ης Συνολική Κύκλος Απασχόληση επιχείρησης Ζήτ ηση Εργασιών Θα αυξηθεί Θα παραµείνει αµετάβλητη Θα µειωθεί* Ταξιδιωτικά γραφεία, εταιρίες Ενοικίασης Αυτοκινήτων, επιχειρήσεις Θαλάσσιου τουρισµού, επιχειρήσεις∆ιοργάνωσης Εκθέσεων και ΣυνεδρίωνΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΟι περισσότερες επιχειρήσεις εκτιµούν ότι η ζήτηση έχει υποχωρήσει σε χαµηλότερο επίπεδοσυγκριτικά µε ένα χρόνο πριν, ιδιαίτερα στις κατηγορίες των Ταξιδιωτικών γραφείων και των 6
  7. 7. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11Λοιπών Τουριστικών επιχειρήσεων (δηλαδή στις επιχειρήσεις Θαλάσσιου τουρισµού, και∆ιοργάνωσης Εκθέσεων-Συνεδρίων). Το ποσοστό των αρνητικών απαντήσεων µετριάζεταιωστόσο, στην περίπτωση των εταιριών Ενοικίασης Αυτοκινήτων, όπου µία στις τρειςεπιχειρήσεις εκτιµά πως η ζήτηση για τις υπηρεσίες της έχει ανακάµψει σε σχέση µε τοαντίστοιχο περσινό διάστηµα.Ενδεικτικό της κάµψης της ζήτησης από την πλευρά των ηµεδαπών επισκεπτών αποτελεί τογεγονός ότι σε καµία από τις κατηγορίες Τουριστικών επιχειρήσεων που συµµετείχαν στηνέρευνα δεν προκύπτει άνοδος από το εσωτερικό της χώρας κατά το τρίµηνο Οκτωβρίου-Νοεµβρίου-∆εκεµβρίου ‘11. ∆ιαφοροποιήσεις, ωστόσο, παρατηρούνται ως προς τη ζήτησηαπό αλλοδαπούς επισκέπτες, µε τις µισές εταιρίες Ενοικίασης Αυτοκινήτων να αναφέρουνβελτίωση της ζήτησης από την αγορά του εξωτερικού. Η εξέλιξη αυτή οδηγεί το ισοζύγιο σεθετικό έδαφος, η µοναδική περίπτωση θετικής εκτίµησης τόσο για τις Ξενοδοχειακές όσο καιγια τις Τουριστικές επιχειρήσεις αναφορικά µε την πορεία της ζήτησης.Αρνητικές είναι επίσης οι εκτιµήσεις για τον κύκλο εργασιών, καθώς η πλειοψηφία αναφέρεικάµψη των εσόδων, ενώ σε όρους απασχόλησης, δύο στις τρεις τουριστικές επιχειρήσειςδηλώνουν πως ο αριθµός των απασχολουµένων έχει παραµείνει αµετάβλητος. Χαρακτηριστικόόµως, της πίεσης που δέχεται η τουριστική κίνηση στις αρχές του νέου έτους, είναι οιαρνητικές εκτιµήσεις για την ροή των κρατήσεων, η οποία τον Ιανουάριο του 2012 κινήθηκεσε κατώτερο από το φυσιολογικό για την εποχή επίπεδο στο σύνολο των Τουριστικώνεπιχειρήσεων που συµµετείχαν στην έρευνα.Παράγοντες που επηρεάζουν την επιχειρηµατική δραστηριότητα (Ξενοδοχειακές καιΤουριστικές επιχειρήσεις):Σε πιο ποιοτικές ερωτήσεις που περιλαµβάνονται στην έρευνα, ως κυριότεροι παράγοντεςπου επηρεάζουν θετικά την επιχειρηµατική δραστηριότητα αναφέρονται η µείωσητιµών σε συνδυασµό µε την παροχή καλού επιπέδου υπηρεσιών, η λειτουργία τωνχιονοδροµικών κέντρων της χώρας, η διαφήµιση και η αύξηση των πωλήσεων µέσω τουδιαδικτύου, αλλά και η ανάδειξη νέων αγορών, όπως εκείνη της Ρωσίας, που συµβάλλουνστην τόνωση της τουριστικής κίνησης. Σηµαντικός, ωστόσο, είναι και ο αριθµός εκείνων πουδηλώνουν ότι τη δεδοµένη χρονική περίοδο δυσκολεύονται να διακρίνουν κάποιο παράγονταπου να συµβάλλει στην καλύτερη λειτουργία της επιχείρησής τους.Αντίθετα, στους παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά την λειτουργία επισηµαίνονταιη οικονοµική αβεβαιότητα, το ασταθές οικονοµικό περιβάλλον και η οικονοµική ύφεση. Στοαρνητικό αυτό περιβάλλον, οι επιχειρήσεις δηλώνουν ότι πλήττονται από τους υψηλούςσυντελεστές ΦΠΑ που ασκούν ανοδικές πιέσεις στο λειτουργικό τους κόστος. Αρνητική είναιεπίσης, η επίδραση από την έκτακτη φορολόγηση ακινήτων και επαγγελµατιών, όπως και απότην ελλιπή ρευστότητα στο σύστηµα. Παράλληλα, η εικόνα της χώρας στο εξωτερικό λόγω 7
  8. 8. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11της κακής κατάστασης της οικονοµίας και η υποβάθµιση περιοχών (όπως του κέντρου τηςΑθήνας) λειτουργούν ανασταλτικά στην προσέλκυση επισκεπτών.Επιµέρους ερωτήσεις και προβλέψεις για την πορεία της ζήτησης, της απασχόλησης και τωντιµών συνολικά για το 2012 (Ξενοδοχειακές και Τουριστικές επιχειρήσεις):Στην έρευνα συγκυρίας ζητήθηκε από τις Ξενοδοχειακές και τις Τουριστικές επιχειρήσεις ναδιατυπώσουν τις εκτιµήσεις τους για το βαθµό στον οποίο έχουν διαπιστώσει αλλαγές σετοµείς που επηρεάζουν άµεσα την επιχειρηµατικότητα, όπως το θεσµικό πλαίσιο και ηγραφειοκρατία, η καθαριότητα και η οδική σήµανση, αλλά και η κατάσταση των υποδοµώνστην περιοχή δραστηριοποίησής τους. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις προχώρησαν σε µια πρώτηεκτίµηση για την πορεία της ζήτησης, της απασχόλησης και των τιµών των υπηρεσιών τουςγια το 2012.∆ιάγραµµα Γ: Εκτιµήσεις ξενοδοχειακών και τουριστικών επιχειρήσεων για τιςυποδοµές, τη γραφειοκρατία και το θεσµικό πλαίσιο 90% Υποδοµές Γραφειοκρατία & Θεσµικό πλαίσιο 80% 73% -33 70% 63% 60% 60% -17 60% -60 -34 50% 40% 37% 40% 35% 30% 22% 20% 5% 10% 2% 3% 0% 0% Ξενοδοχειακές Τουριστ ικές Ξενοδοχειακές Τουριστ ικές Επιχειρήσεις Επιχειρήσεις Επιχειρήσεις Επιχειρήσεις Βελτίωση Παρέµεινε ίδια ΕπιδείνωσηΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΑναφορικά µε την κατάσταση βασικών υποδοµών στην περιοχή λειτουργίας τωνµονάδων, η πλειοψηφία των επιχειρήσεων (ξενοδοχειακών και τουριστικών) εκτιµά ότι δενέχουν υπάρξει ουσιαστικές αλλαγές, ενώ το 35% των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων δηλώνειότι έχει επιδεινωθεί στη διάρκεια του 2011. Αντίστοιχα, οι αγκυλώσεις στην ανάπτυξη τηςεπιχειρηµατικότητας και στην προώθηση των επενδύσεων εξακολουθούν να υφίστανται,καθώς η γραφειοκρατία και η πολυπλοκότητα του θεσµικού πλαισίου συνεχίζουν ναχαρακτηρίζουν τις συναλλαγές µε τις δηµόσιες υπηρεσίες και µάλιστα σε εντονότερο βαθµό,συγκριτικά µε ένα χρόνο πριν, όπως εκτιµά η πλειοψηφία των Τουριστικών επιχειρήσεων.Αρνητική είναι επίσης η αξιολόγηση των επιχειρήσεων αναφορικά µε το επίπεδο της οδικής 8
  9. 9. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11σήµανσης και της καθαριότητας, καθώς οι µισές επιχειρήσεις αναφέρουν ότι δεν έχουνσυντελεστεί βήµατα για τη βελτίωση τους στη διάρκεια του 2011.Όσον αφορά στις πρώτες εκτιµήσεις για την πορεία της ζήτησης το 2012, οιξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις εµφανίζονται – για την ώρα τουλάχιστον – αρκετάαπαισιόδοξες, καθώς οι µισές τουλάχιστον εκτιµούν πώς θα κινηθεί πτωτικά σε σχέση µε το2011. Πιο έντονες καταγράφονται οι αρνητικές προβλέψεις για την πορεία της ζήτησης από τοεσωτερικό της χώρας. Και οι δύο τάσεις είναι αναµενόµενες αν ληφθεί υπόψη αφενός ηαβεβαιότητα για τη νοµισµατική τύχη της χώρας, αφετέρου οι µεγάλες µειώσεις στο διαθέσιµοεισόδηµα που αναµένονται το 2012, µετά την ψήφιση του νέου µνηµονίου.∆ιάγραµµα ∆: Προβλέψεις ξενοδοχειακών και τουριστικών επιχειρήσεων για το2012 (Ζήτηση, Απασχόληση, Τιµές Υπηρεσιών) 90% Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις Τουριστικές Επιχειρήσεις 80% -50 -45 -52 -44 -48 -48 70% 65% 57% 60% 54% 55% 54% 50% 50% 45% 44% 40% 38% 40% 30% 30% 20% 20% 15% 13% 10% 6% 7% 5% 2% 0% Συνολική Α πασχ όληση Τ ιµές Συνολ ική Α πασχόληση Τ ιµές Ζήτηση Υ πηρεσιώ ν Ζήτηση Υ πηρεσιώ ν Θα αυξηθεί Θα παραµείνει αµετάβλητη Θα µειωθείΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΤέλος, στις προβλέψεις για την απασχόληση η πλειοψηφία προβλέπει πως θα υπάρξειµείωση των θέσεων εργασίας γεγονός που, εφόσον επαληθευθεί, θα οδηγήσει σε περαιτέρωάνοδο της ανεργίας στους συναφείς µε τον τουρισµό κλάδους. Αντίστοιχες τέλος µε τηναπασχόληση, είναι οι εκτιµήσεις για την πορεία των τιµών µε την πτωτική τάση πουδιαφαίνεται από τις εκτιµήσεις των επιχειρήσεων να συνδέεται άµεσα µε τις αρνητικέςπροσδοκίες για την πορεία της ζήτησης και συνακόλουθα την προσφορά ελκυστικότερωντιµών για την προσέλκυση πελατείας. 9
  10. 10. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11Μέρος 1ο: Αποτελέσµατα έρευνας Οικονοµικής Συγκυρίας στις επιχειρήσεις Υπηρεσιών Παροχής Καταλύµατος (Ξενοδοχειακού τύπου καταλύµατα καιΕνοικιαζόµενα ∆ωµάτια-∆ιαµερίσµατα) την περίοδο Οκτώβριος-Νοέµβριος- ∆εκέµβριος ‘11 10
  11. 11. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11Α. ∆είκτης Επιχειρηµατικών Προσδοκιών στις Ξενοδοχειακές επιχειρήσειςΣτο πρώτο µέρος του δελτίου, παρουσιάζεται ο ∆είκτης Επιχειρηµατικών Προσδοκιών στιςΥπηρεσίες Καταλύµατος (Ξενοδοχεία και Ενοικιαζόµενα ∆ωµάτια-∆ιαµερίσµατα) σε σύγκρισηµε τον αντίστοιχο ∆είκτη Επιχειρηµατικών Προσδοκιών στο σύνολο των Υπηρεσιών τηςεγχώριας οικονοµίας. Ο ∆είκτης Επιχειρηµατικών Προσδοκιών κατασκευάζεται από το ΙΟΒΕ(βλέπε Παράρτηµα Γ) και είναι συνάρτηση των εκτιµήσεων για την κατάσταση τηςεπιχείρησης το τελευταίο τρίµηνο, των εκτιµήσεων για τη ζήτηση κατά το τελευταίο τρίµηνοκαι των προβλέψεων για τη ζήτηση τους προσεχείς τρεις µήνες. Με αντίστοιχη µεθοδολογία,το ΙΟΒΕ δηµιούργησε τον ∆είκτη Επιχειρηµατικών Προσδοκιών για τις επιχειρήσεις πουδραστηριοποιούνται στις Υπηρεσίες Καταλύµατος, αξιοποιώντας τα αποτελέσµατα τηςέρευνας, στην οποία συµµετείχαν ξενοδοχειακές επιχειρήσεις από το σύνολο της χώρας.∆ιάγραµµα 1.1: ∆είκτης Επιχειρηµατικών Προσδοκιών στις Υπηρεσίες Καταλύµατοςκαι στο σύνολο των Υπηρεσιών (Έτος βάσης 2003=100) 160 140 ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ 120 100 80 60 40 Έρευνα Οικονοµικής Συγκυρίας ΙΟΒΕ (DG ECFIN) 20 0 Ο -Αυ Ιου 03 Ο -Αυ Ιου 04 Ο -Αυ Ιου 05 Ο -Αυ Ιου 06 Ο -Αυ Ιου 07 Ο -Αυ Ιου 08 Ο -Αυ Ιου 09 Ο -Αυ Ιου 10 Ο -Αυ Ιου 11 Iα - Ν - Σε 03 Iα - Ν - Σε 04 Iα - Ν - Σε 05 Iα - Ν - Σε 06 Iα - Ν - Σε 07 Iα - Ν - Σε 08 Iα - Ν - Σε 09 Iα - Ν - Σε 10 οε ε π 1 υλ αι αρ 3 Ιο -Μ - Μ 04 Ιο -Μ - Μ 05 υλ αι αρ 6 Ιο -Μ - Μ 07 Ιο -Μ - Μ 08 υλ αι αρ 9 Ιο -Μ - Μ 10 1 Α -Φ -∆ 03 Α -Φ -∆ 04 Α -Φ -∆ 05 Α -Φε -∆ 06 Α -Φε -∆ 07 Α -Φε -∆ 08 Α -Φε -∆ 09 Α -Φε -∆ 10 εκ 1 - Ν - Σ 1 Ιο -Μ - Μ 0 Ιο -Μ - Μ 0 Ιο -Μ - Μ 0 1 -∆ 1 κτ γ ν κτ γ ν κτ γ ν κτ γ ν κτ γ ν κτ γ ν κτ γ ν κτ γ ν κτ γ ν υλ αι - αρ υλ αι - αρ υλ αι - αρ υλ αι - αρ υλ αι - αρ υλ αι - αρ ν οε π ν οε π ν οε π ν οε π ν οε π ν οε π ν οε π ν οε π πρ εβ εκ πρ εβ εκ πρ εβ εκ πρ β εκ πρ β εκ πρ β εκ πρ β εκ πρ β εκ Ιο -Μ - Μ - - - πρ β Α -Φε ν Iα Υπηρεσίες Παροχής Καταλύµατος Σύνολο ΥπηρεσιώνΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΟ ∆είκτης Επιχειρηµατικών Προσδοκιών στις Υπηρεσίες Παροχής Καταλύµατος για το τρίµηνοΟκτωβρίου-Νοεµβρίου-∆εκεµβρίου ’11 διαµορφώνεται στις 71 µονάδες, σηµειώνοντας πτώσηκατά 35 µονάδες σε σχέση µε την προηγούµενη εκτίµηση (1η έρευνα οικονοµικής συγκυρίαςΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ). Η κάµψη αυτή συνδέεται άµεσα µε τη λήξη της περιόδου υψηλής ζήτησης απότον εισερχόµενο τουρισµό (Απρίλιος-Οκτώβριος), ενώ καταγράφεται σηµαντική υποχώρησηκαι στον εσωτερικό τουρισµό ως συνέπεια της παρατεταµένης ύφεσης της ελληνικήςοικονοµίας και της µείωσης του διαθέσιµου εισοδήµατος. στόσο, ο δείκτης συνεχίζει να 11
  12. 12. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11κινείται υψηλότερα συγκριτικά µε το σύνολο των Υπηρεσιών, γεγονός που υποδεικνύει τιςσχετικά καλύτερες προοπτικές του κλάδου (∆ιάγραµµα 1.1).Β. Κύρια συµπεράσµατα από την έρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στιςΞενοδοχειακές επιχειρήσειςΣτην ενότητα αυτή παρουσιάζονται τα αποτελέσµατα από τις εκτιµήσεις των Ξενοδοχειακώνεπιχειρήσεων1 που συµµετείχαν στην έρευνα. Η επιδείνωση του κλίµατος που επισηµάνθηκενωρίτερα είναι αποτέλεσµα περισσότερο δυσµενών εκτιµήσεων και προβλέψεων στις οποίεςπροχώρησαν οι επιχειρήσεις όσον αφορά κυρίως στην κατάσταση της επιχείρησής τους. Τοισοζύγιο θετικών / αρνητικών απαντήσεων κινείται σε αρνητικό έδαφος (-56 µονάδες), σεαντίθεση µε τα αποτελέσµατα της έρευνας συγκυρίας για το τρίµηνο Ιουλίου-Αυγούστου-Σεπτεµβρίου 2011 (1η έρευνα Οικονοµικής συγκυρίας ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ), στην οποία η πλειοψηφίατων επιχειρήσεων δήλωνε πως τα σχετικά µεγέθη είχαν βελτιωθεί και το σχετικό ισοζύγιοήταν στο +12 (∆ιάγραµµα 1.2).∆ιάγραµµα 1.2: Ισοζύγιο θετικών / αρνητικών απαντήσεων ως προς τηνκατάσταση της επιχείρησης, 1η και 2η έρευνα Οικονοµικής Συγκυρίας ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ* 100 80 60 40 36 31 20 12 7 0 -20 -40 -4 1 -60 -5 2 -5 6 -80 -7 9 -100 Σύνολο (!) 5* 4* 3* 1 η έρευνα Ο ικονοµικής Συγ κυρίας ΙΟ Β Ε-ΣΕΤ Ε 2 η έρευν α Ο ικονοµικής Συγ κυρίας ΙΟ ΒΕ-ΣΕΤ Ε*1η έρευνα Οικονοµικής Συγκυρίας: Ιούλιος-Αύγουστος-Σεπτέµβριος 2011 και 2η έρευνα Οικονοµικής Συγκυρίας:Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11(!) Το σύνολο περιλαµβάνει τα Ξενοδοχεία και τα Ενοικιαζόµενα ∆ωµάτια-∆ιαµερίσµαταΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΠιο συγκεκριµένα, δύο στα τρία ξενοδοχεία δηλώνουν ότι η κατάσταση της επιχείρησήςτους κατά το εξεταζόµενο τρίµηνο έχει επιδεινωθεί, αναλογία που είναι παρόµοια για ταξενοδοχεία 5 αστέρων µε αποτέλεσµα το ισοζύγιο να διαµορφώνεται στις -52 µονάδες. Οι1 Οι αναφορές στο σύνολο περιλαµβάνουν τα Ξενοδοχειακού τύπου καταλύµατα και τα Ενοικιαζόµενα∆ωµάτια-∆ιαµερίσµατα. 12
  13. 13. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11αρνητικές εκτιµήσεις είναι ελαφρώς ηπιότερες στα ξενοδοχεία 4 αστέρων, οδηγώντας τοσχετικό ισοζύγιο σε χαµηλότερο επίπεδο (-41 µονάδες), ενώ αντίθετα τα ξενοδοχεία τριώναστέρων πλήττονται σε µεγαλύτερο βαθµό από την τρέχουσα οικονοµική κατάσταση µε τοισοζύγιο να διαµορφώνεται στις -79 µονάδες.Ανά γεωγραφική περιοχή, στα ξενοδοχεία της Αττικής (Κέντρο, Πειραιάς, Υπόλοιπο Αττικής)καταγράφονται οι περισσότερες αρνητικές εκτιµήσεις (τέσσερις στις πέντε επιχειρήσεις) µε τοισοζύγιο να διαµορφώνεται στις -79 µονάδες, γεγονός που συνδέεται άµεσα µε το πλήγµα πουέχει υποστεί η πρωτεύουσα, την τελευταία διετία τουλάχιστον, από τη γενικότερηυποβάθµιση της εικόνας της (εγκληµατικότητα, επεισόδια, ναρκωτικά κα). Σε αντίστοιχοεπίπεδο κυµαίνεται η αναλογία αρνητικών απαντήσεων και για τα ξενοδοχεία της ΒόρειαςΕλλάδας (περιφέρειες ∆υτικής, Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης) µε το ισοζύγιοόµως να κυµαίνεται σε ελαφρώς χαµηλότερο επίπεδο, καθώς σχεδόν δύο στις πέντεεπιχειρήσεις αναφέρουν ότι η κατάστασή τους έχει βελτιωθεί.∆ιάγραµµα 1.3: Εκτίµηση της κατάστασης της επιχείρησης κατά το τελευταίοτρίµηνο σε σχέση µε το αντίστοιχο περσινό ανά γεωγραφική περιοχή* 100% 90% 82% 83% 80% 71% 70% -43 -37 -42 -79 60% -64 57% 55% 50% 40% 29% 29% 27% 30% 18% 18% 20% 14% 13% 10% 4% 0% Βόρεια Κεν. Ελλάδα - Ατ τ ική Νησιωτ ική Κρήτ η Ελλάδα Πελοπόνησος Ελλάδα Βελτιώθηκε Παρέµεινε αµετάβλητη Χειροτέρευσε Σχετικό ισοζύγιο ποσοστών θετικών / αρνητικών απαντήσεων. Οµοίως και στα υπόλοιπα ∆ιαγράµµατα*Βόρεια Ελλάδα: ∆υτική, Κεντρική, Ανατολική Μακεδονία-Θράκη Κεντρική Ελλάδα: Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα,∆υτική Ελλάδα, Εύβοια Νησιωτική Ελλάδα: Ιόνια Νησιά, Βόρειο Αιγαίο, Κυκλάδες, ∆ωδεκάνησαΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΛιγότερο δυσαρεστηµένες εµφανίζονται οι ξενοδοχειακές µονάδες στην Κρήτη και στην λοιπήΝησιωτική Ελλάδα (Ιόνια Νησιά, Νότιο και Βόρειο Αιγαίο), υπό την έννοια ότι το ποσοστό τωνεπιχειρήσεων που αξιολογούν αρνητικά την οικονοµική τους κατάσταση υποχωρεί στο 57%.Έτσι το σχετικό ισοζύγιο διαµορφώνεται σε αντίστοιχο σχεδόν επίπεδο µε εκείνο για τιςξενοδοχειακές µονάδες της Κεντρικής Ελλάδας και της Πελοποννήσου, συµπεριλαµβανοµένηςκαι της Εύβοιας (-42 µονάδες). 13
  14. 14. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11Αναφορικά µε τη συνολική ζήτηση, το ισοζύγιο θετικών / αρνητικών απαντήσεων κινείταισε αρνητικό έδαφος τόσο για το σύνολο των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων (-51 µονάδες) όσοκαι ανά κατηγορία αστεριών. στόσο, η πορεία της ζήτησης δείχνει να είναι καλύτερη σταµεγάλα ξενοδοχεία, καθώς µια στις τρεις επιχειρήσεις δηλώνει αύξηση της ζήτησης σε σχέσηµε το αντίστοιχο περσινό διάστηµα µε αποτέλεσµα το ισοζύγιο να διαµορφώνεται στις -34µονάδες. Αντίθετα, στη µεσαία κατηγορία το σχετικό ισοζύγιο είναι εξαιρετικά αρνητικό (-75µονάδες), καθώς τέσσερις στις πέντε επιχειρήσεις αναφέρουν υποχώρηση της ζήτησης.Οι αρνητικές εκτιµήσεις για την πορεία της ζήτησης αντανακλούν κυρίως την καθίζηση τουεγχώριου τουρισµού, λόγω της οικονοµικής ύφεσης και της απώλειας εισοδήµατος, σεαντίθεση µε τον παρελθόν όπου η ανοδική πορεία του χειµερινού τουρισµού, αποτυπωνόντανκαι σε αύξηση των διανυκτερεύσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 80% περίπου τωνξενοδοχειακών επιχειρήσεων στις κατηγορίες πέντε και τριών αστέρων του δείγµατος,αναφέρει πτώση της ζήτησης από το εσωτερικό της χώρας µε συνέπεια το σχετικό ισοζύγιο ναδιαµορφώνεται στις -80 µονάδες περίπου. Καλύτερη συγκριτικά, είναι η κατάσταση για ταξενοδοχεία 4 αστέρων, καθώς σε σηµαντικό αριθµό επιχειρήσεων η ζήτηση διατηρήθηκε στοπερσινό επίπεδο µε αποτέλεσµα το ισοζύγιο να βρίσκεται στις -41 µονάδες (∆ιάγραµµα Α.12).∆ιάγραµµα 1.4: Πώς αξιολογείτε την εξέλιξη της ζήτησης συνολικά στηνεπιχείρησή σας το τελευταίο τρίµηνο σε σχέση µε το αντίστοιχο περσινό 90% 79% 80% -51 -34 -41 70% 66% 62% -75 60% 55% 50% 40% 31% 28% 30% 19% 20% 15% 17% 14% 10% 10% 4% 0% Σύνολο 5* 4* 3* Ανοδική Στάσιµη ΠτωτικήΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΠιο αισιόδοξη είναι η εικόνα αναφορικά µε την πορεία της ζήτησης από το εξωτερικό µε τοισοζύγιο θετικών / αρνητικών απαντήσεων στο σύνολο των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων ναδιαµορφώνεται στις -18 µονάδες (αρκετά υψηλότερο δηλαδή από το αντίστοιχο της ζήτησηςαπό ηµεδαπούς). Η εξέλιξη αυτή ερµηνεύεται κυρίως από την πορεία της ζήτησης στα πολύ2 Βλέπε Παράρτηµα Α στο τέλος της ενότητας 14
  15. 15. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11µεγάλα ξενοδοχεία της χώρας, καθώς ένα στα τρία εκτιµούν πως κινήθηκε ανοδικά σε σχέσηµε το αντίστοιχο περσινό διάστηµα. Αντίθετα, στην κατηγορία των 4 αστέρων, όπως και στηµεσαία κατηγορία, οι µισές µονάδες εκτιµούν ότι η ζήτηση από αλλοδαπούς είναι µειωµένηστις -33 και -37 µονάδες αντίστοιχα (∆ιάγραµµα Α.2).Η πτωτική πορεία της ζήτησης έχει άµεση επίδραση στον κύκλο εργασιών µε το ποσοστότων επιχειρήσεων που αναφέρουν κάµψη στα έσοδά τους να ανέρχεται στο 63%. Έτσι, τοισοζύγιο θετικών / αρνητικών εκτιµήσεων διαµορφώθηκε στις -47 µονάδες, όταν για τοτρίµηνο Ιουλίου-Αυγούστου-Σεπτεµβρίου είχε διαµορφωθεί σε θετικό επίπεδο (+17 µονάδες).Περισσότερο αρνητικές είναι οι εκτιµήσεις για την πορεία των εσόδων στη µεσαία κατηγορίαµε το αντίστοιχο ποσοστό να είναι υψηλότερο κατά τουλάχιστον 10 εκατοστιαίες µονάδεςσυγκριτικά µε τις υπόλοιπες κατηγορίες.Ταυτόχρονα, η προσπάθεια προσέλκυσης πελατών στις αρχές της χειµερινής περιόδου και τωνχριστουγεννιάτικων εορτών γίνεται εµφανής από το γεγονός ότι η πλειοψηφία τωνεπιχειρήσεων δηλώνει ότι προχώρησε σε µείωση τιµών για τις παρεχόµενες υπηρεσίες τουςτελευταίους µήνες του 2011. Η τάση αυτή είναι εντονότερη στη µεσαία κατηγορία, µε τηνπλειοψηφία (83%) να αναφέρει πως η µέση τιµή δωµατίου κυµαίνεται σε χαµηλότεροεπίπεδο σε σχέση µε ένα χρόνο πριν. Ηπιότερα πτωτική είναι η τάση των τιµών στιςυψηλότερες κατηγορίες, µε το σχετικό ισοζύγιο να βρίσκεται στις -43 και -57 µονάδες για ταξενοδοχεία 5 και 4 αστέρων αντίστοιχα.∆ιάγραµµα 1.5: Πώς αξιολογείτε την εξέλιξη του κύκλου εργασιών / µέσης τιµήςανά δωµάτιο στην επιχείρησή σας το τελευταίο τρίµηνο σε σχέση µε πέρυσι Κύκλος Εργασιών Μέση τιµή ανά δωµάτιο 90% 90% 83% -47 79% 80% -40 -43 80% 70% -79 70% 70% 67% 63% -33 63% 60% -66 60% -63 57% -57 52% 50% 50% 40% 40% 29% 29% 30% 30% 23% 23% 23% 21% 19% 20% 16% 14% 20% 14% 13% 13% 8% 10% 10% 10% 7% 4% 0% 0% Σύνολο 5* 4* 3* Σύνολο 5* 4* 3* Ανοδική Στάσιµη Πτωτική Ανοδική Στάσιµη ΠτωτικήΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΗ µέση διάρκεια διανυκτερεύσεων διαµορφώνεται στις 4 ηµέρες κατά µέσο όρο στιςµεγάλες ξενοδοχειακές επιχειρήσεις (τεσσάρων και πέντε αστέρων) και στις 3 ηµέρες στηµεσαία αλλά και στη χαµηλή κατηγορία (ενός και δύο αστέρων) µε τις µισές περίπουεπιχειρήσεις να αναφέρουν ότι έχει παραµείνει αµετάβλητη σε σχέση µε το αντίστοιχο περσινότρίµηνο. Αντίθετα, κάµψη της µέσης πληρότητας - η οποία διαµορφώνεται στο 57% για τα 15
  16. 16. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11ξενοδοχεία 5 αστέρων, έναντι 50% περίπου στα 4 και 3 αστέρων - δηλώνουν οι µισέςτουλάχιστον ξενοδοχειακές επιχειρήσεις που συµµετείχαν στην έρευνα.∆ιάγραµµα 1.6: Πώς αξιολογείτε την εξέλιξη της µέσης πληρότητας/διάρκειαςδιανυκτερεύσεων στην επιχείρησή σας το τελευταίο τρίµηνο σε σχέση µε πέρυσι Μέση διάρκεια ∆ιανυκτερεύσεων Mέση Πληρότητα 70% 70% 67% -48 -42 -36 -37 60% 60% 60% 57% -29 52% 51% 52% 50% -50 48% 50% 50% -44 43% -20 43% 43% 40% 38% 36% 40% 30% 30% 30% 30% 20% 17% 16% 20% 14% 14% 13% 10% 10% 10% 10% 6% 0% 0% 0% Σύνολο 5* 4* 3* Σύνολο 5* 4* 3* Ανοδική Στάσιµη Πτωτική Ανοδική Στάσιµη ΠτωτικήΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΣε όρους τρέχουσας απασχόλησης τα ισοζύγια είναι αρνητικά. στόσο, οι περισσότερεςεπιχειρήσεις αναφέρουν ότι ο αριθµός των εργαζοµένων παρέµεινε αµετάβλητος τουςτελευταίους µήνες του 2011 συγκριτικά µε την αντίστοιχη περίοδο πριν από ένα έτος.∆ιάγραµµα 1.7: Πώς αξιολογείτε την εξέλιξη της απασχόλησης στην επιχείρησή σαςτο τελευταίο τρίµηνο σε σχέση µε το αντίστοιχο περσινό 80% 73% 70% -26 -24 60% 56% -39 -17 52% 48% 50% 38% 40% 35% 35% 30% 22% 20% 14% 13% 9% 10% 5% 0% Σύνολο 5* 4* 3* Ανοδική Στάσιµη ΠτωτικήΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΣτη διατήρηση των θέσεων εργασίας, ενδεχοµένως να συµβάλλει και η µείωση τουµισθολογικού κόστους (κατά -18% το α΄ εννιάµηνο του 2011 συγκριτικά µε το α’ εννιάµηνο 16
  17. 17. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11του 20103), όπως αποτυπώνεται στους ∆είκτες Κόστους Εργασίας της Ελληνικής ΣτατιστικήςΑρχής. Αύξηση της απασχόλησης αναφέρει µόλις µία στις δέκα επιχειρήσεις του δείγµατος,αναλογία που είναι ελαφρώς µεγαλύτερη στην κατηγορία των 5 αστέρων. Όµως, τοχαµηλότερο ισοζύγιο θετικών / αρνητικών απαντήσεων καταγράφεται στην κατηγορία των 4αστέρων (-17 µονάδες), παρόλο που η πλειοψηφία των επιχειρήσεων (και εδώ) διατήρησε,παρά την οικονοµική ύφεση, αµετάβλητο τον αριθµό των εργαζοµένων που απασχολεί.Η µέση απασχόληση στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις που συµµετείχαν στην 2η έρευναοικονοµικής συγκυρίας, διαµορφώνεται στους 38 εργαζοµένους, µε τη µεγαλύτερη αναλογίανα καταγράφεται λογικά στην κατηγορία των 5 αστέρων (106 εργαζόµενοι κατά µέσο όρο).Στην κατηγορία των 4 αστέρων η µέση απασχόληση κυµαίνεται στα 30 άτοµα, αριθµόςτριπλάσιος συγκριτικά µε εκείνο στη µεσαία κατηγορία (11 απασχολούµενοι).∆ιάγραµµα 1.8: Μέσος αριθµός απασχολούµενων στις Ξενοδοχειακές επιχειρήσειςπου συµµετείχαν στην έρευνα 120 106 100 80 60 38 40 30 20 11 0 Ξενοδοχεία Ξενοδοχεία 5* Ξενοδοχεία 4* Ξενοδοχεία 3* ΣυνολικάΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΑπό την άλλη πλευρά, η ροή των κρατήσεων τον Ιανουάριο του 2012 δεν υπήρξεενθαρρυντική, καθώς το ισοζύγιο θετικών / αρνητικών απαντήσεων τόσο για το σύνολο τουδείγµατος όσο και στις κατηγορίες 4 και 3 αστέρων ξεπερνά τις -60 µονάδες, καθώς καµίααπό τις επιχειρήσεις δεν αναφέρει ροή κρατήσεων ανώτερη από τη φυσιολογική. Ηπιότερεςείναι οι αρνητικές εκτιµήσεις στην υψηλή κατηγορία, γεγονός που σε συνδυασµό µε τοποσοστό των επιχειρήσεων που αναφέρουν ροή ανώτερη από τη φυσιολογική συγκριτικά µετον Ιανουάριο του 2011 έχει ως αποτέλεσµα το ισοζύγιο να διαµορφώνεται στις -38 µονάδες.3 Η εκτίµηση του ∆είκτη Κόστους Εργασίας αφορά τον κλάδο Ξενοδοχεία και Εστιατόρια 17
  18. 18. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11∆ιάγραµµα 1.9: Πώς εξελίχθηκε τον Ιανουάριο του 2012 η ροή των κρατήσεωνστην επιχείρησή σας σε σχέση µε το αντίστοιχο περσινό χρονικό διάστηµα 90% 82% 80% -82 68% 70% 67% 62% -67 60% -59 50% -38 40% 33% 30% 23% 24% 18% 20% 14% 9% 10% 0% Σύνολο 5* 4* 3* Ανώτερη από τη φυσιολογική Φυσιολογική Κατώτερη από τη φυσιολογικήΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΌσον αφορά στην πορεία της τουριστικής κίνησης για το επόµενο τρίµηνο, οι προβλέψειςείναι αρνητικές και µάλιστα σε µεγαλύτερο βαθµό (βάσει του ισοζυγίου θετικών / αρνητικώναπαντήσεων) σε σύγκριση µε εκείνες που αποτυπώθηκαν στην 1η εκτίµηση.∆ιάγραµµα 1.10: Πώς προβλέπετε την εξέλιξη της ζήτησης στην επιχείρησή σας τοπροσεχές τρίµηνο σε σχέση µε το αντίστοιχο περσινό 70% 64% 60% -32 57% 57% -18 -48 50% 46% -38 40% 40% 34% 30% 27% 24% 19% 20% 14% 9% 9% 10% 0% Σύνολο 5* 4* 3* Θα αυξηθεί Θα παραµείνει αµετάβλητη Θα µειωθείΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΟι πιο απαισιόδοξες προβλέψεις καταγράφονται στην κατηγορία των τριών αστέρων, όπουπερισσότερες από τις µισές επιχειρήσεις αναµένουν πτώση της ζήτησης µε συνέπεια τοισοζύγιο να διαµορφώνεται στις -48 µονάδες. Αντίστοιχη είναι η αναλογία και στην κατηγορία 18
  19. 19. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11των 5 αστέρων, όµως 1 στις 5 επιχειρήσεις αισιοδοξεί ότι θα επιτύχει αύξηση της ζήτησης γιατις υπηρεσίες που προσφέρει µε αποτέλεσµα το σχετικό ισοζύγιο να διαµορφώνεται στις -38µονάδες. Στην κατηγορία των τεσσάρων αστέρων τέλος, η πλειοψηφία δεν αναµένειουσιαστικές µεταβολές στη ζήτηση µε αποτέλεσµα το ισοζύγιο να κινείται σε χαµηλότεροεπίπεδο (-18 µονάδες).Στις προοπτικές της απασχόλησης θα µπορούσε να αποτιµηθεί θετικά το γεγονός ότι ηπλειοψηφία των επιχειρήσεων δηλώνει πως δεν σκοπεύει να προχωρήσει σε µείωση τουπροσωπικού που απασχολεί. Για την τιµολογιακή πολιτική τα αποτελέσµατα δείχνουνσταθεροποίηση ή πτωτική τάση στην πλειοψηφία των επιχειρήσεων ως επακόλουθο τωναρνητικών προσδοκιών για τη ζήτηση το ερχόµενο τρίµηνο. Έτσι τα σχετικά ισοζύγια θετικών/ αρνητικών απαντήσεων διαµορφώνονται σε ίδιο σχεδόν επίπεδο στις κατηγορίες 5 και 3αστέρων αντίστοιχα (-34 και -37 µονάδες), σε αντίθεση µε τα ξενοδοχεία 4 αστέρων (-50µονάδες) όπου καµία από τις επιχειρήσεις που συµµετείχαν στην έρευνα δεν σκοπεύει νααυξήσει τις τιµές των υπηρεσιών της (∆ιάγραµµα Α.10).Σε πιο ποιοτικές ερωτήσεις που περιλαµβάνονται στην έρευνα, ως κυριότεροι παράγοντεςπου επηρεάζουν θετικά την δραστηριότητα αναφέρονται η µείωση τιµών σε συνδυασµόµε την παροχή καλού επιπέδου υπηρεσιών, η λειτουργία των χιονοδροµικών κέντρων τηςχώρας, η διαφήµιση και η αύξηση των πωλήσεων µέσω του διαδικτύου, αλλά και η ανάδειξηνέων αγορών, όπως εκείνη της Ρωσίας, που συµβάλλουν στην τόνωση της τουριστικήςκίνησης.∆ιάγραµµα 1.11: Πώς προβλέπετε την εξέλιξη της απασχόλησης / τιµών τοπροσεχές τρίµηνο στην επιχείρησή σας σε σχέση µε το αντίστοιχο περσινό Αριθµός Απασχολουµένων Οι τιµές των υπηρεσιών 80% 72% 60% -30 70% -44 50% 50% 50% 50% 48% 48% -24 45% 60% 54% -18 38% 50% 48% 48% 40% 37% 43% -50 38% 38% -41 40% 30% -34 -37 30% 23% 20% 19% 14% 20% 13% 8% 10% 7% 10% 5% 4% 0% 0% 0% Σύνολο 5* 4* 3* Σύνολο 5* 4* 3* Θα αυξηθεί Θα παραµείνει αµετάβλητος Θα µειωθεί Θα αυξηθούν Θα παραµείνουν αµετάβλητες Θα µειωθούνΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΑντίθετα, στους παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά την λειτουργία τωνξενοδοχειακών επιχειρήσεων επισηµαίνονται η οικονοµική αβεβαιότητα, το ασταθέςοικονοµικό περιβάλλον και η οικονοµική ύφεση. Στο αρνητικό αυτό περιβάλλον, οιεπιχειρήσεις που συµµετείχαν στην έρευνα δηλώνουν ότι πλήττονται από τους υψηλούςσυντελεστές ΦΠΑ που συνακόλουθα ασκούν ανοδικές πιέσεις στο λειτουργικό κόστος των 19
  20. 20. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11επιχειρήσεων. Αρνητική είναι επίσης, η επίδραση από την έκτακτη φορολόγηση ακινήτων καιεπαγγελµατιών, όπως και από την ελλιπή ρευστότητα στο σύστηµα. Ταυτόχρονα, η εικόνατης χώρας στο εξωτερικό λόγω της κακής κατάστασης της οικονοµίας και η υποβάθµισηπεριοχών (όπως το κέντρο της Αθήνας) λειτουργούν ανασταλτικά στην προσέλκυσηεπισκεπτών.Γ. Επιµέρους ερωτήσεις και προβλέψεις για την πορεία της ζήτησης, τηςαπασχόλησης και των τιµών συνολικά το 2012Στη 2η έρευνα οικονοµικής συγκυρίας ζητήθηκε από τις Ξενοδοχειακές επιχειρήσεις ναδιατυπώσουν τις εκτιµήσεις τους για το βαθµό στον οποίο έχουν διαπιστώσει αλλαγές σετοµείς που επηρεάζουν άµεσα την επιχειρηµατικότητα, όπως το θεσµικό πλαίσιο και ηγραφειοκρατία, η καθαριότητα και η οδική σήµανση, αλλά και η κατάσταση των υποδοµώνστην περιοχή δραστηριοποίησής τους.Παράλληλα, οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις προχώρησαν σε µια αρχική πρόβλεψη για τηνπορεία της ζήτησης, της απασχόλησης και των τιµών των υπηρεσιών τους συνολικά για το2012, µε την επιφύλαξη ότι οι εκτιµήσεις αυτές επηρεάζονται σε µεγαλύτερο βαθµό από τηγενικότερη αβεβαιότητα τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο εξωτερικό, καθώς ακόµαδιανύουµε τους πρώτους µήνες του νέου έτους.∆ιάγραµµα 1.12: Πώς αξιολογείτε την κατάσταση των βασικών υποδοµών τηςπεριοχής λειτουργίας σε σχέση µε το περσινό έτος 80% -33 71% -38 70% -36 63% 62% -29 60% 54% 50% 41% 40% 38% 35% 29% 30% 20% 10% 5% 2% 0% Σύνολο 5* 4* 3* Καλύτερη Ίδια ΧειρότερηΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΌσον αφορά στην κατάσταση των υποδοµών, η πλειοψηφία των ξενοδοχειακώνεπιχειρήσεων εκτιµά ότι δεν έχουν υπάρξει ουσιαστικές αλλαγές, ενώ τουλάχιστον µία στιςτρεις θεωρεί ότι το επίπεδό τους χειροτέρευσε µέσα στο 2011. Έτσι, το ισοζύγιο θετικών / 20
  21. 21. ΣΕΤΕ - ΙΟΒΕΈρευνα Οικονοµικής συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές & Τουριστικές επιχειρήσεις, Οκτώβριος-Νοέµβριος-∆εκέµβριος ’11αρνητικών απαντήσεων διαµορφώνεται στις -29 µονάδες για τα ξενοδοχεία 5 αστέρων (όπουκαµία επιχείρηση δεν αναφέρει βελτίωση των υποδοµών) και στις -36 περίπου µονάδες για τιςκατηγορίες τεσσάρων και τριών αστέρων.∆ιάγραµµα 1.13: Πώς αξιολογείτε την κατάσταση της γραφειοκρατίας και τουθεσµικού πλαισίου σε σχέση µε το περσινό έτος 80% 70% -34 -23 68% -50 60% 60% 57% -32 54% 50% 42% 40% 37% 33% 32% 30% 20% 10% 10% 3% 4% 0% Σύνολο 5* 4* 3* Καλυτέρευσε Παρέµεινε ίδια ΧειροτέρευσεΠηγή: ΙΟΒΕ-ΣΕΤΕ Επεξεργασία στοιχείων: ΙΟΒΕΗ ανεπάρκεια στις υποδοµές, κυρίως στο συγκοινωνιακό δίκτυο της χώρας (οδικοί άξονες,λιµάνια και αεροδρόµια), έχει αναδειχθεί από εγχώριους φορείς αλλά και ξένους οργανισµούς(WEF, Tourism and Travel Competitiveness Index), ως ένα από τα σηµαντικότερα εµπόδια γιατη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού προϊόντος, υποδεικνύοντας ταυτόχρονατην αναγκαιότητα επενδύσεων εντός µιας ιδιαίτερα δύσκολης δηµοσιονοµικής κατάστασηςστην οποία έχει εισέλθει η ελληνική οικονοµία. Οι ελλιπείς συγκοινωνιακές συνδέσεις έχουνάλλωστε επισηµανθεί από επιχειρήσεις που συµµετείχαν στην έρευνα ως ανασταλτικόςπαράγοντας για τη βελτίωση της τουριστικής κίνησης.Αρνητική είναι επίσης η αξιολόγηση των επιχειρήσεων αναφορικά µε το επίπεδο της οδικήςσήµανσης και της καθαριότητας, καθώς το ποσοστό των επιχειρήσεων που εκτιµά ότιυπήρξε βελτίωση είναι πολύ µικρό, µε την πλειοψηφία (τουλάχιστον οι µισές επιχειρήσεις) νααναφέρει ότι δεν έχουν συντελεστεί βήµατα για τη βελτίωση τους στη διάρκεια του 2011(∆ιάγραµµα Α.11). Αναφορικά µε τη γραφειοκρατία και το θεσµικό πλαίσιο, παράγοντεςστους οποίους διαχρονικά αποδίδονται οι αγκυλώσεις στην ανάπτυξη της επιχειρηµατικότηταςκαι στην προώθηση των επενδύσεων, οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις που συµµετείχαν στηνέρευνα εκτιµούν σε ποσοστό 60% ότι δεν έχει επιτευχθεί καµία βελτίωση, ενώ µια στις τρειςεπιχειρήσεις διαπιστώνει ότι υπάρχει επιδείνωση στις συναλλαγές µε τις δηµόσιες υπηρεσίες, 21

×