Ue Dhe Marredhenjet Me Vendet Tjera

4,057 views
3,883 views

Published on

Published in: Technology
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
4,057
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
141
Actions
Shares
0
Downloads
203
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Ue Dhe Marredhenjet Me Vendet Tjera

  1. 1. Bashk ësia ekonomike evropiane dhe raportet e saja me vendet tjera Prof. dr. Besim Beqaj
  2. 2. <ul><li>Një ndër qëllimet më kryesore të Bashkësisë është: </li></ul><ul><ul><li>&quot;t'i kontribuojë zhvillimit të harmonizuar të tregtisë botërore në emër të interesit të përbashkët, eliminimit gradual të barrierave në tregtinë ndërkombëtare dhe zvogëlimit të normave doganore“ </li></ul></ul><ul><li>Krijimi i një rrjeti të gjërë të marrëdhënieve tregtare multilaterale, rajonale dhe bilaterale </li></ul><ul><li>Raportet specifike: </li></ul><ul><ul><li>për shkaqe të afërsisë gjeografike: </li></ul></ul><ul><ul><li>marrëveshjet me anëtaret e EFTA-s </li></ul></ul><ul><ul><li>me vendet e Evropës Lindore </li></ul></ul><ul><ul><li>me vendet mesdhetare </li></ul></ul><ul><li>për shkak të shkallës së ngjashme të zhvillimit ekonomik: </li></ul><ul><ul><li>SHBA </li></ul></ul><ul><ul><li>Japonia </li></ul></ul><ul><ul><li>vendet tjera të OECD-së </li></ul></ul><ul><li>statusi i vëzhguesit në Kombet e Bashkuara (KB), agjencitë dhe </li></ul><ul><li>institucionet e specializuara: </li></ul><ul><li>-UNCTAD, UNESCO, UNIDO </li></ul>
  3. 3. <ul><li>BRITANIA E MADHE DHE BEE-ja </li></ul><ul><li>Pjesëmarrja e Britanisë së Madhe në rindërtimin e pas luftës dhe rekonstruimit të mbrojtjes së përbashkët </li></ul><ul><li>Bashkëpunimi britanik- vetëm deri në masën deri ku nuk rrezikohej humbja e pavarësisë nacionale- sovranitetit </li></ul><ul><li>Britania e Madhe nuk e nënshkroi Marrëveshjen për themelimin e BEE-së </li></ul><ul><ul><li>përpjekjet për zvogëlimin e rëndësisë së saj </li></ul></ul><ul><ul><li>propozimi për formimin e zonës së tregtisë së lirë </li></ul></ul><ul><li>E fektet pozitive të integrimit kah fundi i viteve të pesëdhjeta dhe ndryshimi i qëndrimit të Britanisë së Madhe ndaj proceseve të integrimit ekonomik </li></ul><ul><li>Roli i faktorit politik -ecuria e suksesshme e integrimit mes vendeve të Evropës Perëndimore </li></ul><ul><ul><li>kërcënimi që Britania e Madhe t ë izolohej nga ky proces </li></ul></ul><ul><li>Injorimi i k ëtij grupacioni politik dhe ekonomik- u tregua se mund të jetë një gabim kardinal </li></ul><ul><ul><li>madhësia, numri i banorëve dhe fuqisë blerëse – shndërrimi në një ndër subjektet më të rëndësishme të marrëdhënieve ekonomike- ndërkombëtare </li></ul></ul>
  4. 4. <ul><li>Në vendet e BEE-së, pas uljes së doganave për 30 % (deri më 1960)- prodhimi rritet për më shumë se 50 % </li></ul><ul><ul><li>prodhimi industrial në Britaninë e Madhe u rrit për vetëm 20 % </li></ul></ul><ul><li>Investimet amerikane filluan të përqendrohen kah vendet e BEE-së </li></ul><ul><ul><li>para formimit të BEE-së, nga investimet e përgjithshme amerikane në Evropë, 50 % ishin të plasuara në Britaninë e Madhe </li></ul></ul><ul><ul><li>prej vitit 1960 vetëm 41 % </li></ul></ul><ul><li>BEE- do të bëhet superfuqia e tretë në ekonominë botërore </li></ul><ul><li>Më 1961 premieri Makmilan - paraqet kërkesën për anëtarësim në BEE </li></ul><ul><ul><li>Këshilli Ministror i BEE-së vendosi që ta pranojë këtë kërkesë </li></ul></ul><ul><ul><li>për shkak të kundërshtimit të Francës- shthet deri në vitin 1963 </li></ul></ul><ul><ul><li>sërish refuzohet me veton e De Golit </li></ul></ul><ul><li>Shkaqet e refuzimit - Marrëveshja e Otavës (1932) mes Britanisë së Madhe dhe vendeve të Bashkësisë së Kombeve </li></ul><ul><li>Qëllimi: ruajtja e strukturës ekzistuese ekonomike në vendet e Bashkësisë britanike të kombeve </li></ul><ul><ul><li>këto vende edhe më tej ta furnizonin industrinë britanike me lëndën e parë </li></ul></ul>
  5. 5. <ul><li>Britania e Madhe synonte t'i plasonte produktet e veta industriale në tregjet e këtyre vendeve </li></ul><ul><li>Produktet primare të këtyre vendeve nëpërmjet tregut të Britanisë së Madhe - shumë lehtë mund të depërtonin në tregjet e vendeve të tjera të Bashkësisë Ekonomike Evropiane </li></ul><ul><li>Me ndryshimet në qeverinë franceze dhe përmirësimi i klimës politike në marrëdhëniet evropiane </li></ul><ul><ul><li>u krijuan kushte më të volitshme për hyrjen e Britanisë së Madhe në BEE </li></ul></ul><ul><ul><li>nga 1 janari i vitit 1973 - Britania e Madhe bëhet anëtare e plotfuqishme në BEE </li></ul></ul><ul><li>Raportet ekzistuese ndërkombëtare: </li></ul><ul><ul><li>Britania e Madhe ka një autoritet politik </li></ul></ul><ul><ul><li>pjesë përbërëse e BEE-së </li></ul></ul><ul><ul><li>mund të prezantohet si subjekt individual shtetëror në skenën botërore politike </li></ul></ul>
  6. 6. <ul><li>BEE-ja DHE JAPONIA </li></ul><ul><li>Politika e BEE-së ndaj Japonisë është zhvilluar në tri drejtime </li></ul><ul><ul><li>kërkesa për hapjen më të madhe të tregut të brendshëm japonez (produktet ushqimore, industriale, shërbimet bankiere dhe financiare) </li></ul></ul><ul><ul><li>përcjellja e vazhdueshme e eksportit të Japonisë në BEE nga Komisioni </li></ul></ul><ul><ul><li>përpjekjet për realizimin e nivelit më të lartë të bashkëpunimit dhe kooperimit me Japoninë (shkencë, teknologjisë,prodhim industrial, investime) </li></ul></ul><ul><li>Japonia-një nga tri tregjet më të mëdha eksportuese të UE-së </li></ul><ul><ul><li>1998, të hyrat: 4,2 miliardë Yen </li></ul></ul><ul><li>Vështirësitë në bashkëpunim </li></ul><ul><ul><li>barrierat e ndryshme administrative, teknike për importimin e mallit evropia </li></ul></ul><ul><ul><li>ndryshimet në rregullat e sjelljes (në prodhim dhe në shpërndarje) </li></ul></ul><ul><ul><li>shprehitë, zakonet dhe afiniteti drejt konsumit </li></ul></ul><ul><li>Samiti i X-të (Bruksel, 2001) UE –Japonia- një kthesë e madhe </li></ul><ul><ul><li>Plani Aksional për përforcimin e kooperimit në dhjetë vitet e ardhshme </li></ul></ul>
  7. 7. <ul><li>Objektivat bazike të Planit Aksional </li></ul><ul><ul><li>Promovimi i paqës dhe sigurisë </li></ul></ul><ul><ul><li>Forcimi i partneritetit ekonomik dhe tregtar </li></ul></ul><ul><ul><li>Ballafaqimi me sfidat globale </li></ul></ul><ul><ul><li>Afrimi reciprok i popujve dhe kultur </li></ul></ul><ul><li>1993-2001- Eksporti i Japonisë në UE rritet për më se 40% (nga 50.1 miliardë € në 72.3 miliardë €) </li></ul><ul><li>Dyfishohet eksporti i UE-së në Japoni ( nga 28.8 miliardë € në 53.7 miliardë €) </li></ul><ul><li>Samiti i Tokios (22 qershor 2004)- Japonia dhe UE rikonfirmojnë rëndësinë e krijimit të partneriteti të plotë strategjik </li></ul><ul><li>BEE-ja DHE VENDET MESDHETARE DHE TË LINDJES SË AFËRME </li></ul><ul><li>Si grupacion- një ndër partnerët më të mëdhenj tregtarë të UE- së </li></ul><ul><li>Ekzistimi i lidhjeve të ngushta historike dhe kulturore </li></ul><ul><li>Shumë marrëveshje të ndryshme për bashkëpunim </li></ul><ul><li>UE- një nga donatorët më të mëdhenj të Palestinës </li></ul><ul><ul><li>rindërtimi i infrastukturës së shkatërruar (Bregdeti Perëndimor dhe Rripi i Gazës) </li></ul></ul>
  8. 8. <ul><li>Ndihma Jordanit, Libanit, Sirisë dhe Egjiptit </li></ul><ul><li>Marrëveshjet për bashkëpunim me: Arabinë Saudite, Kuvajtin, Katarin, Emiratet e Bashkuara Arabe, Omanin , Marokun, Tunisin, Jordaninë, Qeverinë Palestineze dhe Izraelin </li></ul><ul><ul><li>marrëdhënie tregtare, bashkëpunim industrial dhe teknik, ndihma financiare </li></ul></ul><ul><ul><li>lejohet eksporti i pakufizuar dhe pa doganë për produkte industriale me prejardhje prej këtyre vendeve </li></ul></ul><ul><ul><li>ndihma financiare përmes Bankës Investive Evropiane </li></ul></ul><ul><ul><li>në formë të huave </li></ul></ul><ul><ul><li>dhënie pa kthim e mjeteve nga buxheti </li></ul></ul><ul><li>Vendosja e Partneritetit Euro- Mesdhetar (1995 Konferenca e Barcelonës) </li></ul><ul><ul><li>krijimi i zonës së gjerë të tregtisë së lirë deri në vitin 2010 </li></ul></ul><ul><ul><li>UE- e gatshme të investojë 6.2 miliardë dollarë </li></ul></ul><ul><ul><li>Konventa e Lome-së </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>programi më i madh i ndihmave në botë </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>raport specifik mes të vendeve të BEE-së dhe 69 shteteve të Afrikës, Karaibeve Pacifikut (ACP), vendeve më të varfëra të botës </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Konventa I-1975, e fundit -1990 më kohë zgjatje deri më 2000 </li></ul></ul>
  9. 9. <ul><ul><li>bashkëpunimi industrial dhe teknik-kontributi më i rëndësishëm i zhvillimit të marëdhënieve Veri-Jug </li></ul></ul><ul><ul><li>bashkëpunim mes ACP-së dhe UE-së vazhdon edhe sot </li></ul></ul><ul><ul><li>Deklarata p ër Qëllimet Zhvillimore të Mileniumit (shtator 2000,New York) </li></ul></ul><ul><ul><li>iniciativa me dimensionet politike, tregtare dhe zhvillimore </li></ul></ul><ul><li>RAPORTI I UE-së ME VENDET NË ZHVILLIM NGA AZIA </li></ul><ul><li>R aporti me keto vende është më pak i zhvilluar nga raporti me vendet e ACP dhe të Mesdheut </li></ul><ul><ul><li>Raportet bilaterale - formë e marrëveshjeve mbi bashkëpunimin në mes të UE-së dhe vendit për të cilin është fjala </li></ul></ul><ul><ul><li>marrëveshjet e kufizuara - nuk përfshijnë ndihmën financiare </li></ul></ul><ul><ul><li>e drejta e shfrytëzimit t ë mjeteve t ë caktuara në vlera jo aq të larta </li></ul></ul><ul><ul><li>e drejta për pjesëmarrjeje në ndihmat e procesit t ë industrializimit të vendeve në zhvillim </li></ul></ul><ul><ul><li>kanë të drejtë të konkurrojnë për ndihmë në kuadër të programit &quot;Ndihma në ushqim&quot; </li></ul></ul><ul><li>Ndihma këtyre vendeve - qysh nga viti 1976 </li></ul><ul><ul><li>mjete relativisht modeste – pa kthim, për ndihmë teknike </li></ul></ul><ul><li>Bashkëpunimi tregtar i UE-s ë me vendet aziatike- realizohet përmes Shoqatës së Vendeve të Azisë Juglindore (ASEAN </li></ul>
  10. 10. <ul><li>RAPORTI I UE-së ME AMERIKËN LATINE </li></ul><ul><li>  BEE ka marrëveshje mbi bashkëpunimin me Meksikën (nga viti 1975) dhe Brazilin (1980) </li></ul><ul><li>Më 1984 ka lidhur marrëveshje me Uruguajin </li></ul><ul><li>Marrëveshjet përmbajnë një numër masash të orientuara drejt përparimit të tregtisë </li></ul><ul><li>Marrëveshjet me Meksikën dhe Brazilin - të orientuara drejt përparimit të bashkëpunimit, siç janë: </li></ul><ul><ul><li>industria </li></ul></ul><ul><ul><li>energjetika </li></ul></ul><ul><ul><li>shkenca </li></ul></ul><ul><ul><li>teknologjia </li></ul></ul><ul><li>Realizimi i marrëveshjes mbikëqyret nga një komision i përbërë nga përfaqësuesit e të dy palëve </li></ul><ul><li>Marrëveshja me vendet e Paktit të Andeve </li></ul><ul><li>- Bolivia, Ekuadori, Kolumbia, Peru dhe Venezuela </li></ul>
  11. 11. <ul><li>BEE-ja DHE SHBA-të </li></ul><ul><li>SHBA-t ë ndihmojn ë formimin e BEE-së </li></ul><ul><ul><li>përkrahja politike </li></ul></ul><ul><ul><li>- motivet politike - lidhur me Aleancën Atlantike </li></ul></ul><ul><ul><li>ndihma financiare </li></ul></ul><ul><ul><li>ndihmat pa kthim (Plani i Marshalit) </li></ul></ul><ul><li>&quot;Plani i madh&quot; - Kenedi në vitet e gjashtëdhjeta </li></ul><ul><ul><li>përkrahja amerikane fillon t ë ketë karakter të paqëndrueshmërisë </li></ul></ul><ul><ul><li>frika nga efektet negative të integrimit të BEE-së </li></ul></ul><ul><li>Fillojn ë protestat e pal ës amerikane </li></ul><ul><ul><li>Politika e Përbashkët Bujqësore e BEE-së </li></ul></ul><ul><li>Problemet ekonomike të SHBA-ve </li></ul><ul><ul><li>pozita e dollarit </li></ul></ul><ul><ul><li>abrogimi i konvertimit të dollarit në ari </li></ul></ul><ul><ul><li>aplikimi i taksave importuese </li></ul></ul><ul><ul><li>pasojat negative në tregtinë me BEE-në </li></ul></ul><ul><li>Marrëveshja mbi pagesën e kompenzimeve partnerëve tregtarë të BEE-së për tregjet e humbura- (1 janar 1995) </li></ul>
  12. 12. <ul><ul><li>hapi i parë në ndërtimin e marrëdhënieve të reja mes dy palëve </li></ul></ul><ul><li>Qëllimi: mbulimi i shpenzimeve të krijuara me humbjen e tregjeve në sektorët: </li></ul><ul><ul><li>bujqësi </li></ul></ul><ul><ul><li>industri kimike </li></ul></ul><ul><ul><li>industri të kompjuterëve </li></ul></ul><ul><li>Deklarata Transatlantike (1990) -rifillimi i bashkëpunimit </li></ul><ul><li>Qëllimet e “Programit të Ri Transatlantik” </li></ul><ul><ul><li>paqja dhe stabiliteti në mbarë botën </li></ul></ul><ul><ul><li>gatishmëria ndaj sfidave globale </li></ul></ul><ul><ul><li>kontributi n ë zgjerimin e tregtisë botërore </li></ul></ul><ul><ul><li>krijimi i lidhjeve të ngushta mes partnerëve </li></ul></ul><ul><li>Dimensioni i ri i partneritetit – 1998 </li></ul><ul><ul><li>eliminimi i barrierave teknike në tregti </li></ul></ul><ul><ul><li>avansimi i liberalizimit multilateral </li></ul></ul><ul><li>Deklarata e Bonit (1999)-kurorëzim i “partneritetin e plotë dhe të barabartë” në çështjet ekonomike, politike dhe sociale </li></ul><ul><li>SHBA-të sot- ndër partnerët më të mëdhenj të Unionit Evropian </li></ul>
  13. 13. <ul><li>bashkëpunimi i ngushtë: tregti, politikë të jashtme dhe të sigurisë </li></ul><ul><li>bashkëpunimi në suazat e organizatave ndërkombëtare: </li></ul><ul><ul><li>Kombet e Bashkuara </li></ul></ul><ul><ul><li>Organizata Botërore e Tregëtisë, NATO, G-8 </li></ul></ul><ul><li>Pjesëmarrja e SHBA-ve dhe partnerëve të tjerë në tregtinë e UE-së me mallra dhe shërbime </li></ul>
  14. 14. <ul><li>BEE-ja DHE VENDET E EVROPËS QENDRORE DHE JUGLINDORE (EQJL) </li></ul><ul><li>Ngjarjet dramatike dhe ndryshimet radikale të vitit 1989 </li></ul><ul><ul><li>Gjermania u bashkua </li></ul></ul><ul><ul><li>-nevoja e hartimit të një plani urgjent për inkuadrimin e territorit të ish RD Gjermane në suazat e BEE-së </li></ul></ul><ul><ul><li>vendet tjera të rajonit përcaktohen për demokraci dhe ekonomi të tregut </li></ul></ul><ul><ul><li>- qëllimi i fundit - hyrja në Bashkësi si anëtare të plotfuqishme </li></ul></ul><ul><ul><li>sinjalet e paralajmërimit të ndryshimeve radikale të vitit 1989 </li></ul></ul><ul><ul><li>ardhja në pushtet e Mihail Gërbaçovit </li></ul></ul><ul><ul><li>ritmi i bashkëpunimit filloi të shpejtohet </li></ul></ul><ul><ul><li>lidhja e marrëveshjeve tregtare me të gjitha vendet e Evropes Lindore dhe Bashkimin Sovjetik, gjatë viteve 1988 - 1989 </li></ul></ul><ul><li>” Marrëveshjet evropiane”-formë e posaçme e marrëveshjeve mbi asociim, që përfshinin: </li></ul><ul><ul><li>tregtinë e lirë </li></ul></ul><ul><ul><li>-vendosjen e zonës së liruar nga dogana për tregtinë me produktet industriale për një periudhë 10 vjeçare </li></ul></ul>
  15. 15. <ul><ul><li>mundësinë e formimit të zonës së lirë për tregti në sferën e shërbimeve </li></ul></ul><ul><ul><li>bashkëpunimin ekonomik dhe teknik </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>- qasja më e volitshme tregut të produkteve bujqësore </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>ndihma financiare dhe teknike </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>vendosjen e dialogut politik </li></ul></ul><ul><ul><li>bashkëpunimin në lëmin e kulturës </li></ul></ul><ul><ul><li>harmonizimin e ligjshmërive me ato të Unionit Evropian </li></ul></ul><ul><ul><li>masat kundër konkurrencës jolojale, ligjshmërive antimonopoliste </li></ul></ul><ul><li>Samiti ekonomik i Parisit (1989)- Komisioni i BEE-së mori për detyrë koordinimin e ndihmën nga OECD-ja </li></ul><ul><ul><li>Ndihma i dedikohej Hungarisë dhe Polonisë - dhënë nga 24 shtete - G-24 ndërsa </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>shfrytëzuesit u emëruan me emrin PHARE </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>më vonë zgjerohet numri i shfrytëzuesve të kësaj ndihme dedikuar restrukturimit të ekonomisë </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>inkuadrohen: Çekosllovakia, Bullgaria dhe Shqipëria </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>ndihma në ushqim dhe barëra për Poloninë, Bullgarinë dhe Rumaninë </li></ul></ul>
  16. 16. <ul><li>Parashihet periudha kalimtare për aneksimin dhe harmonizimin e ligjshmërive ekonomike të vendeve të EQJL-së me standardet e Unionit Evropian </li></ul><ul><li>Marrëveshjet evropiane bënë ndarjen e prodhimeve në tri kategori: </li></ul><ul><ul><li>produktet industriale </li></ul></ul><ul><ul><li>produktet bujqësore pa produktet e peshkatarisë </li></ul></ul><ul><ul><li>produktet e peshkatarisë </li></ul></ul><ul><li>Marrëveshjet e para: me Poloninë, Çekosllovakinë, Hungarinë </li></ul><ul><li>Samiti i Kopenhagës- qershor 1993 </li></ul><ul><ul><li>intenca e vendeve të EQJL-së për anëtarsim në UE </li></ul></ul><ul><li>Libri i Bardhë i BEE-së (1985)- përmbledhje e të gjitha ligjeve për përgatitjen për inkuadrim në tregun intern </li></ul><ul><ul><li>më se 300 masa për eliminimin e barrierave fizike, teknike dhe doganore në territorin e BEE-së </li></ul></ul><ul><ul><li>projekt me rëndësi vendimtare për formimin e shkallës më të lartë të integrimit ekonomik rajonal të njohur gjer tani në botë </li></ul></ul><ul><li>“ Libri i Bardhë” numër 2 i dedikohet vendeve të EQJL </li></ul><ul><ul><li>harmonizimi i ligjshmërive ekonomike i këtyre vendeve me ligjshmëritë e UE-së </li></ul></ul>
  17. 17. <ul><li>UE-ja dhe Rusia me shtetet e pavarura të ish BRSS-së </li></ul><ul><li>Marrëveshja e UE-së me Rusinë –1999 </li></ul><ul><ul><li>dokumenti i parë i sferës së politikës me jashtë të ish BRSS-së </li></ul></ul><ul><ul><li>ndërtimi i strategjisë së përbashkët për katër vitet e ardhshme </li></ul></ul><ul><li>“ Marrëveshjet mbi partneritetin dhe bashkëpunimin” – UE dhe shtetet e reja të pavarura të ish BRSS-së </li></ul><ul><li>Qëllimi i këtyre marrëveshjeve: </li></ul><ul><ul><li>forcimi i demokracisë </li></ul></ul><ul><ul><li>institucioneve publike </li></ul></ul><ul><ul><li>ndihma shtetetve të posaformuara për integrim në “hapësirën e përbashkët evropiane ekonomike dhe sociale” </li></ul></ul><ul><ul><li>- vendosja e zonës së tregtisë së lirë me UE-në </li></ul></ul><ul><li>Nismat më të rëndësishme-çarmatimi dhe lufta kundër krimit të organizuar </li></ul><ul><li>Programet për ndihmë këtyre shteteve -“Tacis” </li></ul><ul><ul><li>Përfshinë: Armeninë, Azerbejxhanin, Bellorusinë, Gruzinë, Kazakstanin, Kirgistanin, Moldavinë, Mongolinë, Rusinë, Taxhikistanin, Turkmenistanin, Ukrainën dhe Uzbekistanin </li></ul></ul><ul><ul><li>dhënia e ndihmës profesionale gjatë periudhës së tranzicionit për lëvizje drejt ekonomisë së tregut dhe forcimit të demokracisë </li></ul></ul>
  18. 18. <ul><li>Përmbajtja e Programit: </li></ul><ul><ul><li>reformat e qeverisjes publike </li></ul></ul><ul><ul><li>zhvillimi i sektorit privat </li></ul></ul><ul><ul><li>pasojat e kalimit në ekonominë e tregut </li></ul></ul><ul><ul><li>siguria nukleare </li></ul></ul><ul><li>Pakti i Stabilitetit për Evropën Juglindore </li></ul><ul><li>Konferenca e Köln-it, 1999- miratohet Pakti i Stabilitetit për Evropën Juglindore </li></ul><ul><li>O bjektivat e Paktit: </li></ul><ul><ul><li>parandalimi dhe dhënia fund e tensioneve- parakusht për një stabilitet të qëndrueshëm </li></ul></ul><ul><ul><li>sjellja e një procesi politik demokratik të pjekur </li></ul></ul><ul><ul><li>krijimi i marrëdhënieve paqësore të fqinjësisë së mirë në rajon </li></ul></ul><ul><ul><li>krijimi i ekonomisë të tregut </li></ul></ul><ul><ul><li>nxitja e bashkëpunimit ekonomik në rajon </li></ul></ul><ul><ul><li>nxitja e kontakteve të papenguara mes qytetarëve </li></ul></ul><ul><ul><li>luftimi i krimit të organizuar, i korrupsionit dhe terrorizmit </li></ul></ul>
  19. 19. <ul><ul><li>parandalimi i shpërnguljes me forcë të popullsisë shkaktuar nga lufta </li></ul></ul><ul><ul><li>sigurimi i kthimit të sigurt dhe të lirë të të gjithë refugjatëve </li></ul></ul><ul><ul><li>krijimi i kushteve për t’u integruar plotësisht në strukturat politike, ekonomike dhe të sigurisë </li></ul></ul><ul><ul><li>Tryeza Rajonale - trupi udhëheqës dhe më i rëndësishëm i Paktit </li></ul></ul><ul><ul><li>koordinimi i aktiviteteve e veta përmes Tri Tryeza Punonjëse: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>- Tryeza e Punës I </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>-  Tryeza e Punës II </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>-  Tryeza e Punës III </li></ul></ul></ul><ul><li>Aktivitetet e Tryez ës së Punës I </li></ul><ul><li>demokratizimi dhe mbrojtja e lirive dhe të drejtave të njeriut </li></ul><ul><li>të drejtat e minoriteteve </li></ul><ul><li>aktivitetet e mediave të lira dhe të pavarura </li></ul><ul><li>ndërtimi i shoqërisë civile </li></ul><ul><li>mbisundimi i ligjit </li></ul><ul><li>ndërtimi i institucioneve dhe administrimi efikas </li></ul><ul><li>mbrojtja dhe kthimi i refugjatëve dhe personave të zhvendosur </li></ul>
  20. 20. <ul><li>Aktivitetet e Tryez ës së Punës II </li></ul><ul><ul><li>zhvillimi dhe bashkëpunimi ekonomik </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>bashkëpunimi ekonomik mes vendeve të rajonit Evropës dhe botës </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>promovimi i zonës së tregtisë së lirë </li></ul></ul><ul><ul><li>investimet e huaja direkte </li></ul></ul><ul><ul><li>qarkullimi tejkufitar </li></ul></ul><ul><ul><li>furnizimi me energji </li></ul></ul><ul><li>Lëmenjtë kryesore në kuadër të Tryezës së Punës II: </li></ul><ul><ul><li>eliminimi i barrierave në tregti </li></ul></ul><ul><ul><li>infrastruktura </li></ul></ul><ul><ul><li>zhvillimi i ndërmarrjeve dhe reformat ekonomike </li></ul></ul><ul><ul><li>mbrojtja e mjedisit </li></ul></ul><ul><ul><li>kohezioni social </li></ul></ul><ul><ul><li>zhvillimi i strukturës së teknologjisë informative </li></ul></ul><ul><li>Aktivitetet e Tryezës së punës III </li></ul><ul><ul><li>ngritja e besimit dhe bashkëpunimit mes vendeve të EJL-së në fushën e mbrojtjes, punëve të brendshme dhe drejtësisë </li></ul></ul>
  21. 21. <ul><ul><li>deminimi,kontrolli dhe grumbullimi i armatimit </li></ul></ul><ul><ul><li>pengimi dhe gatishmëria ndaj të gjitha formave të fatkeqësive </li></ul></ul><ul><ul><li>reformat në sistemin e mbrojtjes dhe përmirësimit të bashkëpunimit ushtarak </li></ul></ul><ul><ul><li>lufta ndaj korrupcionit dhe krimit të organizuar, trafikimit, azilit dhe emigracionit </li></ul></ul><ul><ul><li>bashkëpunimi rajonal në sferën e punëve të brendshme </li></ul></ul><ul><li>Procesi i stabilizimit dhe asociimit </li></ul><ul><li>Strategji e UE-së ndaj shteteve të Evropës Juglindore </li></ul><ul><li>Përfshihen: Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Kroacia, Serbia dhe Mali i Zi dhe Maqedonia </li></ul><ul><li>U ofron shteteve të rajonit gjasat afatgjate për integrim evropian </li></ul><ul><li>Paraprakisht duhet t’u përmbahen kërkesave politike dhe ekonomike </li></ul><ul><li>Elementet kryesore të këtij instrumenti politik: </li></ul><ul><ul><li>Marrëveshja për stabilizim dhe asociim- formë e re e marrëdhënieve kontraktuese </li></ul></ul><ul><ul><li>Zhvillimi i raporteve ekzistuese ekonomike dhe tregtare në rajon </li></ul></ul><ul><ul><li>Programi “CARDS”-unioni ofron ndihma për rindërtim, zhvillim dhe stabilizim </li></ul></ul>
  22. 22. <ul><ul><li>Ndihma për demokratizim, zhvillim të shoqërisë civile, arsim dhe ndërtim të institucioneve </li></ul></ul><ul><ul><li>Shfrytëzimi i mundësive për bashkëpunim në të gjitha lëmenjtë (jurispodenca dhe punët e brendshme) </li></ul></ul><ul><ul><li>Zhvillimi i dialogut politik (dialogu mbi baza rajonale) </li></ul></ul><ul><li>Marrëveshja mbi stabilizim-asociimin- udhërrëfyese drejt anëtarësimit në Unionin Evropian </li></ul><ul><li>Kriteriumet e Kopenhagës </li></ul><ul><li>“ Partneriteti evropian” - kthesë e madhe në raportet mes UE-së dhe Ballkanit Perëndimor </li></ul><ul><li>Prioritetet e përbashkëta: </li></ul><ul><ul><li>forcimi i bashkëpunimit rajonal </li></ul></ul><ul><ul><li>lufta ndaj krimit të organizuar </li></ul></ul><ul><ul><li>demokratizimi i institucioneve </li></ul></ul><ul><li>BEE-ja dhe Shqipëria </li></ul><ul><li>1992 : Marr ëveshja për tregti dhe kooperim në mes të UE-së dhe Shqipërisë. Shqipëria pranohet që të jetë pjesëmarrëse në marrjen e ndihmave nga programi PHARE i UE-së </li></ul>
  23. 23. <ul><li>1995 : Shqipëria u pranua si anëtare me të drejta të plota në Këshillin e Evropës </li></ul><ul><li>1997: Qasja rajonale - Këshilli Ministror i UE-së vendos për </li></ul><ul><ul><li>parakushtet ekonomike dhe politike për zhvillimin e bashkëpunimit bilateral </li></ul></ul><ul><li>1999: UE propozon Procesin e Stabilizimit dhe Asociimit (PSA) për pesë shtetet e Evropës Juglindore, përfshirë këtu edhe Shqipërinë </li></ul><ul><li>2000 : hyrja pa taksa doganore e produkteve nga Shqipëria në </li></ul><ul><li>tregun e UE -së </li></ul><ul><li>2000 : Këshilli Evropian shpall se të gjitha shtetet e PSA-së janë </li></ul><ul><li>kandidatë potencial për an ëtarësim në UE </li></ul><ul><li>2001: Viti i parë i programit të ri CARDS, të dizajnuar për </li></ul><ul><li>vendet e PSA-së </li></ul><ul><li>2001: Komisioni konkludon se është momenti i përshtatshëm </li></ul><ul><li>që të vazhdohet me Marrëveshjen për Stabilizim dhe Asociim me Shqipërinë </li></ul><ul><ul><li>Miratohet Direktiva për Marrëveshjen e Stabilizim- Asociimit me Shqipërinë </li></ul></ul>
  24. 24. <ul><li>2003: Më 31 janar kryetari Prodi zyrtarisht komunikoi për </li></ul><ul><li>bisedimet për PSA në mes të UE-së dhe Shqipërisë </li></ul><ul><li>2004: Ndihma Shqipërisë në kuadër të programit CARDS, rritet për 5 milionë €, si nxitje për prioritetet e definuara në planet aksionale </li></ul><ul><li>Ndihma e Unionit Evropian dhënë Shqipërisë </li></ul><ul><li>Nga viti 1991-2004, Unioni Evropian i ka shpërndarë Shqipërisë një ndihmë prej 1273.1 milionë € </li></ul><ul><ul><li>në kuadër të Programit PHARE </li></ul></ul><ul><li>Nga viti 2001-në kuadër të Programit CARDS </li></ul><ul><li>Pjesa tjetër e ndihmës - përmes kredive të Bankës Investive Evropiane në kuadër të Programit të Asistencave humanitare ( ka përfunduar në vitin 2001) </li></ul><ul><li>Unioni Evropian i ofron Shqipërisë ndihmë në lëmenjët: </li></ul><ul><ul><li>Forcimi i administratës publike dhe gjygjësisë </li></ul></ul><ul><ul><li>Policia </li></ul></ul><ul><ul><li>Dogana </li></ul></ul><ul><ul><li>Statistikat   </li></ul></ul><ul><ul><li>Zhvillimi i infrastrukturës </li></ul></ul>
  25. 25. <ul><li>Zhvillimi i bashkësive lokale </li></ul><ul><li>Bujqësia </li></ul><ul><li>Kooperimi ndërkufitar </li></ul><ul><li>Ambienti </li></ul><ul><li>Arsimimi </li></ul><ul><li>Demokracia dhe të drejtat e njeriut </li></ul><ul><li>UE dhe Kosova </li></ul><ul><li>Unioni Evropian një nga donatorët më të mëdhenj </li></ul><ul><li>Qëllimi: rindërtimi i jetës së përditshme për tërë popullin e Kosovës </li></ul><ul><li>Prezenca e UE-së në Kosovë: </li></ul><ul><ul><li>ECHO(Zyra e UE-së për Ndihmë Humanitare) </li></ul></ul><ul><ul><li>1999 për rajonin e goditur nga lufta: 378 mil Euro </li></ul></ul><ul><ul><li>Riparimet emergjente të vendbanimeve rurale </li></ul></ul><ul><ul><li>Ndihma për vendosjen kolektive për të kthyerit(personat e zhvendosur) </li></ul></ul><ul><ul><li>Riparimet emergjente të pajisjeve për 200 shkolla </li></ul></ul><ul><ul><li>Furnizimi me ujë, barëra, vaksina </li></ul></ul><ul><ul><li>Projektet e ndryshme në sferën e bujqësisë </li></ul></ul>
  26. 26. <ul><li>Agjensia Evropiane për Rindërtim (AER) </li></ul><ul><li>Programet për rindërtim dhe zhvillim </li></ul><ul><ul><li>Energjetika </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>furnizimi me energi elektrike </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>riparimet energjetike </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>riparimi i TC Kosova B </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>mihjet e thëngjillit </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>TMK </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Shërbimet e PTT-së </li></ul></ul></ul><ul><li>Çështjet prioritare për Kosovën: </li></ul><ul><ul><li>Reforma e institucioneve (vendosja e pluralizmit politik) </li></ul></ul><ul><ul><li>Zhvillimi i tregut dhe institucioneve financiare </li></ul></ul><ul><ul><li>Rregullimi dhe zhvillimi i tregut </li></ul></ul><ul><ul><li>Ndërtimi i sistemit të ri fiskal </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>-kalimi në forma të reja të tatimeve sipas kërkesave të ekonomisë së tregut </li></ul></ul></ul>
  27. 27. <ul><li>CARDS </li></ul><ul><li>Program i UE-së për të ndihmuar vendet e Ballkanit Perëndimor </li></ul><ul><li>Qëllimi: </li></ul><ul><ul><li>Ndërtimi i institucioneve </li></ul></ul><ul><ul><li>Rindërtimi ekonomik </li></ul></ul><ul><ul><li>Shoqëria civile </li></ul></ul><ul><li>CARDS në Kosovë </li></ul><ul><ul><li>Rindërtimi i shtëpive </li></ul></ul><ul><ul><li>Trajnimi i mjekëve familjarë </li></ul></ul><ul><ul><li>Përmirësimi i shërbimeve publike </li></ul></ul><ul><ul><li>Reformat në administratën publike </li></ul></ul><ul><ul><li>Mbështetja e policisë në luftën kundër krimit </li></ul></ul><ul><ul><li>Administrimi i taksave dhe mbledhja e të ardhurave </li></ul></ul><ul><ul><li>Krijimi i vendeve të reja të punës </li></ul></ul><ul><ul><li>Ndihma e hapjes së bizneseve të reja në ekonominë rurale </li></ul></ul><ul><ul><li>Projektet për zhvillimin e shoqërisë civile </li></ul></ul><ul><ul><li>RTK-për shndërrimin e tij në transmetues publik të pavarur </li></ul></ul>
  28. 28. <ul><li>Çështje prioritare për Kosovën: </li></ul><ul><ul><li>ndërtimi i infrastrukturës së re të ekonomisë së tregut </li></ul></ul><ul><ul><li>vendosja e sistemit efikas të mekanizmave makro-ekonomik: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>reforma e institucioneve - vendosja e pluralizmit pronësor, politik </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>zhvillimi i tregut dhe i institucioneve financiare </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>rregullimi dhe zhvillimi i tregut; </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>ndërtimi i sistemit të ri fiskal dhe kalimi në forma të reja të tatimeve sipas kërkesave të ekonomisë së tregut </li></ul></ul></ul>
  29. 29. <ul><li>Për raporte stabile dhe të rregullta me tregun financiar evropian në të ardhmen –e domosdoshme: </li></ul><ul><ul><li>të sigurohet një balancë stabile financiare </li></ul></ul><ul><ul><li>të aplikohet liberalizimi i marrëdhënieve ekonomike me jashtë </li></ul></ul><ul><ul><li>të stimulohet zhvillimi i tregut të brendshëm </li></ul></ul><ul><ul><li>privatizimi i ekonomisë dhe formimi i fondeve investicionale jashtë vendit </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>qëllimi: shpejtimi i lidhjes mes tregut të vendit dhe tregut evropian të kapitalit </li></ul></ul></ul><ul><li>Zhvillimi i ardhshëm i Kosovës – afrimi drejt proceseve integruese ekonomike </li></ul>

×