• Save
Esi̇ad kayıtdışı ekonomi 2013 06-05 v4
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Esi̇ad kayıtdışı ekonomi 2013 06-05 v4

on

  • 441 views

 

Statistics

Views

Total Views
441
Views on SlideShare
440
Embed Views
1

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

1 Embed 1

http://www.mehmetsimsek.org 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Esi̇ad kayıtdışı ekonomi 2013 06-05 v4 Esi̇ad kayıtdışı ekonomi 2013 06-05 v4 Document Transcript

  • 1 “KAYIT DIŞI EKONOMİYLE MÜCADELE” Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK’in Konuşma Notu 5 Haziran 2013 Eskişehir (ESİAD) Saygıdeğer Katılımcılar, Kıymetli Davetliler, Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Öncelikle, kayıt dışı ekonomiyle mücadele etme konulu bu organizasyonu düzenleyen Eskişehir Sanayici ve İşadamları Derneği ile Eskişehir Vergi Dairesi Başkanlığı’na ve bu organizasyonda emeği geçen herkese teşekkür etmek istiyorum.
  • 2 Bugün burada, kayıt dışı ekonomiyle mücadele etme konusunda ortak akıldan faydalanmaya geldik. Ben de sizlere, Hükümetlerimiz döneminde kayıt dışılıkla mücadele konusunda attığımız önemli adımlardan, elde ettiğimiz başarılardan ve bu konudaki hedeflerimizden bahsedeceğim.
  • 3 Değerli katılımcılar, Daha önce birçok kez ifade ettiğim gibi kayıt dışılık ülkemizin en önemli sorunlarından birisidir. Kayıt dışı ekonomi; • 75 milyonun hakkı olan vergi ve primlerin tahsil edilememesine yol açmakta, • Vergi yükünün hafifletilememesine sebep olmakta, • Kamu finansman yapısını bozmakta ve • Toplumsal adaleti derinden sarsmaktadır.
  • 4 Avusturya Johannes Kepler Üniversitesinden Profesör Schneider tarafından yapılan çalışmaya göre, kayıt dışılıktan dolayı ülkemizde vergi kaybının GSYH’ye oranı 2010 yılı itibarıyla %5.7 seviyesindedir. Yani, 2010 yılı itibarıyla 64,8 milyar TL’lik vergi kaybı demektir. Ya da 2010 yılında, Merkezi Yönetim Bütçesinin 24,7 milyar TL fazla verebilmesi yerine 40,1 milyar TL açık vermesi demektir.
  • 5 Ama daha da önemlisi kayıt dışılık demek; • Haksız rekabet, • Dünya ile rekabette zorlanmak, • Verimlilik ve yenilikçiliğin zorlaşması, • İstihdam ve sosyal refahı aşağı çekmek demektir. Değerli katılımcılar, Tüm bu saydığım sebeplerden dolayı kayıt dışılıkla mücadele Hükümetlerimiz dönemindeki öncelikli mücadele alanlarından biri olmuştur. Bu mücadelemizde, kayıt dışı ekonomiyi azaltmaya ilişkin son derece önemli adımlar attık.
  • 6 Şimdi size uygulamaya koyduğumuz ve koyacağımız önemli çalışmalardan bahsetmek istiyorum. Mevzuatı İyileştirme Kayıt dışı ekonomi ile mücadelede şüphesiz mevzuat alanında yapılan iyileştirmeler önemli bir rol oynamaktadır.
  • 7 Biz Hükümet olarak bu önemli sorunla mücadele çerçevesinde birçok kanuni düzenlemeyi hayata geçirdik. Örneğin Kurumlar Vergisi Kanununu yeniden yazdık. Transfer fiyatlandırması konusunda gerekli düzenlemeleri yaparak konuyu daha açık ve anlaşılır bir çerçeveye oturttuk. Ayrıca Yeni Türk Ticaret Kanununu ve Borçlar Kanunu da Hükümetlerimiz dönemde hazırlayarak yasalaştırdık.
  • 8 Gelir Vergisi ve Vergi Usul Kanunlarının Yeniden Yazımı Diğer taraftan gerek Gelir Vergisi Kanununda gerek Vergi Usul Kanununda köklü değişikliklere gidiyoruz. Yeni Gelir Vergisi Kanunu taslağımızı geçtiğimiz haftalarda kamuoyu ile paylaştık. Bu Tasarı ile 53 yıldır yürürlükte olan Gelir Vergisi Kanununu yürürlükten kaldırarak, değişen ekonomik, mali, teknolojik ve sosyo-politik ihtiyaçları göz önünde bulunduran yeni bir kanun yürürlüğe koymayı hedefliyoruz.
  • 9 Amacımız, vergiyi tabana yayan, adil ve anlaşılabilir mevzuat değişiklikleri ile bir taraftan mükelleflerimizin gönüllü uyumunu artırmak, diğer taraftan ise vergi kayıp ve kaçaklarının mümkün olduğunca önüne geçmek suretiyle kayıt dışılıkla mücadele etmektir. Vergi Denetiminde Etkinliğin Artırılması Değerli Katılımcılar, Kayıt dışılıkla mücadelede şüphesiz vergi denetimindeki etkinliğin payı da büyüktür.
  • 10 Vergi denetiminin etkin bir şekilde yapılması, vergiye uyumlu ve uyumsuz mükelleflerin birbirlerinden ayırt edilmesi ve adaletin sağlanması bakımından önemlidir. Bu çerçevede Vergi Denetim Kurulunu kurmak suretiyle vergi denetim birimlerini tek çatı altında birleştirdik. Uzmanlaşma ve iş bölümü ile etkinliği artırdık.
  • 11 Bu çerçevede, Vergi Denetim Kurulunu, kendisine verilen görevleri etkin ve verimli bir şekilde yerine getirmesi amacıyla, • Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı • Büyük Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı • Organize Vergi Kaçakçılığı ile Mücadele Grup Başkanlığı • Örtülü Sermaye, Transfer Fiyatlandırması ve Yurtdışı Kazançlar Grup Başkanlığı şeklinde örgütledik.
  • 12 Vergi denetimine standart getirdik. 6009 sayılı Kanunla, vergi inceleme ve denetimlerine ilişkin standart, ilke, yöntem ve teknikleri belirledik. Böylece; • Vergi incelemelerinde subjektif uygulamaların önüne geçtik, • Özelge sisteminde önemli değişiklikler yaptık, • Vergi inceleme sürelerini net bir şekilde belirledik. Diğer taraftan, Performans Değerlendirme Sistemini uygulamaya koyduk. Bu sistem ile vergi müfettişlerinin çalışmalarında başarı ve yüksek performansı teşvik ediyoruz.
  • 13 Küreselleşme ve Vergi Denetimi Kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin etkin bir şekilde yürütülmesi için uluslararası işbirliği de büyük önem arz etmektedir. Bu çerçevede, vergi idareleri arasında ikili ve çok taraflı işbirliği yapıyoruz. Vergi cenneti ülkelerinin sebep olduğu zararlı vergi rekabeti ile mücadele ediyoruz. Ayrıca, vergi konularında uluslararası bilgi değişimi yöntemlerinden de yararlanıyoruz.
  • 14 Vergi Denetimi ve Teknoloji Değerli Katılımcılar, Bilişim ve teknoloji çağında olmamız her türlü teknolojik alt yapının kurulmasını ve kayıt dışılıkla mücadelede kullanılmasını zaruri kılmaktadır. Gerek vergi denetimlerinde, gerek mükellef analizlerinde, vergi iadelerinde ve bir çok alanda teknolojik alt yapıyı kullanıyor ve geliştiriyoruz.
  • 15 • KDVİRA, • e-Beyanname, • e-Haciz, • GMSİ Beyannamelerinin önceden hazırlanması, • elektronik ticaretin takibine yönelik yazılım ve • VEDOP gibi sistemleri uyguluyoruz. Bu uygulamalar sayesinde hem mükelleflerimizin vergi öderken katlandıkları maliyetleri düşürüyor, yani uyum maliyetini azaltıyoruz, hem de daha etkin ve verimli denetim mekanizmaları ile vergi kayıp ve kaçağını minimize ediyoruz.
  • 16 Eylem Planı Değerli katılımcılar, Kayıt dışı ekonomiyle mücadele alanında Hükümet olarak kararlılıkla mücadele ediyoruz. Bildiğiniz üzere, yürütülen mücadeleyi daha etkin kılma adına 2011/21 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile yürürlüğe giren 2011- 2013 dönemi Eylem Planını uyguluyoruz.
  • 17 Eylem Planımız; • gönüllü uyumun artırılması, • denetim kapasitesinin güçlendirilmesi, • toplumsal farkındalığın artırılması, • veri paylaşımı ve • yaptırımların caydırıcılığının artırılması amaçları çerçevesinde belirlenen 47 eylemden oluşmaktadır. 14 kurumla birlikte yürüttüğümüz Eylem Planımızın üçer aylık gerçekleşmelerini yayınlıyoruz. Çeşitli vesilelerle düzenlediğim basın toplantılarında bu alanda yaşanan son gelişmeleri kamuoyu ile paylaşıyorum. Ayrıca, Eylem Planımızı etkin bir izleme sistemi ile takip ediyoruz. Bu çerçevede, Planı altı ayda bir Ekonomi Koordinasyon üyesi bakanlar ve ilgili bakanlarımızdan oluşan İzleme ve Yönlendirme Kurulumuzda da değerlendiriyoruz. Önümüzdeki dönemde bu gelişmeleri Sayın Başbakanımızın başkanlık edeceği Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Yüksek Kurulunda da en üst düzeyde ele alacağız.
  • 18 Gönüllü Uyumu Artırma Maliye Bakanlığı olarak kayıt dışılıkla mücadelede denetim ve yaptırımlar kadar mükelleflerimizin vergiye gönüllü uyumunu önemsiyor ve bu alanda önemli düzenlemeler yapıyoruz.
  • 19 Bu çerçevede, • Beyanname bildirim ve formlarını daha anlaşılır hale getiriyoruz. • Elektronik beyanname ve önceden hazırlanmış beyanname uygulamalarını geliştiriyoruz. • Vergi İletişim Merkezi (VİMER) kanalıyla vergiye ilişkin sorunları yanıtlıyoruz. Bu ve benzeri uygulamalarımızla mükelleflerimizin gönüllü bir şekilde vergiye uyum sağlamalarına yardımcı oluyoruz; kayıt dışılıkla mücadelede önemli adımlar atıyoruz.
  • 20 Toplumsal Farkındalığın Artırılmasına Yönelik Faaliyetler Bu mücadelede tek başına Maliye Bakanlığı ya da herhangi başka bir bakanlık tek başına başarı sağlayamaz. Tek başına Devlet imkânlarıyla ancak sınırlı başarı elde edebilirsiniz. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele, toplumun bütün kesimlerinin sağlayacağı katkı ile daha olumlu neticeler verecektir. Maliye Bakanlığı olarak kayıt dışılıkla mücadelede toplumsal farkındalığın artırılmasına yönelik faaliyetlere de önem veriyoruz.
  • 21 Bu çerçevede, gerek çocuklarımızda vergi bilincinin geliştirilmesi, gerekse toplumumuzun tüm kesimlerinin katkı sunacağı faaliyet ve organizasyonlar düzenliyoruz. Örneğin yıl içerisinde Sivil Toplum Kuruluşlarımızın en üst düzey temsilcileriyle bir araya gelerek görüş ve önerilerini bizzat kendilerinden dinleme fırsatını yakaladım. Ayrıca, ev hanımından üst düzey yöneticisine, memurundan işçisine, akademisyeninden öğrencisine her kesimin katıldığı bir proje yarışması düzenleyerek, vatandaşlarımızdan bu önemli sorunun kavranmasına yönelik önerilerini aldık, dereceye giren projeleri ödüllendirdik.
  • 22 Kazanımlarımız Kayıt dışı ekonomiyle mücadele alanında uyguladığımız politikalar ve kararlılıkla yürüttüğümüz Eylem Planımız neticesinde son on yılda büyük başarılar sağlanmıştır. Örneğin, uluslararası alanda kabul görmüş bilimsel çalışmalara göre, 2003 yılında yüzde 32.4 olan kayıt dışı ekonominin büyüklüğü 2013 yılına geldiğimizde yüzde 26.5 seviyesine inmiştir. Diğer bir ifade ile kayıt dışılığın büyüklüğünde son on yılda 6 puanlık bir iyileşme sağlanmıştır. Bu ihmal edilemeyecek kadar önemli bir başarıdır.
  • 23 Diğer taraftan kayıt dışı istihdam oranı da Hükümetimiz döneminde % 52'lerden % 36’lar seviyesine gerilemiştir.
  • 24 Kayıt dışı ekonominin azalması, ihtiyatlı makroekonomik politikaların uygulanması ve kamu finansman sisteminin sağlıklı bir yapıya kavuşmasıyla birlikte kamunun yatırım harcamaları önemli ölçüde artmıştır. Hükümetimiz döneminde, 2003 yılında 8 Milyar TL civarında olan kamu yatırım harcamaları 2012 yılına geldiğimizde 40,2 Milyar TL düzeyine yükselmiştir. Ekonomik ve siyasi istikrarın sağlanması, kurumsal altyapının iyileştirilmesi ve tabi kayıt dışılığın getirdiği haksız rekabetin azalması ile özel sektör yatırımlarında da önemli ölçüde artış yaşanmıştır.
  • 25 AK Parti öncesi 10 yıllık dönemde özel sektör yatırımları reel bazda %4,6 azalmış iken, AK Parti döneminde özel sektör yatırımları iki buçuk kat artmıştır. Benzer şekilde, yurt dışından ülkemize gelen yatırımlar da ivme kazanmıştır. 1980-2002 yılları arasında ülkemize giren doğrudan küresel sermaye 14,8 milyar dolar iken 2003-12 yılları arasında 122,7 milyar dolara yükselmiştir. 2003 yılında 5.600 civarında olan küresel sermayeli şirket sayısı 2013 yılı Mart ayı itibarıyla 33.500’e yükselmiştir.
  • 26 Değerli katılımcılar, Hükümetlerimiz döneminde yürütmekte olduğumuz kararlı mücadelenin neticesinde çok önemli neticeler elde ettik. Ancak, kayıt dışı ekonomi ile mücadelede hala kat etmemiz gereken yol var.
  • 27 Profesör Schneider tarafından yapılan son çalışmaya göre, kayıt dışı ekonominin GSYH’ye oranlanan tahmini büyüklüğü 2013 yılı başı itibarıyla ülkemizde %26.5 olarak hesaplanmıştır. Bu oran AB ülkelerinde ortalama %18.5’tir. Orta vadede hedefimiz ülkemizde kayıt dışılık oranını AB ortalamasına çekmektir. Uzun vadede ise hedefimiz AB ülkeleri arasında kayıt dışılığın en düşük olduğu ülkelerin arasına girmektir.
  • 28 Bugün burada bu amaca katkıda bulunmak için biraraya gelen herkese teşekkür ediyorum. Programımızın hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum.