Institucionet dhe mjedisi i biznesit nderkombetar
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Institucionet dhe mjedisi i biznesit nderkombetar

on

  • 5,947 views

Institucionet dhe mjedisi i biznesit nderkombetar

Institucionet dhe mjedisi i biznesit nderkombetar

Statistics

Views

Total Views
5,947
Views on SlideShare
5,947
Embed Views
0

Actions

Likes
5
Downloads
111
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

CC Attribution-NonCommercial LicenseCC Attribution-NonCommercial License

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Institucionet dhe mjedisi i biznesit nderkombetar Institucionet dhe mjedisi i biznesit nderkombetar Presentation Transcript

  • Institucionet dhe mjedisi i biznesit ndërkombëtar Prof. dr. Besim Beqaj
  • Objektivat e të mësuarit
    • Të shohim se si politika tregtare dhe e investimeve historikisht kanë qenë pjesë e politikave të brendshme
    • Të ekzaminohet se si po ndryshon sjellja (qasja) tradicionale ndaj politikave tregtare dhe të investimeve
    • Të shohim efektet e lidhjeve globale në tregti dhe investime të vendimmarrësit.
    • Të kuptojmë që vendet duhet të bashkëpunojnë shumë afër në të ardhmen për ruajtur qëndrushmerinë e tregtisë globale dhe mjedisit global investiv.
  • Arsyet dhe qëllimet e Politikës tregtare dhe të investimeve
    • Politikat qeveritare janë të dizajnuara të rregullojnë, drejtojnë dhe mbrojnë aktivitetet nacionale (kombëtare). Zbatimi i këtyre politikave është rezultat i sovranitetit nacional, i cili i jep Qeverisë të drejtën të rregullon mjedisin e vendit dhe të qytetetarëve të vet.
    • Politika tregtare në nivel të vendeve – politika makroekonomike definon qasjen shtetrore ndaj importeve, eksporteve dhe ndaj zhvillimeve tekn i ko teknologjike.
    • Veprimet në kuadër të politikës së brendshme të shumicës së qeverive kanë si qëllim rritjen e standardit të jetesës të qytetarëve, përmirësimin e kualitetit të jetës dhe të arrihet punësimi i plotë (të mos këtë papunësi fare).
    • Këto politika kane ndikim indirekt në tregtinë dhe investimet ndërkombëtare.
  • Arsyet dhe qëllimet e Politikës tregtare dhe Politikës investive - vazhdim
    • Në mënyra shumë më direkte dhe në dobi të ndërrmarjeve të posaformuara, një vend gjithashtu mund të nxisë transferin e teknologjisë nga jashtë ose të përjashtojë industritë e huaja nga tregu i vendit.
    • Zyrtarët qeveritarë gjithashtu mund të miratojnë rregullore mbi importin të cilat i mbrojnë qytetarët.
    • Qëllim kryesor i politikës të jashtme është siguria kombëtare .
    • Politika shtetërore ka për qëllim rregullimin, nxitjen, drejtimin dhe mbrojtjen e veprimtarive kombëtare .
    • Veprimet politike: ruajtja e nivelit të standardit jetësor, punësimi, ngritja e zhvillimeve ekonomike .
    • Politika e zhvillimit synon transferin e teknologjisë, ngritjen e kapaciteteve vendore për konkurim dhe nganjeherë përkrahjen e vendeve tjera për prodhimin e produkteve të cilat do të importohen.
  • Organizatat ndërkombëtare
    • GATT-i Marrëveshja e Përgjithëshme për Tarifat dhe Tregtinë : Është themeluar me 1947 GATT . N ë Raundin e Uruguajit në vitet 80-ta, përqendrohet në reduktimin e barierave të tregtisë, mbrojtjen e pasurisë intelektuale, dhe në tregtinë e shërbimeve
    • World Trade Organization (WTO)/ Organizata Botërore e Tregtisë (OBT)
    • The International Monetary Fund (IMF)/ Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN)
    • The World Bank (WB)/ Banka Botërore (BB)
    • EIB Banka Evropiane p ër Investime
    • EBRD Banka Evropiane për Rindertim dhe Zhvillim
  • Organizata Botërore e Tregtisë (OBT) dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN)
    • OBT është organizatë ndërkombëtare e cila merret me rregullat e tregtisë ndërmjet shteteve.
      • Në thelb të saj janë Marrëveshjet e OBT-së, rregullat ligjore për tregtinë ndërkombëtare, për politikën tregtare dhe për investime .
    • FMN – u projketua për të siguruar stabilitet të sistemit monetar ndërkombëtar dhe për të mbajtur kurse fikse këmbimi në mes vendëve.
  • Banka Botërore (BB)
    • Banka Botërore (BB) është themeluar me 1944 për të ndimuar vendet e shkatërruara nga lufta dhe më vonë merr detyrën e ndihmës së zhvillimit botëror. Kapitali i BB kryesisht investohet për reduktimin e varfërisë.
  • Ndryshimet në mjedisin pol i tik dhe global
    • Reduktimi i ndikimit të politikave kombëtare
      • Zgjerimet e lidhjeve gloable në mes të kompanive, industrive dhe vendeve kanë efekt mbi politikanët.
    • Roli i institucioneve ndërkombëtare
        • Rritje enorme e ndikimit të institucioneve ndërkombëtare dhe zvoglim i ndikimit të politikave nacionale në tregtinë ndërkombëtare (globalizimi dhe integrimet rajonale)
    • Roli i institucioneve tradicionale
    • Thellimi i konfliktit midis vendeve të industrializuara dhe vendeve në zhvillim.
  • Ndryshimet në mjedisin e politikës globale
    • Tri ndryshime kryesore kanë ndodhur në mjedisin e politikës globale
      • Reduktimi i influencës të politikës të brendshme (vendore);
      • Dobësimi i institucioneve tradicionale;
      • Acarimi i konfliktit mes vendeve të industrializuara dhe vendev në zhvillim .
  • Reduktimi i influencës të politikës të brendshme (vendore)
    • Interaksioni në mes rrjedhave financiare globale dhe atyre vendore (lokale) e ka limituar në masë të konsiderueshme influencën e qeverive.
    • Për të kthyer influencën disa qeveri janë munduar të kufizojnë tregtinë botërore duke vendosur barriera, aplikuar tarifa apo duke implementuar rregullore mbi importin.
  • Dobësimi i institucioneve ndërkombëtare
    • Lidhjet e forcuara mes vendeve dhe mjedisi i ri ekonomik që rezulton nga lojtarët e rinj në treg dhe ndeshja e sistemeve të ndryshme ekonomike po e dobëson OBT-në
    • Fondi Monetar Ndërkombëtar nuk po ka fonde të mjaftueshme për të plotësuar nevojat e të gjitha vendeve që kanë vështirësi.
    • Banka Botërore ka qenë e pasuksesshme në përkrahjen e qëllimeve ekonomike të vendeve në zhvillim. Disa ankohen që politikat e kësaj banke kanë krijuar më shumë varfëri.
  • Konflikti mes vendeve të industrializuara dhe vendeve në zhvillim
    • Në të kaluarën është shpresuar që hendeku në mes vendeve të industrializuara dhe vendeve në zhvillim do të mbyllet.
    • Mëgjithëse shumë vende të pazhvilluara sot po shfaqen si vende të reja të industrializuara, shumë vende tjera po ballafaqohen me një të ardhme ekonomike të zymtë.
    • Rritja e shqetësimeve ambientaliste ka bërë që ky konflikt të tendoset edhe më shumë.
  • Kufizimet e importeve
    • Shumë vende duke përfshirë Bashkimin Evropian dhe SHBA-të kanë miratuar ligjet antidumping , që ju ndihmojnë industrive vendore duke kufizuar shitjen e produkteve të huaja nën koston e prodhimit, ose çmime me të vogla se çmimi i tyre në vendet prej nga vijnë.
    • Importet kufizohen gjithashtu me barriera jotarifore, siç janë kampanjat blej vendore. Mënjanimi i këtyre barrierave është shumë i vështirë.
    • Importet mund të reduktohen edhe duke ngushtuar hyrjen e produkteve të huaja në treg përmes procedurave të komplikuara dhe inspektimeve.
  • Efektet e kufizimit të importeve
    • Kontrolli i importeve mund të bëjë që të mos shfytëzohen resurset më efiçente gjë që rezulton në produkte që nuk janë me të mirat dhe kosto më të lartë për malltat (ofertën) e kufizuar.
    • Kontrolli i importit mund të rezultoj me ndryshime negative në strukturen e importeve.
    • Për shkak të joefiçencës, kontrolli i importeve mund të shkaktojë ngecje në avancimin teknologjik.
  • Kufizimet e eksporteve
    • Vendet vendosin kontroll mbi eksportet për arsye të ofertës të pamjaftueshme, sigurisë kombëtare dhe qëllimeve të politikës të jashtme, apo dëshirës për të mbajtur kapitalin.
    • Kontrollet që lidhen me sigurinë kombëtare aplikohen për armë dhe eksportet e teknologjisë të lartë.
    • Megjithëse kufizimi i eksportit është një mjet i vlefshëm që përdoret në marrëdhëniet ndërkombëtare, ky kufizim mund t`i jep ndërrmarjeve vendore reputacionin e një ofertuesi të pasigurt dhe si rrjedhojë e kësaj porositë (kërkesat) të bëhen të ofertues (ndërrmarje) të vendeve tjera.
  • Promovimi i eksporit
    • Promovimi i eksportit është i dizajnuar t`i ndihmojë ndërrmarjet të hyjnë në tregjet ndërkombëtare ruajnë dhe të ruajnë pozicionin e tyre në këto tregje si dhe të shërbejë si kunderveprim ndaj masave të ngjashme që aplikojnë vendet tjera.
    • Qasjet e ndryshme drejt promovimit të eksportit përfshijnë:
      • Transferin e dijes (njohurive)
      • subvencionimin direkt apo indirekt të eksportit
      • Reduktimin e burokracisë qeveritare për eksportuesit
      • Financimi i eksportit
      • Legjislacion i ndryshëm tatimor për qytetarët që jetojnë jashtë vendit
  • Promovimi i importit
    • Masa për promovimin e importit përdorin vendet që ruajnë një bilanc tregtar me suficit të madh.
      • The Japan External Trade Organization (JETRO)- Organizata japoneze e Tregtisë të Jashtme ka filluar të fokusohet në promovimin e importit në Japoni
  • Ndikimi i Investimeve të Huaja Direkte (IHD) në vendet nikoqire
    • Ndikimi pozitiv
    • Informimi kapital
    • Transferi i teknologjisë dhe aftësive menaxheriale
    • Zhvillimi rajonal dhe sktorial
    • Konkurrenca e brendshme dhe ndërrmarrësia
    • favourable effect on balance of payments
    • Efektet pozitive në bilancin e pagesave
    • Rritja e punësimit
    • Ndikimi Negativ
    • Dominimi industrial
    • Varësia në teknologji
    • Çrregullimi i planeve ekonomike
    • Ndryshimi kulturor
    • Ndërhyrja qeveritare të koroporata multinacionale
  • Kufizimet e Investimeve
    • Shumë vende që kanë mungesa të rezervave devizore e kufizojnë eksportin e kapitalit, sepse ikja (lëvizja) e kapitalit mund të jetë problem i madh.
    • Në momentin që qeveria vendos kufizime në eksportin e fondeve (kapitalit), rritet edhe dëshira për eksport të kapitalit jashtë vendit.
  • Promocimi i investimeve
    • Incentivat (stimulimet) fiskale – janë masa tatimore specifike të dizajnuara për tërheqjen e investimeve të huaja
    • Incentivat (stimulimet financiare) – masa konkrete në përkrahje të investitorëve, siç janë: sigurimi i tokës apo objektit, kreditë dhe garancitë për kredi.
    • Incentivat (stimulimet) jofinanciare mund të jenë blerjet e grantuara nga qeveria, mbrojtje e veçantë nga konkurenca dhe investime në infrastrukturë.
  • Fuqia negociuesë (për të arritur marrëveshje) e Korporatave multinacionale dhe vendi nikoqir Fuqia negociuese Koha Politika e ofruar/kërkuar Stimulimet për investime Tretmani privelegjues i vazhdueshëm Kërkesa diskriminuese Fundi i relacioneve/ Deinvestimi MNC
  • Perspektiva ndërkombëtare për Politikat tregtare dhe të investimeve
    • Prej një perspektive ndërkombëtare, negociatat për tregti dhe investime duhet të vazhdojnë.
    • Për të bërë këtë, Politika tregtare dhe e investimeve mund të këtë qasje bilaterale apo multilaterale