2 kontabiliteti i dividendit
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

2 kontabiliteti i dividendit

on

  • 2,379 views

 

Statistics

Views

Total Views
2,379
Views on SlideShare
2,379
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
83
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

CC Attribution-NonCommercial LicenseCC Attribution-NonCommercial License

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

2 kontabiliteti i dividendit 2 kontabiliteti i dividendit Presentation Transcript

  • Universiteti i Prizrenit LËnda: Kontabilitet financiar ii Financimi i Ekuitetit - Vazhdim Msc. Arta Selmanmusa
    • Kontabiliteti i dividendit
    • Dividendët përfaqësojnë shpërndarjen e keshit ose të ndonjë pasurie tjetër për aksionarët e vet. Korporatat deklarojnë dhe paguajnë lloje të ndryshme të dividendëve sic janë: dividendët në kesh, dividendët në aksione, etj.
    • Dividendët në kesh të pagueshme
    • Shpërndarja e keshit prej fitimit të korporatës për aksionarët e vet përfaqëson dividenden kesh, që paguhen vetëm për aksionet në zotërim. Deklarimi i dividendit kesh, si dhe pagesa e tij, determinohen nga plotësimi i tri kushteve: tepricë kreditore e fitimit të mbajtur, tepricë të keshit, aprovimi legal nga bordi i drejtorëve.
    • Për regjistrimin kontabël të dividendit kesh janë të rëndësishme tri data:
    • Data e deklarimit të dividendit,
    • Data e regjistrimit të dividendit,
    • Data e pagesës së dividendit.
    • Shembull:
    • Le të supozojmë se këshilli drejtues i korporatës më 3 qershor 2005 ka deklaruar 3 € dividend për aksion në kesh për 50.000 aksione në zotërim, i cili do të paguhet me 2 tetor.
    • DEBI: Fitimi i mbajtur (50.000x3 € ) 150.000
    • KREDI: Dividendët në kesh të pagueshme 150.000
    • Pasuria = Kapitali aksionar + Detyrimet
    • -150.000 +150.000
    • Më 2 tetor, kur paguhet dividendi në kesh, korporata bën regjistrimin si në vijim.
    • DEBI: Dividendët në kesh të pagueshme 150.000
    • KREDI: Keshi 150.000
    • Pasuria = Kapitali aksionar + Detyrimet
    • -150.000 -150.000
    • Ndarja e dividendit në kesh ndërmjet aksioneve të rregullta dhe preferenciale
    • Aksionet preferenciale, në krahasim me aksionet e rregullta, kanë prioritet në pagesat e dividendit.
    • Shembull
    • Le të supozojmë se me 30 dhjetor të vitit 2001 korporata “X” ka në zotërim 1.000 aksione preferenciale me dividend fikse 10% vlerë nominale 100 € dhe 5.000 aksione të rregullta të vlerës nominale 6 €.
    • Këshilli drejtues i korporatës nuk ka deklaruar dividendin për vitin 2000, por me 31 dhjetor 2001 ka deklaruar shumën e dividendëve për këtë vit në vlerë prej 40.000 €, e cila do të paguhet më 20.01.2002.
    • Le të supozojmë se aksionet preferenciale e posedojnë kushin:
    • Jokumulativ
    • Kumulativ
    • Aksionet preferenciale me kushtin jokumulativ
    • Zotëruesit e aksioneve preferenciale nuk gëzojnë të drejtën përfitimit të dividendit për vite të kaluara në qoftë së me marrëveshjen e aksioneve është specifikuar kushti jokumulativ. Dividendi i padeklaruar për vitet e shkuara përfaqëson humbje për aksionmbajtësit preferencialë.
    • Në bazë të të dhënave, nga shembulli i lartëcekur, korporata “X” nën kushtin jokumulativ bën shpërndarjen si në vijim:
    • Aks. Pref. Aks.rreg .
    • I. Shpërndarja e dividendit për aks.pref.
    • (1.000 aksionex100 € vnx10% për vitin 2001) 10.000 €
    • II. Shpërndarja e dividendit për aks.rreg.
    • 40.000 € – 10.000 € 30 .000 €
    • Totali i dividendit të shpërndarë 10.000 € 30.000 €
    • Dividendët për aks. Pref. (10.000 € / 1.000aks.) 10 €
    • Dividendët për aks. Rreg. (30.000 € / 5.000aks) 6 €
    • Në datën e deklarimit të dividendit korporata “X” bën regjistrimin kontabël si vijon:
    • DEBI: Fitimi i mbajtur 40.000
    • KREDI: Dividendët në kesh të pag. (a.pre) 10.000
    • KREDI: Dividendët në kesh të pag.(a.rreg) 30.000
    • Pasuria = Kapitali aksionar + Detyrimet
    • - 40.000 + 10.000
    • + 30.000
    • Në datën e pagesës së dividendit korporata “X” bën regjistrimin kontabël si vijon:
    • DEBI: Dividendët në kesh të pag. (a.pre) 10.000
    • DEBI: Dividendët në kesh të pag.(a.rreg) 30.000
    • KREDI: Keshi 40.000
    • Aksionet preferenciale me kushtin kumulativ
    • Në qoftë se marrëveshja e aksionarëve ka specifikuar se aksionet preferenciale posedojnë kushtin kumulativ, aksionmabjtësit kanë të drejtë të participojnë në ndarjen e dividendit, në radhë të parë për vitet e kaluara në të cilat në të cilat nuk është paguar dividendi.
    • Në këtë korporata “N” bën ndarjen e dividendit si në vijim:
    • Aks. Pref. Aks.rreg .
    • I. Shpërndarja e dividendit për aks.pref. 2000
    • (1.000 aksionex100vnx10% për vitin 2000) 10.000
    • II. Shpërndarja e dividendit për aks.pref. 2001
    • (1.000 aksionex100vnx10% për vitin 2001) 10.000
    • III. Shpërndarja e dividendit për aks.rreg. 2001
    • (40.000 – 20.000) 20.000
    • Totali i dividendit të shpërndarë 20.000 20.000
    • Dividendët për aks. Pref. (20.000 / 1.000) 20
    • Dividendët për aks. Rreg. (20.000 / 5.000) 4
    • Regjistrimi i këtij transaksioni bëhet si në vijim:
    • DEBI: Fitimi i mbajtur 40.000
    • KREDI: Dividendët në kesh të pag. (a.pre) 20.000
    • KREDI: Dividendët në kesh të pag.(a.rreg) 20.000
    • Pasuria = Kapitali aksionar + Detyrimet
    • - 40.000 + 20.000
    • + 20.000
    • Në datën e pagesës së dividendit korporata “X” bën regjistrimin kontabël si vijon:
    • DEBI: Dividendët në kesh të pag. (a.pre) 20.000
    • DEBI: Dividendët në kesh të pag.(a.rreg) 20.000
    • KREDI: Keshi 40.000
    • Pasuria = Kapitali aksionar + Detyrimet
    • - 40.000 - 20.000
    • - 20.000
    • Dividendët në aksione
    • Korporatat përveç dividendit në kesh, ndonjëherë e deklarojnë edhe dividendin në aksione.
    • Dividendët në aksione nënkupton shpërndarjne e aksioneve të reja nga korporata për aksionarët e saj ekzistues.
    • Për të ilustruar kontabilitetin e dividendit në aksione, fillimisht le të supozojmë se korporata “X” më 1 janar 2005 në bilancin e saj ka këtë situatë në totalin e kapitalit aksionar si në vijim:
    • Kapitali i kontribuar
    • Aksione të rregullta në zotërim(30.000 x 6) 180.000
    • Premia në aksione të rregullta 200.000
    • Fitimi i mbajtur 140.000
    • Totali i kapitalit aksionar 520.000
    • Shembull
    • Le të supozojmë se korporata “X”, më 2 janar të vitit 2005 ka deklaruar 14 % dividend për 30.000 aksionet në zotërim të vlerës nominale 6 €, e cila do t’u shpërndahet aksionarëve më 1 mars. Në këtë datë të deklarimit të dividendit aksionet e korporatës “X” janë shitur në bursë nga 20 € për aksion.
    • Fitimi i mbajtur(30.000x14%=4200aks) (4.200aks.x20vl.nom.=84.000)
    • Divide. në aks. që duhet shpërndarë (4.200 aksionex6=25.200 )
    • DEBI: Fitimi i mbajtur 84.000
    • KREDI: Divide. në aks. që duhet shpërndarë 25.200
    • KREDI: Premia në aksione 58.800
    • Pasuria = Kapitali aksionar + Detyrimet
    • - 84.000
    • +25.200
    • +58.800
    • Le të supozojmë se korporata pas deklarimit të dividendit më 3 janar ka ndërtuar bilancin e ri i cili do të jetë si në vijim:
    • Aksione të rregullta në zotërim(30.000 x 6) 180.000
    • Premia në aksione të rregullta(200.000plus58.800) 258.800
    • Divide. në aks. që duhet shpërndarë(25.200) 25.200
    • Fitimi i mbajtur(140.000-84.000) 56.000
    • Totali i kapitalit aksionar 520.000
    • Në datën e shpërndarjes së dividendit në aksione, korporata bën regjistrimin si në vijim:
    • DEBI: Divide. në aks. që duhet shpërndarë 25.200
    • KREDI: Aksionet e rregullta 25.500
    • Pasuria = Kapitali aksionar + Detyrimet
    • -25.200
    • +25.200
    • Kontabiliteti i bizneseve individuale dhe i ortakërive
    • Dallimi në mes të kontabilitetit të bizneseve individuale dhe i ortakërive ndaj atij të korporatave qëndron në llogarinë e ekuitetit të pronarëve.
    • Në korporata ekuiteti i pronarëve ndahet në kapitalin e kontribuar dhe fitimet e mbajtura
    • Të bizneset individuale dhe ortakëritë, të gjitha transaksionet që kanë të bëjnë me ekuitetin e pronarëve regjistrohen vetëm në dy llogari – në llogari të kapitalit dhe në llogari të tërheqjes së kapitalit
    • Kontabiliteti i financimit të ekuitetit të bizneseve individuale
    • Bizneset individuale janë biznese në pronësi të një individi. Te bizneset individuale, pronari nuk merr dividendë, prandaj cdo tërheqje e parasë, drejtpërsëdrejti e zvogëlon kapitalin e tij në kompani
    • Shembull
    • A.A ka vendosur të fillojë një biznes të vogël tregtar. Më 1 janar 2006, ai depoziton 22.000 €, në llogarinë bankare për të financuar biznesin. Regjistrimet i këtij transaksioni do të jetë
    • DEBI: Keshi 22.000
    • KREDI: Kapitali A,A 22.000
    • Shembull
    • Nëse më 1 qershor 2006, A.A. vendos të tërheqë një pjesë të parasë, të themi prej 3.000 €, atëherë në kontabilitet do të kishin këtë regjistrim:
    • DEBI: Tërheqje kapitali A,A 3.000
    • KREDI: Keshi 3.000
    • Llogaria Tërheqje kapitali ka funksion të njëjtë me llogarinë e dividendave të korporatat. Në fund të periudhës përllogaritëse,kjo llogari mbyllet me llogarinë e kapitalit.
    • DEBI: Kapitali A,A 3.000
    • KREDI: Tërheqje kapitali A,A 3.000
    • Kontabiliteti i financimit të ekuitetit të ortakërive
    • Firmat partnere ndryshe prej firmave individuale janë në pronësi të dy ose më shumë individëve.
    • Ortakëritë dallohen prej bizneseve individuale dhe korporatave me karakteristikat tipike të tyre si në vijim:
    • Kontrata e nënshkruar,
    • Jetëgjatësia e kufizuar,
    • Përfaqësimi i ndërsjelltë (reciprok),
    • Përgjegjësia (detyrimi) i pakufizuar,
    • Bashkëpronësia në pasurinë dhe fitimin e ortakëve
    • Llogaritë e kapitalit të ortakëve
    • Investimet dhe tërheqjet në pasurinë e ortakërisë
    • Ortakët në një biznes të ri investojnë pasuri dhe detyrime.
    • Në kontabilitetin e ortakërive, investimet në pasuri regjistrohen në debi të llogarive të pasurisë me vlerën e tregut, kurse detyrimet regjistrohen në kredi të llogarive të detyrimeve gjithashtu me vlerën e tregut.
    • Diferenca ndërmjet pasurisë së investuar dhe detyrimeve rezulton me shumën e kapitalit të investuar nga ortaku e cila regjistrohet në llogarinë përkatëse të kapitalit të ortakut
    • Shembull
    • Le të supozojmë se me 05.05.2008 Gemb Krasniqi dhe Ilir Shala kanë nënshkruar një kontratë për themelimin e një biznesi partner. Ortakëria është regjistruar me emrin “Shkëlzeni” dhe aktiviteti kryesor i këtij biznesi do të jetë shitja e pjesëve të veturave.
    • Fillimisht ortaku Krasniqi ka investuar:
    • Kesh 15.000 € ,
    • Paisje me kosto 25.000 €, vlera e tregut 20.000 € .
    • Ndërsa ortaku Shala ka investuar:
    • Kesh 10.000 € ,
    • Inventar malli me kosto 30.000 €, vlera e tregut 30.000 €
    • Furnitorët 50.000 €, vlera e tregut 5.000 € .
    • Regjistroni investimet fillestare të të dy ortakëve dhe përpiloni bilancin e gjendjes të ortakërisë “Shkëlzeni
    • Në kontabilitetin e ortakërisë “Shkëlzeni” investimet fillestare të ortakëve regjistrohen si vijon:
    • Investimet e ortakut Krasniqi
    • DEBI: Keshi 15.000
    • DEBI: Pajisje 20.000
    • KREDI: Kapitali i Krasniqit 35.000
    • Pasuria = Kapitali i ortakëve + Detyrimet
    • + 15.000 + 35.000
    • + 20.000
    • Pas investimeve fillestare të ortakëve, bilanci i ortakërisë “Shkëlzeni” më datën 5 maj 2008 është si në vijim:
    • Investimet e ortakut Shala
    • DEBI: Keshi 10.000
    • DEBI: Inventari i mallit 30.000
    • KREDI: Furnitorët (LLP) 5.000
    • KREDI: Kapitali i Shalës 35.000
    • Pasuria = Kapitali i ortakëve + Detyrimet
    • + 10.000 + 35.000 + 5.000
    • + 30.000
    • Pas investimeve fillestare të ortakëve, bilanci I ortakërisë “Shkëlzeni” më datën 5 maj 2008 është si në vijim:
    • “ Shkëlzeni
    • Bilanci 5 maj 2008
    • Pasuria
    • Pajisje 20.000
    • Inventari i mallit 30.000
    • Keshi 25.000
    • Totali i Pasurisë 75.000
    • Kapitali i ortakëve dhe detyrimeve
    • Kapitali i Krasniqit 35.000
    • Kapitali i Shalës 35.000
    • Furnitorët (LL/P) 5.000
    • Totali I kapitalit të ortakëve dhe dety. 75.000
    • Tërheqjet e pasurisë nga ortakëria
    • Për tërheqjet e pasurisë nga ortakëria, një llogari duhet të hapet për secilin nga ortakët
    • Shembull
    • Le të supozojmë se me 10 shtator 2008 ortakët Krasniqi dhe Shala kanë tërhequr prej pasurisë së ortakërisë nga 4.000 €, secili prej tyre, të cilat do t’i përdorin për nevoja personale. Regjistroni transaksionin.
    • DEBI: Tërheqjet e Krasniqit 4.000
    • DEBI: Tërheqjet e Shalës 4.000
    • KREDI: Keshi 8.000
    • Pasuria = Kapitali i ortakëve + Detyrimet
    • -8.000 -4.000
    • -4.000
    • Në fund të periudhës kontabël llogaritë tërheqjet e ortakëëve mbyllen duke kredituar dhe për të njëjtën shumë zvogëlohen llogaritë e kapitalit të ortakëve duke debituar
    • Ndarja e fitimit të ortakërisë
    • Një prej sfidave më të mëdha në menaxhimin e ortakërive është ndarja e fitimit apo humbjes ndërmjet ortakëve.
    • Marrëveshjet tipike për ndarjen e fitimit apo humbjes ndërmjet ortakëve janë sikur në vijim:
    • Ndarja e bazuar në raportin fiks për secilin partner si psh. 5050 ose 23, 13 etj.
    • Ndarja e bazuar në kapitalin e kontribuar nga secili ortak.
    • Ndarja e bazuar në kombinimet e ndarjes së të ardhurave për paga të ortakëve, përqindjes ndaj pronësisë në kapital dhe raportit fiks
    • Shembull
    • Le të supozojmë se ortakëria “Shkëlzeni” gjatë vitit 2008 ka realizuar të ardhurat e përgjithshme në vlerë prej 40.000 €. Kontrata e themelimit të ortakërisë ka specifikuar metodën e ndarjes së fitimit apo humbjes sipas raportit fiks 5050%. Regjistroni transaksionin.
    • DEBI: Të ardhurat e përgjithshme 40.000
    • KREDI: Kapitali i Krasniqit 20.000
    • KREDI: Kapitali i Shalës 20.000
    • Pasuria = Kapitali i ortakëve + Detyrimet
    • - 40.000
    • + 20.000
    • + 20.000
    • Le të supozojmë se ortakëria “Shkëlzeni” ka specifikuar raportin 23, atëherë të ardhurat e firmës prej 30.000 ndërmjet ortakëve si do të ndahen.
    • DEBI: Të ardhurat e përgjithshme 40.000
    • KREDI: Kapitali i Krasniqit 26.666
    • KREDI: Kapitali i Shalës 13.333
    • Pranimi i ortakut të ri
    • Pjesëmarrja e ortakut të ri në suaza të një firme ortakërie bëhet në dy mënyra:
    • Duke blerë pronësinë (pjesëmarrjen) në kapital të një ortaku ose disa ortakëve. – ndryshimi që ndodh është se prej llogarisë së kapitalit të ortakut ekzistues transferohet shuma në llogarinë e kapitalit të ortakut të ri.
    • Ndërmjet investimeve direkte në ortakëri
    • Shembull
    • Le të supozojmë se pronësia e Shalës në kapitalin e firmës është 31.000 €. Shala pretendon për ta shitur tërë kapitalin e tij në kesh. Ortaku Krasniqi është pajtur me këtë qasje të Shalës. Kapitalin e vet, Shala ja ka shitur Artit. Regjistro transaksionin.
    • DEBI: Kapitali i Shalës 31.000
    • KREDI: Kapitali i Artit 31.000
    • Pasuria = Kapitali i ortakëve + Detyrimet
    • - 31.000
    • + 31.000
    • Pranimi i ortakit të ri nëpërmjet investimeve të tij
    • Kur ortaku i ri pranohet duke investuar në pasuri të firmës, në këtë rast investimet drejtëpërdrejt i takojnë firmës dhe nuk shkojnë në mënyrë të veqantë për ortakët ekzistues.
    • Shembull
    • Le të supozojmë se pronësia në kapitalin e firmës së ortakëve Krasniqi dhe Gashi është në raportin 5050, ndërsa në vlerë monetare ajo është nga 40.000 €, për secilin prej partnerëve. Ata janë pajtuar që të pranohen ortaku i ri Blendi, i cili do të investojë në firmë 30.000 €, kesh dhe 20.000 € makineri. Regjistro pranimin e ortakut të ri .
    • DEBI: Keshi 30.000
    • DEBI: Pajisja 20.000
    • KREDI: Kapitali i Blendit 50.000
    • Pasuria = Kapitali i ortakëve + Detyrimet
    • +30.000 +50.000
    • +20.000
    • Shembull Ushtrime
    • Kompania “N” është themeluar dhe licencuar si korporatë më 1 janar 2008. me statutin e korporatës ajo është autorizuar të emetojë 20.000 aksione të rregullta të vlerës nominale 8 € , dhe 10.000 aksione preferenciale të vlerës nominale 50 € . Le të supozojmë se gjatë viti 2008 tek kompania “N” kanë ndodhur transaksionet në vijim.
    • Më 10 janar janë shitur në kesh 5.000 aksione të rregullta nga 12 € për aksion dhe 3.000 aksione preferenciale nga 80 € për aksion.
    • Më 5 shkurt 2008 janë blerë pajisje nëpërmjet 2.000 aksioneve të rregullta .Në datën e blerjes të makinerive aksionet e kompanisë “N” janë këmbyer në tregun e kapitalit nga 15 €.
    • Këshilli drejtues i korporatës më 1 qershor 2005 ka deklaruar 2 dividend për aksion në kesh për 30.000 aksione, i cili do të paguhet me 3 shtator.
    • Le të supozojmë se me 30 dhjetor të vitit 2008 korporata “X” ka në zotërim 1.000 aksione preferenciale me dividend fikse 8% vlerë nominale 50 € dhe 3.000 aksione të rregullta të vlerës nominale 8 € .
    • Këshilli drejtues i korporatës nuk ka deklaruar dividendin për vitin 2007, por me 31 dhjetor 2008 ka deklaruar shumën e dividendëve për këtë vit në vlerë prej 15.000 € , e cila do të paguhet më 21.01.2009. Le të supozojmë se aksionet preferenciale e posedojnë kushin Jokumulativ.
    • Regjistroni transaksionet e ndodhura gjatë vitit 2008 tek korporata “N” në ditar.
    • Shembull Ushtrime
    • Le të supozojmë se me 01.01.2009 Gemb dhe Blendi kanë nënshkruar një kontratë për themelimin e një biznesi partner. Ortakëria është regjistruar me emrin “X” dhe aktiviteti kryesor i këtij biznesi do të jetë shitja e pajisjeve. Gembi ka investuar në Kesh 10.000 €, Paisje me kosto 14.000 € vlera e tregut 15.000 €. Blendi ka investuar në Kesh 9.000 €, Inventar malli në vlerë prej 16.000 €, Furnitorët 5.000 € vlera e tregut 3.000 €.
    • Përpiloni bilancin e gjendjes të ortakërisë “Shkëlzeni
    • Më 10 shtator 2009 ortakët Gembi dhe Blendi kanë tërhequr prej pasurisë së ortakërisë nga 1.000 € secili prej tyre, të cilat do t’i përdorin për nevoja personale.
    • Ortakëria “X” gjatë vitit 2009 ka realizuar të ardhurat e përgjithshme në vlerë prej 30.000 €. Kontrata e themelimit të ortakërisë ka specifikuar metodën e ndarjes së fitimit apo humbjes sipas raportit fiks 5050%.
    • Le të supozojmë se pronësia e Blendit në kapitalin e firmës është 27.000 €. Blendi pretendon për ta shitur tërë kapitalin e tij në kesh. Ortaku Gembi është pajtur me këtë qasje të Blendit. Kapitalin e vet, Blendi ja ka shitur Ilirit.
    • Regjistroni transaksionet e ndodhura.