Your SlideShare is downloading. ×
0
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

BAIONAKO HITZARMENA-iruzkina zuzentzeko jarraibideak

3,551

Published on

Baionako Hitzarmena izeneko iruzkina zuzentzeko jarraibideak

Baionako Hitzarmena izeneko iruzkina zuzentzeko jarraibideak

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
3,551
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
6
Actions
Shares
0
Downloads
13
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  1. BAIONAKO HITZARMENA (1945-III-31) EGILEA: Mentxu Gandarias Ipiña
  2. Euzkadik Frantzian dituen erakunde politiko eta sindikalek, Euzkadiko Gobernuarekin batuta Francok bideratutako mugimendu iraultzailearen aurka heroikoki borrokatu zutenek, honako hau adierazi nahi dute, etorkizuneko berezitasun ideologikoei uko egin gabe: 1. Altxamendu militarra zela-eta, indarrak batu zituztela 1936ko uztailaren 18an abiarazitako ekintza gauzatzeko, eta batura hori berretsi egin dutela. Batura hura era organikoan islatuta geratu zen 1936ko urriaren 7an, Euzkadiko Gobernua osatu zenean, Errepublikako Gorteek bozkatutako Estatutuaren arabera. Gobernu haren lehendakaria José Antonio Aguirre jaun txit gorena da. 2. Gobernu horretan konfiantza osoa dutela eta beharrezko laguntza eskainiko diotela, Euskal Herriaren bidezko ordezkari gisa, haien helburu politiko eta sozialak jasotzen baditu, betiere. 3. Normaltasun demokratikoa berriz ezarritakoan, euskal herriak askatasunez adieraziko dituen nahiak errespetatu eta defendatuko dituztela. 4. Euzkadiko Gobernuak egin beharreko lana aholkatu, prestatu eta babestuko duen erakunde aholku-emailea eratuko dutela, gerraren ondorioz euskal lurraldetik kanporatu dituen demokraziaren aurkako erregimena desagertzean. Erakunde horren funtzionamendua araudi egoki baten bidez arautuko da. 5. Penintsulako herri, alderdi politiko eta erakunde sindikal guztiekin batera borrokan jarraituko dutela, Francoren gobernuaren, Falangearen eta beste edozein diktadura- erregimenaren aurka, baita demokraziaren kontrako eta monarkiaren aldeko beste mugimendu guztien aurka ere.
  3. Euzkadik Frantzian dituen erakunde politiko eta sindikalek, Euzkadiko Gobernuarekin batuta Francok bideratutako mugimendu iraultzailearen aurka heroikoki borrokatu zutenek, honako hau adierazi nahi dute, etorkizuneko berezitasun ideologikoei uko egin gabe: 1. Altxamendu militarra zela-eta, indarrak batu zituztela 1936ko uztailaren 18an abiarazitako ekintza gauzatzeko, eta batura hori berretsi egin dutela. Batura hura era organikoan islatuta geratu zen 1936ko urriaren 7an, Euzkadiko Gobernua osatu zenean, Errepublikako Gorteek bozkatutako Estatutuaren arabera. Gobernu haren lehendakaria José Antonio Aguirre jaun txit gorena da. 2. Gobernu horretan konfiantza osoa dutela eta beharrezko laguntza eskainiko diotela, Euskal Herriaren bidezko ordezkari gisa, haien helburu politiko eta sozialak jasotzen baditu, betiere. EGILEEN AURKEZPENA EUSKO JAURLARITZAREN SORKUNTZA GERRA ZIBILEAN EUSKO JAURLARITZAREN DEFENTSA: ERAKUNDE LEGITIMOA 3. Normaltasun demokratikoa berriz ezarritakoan, euskal herriak askatasunez adieraziko dituen nahiak errespetatu eta defendatuko dituztela. 4. Euzkadiko Gobernuak egin beharreko lana aholkatu, prestatu eta babestuko duen erakunde aholku-emailea eratuko dutela, gerraren ondorioz euskal lurraldetik kanporatu dituen demokraziaren aurkako erregimena desagertzean. Erakunde horren funtzionamendua araudi egoki baten bidez arautuko da. 5. Penintsulako herri, alderdi politiko eta erakunde sindikal guztiekin batera borrokan jarraituko dutela, Francoren gobernuaren, Falangearen eta beste edozein diktadura- erregimenaren aurka, baita demokraziaren kontrako eta monarkiaren aldeko beste mugimendu guztien aurka ere. EUSKAL HERRITARREN HITZA ERRESPETATZEKO BEHARRA EUSKO JAURLARITZEN LANA ADIERAZPEN BATERATUA: DIKTADURAREN KONTRA, DEMOKRAZIAREN ALDE, MONARKIAREN KONTRA
  4. TESTUAREN IZAERA
  5. TESTU MOTAJATORRIAREN ARABERA FORMAREN EDUKIAREN ARABERA •Lehen mailako informazioa. Gertaeraren protagonista garaikideek idatzitako dokumentua, hau da, testu • Edukiari begira gai nagusiaFORMAREN ARABERA dokumentua, hau da, testu historikoa. •Izaera aldetik, testu zirkunstantziala da, lege izaerarik gabeko adierazpen publikoa da. • Edukiari begira gai nagusia politikoa da, Francoren diktaduraren kontra eta II.Errepublikaren eta Eusko Jaurlaritzaren alde sinatzaileak agertzen direlako.
  6. EGILEA •Egilea kolektiboa da. •Gerra Zibila amaitu zenetik ilegalizaturik eta ondorioz erbesteraturik dauden euskal indar politiko eta sindikal guztiek (alderdi komunista barne) . •Baionan honako indar hauek sinadura utzi zuten: EAJ, UGT, Alderdi Errepublikano Federala, Euskadiko Langileen Alkartasuna (ELA), Euskadiko Sozialisten Batzorde Zentrala, Ezkerra Errepublikanoa, Euskadiko Alderdi Komunista eta Eusko Abertzale Ekintza (EAE-ANV).
  7. HELBURUA •Testu publikoa da •Itun honen helburuak, erbestean dauden euskal indar politiko eta sindikalek Francoren erregimenaren aurka haien jarrera bateratua adieraztea, eta Espainian demokrazia eta Errepublika ezartzeko borrokan konpromezua berrestea lirateke. •Hego Euskal Herriko herritarrak izango lirateke hartzaile nagusiak, euskal oposizioaren jarreraren berri izateko baina, oihartzun internatzionala ere izango luke testuak garai hartan erregimen frankistaren kontrako kritika internatzionala bilatzea oposizioaren ezinbesteko lana baitzen. •Nazioarteko esparruko testua.
  8. KOKAPENA DENBORA ETA ESPAZIOAN Aro Garaikidean, XX. mendearen 1.zatian, II.Errepublika eta Gerra Zibila bukatutakoan, gobernu espainiarra eta Eusko Jaurlaritza erbestean daudenean, Francoren diktaduraren lehenengo etapan, II.Mundu Gerra bukatzear dagoeneko garai itxaropentsuan, 1945ean. Testua sinatuta dago Baionan (Frantzia) Francoren erregimenean oposizioa legez kanpokoa delako eta beraz, diktaduraren aurkako euskal alderdi eta indar sindikalak erbesteraturik daudelako.
  9. IDEIEN SAILKAPENA
  10. Euzkadik Frantzian dituen erakunde politiko eta sindikalek, Euzkadiko Gobernuarekin batuta Francok bideratutako mugimendu iraultzailearen aurka heroikoki borrokatu zutenek, honako hau adierazi nahi dute, etorkizuneko berezitasun ideologikoei uko egin gabe: 1. Altxamendu militarra zela-eta, indarrak batu zituztela 1936ko uztailaren 18an abiarazitako ekintza gauzatzeko, eta batura hori berretsi egin dutela. Batura hura era organikoan islatuta geratu zen 1936ko urriaren 7an, Euzkadiko Gobernua osatu zenean, Errepublikako Gorteek bozkatutako Estatutuaren arabera. Gobernu haren lehendakaria José Antonio Aguirre jaun txit gorena da. 2. Gobernu horretan konfiantza osoa dutela eta beharrezko laguntza eskainiko diotela, Euskal Herriaren bidezko ordezkari gisa, haien helburu politiko eta sozialak jasotzen baditu, betiere. EGILEEN AURKEZPENA EUSKO JAURLARITZAREN SORKUNTZA GERRA ZIBILEAN EUSKO JAURLARITZAREN DEFENTSA: ERAKUNDE LEGITIMOA 3. Normaltasun demokratikoa berriz ezarritakoan, euskal herriak askatasunez adieraziko dituen nahiak errespetatu eta defendatuko dituztela. 4. Euzkadiko Gobernuak egin beharreko lana aholkatu, prestatu eta babestuko duen erakunde aholku-emailea eratuko dutela, gerraren ondorioz euskal lurraldetik kanporatu dituen demokraziaren aurkako erregimena desagertzean. Erakunde horren funtzionamendua araudi egoki baten bidez arautuko da. 5. Penintsulako herri, alderdi politiko eta erakunde sindikal guztiekin batera borrokan jarraituko dutela, Francoren gobernuaren, Falangearen eta beste edozein diktadura- erregimenaren aurka, baita demokraziaren kontrako eta monarkiaren aldeko beste mugimendu guztien aurka ere. EUSKAL HERRITARREN HITZA ERRESPETATZEKO BEHARRA EUSKO JAURLARITZEN LANA ADIERAZPEN BATERATUA: DIKTADURAREN KONTRA, DEMOKRAZIAREN ALDE, MONARKIAREN KONTRA
  11. Sarrera: Frantzian erbestean dauden euskal erakunde politiko eta sindikalek, Eusko Jaurlaritzarekin batera itun hau sinatzen dute beren indarrak batzeko eta Francoren erregimenaren aurka egiteko. Espainian demokrazia ezartzeko eta borrokatzeko konpromezua hartzen dute, alderdi politikoen ideologia errespetatuz. 1.1936ko urrian, Gerra Zibilaren hasieran, II.Errepublikako parlamentuak euskal estatutua onartu zuen. Jarraian, Gernikan bilduriko euskal ordezkariek hautaturiko José Antonio Agirre lehendakariak sorturiko Eusko Jaurlaritzan ideologia ezberdineko alderdiak elkartu ziren. Orain, 1945ean, batasun hori berretsi nahi dute berriro Eusko Jaurlaritza erakunde legitimoa delako (legitimotasuna Errepublikako Gorteetatik jasoa) eta euskal alderdi eta sindikatu guztien konfiantza duelako. 2. Demokrazia ezarri ostean euskaldunek hauteskunde askeetan erabakiko dute beren2. Demokrazia ezarri ostean euskaldunek hauteskunde askeetan erabakiko dute beren etorkizuna eta indar politikoek errespetatuko dute. 3.Eusko Jaurlaritzaren lana erbesteraturiko oposizioko euskal indar politiko eta sindikalentzako erakunde aholku-emailea eratzea izango da. Erakunde horren funtzionamendurako araudia zehaztuko da. 4.Amaitzeko, euskal ordezkariak Penintsulan gelditu diren oposizioko alderki politiko eta erakunde sindikalekin batera borrokan jarraitzeko prest agertzen dira. Errepublikaren aldeko manifestua burutzen dute demokrazia defendatuz eta Francoren diktadura zein monarkiaren aldeko mugimenduak ere gaitzetsiz.
  12. TESTUAREN IRUZKINA TESTUINGURUA
  13. INGURU HISTORIKOA. ARLO POLITIKOA Barne politikaren ezaugarriak Gerra Zibilaren osteko Francoren diktaduraren ezarpe- na. Erregimen frankistaren oinarri ideologiko nagusiak: izaera militarra, muturreko nazionalismo espainiarra, nazio- nalkatolizismoa, nazionalsindikalismoa, antiliberalismoa,nalkatolizismoa, nazionalsindikalismoa, antiliberalismoa, antikomunismoa (garrantzitsua Bigarren Mundu Gerraren osteko Gerra Hotzaren testuinguruan). Erregimen frankistaren marku juridiko nagusia: Lanaren Forua, Gorteak eratzeko Legea, Espainiarren Forua, Erreferendum Legea, Buruzagitzaren Ondoren- gotza Legea, Mugimendu Nazionalaren Printzipioak, Estatuaren Lege Organikoa.
  14. INGURU HISTORIKOA. ARLO POLITIKOA Oposizioa: Erantzukizun Politikoaren Legea (1939): erregimenaren lehenengo urteetako oposizioa desagertarazteko tresna nagusia. Garbitasun ideologikoa (udaletxeak, diputazioak, eskolak, elizbarrutiak), atxiloketak, kontzentrazio esparruak, exekuzioak, erbesteraketak. Oposizioaren suntsiketa sistematikoa. Kanpo politikaren ezaugarriakKanpo politikaren ezaugarriak Bigarren Mundu Gerraren hasiera 1939an Ardatzeko potentziekiko harreman sendoa (laguntzaileak Gerra Zibilean). Alemania eta Italia begikotasunez ikusi zituen Francoren diktadurak. Zalantzazko jarrera gerraren aurrean: neutrala-parte hartzen ez duena-neutrala. Kanpo-politikarako ministro aldaketa. Bigarren Mundu Gerran Aliatuek irabazi zuten.
  15. INGURU HISTORIKOA. ARLO SOZIALA: •GIZARTEAREN BANAKETA: irabazleak eta galtzaileak. •Goseak eta gaixotasun kutsakorrek sorturiko hilkortasun altua. •Gizarte mailan talde nagusiren babesa: Eliza Armada Falange Goi-burgesia, nekazal eremu tradizionaletako biztanleria, …Goi-burgesia, nekazal eremu tradizionaletako biztanleria, … •Gizartea kontrolatzeko arma nagusiak Oposizioaren desagerpena Hezkuntzaren kontrola Komunikabideen gaineko zentsura Erregimenaren aldeko propaganda Gazteriaren kontrol ideologikoa. Elkarteak gazte eta emakumeei begira. Elizaren kontrol morala BELDURRA
  16. Gerra Zibilaren ondoriozko hondamen ekonomikoa eta krisi larria: garraio sistemaren suntsiketa energiaren horniketaren gabeziak 1.sektorearen gainbehera etxebizitza arazoa INGURU HISTORIKOA. ARLO EKONOMIKOA: etxebizitza arazoa 2.sektorearen egoera hobea (Bizkaiko industria eta Agirreren jokabidea Gerra Zibilean) Ogasunaren porrota etengabeko inflazioa eta bizitzaren garestitasuna elikai eta botika falta, gosea eta errazionamendua merkatu beltzaren agerpena
  17. POLITIKA AUTARKIKOA (autohorniketa bultzatzekoa) Estatuaren interbentzio zuzena ekonomian 2.sektorea garatzeko laguntza estatalak. nazio-intereserako industrien izendapena (ikatza, altzairua, hidroelektrikoak) INI (Institutu Nacional de Industria) erakundearen sorkuntza inportazioen murrizketa INGURU HISTORIKOA. ARLO EKONOMIKOA: inportazioen murrizketa nazionalizazioen kanpaina AUTARKIAREN PORROTA lehengai falta teknologiaren atzerapena (makinaria falta) inbertsio urriak eta garapen ezin motelagoa 1.sektorearen arazo kronikoak konpontzeko politikarik ez merkatu beltzaren eta goseteen iraupena herritarren bizi-maila oso baxua.
  18. TESTUAREN IRUZKINA AURREKARIAK
  19. NORTZUK DIRA EUSKAL OPOSIZIOA ORDEZKATZEN DUTENAK? NOIZTIK? ZERI ESKER? ZERGATIK DAUDE ERBESTERATURIK? 1936ko hauteskundeak. Fronte Popularraren programan aldarrikapen nazionalistak batu ziren. Fronte Popularraren garaipena. Batzordea sortu zen (Indalecio Prietok zuzendua) euskal estatutua idazteko. Politikaren eta gizartearen erradikalizazioa AURREKARIAK Politikaren eta gizartearen erradikalizazioa 1936ko uztailaren 17-18: Estatu kolpe eskuindarra Nafarroa eta Araba gehiena hasieratik altxatutakoen alde Gerra Zibilaren hasiera. Irailean Largo Caballeroren gobernu hetereogeneoa eta EAJren partaidetza. 1936ko urriaren 1ean: Euskal Estatutuaren onarpena 1936ko urriaren 7an: José Antonio Agirre lehendakaria eta Eusko Jaurlaritza (ideologia asko, komunistak barne).
  20. NORTZUK DIRA EUSKA L OPOSIZIOA ORDEZKATZEN DUTENAK? NOIZTIK? ZERI ESKER? ZERGATIK DAUDE ERBESTERATURIK? Erresistentzia antolatu: gudariak, Bilboko burdinezko gerrikoa,… 1937ko udaberrian eraso nazionala: tropa espainiarrak, AURREKARIAK faxista italiarrak eta pilotu alemaniarrak. 1937ko udaberri eta udan: Bizkaia erori. SANTOÑAKO hitzarmenaren porrota eta Eusko Jaurlaritzaren erbestea. Lekualdatze ugari Bigarren Mundu Gerrak eraginda. Atzerritik egindako lana Errepublika berreskuratzeko eta Francoren diktadura erortzeko.
  21. TESTUAREN IRUZKINA ONDORIOAKONDORIOAK
  22. 1945ean Bigarren Mundu Gerraren amaiera. Espainiaren zigorra erregimen faxista totalitarioa izateagatik. Mundua bi bloketan banaturik: kapitalista-demokrata VS komunista: GERRA HOTZA. 1947tik aurrera, euskal oposizioaren itxaropenak ONDORIOAK 1947tik aurrera, euskal oposizioaren itxaropenak zapuztuta geratu ziren. Aliatuek Francoren erregimena etsaitzat hartu arren, Gerra Hotzaren testuinguruan laster “lagun” bihurtu zuten komunismoaren aurka zegoelako. Oposizioaren lana kanpoaldetik protestak/grebak antolatzea izan zen, neurri handi batean.
  23. Kanpo politika espainiarrak bakartze politika apurtu zuen 1953an: EEBB eta Vatikanoarekiko akordioak. 1955ean, NBEk onartzen du Espainia. Eztabaida euskal oposizoaren barruan: komunistekiko politika bateratua mantendu Gerra Hotzan? sistema ONDORIOAK politika bateratua mantendu Gerra Hotzan? sistema errepublikarraren defentsa ala monarkikoekiko hurbilketa? 1957ko PARISKO HITZARMENA eta oposizio moderatuaren garaipena. EKIN eta ETAren sorrera. Agirreren heriotza
  24. Testuinguru itxaropentsu batean onarturiko dokumentu bateratua Eusko Jaurlaritzaren bitartekaritza papera onartuz eta Errepublika sistemaren aldeko defentsa eginez. Monarkikoak etsaitzat hartuta, hurbilketa beraz, BALORAZIOA Monarkikoak etsaitzat hartuta, hurbilketa beraz, ez da aurreikusten (Indalecio Prietoren nahia). Demokrazien jokabidea erregimen frankistarekiko Gerra Hotzak aldarazi zuen eta bertan behera geratu ziren betiko handik gutxira errepublikaren sistema politikoa berreskuratzeko asmoak.

×