Your SlideShare is downloading. ×
Renovatieblog Mathieu Gijbels
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Saving this for later?

Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime - even offline.

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Renovatieblog Mathieu Gijbels

447
views

Published on

Welkom op de renovatieblog van Mathieu Gijbels. De renovatieblog is een blog van Mathieu Gijbels over het renoveren van bedrijfsgebouwen. …

Welkom op de renovatieblog van Mathieu Gijbels. De renovatieblog is een blog van Mathieu Gijbels over het renoveren van bedrijfsgebouwen.
In deze white paper hebben we alle blogartikelen van de renovatieblog gebundeld. Veel leesplezier!


0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
447
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. RENOVATIEBLOGNv Mathieu GijbelsAuteur renovatieblog:Joël MelaertsCommercieel directeur en renovatiespecialistnv Mathieu Gijbelsrenovatieblog.gijbels.bejoel.melaerts.blogt@gijbels.be 1
  • 2. RENOVATIEBLOG. QUID?Renovatieblog over bedrijfsgebouwenIn 2011 startte onze commercieel directeur en renovatiespecialist, Joël Melaerts, met een renovatieblog voorMathieu Gijbels. Een blog 100% gewijd aan de renovatie van bedrijfsgebouwen. Waarom deze blog? Gewoonomdat we over zoveel informatie beschikken die een antwoord biedt op vragen van onze klanten die wij heel vaaktegenkomen.Tegenwoordig wordt voortdurend gekeken hoe we nieuwe gebouwen energiezuiniger en performanter kunnenmaken. Men vergeet hierbij dat nieuwe gebouwen slechts een minderheid vormen van het totale patrimonium. Wekunnen dus veel grotere winsten boeken door bestaande gebouwen grondig aan te pakken. Het energieaspectspeelt hierin een belangrijke, maar zeker niet de enige rol. Het renoveren van een bedrijfsgebouw doe je ookvoor je personeel, voor je klanten én bovenal voor de rendabiliteit van je bedrijf. Of dat geld kost? Uiteraard,maar niet renoveren kost je veel meer geld.Doel renovatieblogMet deze renovatie blog hebben we slechts één doel voor ogen. U nuttige en concrete informatie verschaffen overwaarom en hoe de renovatie van een bedrijfsgebouw moet aangepakt worden. Dat zullen we doen aan de handvan nuttige tips, technisch advies, getuigenissen, enz.Vragen suggesties, kritische opmerkingen, alles is welkom! Samen kunnen we van deze renovatie blog een nuttigwerkinstrument maken volledig in het teken van de renovatie van bedrijfsgebouwen.Contacteer ons gerust via info@gijbels.be op +32 (0) 89 819 100 of via de sociale netwerken. twitter.com/mathieugijbels facebook.com/nvMathieuGijbels Renovatieblog: introductie
  • 3. “Wat mag mag je in deze white paper nuallemaal verwachten? “Wat je in deze presentatie nu allemaal verwachten?Wel, Wel, we hebben mijn gepubliceerde blogartikels voor je je we hebben al al mijn gepubliceerde blogartikels voorverzameld en en gebundeld in dezewhite paper. En uiteraard verzameld gebundeld in deze presentatie. En uiteraardzullen we deze presentatieregelmatig updaten met de met de zullen we deze ook ook regelmatig updaten nieuwste blogartikels. nieuwste blogartikels. We wensen je alvast veel leesplezier!” Joël Melaerts. We wensen je alvast veel leesplezier!” Joël Melaerts.
  • 4. INHOUDSOPGAVE1 EEN RENOVATIE BETAALT ZICH OP VERSCHILLENDE MANIEREN TERUG. Pag 5.2 OPEN LANDSCHAPSKANTOOR OF TRADITIONELE KANTOORVERDELING? Pag 7.3 WAAROM GEWOON RENOVEREN ALS HET OOK PASSIEF KAN? Pag 10.4 SPAARLAMPEN VORMEN SLECHTS EEN TWEEDE STAP IN BESPARING OP VERLICHTING. Pag 13.5 HOE JE GEBOUW DUURZAAM WAPENEN TEGEN HITTE – DEEL 1. Pag 15.6 HOE JE GEBOUW DUURZAAM WAPENEN TEGEN HITTE – DEEL 2. Pag 18. Renovatieblog: inhoudsopgave
  • 5. INHOUDSOPGAVE7 ENERGIE-AUDIT: SPECIALISTENWERK OF KAN IK ZELF EERSTE STAPPEN ZETTEN?. Pag 21.8 OUT-OF-THE-BOX: WONEN IN EEN WATERTOREN Pag 26.9 AFBREKEN OF NIET AFBREKEN? Pag 28.10 OOK VOOR RENOVEREN GELDT: METEN IS WETEN. Pag 30.11 GEEN VENTILATIE IS BETER EN GEZONDER DAN SLECHTE VENTILATIE. Pag 32.12 WAT KAN DE WINTERTIJD MIJ LEREN OVER MIJN RENOVATIE? Pag 34. Renovatieblog: inhoudsopgave
  • 6. INHOUDSOPGAVE13 PV-PANELEN OF DAKDICHTINGSBANEN MET GEÏNTEGREERDE PV-CELLEN?. Pag 38.14 BRANDVEILIG RENOVEREN, ALLESBEHALVE EEN OVERBODIGE LUXE Pag 41.15 HOE VOORKOMEN DAT PLEISTERWERK TRANSFORMEERT VAN EYECATCHER TOT DOORN IN HET OOG? Pag 44.16 MOET JE BANG ZIJN VOOR DE SNEEUW OP JOUW BEDRIJFSGEBOUW?. Pag 46.17 WAAROM STROOM EN WARMTE APART OPWEKKEN ALS HET OOK SAMEN KAN? Pag 48.18 WAAROM DE STRENGERE EPB-NORMEN NIET METEEN EEN DRAMA HOEVEN ZIJN. Pag 52. Renovatieblog: inhoudsopgave
  • 7. INHOUDSOPGAVE19 OPTOPPEN, MAG HET EEN VERDIEPING MEER ZIJN? Pag 7420 DE EEUWIGE DISCUSSIE: RENOVEREN OF BOUWEN MET BETON OF STAAL? Pag 58.21 BOUWTEAMS: MEER SNELHEID, MINDER RISICO’S. OOK BIJ RENOVATIES Pag 61.22 WORDT JOUW BEDRIJFSGEBOUW OOK EEN BREEAM-GEBOUW? Pag 6323 NIEUWE BLIKVANGER OP HET INDUSTRIETERREIN TE LUMMEN Pag 67.24 QUICK TE FLEMALLE KAAPT MERCURIUS PRIJS VAN COMEOS WEG. Pag 71. Renovatieblog: inhoudsopgave
  • 8. INHOUDSOPGAVE25 EEN GROOT MAAKT VELE KLEINTJES. Pag 55.26 GEVELRENOVATIE: EEN ‘MAKE OVER’ DIE GEZIEN MAG WORDEN Pag 77.27 INTERNE RENOVATIES EFFENEN DE WEG NAAR EEN BETERE WORK FLOW Pag 81. Renovatieblog: inhoudsopgave
  • 9. 1. EEN RENOVATIE BETAALT ZICH OPVERSCHILLENDE MANIEREN TERUG.Waarom renoveren?Er zijn duizend en een redenen om te renoveren, maar er is voor veel ondernemers één belangrijke reden om hetniet te doen: de kostprijs. Nochtans mag je dat niet te kortzichtig bekijken, want een renovatie verdien je opverschillende manieren terug. Eerst en vooral al door subsidies van de overheid. Een niet te onderschattencadeau dat je misloopt wanneer je geen werk maakt van een verbetering van je gebouwenpatrimonium. Fiscaaldoe je er ook je voordeel mee.Zeker als je van de renovatie ook gebruik maakt om je energieverbruik in te dammen – en waarom zou je dat nietdoen? – maak je aanspraak op een hele rist fiscale premies en subidies. Het zijn er zo veel en per regio, provincie engemeente zijn de verschillen zo groot dat het als bouwheer niet evident is om het bos tussen de bomen te zien. Alsje voor je renovatie in zee gaat met een betrouwbare partner, zal hij je daar zeker in kunnen adviseren. Bij MathieuGijbels beschouwen we het alleszins als onze taak om onze klanten te gidsen in dat hele kluwen van subsidies enpremies.Een heel handig hulpmiddel om in één oogopslag te zien waar je eventueel recht op hebt is de websitewww.energiesparen.be. Via deze link kom je op module terecht. In de linkse kolom wel eerst aangeven of je eenKMO of een industrieel bedrijf vertegenwoordigt. Als je vervolgens je gemeente of postnummer invult en opzoeken klikt, krijg je het overzicht van alle mogelijke subsidies met een link naar meer uitleg hierover. Renovatieblog: Een renovatie betaalt zich op verschillende manier terug
  • 10. 1. EEN RENOVATIE BETAALT ZICH OPVERSCHILLENDE MANIEREN TERUG.Hogere waarde van je bedrijfsgebouwOp langere termijn vertaalt de renovatie zich ook nog in een hogere waarde van je gebouw. In de meeste gevallenzal de hogere prijs die je krijgt bij de verkoop zelfs merkelijk hoger liggen dan het investeringsbedrag voor derenovatie. Toegegeven, dit laatste argument speelt voor de meeste bedrijfsleiders geen doorslaggevende rol,simpelweg omdat ze niet van plan zijn hun pand te verkopen, zeker niet wanneer dat pas gerenoveerd is. Wat zehierbij uit het oog verliezen is dat je zeker vanuit bedrijfseconomisch standpunt alles op lange termijn moet zien endat je onmogelijk kan voorzien wat de toekomst brengen zal. Wordt het bedrijf op termijn overgenomen door eengrotere groep, krijgt het bedrijf door pech of door veranderende marktsituaties een serieuze knauw of – laat hetons hopen – gaat het zo goed met de zaken dat de onderneming uit zijn voegen barst zodat je toch op zoek moetnaar een nieuwe locatie?In al deze gevallen – en dat komt meer voor dan men denkt – zullen de waarde en de mogelijkheden van hetgebouw een belangrijk item worden bij eender welk scenario. Als je dan kan uitpakken met een performantbedrijfsgebouw dat vrij recent een kwaliteitsvolle renovatie ondergaan heeft, zal je veel sterker in je schoenenstaan en zal je gemakkelijk de kosten van de investering kunnen verzilveren.Tel al die factoren op en je kan maar één ding besluiten: renoveren kost op korte termijn geld, maar niet renoverenkost je nog veel meer op lange termijn. Renovatieblog: Een renovatie betaalt zich op verschillende manier terug
  • 11. 2. OPEN LANDSCHAPSKANTOOR OFTRADITIONELE KANTOORVERDELING?Open landschapskantorenVroeger had een bediende vaak, al dan niet samen met een collega, zijn/haar eigen kantoor waardoor iedereen minof meer op zijn eigen eiland leefde. Daar is men de jongste decennia wat van afgestapt door te opteren voor openlandschapskantoren. Het leidde tot meer openheid en onderlinge contacten, maar er zijn ook nadelen aanverbonden waardoor sommigen willen teruggrijpen naar de oude indeling.Nuttig dus om de twee opties naast elkaar te plaatsen en om te kijken of er geen gulden middenweg is of een optiedie de voordelen van de twee combineert. Renovatieblog: Open landschapskantoor of traditionele kantoorverdeling?
  • 12. 2. OPEN LANDSCHAPSKANTOOR OFTRADITIONELE KANTOORVERDELING?De voordelen van een landschapskantoor liggen voor de hand Een betere bereikbaarheid van de medewerkers Lichtinval; als je werkt met automatische sturing van de verlichting > levert het een behoorlijke besparing op van verbruik Een compactere bezetting en dus betere benutting van de ruimte; 10 à 15% Een vlottere onderlinge communicatie. Verder zijn ook meerdere mensen op de hoogte van verschillende lopende dossiers. Gemakkelijker sterke en directe mondelinge interacties zijn mogelijk Een lagere inrichtingskost: 15 à 20% De aanwezigheid van medewerkers kan in een oogopslag worden vastgesteld. Renovatieblog: Open landschapskantoor of traditionele kantoorverdeling?
  • 13. 2. OPEN LANDSCHAPSKANTOOR OFTRADITIONELE KANTOORVERDELING?Anderzijds mag je ook niet blind – of doof – blijven voor de nadelen Landschapskantoren resulteren in een grotere geluidsoverlast vanwege de vele geluidsbronnen (telefoon, gesprekken, printers en faxen,…). Elke bediende heeft slechts een beperkte persoonlijke ruimte en velen vinden het vermoeiend om er geconcentreerd te werken. De werkplekken zien er op het eerste gezicht ‘gelijkwaardig’ uit, maar schijn bedriegt. Sommige werkplekken bevinden zich vlak bij een doorgang, andere vlak bij een raam, de ene zone heeft meer te kampen met lawaai dan de andere, de ene werkplek is frisser dan de andere, de privacy is beter bij de ene werkplek dan bij de andere, enz. Het credo van “iedereen gelijk” gaat dus niet altijd op voor landschapskantoren en dat kan tot onderlinge twisten leiden. Veel meer dan bij de traditionele kantoren, vermits het veel gemakkelijker is om in een landschapskantoor van plaats te verwisselen dan wanneer twee collega’s moeten wisselen van kantoor. Renovatieblog: Open landschapskantoor of traditionele kantoorverdeling?
  • 14. 2. OPEN LANDSCHAPSKANTOOR OFTRADITIONELE KANTOORVERDELING?The best of both worldsIdeaal is dat je van elke optie de voordelen overhoudt en de nadelen tracht uit te schakelen en dat is tot op zekerehoogte mogelijk. Een klassieke kantoorverdeling kan wel degelijk gecombineerd worden met hetlandschapskantoor.Gebruik glazen scheidingswandenIn plaats van ondoorzichtige scheidingswanden kan er met glazen wanden gewerkt worden. Het doorzicht en delichttoetreding blijven behouden, er is een stillere werkomgeving en het is mogelijk om vertrouwelijke gesprekkente voeren zonder luistervinken. Bijkomend voordeel is dat voor de verwarming en de verlichting de ruimtenafzonderlijk regelbaar zijn. Dit principe hebben we bijvoorbeeld toegepast bij onze klant Drukkerij VD in Temsewaarvoor we het kantoorgedeelte mochten renoveren.Kortom, het landschapskantoor blijft actueel maar wordt aangepast binnen zijn context.Foto’s: Drukkerij VD, Temse Renovatieblog: Open landschapskantoor of traditionele kantoorverdeling?
  • 15. 3. WAAROM GEWOON RENOVEREN ALSHET OOK PASSIEF KAN?Passieve renovatieEen tijd geleden heb ik een interessant artikel gelezen in De Tijd over een kantoorgebouw op de Louizalaan inBrussel dat op passieve wijze gerenoveerd werd. Het toont aan dat het inzicht en de wil om energiezuinig enpassief te bouwen (of verbouwen) vaak niet aanwezig is bij het begin van een project, maar wel gaandeweg de kopopsteekt. En dat de kloof tussen een ‘traditionele’ renovatie en een groene passief renovatie niet zo groot is als menvaak denkt.In het voorbeeld uit het artikel van De Tijd zag de eigenaar het project vooral als een opsmukbeurt van de gevel eneen opwaardering van de toiletten en het sanitair. Het architectenbureau A2M dat steevast de kaart vanpassiefbouw trekt, heeft hem ervan kunnen overtuigen de lat hoger te leggen en te gaan voor een passiefrenovatie. Dat ging niet zonder slag of stoot, maar nu beseft de eigenaar dat hij op termijn – en zelfs niet zo’n heellange termijn – winnaar is door de architect te volgen in zijn denkwijze.Zeker in dit geval viel de meerkost voor passiefbouw best mee omdat het gebouw aan twee zijden geflankeerdwordt door andere bedrijfsgebouwen. Deze gebouwen vormen een warmte- en koudebuffer voor elkaar enbezorgen elkaar gratis warmte en koelte. Een heel verschil natuurlijk met vrijstaande gebouwen die meer energievergen om een aangenaam klimaat te creëren. Renovatieblog: Waarom gewoon renoveren als het ook passief kan?
  • 16. 3. WAAROM GEWOON RENOVEREN ALSHET OOK PASSIEF KAN?IsolatiedikteWaar normaal de isolatiedikte moet opgedreven worden van 15 tot 20 à 30 cm om aan de passiefstandaard tevoldoen, bleek hier een dikte van 15 cm in combinatie met een degelijke dubbele beglazing – driedubbele was nietnodig – en een ventilatiesysteem met warmteterugwinning voldoende om er een passief gebouw van te maken.Projectontwikkelaar Widnell berekende dat de meerkost voor de passiefbouw slechts 10 à 15% bedraagt tenopzichte van een traditionele renovatie en dat deze investering zich gemakkelijk terugverdient op 5 à 10 jaar.Toekomstige normenEen belangrijke troef van deze aanpak die zeker niet uit het oog verloren mag worden, is dat dit gebouw nu alvoldoet aan de normen die binnen 10 à 15 jaar opgelegd zullen worden. Er zal met andere woorden geen extrainvestering nodig zijn om het gebouw aan te passen aan nieuwe eisen. Wat wel zo zal zijn voor veel gebouwen dienu net aan de huidige normen voldoen.Waasland Automotive, "The Green Drive“Vooruit denken en duurzaam bouwen vereist dat je als eigenaar, ontwerper en aannemer de lat zo hoog mogelijkmoet leggen. De meerprijs hiervan weegt niet op tegen de onmiskenbare voordelen op lange termijn. Renovatieblog: Waarom gewoon renoveren als het ook passief kan?
  • 17. 4. SPAARLAMPEN VORMEN SLECHTS EEN2DE STAP IN BESPARING OP VERLICHTING.Meten is wetenMeten is weten en dat leidt – hopelijk – ook tot handelen. Zeker zo voor verlichting, een zwaar onderschatte postbinnen het energiehuishouden van bedrijfsgebouwen. Een goede tip voor de overheid om bedrijfsleiders testimuleren om te investeren in energiezuinige verlichting? Laat ze bij de eindafrekening bij benadering wetenhoeveel euro’s zij uitgegeven hebben aan verlichting.Jij zou wellicht ook versteld staan van het bedrag dat je jaarlijks moet ophoesten om voldoende licht in jouwgebouw te brengen. Het Nederlandse Senter Novem heeft berekend hoeveel procent van het totaleenergieverbruik naar verlichting gaat. Voor kantoren is dat maar liefst 22% en voor scholen kan dit oplopen tot27%.Tijd dus om daar wat aan te doen. Zeker als je jouw bedrijfsgebouw gaat renoveren, zou het zonde zijn om ook jeverlichtingsplan niet aan een grondige analyse te onderwerpen. Als er al een ‘verlichtingsplan’ bestaat, wantverlichting is jammer genoeg een aspect dat al te vaak niet op een systematische wijze benaderd wordt, maareerder als een aaneenschakeling van one shots.Aanpak?Beseffen dat je op vlak van energie en geld kan uitsparen, is al een eerste belangrijke stap in de goede richting.Maar hoe ga je dit concreet aanpakken? Is de overschakeling op spaarlampen dé enige zaligmakende oplossing?Absoluut niet. Het staat natuurlijk buiten kijf dat je heel wat energie kan besparen met spaarlampen, maaranderzijds zijn er ook nadelen aan spaarlampen verbonden en mag je alle spaarlampen niet allemaal over dezelfdekam scheren. Renovatieblog: Spaarlampen vormen slechts een tweede stap in besparing op verlichting.
  • 18. 4. SPAARLAMPEN VORMEN SLECHTS EEN2DE STAP IN BESPARING OP VERLICHTING.Gebruik daglicht optimaalEr is echter nog een belangrijke reden waarom je niet alle heil mag verwachten van spaarlampen. Veel beter dan tekiezen voor energiezuinige verlichting, is de nood aan verlichting zo veel mogelijk uit te schakelen. Hiermee wil ikzeker niet zeggen dat je je werknemers in het (schemer)donker moet plaatsen. Zeker niet. Een efficiënte verlichtingvan de werkvloer is een conditio sine qua non en moet ongeacht het energieaspect dé eerste vereiste blijven.Energiebesparing mag nooit ten koste van het comfort van je werknemers gaan.Waar ik wel op doel is dat je kunstverlichting overbodig kan maken door optimaal gebruik te maken van daglicht.De goedkoopste energie is en blijft de energie die je niet nodig hebt.Dat zou zeker bij een renovatie een belangrijk uitgangspunt moeten zijn. Zorg dat de vertrekken waar debelangrijkste activiteiten zich ontplooien zo veel mogelijk kunnen profiteren van het daglicht. Aan zuidgevels magje hier natuurlijk ook weer niet te ver in gaan om oververhitting te vermijden.Zeker aan de noordzijde en in iets mindere mate ook aan de west- en oostgevel hoef je niet te vrezen vooroververhitting en kan je via een weloverwogen inplanting van de glaspartijen veel daglicht naar binnen halen.Vergeet ook het dak niet om daglicht naar binnen te halen. Dat kan bijvoorbeeld met lichtstraten. Renovatieblog: Spaarlampen vormen slechts een tweede stap in besparing op verlichting.
  • 19. 5. HOE JE GEBOUW DUURZAAM WAPENENTEGEN DE HITTE – DEEL 1Productiviteit neemt af bij onaangenaam hoge temperaturenDiverse onderzoeken hebben uitgewezen dat de productiviteit en de motivatie danig afnemen bij onaangenamehoge temperaturen. Vroeger lag de oplossing voor de hand: een airco-installatie moest soelaas bieden. Gelukkigheeft de groeiende aandacht voor duurzaam bouwen ons doen inzien dat dit allesbehalve het enige correcteantwoord is. Traditionele airconditioning is immers symptoombestrijdend, is een energievreter en kan mogelijkklachten bij de werknemers (zoals hoofdpijn, irritatie van de ogen, de neus of de keel, …) met zich mee brengen(het sick building symdroom).Zoals altijd en zeker vanuit het standpunt van duurzaam en energiezuinig bouwen, is voorkomen beter dangenezen. En dat is niet eens zo moeilijk. Enige portie gezond verstand zet je zelf op weg naar enkele alternatieveoplossingen die zeker zo efficiënt zijn en geen of minder energie vergen. Renovatieblog: Hoe je gebouw duurzaam wapenen tegen de hitte – deel 1.
  • 20. 5. HOE JE GEBOUW DUURZAAM WAPENENTEGEN DE HITTE – DEEL 1Productiviteit neemt af bij onaangenaam hoge temperaturenHoe kunnen we warmtewinsten beperken, en oververhitting vermijden?Beperk de zonnewinsten doorheen de ramenBeperk de oppervlakte van de ramen, vooral op het zuiden. Glazen gevels zorgen inderdaad voor veel daglicht,maar aan de zuidkant is het misschien beter om wat op de rem te gaan staan.Hou rekening met de oriëntatie van de ramen. Voor kantoren zijn ramen op het oosten het meest aangewezen.Aangezien de zon in het oosten opkomt, heb je in de voormiddag de zon op het kantoor gericht. Door het feit datde zon naar het zuiden draait, heb je later op de dag minder last van opwarming in het kantoor. De ramen op hetnoorden richten is minder aangewezen. In de zomer warmt het kantoor inderdaad minder op, maar in de winterkan je niet meer profiteren van de gratis warmtewinsten door bezonning.Kies een aangepaste glassoortBij zonwerende beglazing wordt een deel van de zonnestraling weerkaatst of geabsorbeerd. Een dergelijkebeglazing laat echter vaak ook minder daglicht door. De keuze voor het glastype is dus een compromis tussenbeperkte zontoetreding met bijhorende opwarming (ZTA of g-waarde = zonnetoetredingsfactor) en voldoendelichtinval (LTA = lichttransmissiefactor). Het is ook een compromis tussen het beperken van oververhitting in dezomer en profiteren van (gratis) zonnewinsten in de winter.Zorg voor een goede beschaduwing van de ramen:Luifels – screens buiten – loofbomen. In de zomer staat de zon hoog en houdt een luifel al te opdringerigezonnestralen tegen. In de winter kan je toch genieten van gratis zonnewarmte omdat de zon dan laag staat enonder de luifel door kan schijnen. Hou er wel rekening mee dat luifels omwille van de bestaande structuur ofomwille van stedenbouwkundige voorschriften niet altijd mogelijk zijn. In de plaats daarvan kan je gebruik makenvan buitenzonnewering. Renovatieblog: Hoe je gebouw duurzaam wapenen tegen de hitte – deel 1.
  • 21. 5. HOE JE GEBOUW DUURZAAM WAPENENTEGEN DE HITTE – DEEL 1Wist je dat…Een efficiënte buitenzonwering de binnentemperatuur op hete dagen met 5 graden kan laten zakken! Omdatzelfde resultaat te boeken, zou een airco-installatie massa’s energie verbruiken. Buitenzonnewering houdt dezon tegen voor hij de binnenruimte bereikt. Dat is niet zo bij binnenzonnewering die de zon en de warmte pastegenhoudt als hij al binnengedrongen is. Een goede zonwering staat of valt met een gebruiksvriendelijke regeling.Als je de zonwering laat sturen door een zonnesensor, kan je er zeker van zijn dat hij op tijd in werking zal treden,wat niet het geval is bij een puur manuele bediening. Anderzijds mag je ook niet overdrijven in de automatisering.Veel werknemers vinden het frustrerend als niet zij maar de weersomstandigheden baas zijn over de bediening vande zonwering. Renovatieblog: Hoe je gebouw duurzaam wapenen tegen de hitte – deel 1.
  • 22. 6. HOE JE GEBOUW DUURZAAM WAPENENTEGEN DE HITTE – DEEL 2Hoe kunnen we warmtewinsten beperken, en oververhitting vermijden?Beperk indirecte warmtewinsten:De straling door bezonning wordt door de ondoorzichtige bouwdelen (buitengevels, dak, …) geabsorbeerd.- Isoleer de bouwdelen zo goed mogelijk. Dit geldt vooral voor het dak, dat vaak de grootste oppervlakte heeft, enhet minst goed geïsoleerd wordt.- Vermijd donkere, warmte-absorberende materialen. Dit geldt opnieuw vooral voor het dak: zwarte bitumineuzedakbedekkingen kunnen door zonnestraling temperaturen tot 80° bereiken! Dit kan je vermijden door eenkeienlaag op de roofing, of door voor een lichtgekleurde of zelfs reflecterende dakbedekking te kiezen.Beperk interne warmtewinsten:In een kantoorgebouw zijn de belangrijkste interne warmtewinsten:- Verlichting: beperk de warmtewinsten door een correcte dimensionering, juiste keuze van armaturen en eendoorgedreven regeling (aanwezigheidsdetectie, daglichtcompensatie).- Personeel (100W/persoon): zorg in de mate van het mogelijke voor een goede spreiding van het personeel.- Apparatuur: kies voor energiezuinige apparaten en zorg voor een goed beheer. Renovatieblog: Hoe je gebouw duurzaam wapenen tegen de hitte – deel 2.
  • 23. 6. HOE JE GEBOUW DUURZAAM WAPENENTEGEN DE HITTE – DEEL 2Verwerk warmteoverschottenHoe massiever je gebouw, hoe meer warmte je kan bufferen. Vergelijk het met een caravan en een kerk. In eencaravan mag je ’s nachts de ramen open zetten, maar zodra de zon de kop opsteekt, is het koelingseffect weg enkan het er broeiend heet worden. Niet zo in een oude kerk waar de zware en dikke muren de warmte en de koudelangzaam kunnen opslaan en ’s nachts terug afgeven waardoor de temperaturen veel gematigder zijn.In lichte (staal)constructies zijn de betonnen vloeren vaak de enige massieve bouwdelen. In vloeren en plafondskan de warmte van overdag tijdelijk worden opgeslagen. Door ’s nachts intensief te ventileren met koelebuitenlucht wordt deze warmte terug afgevoerd. Dit werkt efficiënter naarmate de betonnen vloeren meer incontact zijn met de koele lucht. Valse plafonds of tapijten kunnen dit contact verhinderen. Werk in dit geval bvbmet halfopen of geen plafonds.Punten om in het oog te houdenVoor structurele aanpassingen aan gevels, waarbij het uitzicht verandert, moet steeds een vergunningaangevraagd worden. Als luifels, zonwering… niet kunnen geplaatst worden is het steeds mogelijk, mitsbouwvergunning, om te werken met een voorzetconstructie. Renovatieblog: Hoe je gebouw duurzaam wapenen tegen de hitte – deel 2.
  • 24. 6. HOE JE GEBOUW DUURZAAM WAPENENTEGEN DE HITTE – DEEL 2Verwerk warmteoverschottenHoe massiever je gebouw, hoe meer warmte je kan bufferen. Vergelijk het met een caravan en een kerk. In eencaravan mag je ’s nachts de ramen open zetten, maar zodra de zon de kop opsteekt, is het koelingseffect weg enkan het er broeiend heet worden. Niet zo in een oude kerk waar de zware en dikke muren de warmte en de koudelangzaam kunnen opslaan en ’s nachts terug afgeven waardoor de temperaturen veel gematigder zijn.In lichte (staal)constructies zijn de betonnen vloeren vaak de enige massieve bouwdelen. In vloeren en plafondskan de warmte van overdag tijdelijk worden opgeslagen. Door ’s nachts intensief te ventileren met koelebuitenlucht wordt deze warmte terug afgevoerd. Dit werkt efficiënter naarmate de betonnen vloeren meer incontact zijn met de koele lucht. Valse plafonds of tapijten kunnen dit contact verhinderen. Werk in dit geval bvbmet halfopen of geen plafonds.Punten om in het oog te houdenVoor structurele aanpassingen aan gevels, waarbij het uitzicht verandert, moet steeds een vergunningaangevraagd worden. Als luifels, zonwering… niet kunnen geplaatst worden is het steeds mogelijk, mitsbouwvergunning, om te werken met een voorzetconstructie. Renovatieblog: Hoe je gebouw duurzaam wapenen tegen de hitte – deel 2.
  • 25. 7. ENERGIE-AUDIT: SPECIALISTENWERK OFKAN IK ZELF DE 1STE STAPPEN ZETTEN?Meten is wetenJe krijgt pas een duidelijk zicht op de energiezuinigheid van je gebouw als je alles in kaart brengt. Je kan hiervooreen energieaudit laten uitvoeren door een gespecialiseerd bureau. Als dat correct gebeurt met kennis van zaken,en het energiehuishouden is voor verbetering vatbaar, zal je dat ongetwijfeld meer opbrengen dan wat je hiervoormoet betalen.Niemand kent jouw gebouw echter beter dan jijzelf en daarom raden we je aan dat je voor jezelf al eens eenenergieaudit maakt van je gebouw. Je merkt dan al snel of het nuttig is om er extra specialisten bij te halen en jouwwerk zal zeker van pas komen als basis bij de gesprekken.Hoe ga je hiervoor te werk? Wat kan je zelf doen en wat kan je het best overlaten aan een specialist ofstudiebureau? Renovatieblog: Energie-audit: specialistenwerk of kan ik zelf de 1ste stappen zetten?.
  • 26. 7. ENERGIE-AUDIT: SPECIALISTENWERK OFKAN IK ZELF DE 1STE STAPPEN ZETTEN?Eerste stap:Stel je de vraag of de verlichting, verwarming en koeling, ventilatie en waterverbruik een aanzienlijke financiëleimpact hebben of dat ze een struikelblok vormen in het goed functioneren van het bedrijf? Als dat zo is, moet jesowieso deze onderdelen aandachtig onder de loep nemen. De basisinformatie die je nodig hebt, is een duidelijkoverzicht van alle kosten per jaar. Zodat je weet wat je gebouw je kost. In absolute cijfers en tov de totale kostenvan je bedrijf.Verlichting:Is er permanente kunstverlichting nodig om onder eender welke klimaatomstandigheid de bedrijfsactiviteit tekunnen blijven uitoefenen? In dat geval is een optimalisatie van de verlichting en de daglichttoetreding eenaanrader. Je kan de elektriciteitsbehoefte sterk inperken door te zorgen voor meer daglicht, door te opteren vooraangepaste verlichtingsarmaturen, of door eenvoudige aanwezigheidsdetectoren te plaatsen. Renovatieblog: Energie-audit: specialistenwerk of kan ik zelf de 1ste stappen zetten?.
  • 27. 7. ENERGIE-AUDIT: SPECIALISTENWERK OFKAN IK ZELF DE 1STE STAPPEN ZETTEN?Binnenklimaat:Is het binnenklimaat soms te warm in de zomer en te koud in de winter? Bij erg extreme koude of hitte kan je datdoor de vingers zien, maar als dat regelmatig het geval is, is er ongetwijfeld nood aan extra isolatie, efficiënterezonwering en eventueel koeling. Neem zeker niet te snel je toevlucht tot traditionele airconditioningsystemen. Hetzal allicht een goede remedie zijn, maar daarmee pak je het probleem bij de bron niet aan. Bovendien verbruiktairco veel energie.Luchtkwaliteit en luchtdichtheidWaait de wind doorheen de lokalen bij de minste windvlaag, zelfs bij gesloten ramen en deuren? Dat wijst er op dathet gebouw onvoldoende ‘winddicht’ is en dat de ‘luchtlekken’ gedicht moeten worden. Vb een onderzoek met eeninfraroodcamera kan je reeds snel een inzicht geven op de warmteverliezen (zie bv www.orionscan.be). Renovatieblog: Energie-audit: specialistenwerk of kan ik zelf de 1ste stappen zetten?.
  • 28. 7. ENERGIE-AUDIT: SPECIALISTENWERK OFKAN IK ZELF DE 1STE STAPPEN ZETTEN?Onderzoek werking ventilatiesysteemGeeft de binnenlucht een onfrisse geur af? In dat geval moet je de werking van je ventilatiesysteem aan een naderonderzoek onderwerpen. Regelmatige reiniging van het bestaande verluchtingssysteem kan veel problemenoplossen.Als je op een van de bovenstaande vragen bevestigend geantwoord hebt, zal je dat onderdeel verder moetenbekijken. In sommige gevallen ligt de oplossing voor de hand en kan je het euvel verhelpen door een ‘eenvoudigeingreep’ (vb. een relighting, bijkomende isolatie, vervanging van de beglazing,…) en is er geen tussenkomst vereistvan gespecialiseerde ‘studiemensen’.Kan er geen eenduidige oplossing geformuleerd worden, gaat het meestal om een vertakte problematiek. Hier zalenkel mits bijkomend onderzoek en studie uitsluitsel kunnen gegeven worden over de beste oplossing. Deoplossing zal een afgewogen compromis zijn omdat er met veel parameters moet rekening gehouden worden dievaak met elkaar in conflict treden: de onderbreking of beperking van de bestaande bedrijfsactiviteit, deterugverdientijd van de investering, de fasering van de werken, de overlast, de globale impact op de eigen enomgevingsactiviteit, de kostprijs,… Renovatieblog: Energie-audit: specialistenwerk of kan ik zelf de 1ste stappen zetten?.
  • 29. 8. OUT-OF-THE-BOX: WONEN IN EENWATERTORENOut-of-the-box: Wonen in een watertorenOnlangs werden de genomineerden bekendgemaakt van het World Festival of Interiors dat in november plaatsvindt in Barcelona. Uit de 143 inzendingen uit 29 verschillende landen werden enkele tientallen projectengenomineerd. Hierbij ook één Belgisch project: de transformatie van een watertoren tot woning in Steenokkerzeeldoor Bham Design Studio. Via deze link kan je zien dat het jonge bureau die nominatie niet gestolen heeft.http://www.archdaily.com/76199/chateau-deau-bham-design-studio/Zie je je zelf al zitten in die ronde maar toch strakke woonkamer met prachtig zicht op de omgeving? Dat uitzichtzal je nooit kunnen evenaren in een ‘gewone’ woning. Of het Belgisch bureau ook met de hoofdprijs aan de haalgaat, moeten we nog afwachten. De ontwerpers zijn er alleszins in geslaagd om te laten zien hoe boeiend het kanzijn om out-of-the-box te denken. Zij zagen dit bouwwerk niet meer louter als een watertoren maar wel als eenbouwwerk met een rijke geschiedenis die veel opportuniteiten biedt. Renovatieblog: Out-of-the-box: Wonen in een watertoren.
  • 30. 8. OUT-OF-THE-BOX: WONEN IN EENWATERTORENDaar kunnen veel bouwheren en ontwerpers een voorbeeld aan nemen bij de renovatie van een bedrijfsgebouw.Blijf je niet vastpinnen op het verleden, maar denk na over wat er mogelijk is met bepaalde ruimtes. En durf daarbijafwijken van de voor de hand liggende oplossingen. Want precies dat kan leiden tot verfrissende ideeën. Mooivoorbeeld daarvan bevindt zich in De Silo in Hasselt waar a2o Architecten gehuisvest is. Een oude maalderij werdomgebouwd tot een polyvalent gebouw dat nu de thuishaven vormt van diverse creatieve bedrijven. De silo’s inhet oorspronkelijke gebouw leken op het eerste gezicht “a pain in the ass” om er een open kantoorruimte van temaken. Maar de architecten hebben er bewust voor gekozen de silo’s intact te laten en er hier en daar openingen inte creëren. Nu vormen ze de blikvangers van het interieur en vormen ze een mooie verwijzing naar het rijkeverleden van dit opmerkelijk gebouw.Ik besef wel dat die watertoren en maalderij twee extreme voorbeelden zijn, maar toch. Ik ben ervan overtuigd dater in elk renovatieproject mogelijkheden genoeg zijn om out-of-the-box te denken om te komen tot origineleoplossingen die een extra dimensie kunnen geven aan het project. Renovatieblog: Out-of-the-box: Wonen in een watertoren.
  • 31. 9. AFBREKEN OF NIET AF BREKEN?Wetgeving wordt alsmaar strengerWat als de voedselinspectie een kijkje zou nemen in de snackbar waar we in onze jonge tijd onze frieten gingeneten? Ongetwijfeld zou dat niet goed aflopen, vermits de wetgever alsmaar strenger wordt. Voorbedrijfsgebouwen is dat zeker ook het geval.De eisen van enkele decennia geleden zijn lachwekkend als je ze vergelijkt met de hoge normen van vandaag.Zeker op het vlak van energie.Heeft het dan nog wel zin om een oud gebouw te gaan renoveren? Kan je het niet beter met de grond gelijkmaken en een nieuw performant gebouw neerpoten? In sommige gevallen zeker wel. Vraag dat maar aanStephane Beel. Hij was een tijd geleden te gast bij Jan Hautekiet op Radio 1 en verkondigde dat dat het BRT-gebouw zo afgeleefd is dat afbreken voor hem de beste optie was.Toch mag je dat zeker niet veralgemenen. Je mag trouwens ook niet vergeten dat afbreken en iets nieuws bouwenniet goed scoort op het vlak van duurzaamheid als we puur kijken naar het materiaalverbruik en hetafvalprobleem. Vraag is of dat al dan niet opweegt tegen de betere energetische kwaliteiten van een nieuwgebouw. Renovatieblog: Afbreken of niet afbreken?
  • 32. 9. AFBREKEN OF NIET AF BREKEN?Ook nieuwbouw heeft zijn beperkingenNieuwbouw is trouwens niet altijd mogelijk én heeft zijn beperkingen. Voor veel bedrijven is het ook simpelwegonmogelijk om tijdelijk de activiteiten stop te zetten of elders te laten plaatsvinden wegens bouwwerken. Ze zijndan verplicht om in fases te bouwen. Renovatie is dan de ideale oplossing. Hou ook rekening met de vergunning.Als je een gebouw afbreekt, is het lang niet zeker dat je een vergunning krijgt om een nieuw gebouw neer te zettenop dezelfde site. Voor renovaties schept dit veel minder problemen.Het kostenplaatje speelt natuurlijk ook een heel belangrijke rol. Bij een renovatie ben je in veel gevallen – maarzeker niet altijd – goedkoper af en kan je de kosten gemakkelijker in tijd spreiden. Dat moet je evenwel altijd oplange termijn bekijken. Op korte termijn zal renovatie meestal wel goedkoper zijn, maar op lange termijn helt debalans vaak over naar nieuwbouw omdat je minder energie gaat verbruiken en minder kosten hebt op het vlak vanonderhoud.Hoe dan ook, renoveren is heel duurzaam als je er in slaagt een oud gebouw flexibel en polyvalent te maken. Alsaannemer vinden wij een renovatie in sommige gevallen zelfs een iets grotere uitdaging dan een nieuwbouw. Jevertrekt van iets bestaand dat allesbehalve perfect is en je wil dat bestaande gebouw beter maken. Doordat je infases bouwt, ben je vaak aan het werk als de bouwheer werkt. Je leeft bijna samen met je klant en dat is niet altijdeven gemakkelijk. Een geslaagde renovatie geeft veel voldoening, omdat je leert werken met al die beperkingen. Renovatieblog: Afbreken of niet afbreken?
  • 33. 10. OOK VOOR RENOVEREN GELDT: METENIS WETENKritische blikNu overal te pas maar meer nog te onpas de term duurzaamheid opduikt, is het nuttig om dit alles met eenkritische bril te bekijken. Dat werd mooi in de verf gezet tijdens een seminarie op de beurs Project Build waarin 4studiebureaus een case kwamen toelichten waarin nieuwe technieken toegepast werden. Niet een case die nogmoest opgestart worden of die nog maar net in gebruik was, maar wel een case van enkele jaren geleden waarvanook cijfermateriaal en meetgegevens beschikbaar waren.Het is zonder meer nuttig om te investeren in energiezuinige technieken, maar wordt de beloofde besparing ookdaadwerkelijk gerealiseerd en hoe zit het met de reële terugverdientijd? Dat kom je alleen maar te weten doordaadwerkelijk metingen uit te voeren.Het hoeft niet te verwonderen dat in de cases de cijfergegevens meer dan bevredigend waren. Anders hadden deingenieurs hun werk immers niet goed gedaan en dan zouden ze wel een andere case belicht hebben. Hoe dan ookbleken er hier en daar toch bepaalde cijfers te verschillen van de prognose. Op zich geen ramp. Integendeel. Doordit op het spoor te komen, konden ze op zoek gaan naar de oorzaak om dit bij te stellen en die ervaring komt zekerook van pas bij een volgend project. Renovatieblog: Ook voor renoveren geldt: meten is weten
  • 34. 10. OOK VOOR RENOVEREN GELDT: METENIS WETENDe ingenieurs gaven aan dat het allesbehalve evident is om daadwerkelijk dergelijke cijfergegevens te genereren.Blijkbaar is het principe van Meten is weten nog veel meer uitzondering dan regel. Als je gaat verbouwen, is het inde eerste plaats je eigen keuze om dergelijke metingen te laten uitvoeren. En daar knelt volgens de ingenieurs vaakhet schoentje. De investering om de verschillende installaties te voorzien van de nodige meetapparatuur, zien veelbouwheren niet zo zitten. Nochtans vergt het niet zo’n grote meerkost als je dit van in het begin inplant. Het komter vooral op aan om bepaalde installaties uit te rusten met de nodige meettoestellen en die te koppelen aan denodige software. Informeer er zeker naar bij de architect, ingenieur en installateur als je grootscheepseverbouwingen gaat uitvoeren.De ingenieur of installateur kunnen je het best concrete tips geven van welke meettoestellen relevant zijn voorjouw situatie. Wat zeker ook een aanrader is, is een thermografische foto laten nemen, zowel voor als na de werken.Daarmee kan je duidelijk zien waar de isolatie en luchtdichtheid te wensen over laten zodat je daar de nodigeaanpassingen kan doorvoeren. Dat is minstens zo belangrijk als het nameten van de verschillende installaties.Dankzij een luchtdichte isolatieschil heb je veel minder energie nodig om de ruimte op temperatuur te houden endat is nog velen malen efficiënter dan een energiezuinige hvac-installatie.Wat kan je zelf doen?Maar zelf kan je ook al een aantal dingen meten. Voorbeelden hiervan zijn het KwH-verbruik, waterverbruik, of hetverbruik van stookolie tijdens een bepaalde periode. Bekijk zeker ook de mogelijkheid om verbruikmeters teplaatsen. Het zijn enkele simpele tips die je gemakkelijk kan toepassen. Renovatieblog: Ook voor renoveren geldt: meten is weten
  • 35. 11. GEEN VENTILATIE IS BETER ENGEZONDER DAN SLECHTE VENTILATIEVentilatiesystemenOp zoek naar een nieuwe wending in jouw carrière? Waarom ga je dan geen ventilatiesystemen plaatsen? Er is veelvraag naar en je hoeft er geen specifiek diploma voor te hebben! Neem dit natuurlijk niet te letterlijk. Ik wil er alleenmaar mee aanhalen dat de wetgeving qua ventilatie op dit moment schromelijk te kort schiet. Nochtans zijn derisico’s van verkeerd ontworpen of slecht onderhouden ventilatiesystemen niet te onderschatten. Vraag dat maaraan de bewoners van de Haagse Spoorwijk in Nederland waar honderden mensen ziek geworden zijn doorproblemen met de ventilatie? Het kwam onlangs nog ruim aan bod in de Nederlandse media en ook Knackgebruikte het als kapstok om op de gevaren te wijzen in ons land.De problematiek rond ventilatie is relatief jong. Vroeger, toen er nog niet zo degelijk en luchtdicht geïsoleerd werd,zorgden kieren en spleten ervoor dat de lucht in een gebouw enkele keren per dag volledig vervangen wordt doorzuivere lucht. Zoals er nu geïsoleerd wordt kan de aanwezige lucht niet weg en kan er geen nieuwe lucht binnen.Tenzij je natuurlijk een ventilatiesysteem plaatst.De aangehaalde problemen mag je dus zeker niet zien als een aanval tegen ventilatie op zich. Ventilatie is vandaageen absolute must, maar het moet gebeuren volgens de regels van de kunst en daar wringt het schoentje. Iedereenmag vandaag een ventilatiesysteem plaatsen. Het systeem hoeft na plaatsing ook niet gecontroleerd te wordenzoals dat wel het geval is voor elektriciteits- of gasaansluitingen. Dat opent natuurlijk de deuren voor cowboys diewel lage prijzen kunnen voorleggen, maar hun vak niet voldoende au sérieux nemen. Trap voor de renovatie vanjouw bedrijfsgebouw niet in die val en ga enkel in zee met bedrijven die degelijke realisaties kunnen voorleggen. Renovatieblog: Geen ventilatie is beter en gezonder dan slechte ventilatie
  • 36. 11. GEEN VENTILATIE IS BETER ENGEZONDER DAN SLECHTE VENTILATIEDegelijk onderhoud is cruciaalEven cruciaal als een goede plaatsing is een degelijk onderhoud. Onvoldoende onderhouden filters en kanalenvormen na verloop van tijd een broeihaard voor bacteriën en schimmels. Gevolg: het ventilatiesysteem resulteertin een ongezonde binnenlucht terwijl je het juist hebt laten plaatsen om de lucht te zuiveren. Maak dus duidelijkeafspraken met de plaatsers dat hij één keer per jaar het systeem komt onderhouden en waar nodig de instellingenkomt aanpassen. Dat laatste is immers van cruciaal belang om tocht- en geluidsproblemen te vermijden.Als afsluiter nog enkele suggesties voor de wetgever. Wordt het niet tijd om de plaatsing van ventilatiesystemenenkel over te laten aan gekwalificeerde installateurs? Zou het geen goed idee zijn om net zoals bij gas enelektriciteit na plaatsing een verplichte controle te laten uitvoeren? En wat te denken over het onderhoud?Vverplicht een jaarlijkse controle van een gasinstallatie. Misschien terecht, maar de risico’s van verkeerdonderhouden ventilatiesystemen zijn minstens zo groot.Hopelijk hebben sommige wetgevers ook al de weg gevonden naar deze renovatieblog en komen ze medehierdoor tot het besef dat een aanpassing van de ventilatiewetgeving zich opdringt. Renovatieblog: Geen ventilatie is beter en gezonder dan slechte ventilatie
  • 37. 12. WAT KAN DE WINTERTIJD MIJ LERENOVER MIJN RENOVATIE?Waarom zomer- en winteruur?Wanneer we klok een uurtje terug mogen draaien zijn de meesten onder ons in hun nopjes dat ze een uurtje langeronder de lakens mochten blijven liggen, maar niemand staat er nog bij stil waarom ooit het zomer- en winteruuringevoerd werd.Dat heeft alles te maken met energiebesparing. Door de lichturen maximaal te laten samenvallen met de uren datmensen wakker zijn, zou men kunnen bezuinigen op (elektrische) verlichting. Ik wil me niet in de discussie mengenover de vraag of er daadwerkelijk mee bespaard wordt, maar het geeft wel aan dat er heel wat energiewinsten teboeken zijn door de nood aan kunstlicht in te perken. Jammer en vreemd genoeg is men zich daar te weinig vanbewust in deze tijden waarin met al het mogelijke doet om energie te besparen. Zeker als je je bedrijfsgebouw gaatrenoveren, is het een absolute must om voldoende aandacht te besteden aan de verlichting.Van de theorie naar de praktijk. Hoe doe je dat concreet? Eerst en vooral door kunstverlichting zo veel mogelijkoverbodig te maken. Dat is in de eerste plaats een taak van de architect. Hij moet er in zijn ontwerp voor zorgen dater zo veel mogelijk – maar ook weer niet te veel – daglicht naar binnen kan. Niet alleen omwille van deenergiebesparing, maar zeker ook voor het werkklimaat. Mensen functioneren nu eenmaal beter bij daglicht danbij kunstlicht. Daglicht naar binnen halen, heeft voor een groot deel te maken met de inplanting van de ramen,maar vergeet niet dat je ook met koepels en daglichtsystemen voor heel wat daglicht kan zorgen waar geenenergie voor vereist is. Die lichttunnels worden trouwens steeds performanter. Een absolute aanrader dus wanneerje gaat verbouwen. Renovatieblog: Wat kan de wintertijd mij leren over mijn renovatie?
  • 38. 12. WAT KAN DE WINTERTIJD MIJ LERENOVER MIJN RENOVATIE?Verder kan je ook veel besparen op daglicht door de lampen niet onnodig te laten branden. Wat voor zin heeft hetbijvoorbeeld de refter te verlichten als daar enkel tijdens de middaguren personeel aanwezig is? Daarom is het eenabsolute aanrader om samen met de architecten en ingenieur een slim verlichtingsplan uit te dokteren waarbijoptimaal gebruik gemaakt wordt van aanwezigheidsdetectie.Installeer zuinige armaturenEen andere remedie om energieverspilling door verlichting tegen te gaan is het vervangen van oude energievretersdoor zuinigere armaturen. Je architect, ingenieur of aannemer kan je daar zeker in adviseren, maar eventueel kan jeook een beroep doen op firma’s die gespecialiseerd zijn in relighting-projecten. Als zij hun werk goed doen, heb jede kosten die je aan hen moet betalen en de kosten voor het vervangen van de armaturen, op enkele jaren tijdterugverdiend dankzij een verlaging van de stroomfactuur. Renovatieblog: Wat kan de wintertijd mij leren over mijn renovatie?
  • 39. 12. WAT KAN DE WINTERTIJD MIJ LERENOVER MIJN RENOVATIE?LightCatcher van EcoNationEn last but not least wil ik je graag laten kennismaken met een zeer innovatief en duurzaam daglichtsysteem,namelijk LightCatchers. LightCatchers zijn actieve, intelligente lichtkoepels die tot 3.650 uur gratis daglichtkunnen verspreiden in je gebouw (http://www.econation.be).Naast een aanzienlijke energiebepsaring zorgen LightCatchers ook voor een aangenamer werkklimaat dankzij hetnatuurlijk daglicht.De voordelen van LightCatchers worden duidelijk geïllustreerd in volgend filmpje.http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=S9uZIJifpskMeer informatie over de LightCatchers vind je op www.econation.be. LightCatcher van EcoNation Renovatieblog: Wat kan de wintertijd mij leren over mijn renovatie?
  • 40. 13. PV-PANELEN OF DAKDICHTINGSBANENMET GEÏNTEGREERDE PV-CELLEN?Zonne-energie opwekken voor je bedrijfsgebouwHeb je ook kritiek moeten slikken omdat je grotendeels op kosten van de belastingbetaler zonnepanelen hebtlaten plaatsen op jouw huis? Of behoor je tot de andere groep die kritiek gespuid heeft op de talrijke bezitters vanpv-panelen? In beide gevallen kan ik jouw ergernis begrijpen. De subsidies die de overheid veil had voor destimulans van zonne-energie stonden niet in verhouding tot de ecologische winsten die daarmee geboekt kondenworden. Geen wonder dus dat veel particulieren die kans niet lieten liggen.Dat geldt zeker ook voor bedrijfsleiders. De elektriciteitsbehoefte van een bedrijfsgebouw is veel groter, je hebtmeestal met een plat dak te maken waardoor de plaatsing gemakkelijker verloopt én – niet onbelangrijk – het doetgeen afbreuk aan de esthetische kwaliteiten van het gebouw. En dat kan jammer genoeg niet gezegd worden vanalle pv-panelen op particuliere woningen.Zeker als je bedrijfsgebouw al goed en luchtdicht geïsoleerd is en als je ook andere vlakken geïnvesteerd hebt induurzame technieken (verlichting, verwarming en koeling,….), blijft het opportuun om je dakruimte te benuttenom zonne-energie op te wekken.En dat zeg ik niet – of toch maar een klein beetje – omdat wij met Mathieu Gijbels ingestapt zijn in de firmaGreenco. Greenco (www.greenco.be) is gespecialiseerd in dienstverlening, distributie, engineering, uitvoering ennazorg van pv-installaties en andere vormen van duurzame energie. Renovatieblog: PV-panelen of dakdichtingsbanen met geïntegreerde PV-cellen?
  • 41. 13. PV-PANELEN OF DAKDICHTINGSBANENMET GEÏNTEGREERDE PV-CELLEN?Bezint eer ge begintDat engineering daar ook bij hoort vinden wij van cruciaal belang, hoewel dat aspect vaak over het hoofd gezienwordt bij pv-installaties. Bezint eer ge begint. Een cliché van hier tot in China, maar wel een dat je niet naast je neermag leggen als je een zonnedak wilt installeren op je bedrijfsgebouw.Eerst en vooral moet je immers nagaan of het dak daar wel voor geschikt is en of het niet te veel technischeproblemen met zich meebrengt. De stabiliteit – kan het dak die constructie dragen - is hierbij een cruciaalaandachtspunt, maar zeker niet het enige. Ga ook na hoe het zit met de doorvoer van de leidingen want dat kanproblemen geven met onder meer de luchtdichtheid.Verder moet je je zeker ook de vraag stellen welk systeem het interessantst is voor jouw gebouw. Pv-panelen ofdakdichtingsbanen met geïntegreerde pv-cellen? Wat dat betreft, ‘hebt elk voordeel zijn nadeel’ om Johan Cruyffnog maar eens te parafraseren. Met de traditionele panelen haal je zeker de grootste opbrengsten. Deze techniekheeft zijn waarde al bewezen en het soort pv-cellen dat hiervoor gebruikt wordt garanderen een hogere opbrengstdan de pv-cellen die geïntegreerd worden in dakbanen.Ben je er echter wel zeker van dat je die panelen kan plaatsen zonder dat je de dakstructuur moet versterken? Enhoe zit het met de vereiste bouwvergunning? Ga ook na hoeveel oppervlakte van je dak je daadwerkelijk kanbenutten? Dat ligt hoger bij de dakbanen dan bij de pv-panelen. Renovatieblog: PV-panelen of dakdichtingsbanen met geïntegreerde PV-cellen?
  • 42. 13. PV-PANELEN OF DAKDICHTINGSBANENMET GEÏNTEGREERDE PV-CELLEN?Verder hebben die dakbanen met geïntegreerde pv-cellen ook het voordeel dat je ze gemakkelijk in elke richtingkan plaatsen, dat je meer oppervlakte kan benutten, dat ze de esthetiek van je dak niet beïnvloeden en dat jegemakkelijk op het dak kan lopen zonder dat er obstakels in de weg staan. Veel hangt ook af van de staat van jouwdak. Als de dakdichting toch aan vernieuwing toe is, heb je voor een relatief kleine meerprijs ook een zonnedakdoor te opteren voor banen met geïntegreerde pv-cellen.In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, is het wel niet zo dat deze dakbanen rechtstreeks op de isolatiegeplaatst kunnen worden zoals gewone dakbanen. Eerst moet je een speciale dakdichtingslaag plaatsen en daaropkan je de banen met de pv-cellen plaatsen.Een ander aandachtspunt waar nog te weinig bij stilgestaan wordt, is de vereiste dakhelling. Om goed te zijn, zouhet plat dak een helling van 5° moeten hebben als je er dakbanen met pv-cellen op wilt plaatsen. Dat is nodig omhet rendement te verzekeren. Anders zal er bij eventuele kleine verzakkingen – wat moeilijk uit te sluiten is – doorstilstaand water een soort film op de banen komen te liggen waardoor het rendement van de pv-cellen sterk gaatdalen. Je kan dat wel opvangen door meerdere keren per jaar de dakhuid te laten reinigen, maar dat vergt danweer veel tijd en geld.Welk van de twee het interessantst is, daar kunnen we geen antwoord op geven. Dat hangt van situatie tot situatieaf. Laat je daar zeker goed in adviseren. Bij Mathieu Gijbels en Greenco zijn we alleszins bereid om op al uw vragenhierover te antwoorden. Renovatieblog: PV-panelen of dakdichtingsbanen met geïntegreerde PV-cellen?
  • 43. 14. BRANDVEILIG RENOVEREN,ALLESBEHALVE EEN OVERBODIGE LUXEBrandveiligheidHoe complexer hoe liever. Uit lopende band-werk valt er niet zoveel eer te halen. Uit complexe opdrachten dieoverleg, teamwork en knowhow eisen, des te meer. Dat is een van de boeiende aspecten van renovaties. Vandaarook dat het een van onze speerpunten vormt waarin wij graag onze meerwaarde naar voren schuiven.Dat geldt ook voor brandveiligheid. Niet toevallig hebben we met Mathieu Gijbels ook rond dit complexe themaeen aparte microsite (www.brandveiligbouwen.be ) ontwikkeld waar we u graag mee laten kennismaken.Brandveiligheid is ook zo’n thema waar iedereen binnen het bouwproces wel enigszins bij betrokken is, maar dievoor niemand – met uitzondering van de brandweer – de core business vormt.Vaak wordt brandveiligheid gezien als een noodzakelijk kwaad dat de bouw of de renovatie alleen maar complexeren vooral duurder maakt. Het enige waar men echt om geeft is dat de brandweercommandant zo snel mogelijkgroen licht geeft voor alle voorgestelde werken.Een visie die zeker wel te begrijpen is. Brand is zoiets als een dodelijk verkeersongeval: het zal iedereen overkomen,behalve mezelf. De realiteit wijst uit dat dit larie is en dat er ondanks alle genomen voorzorgsmaatregelen elk jaarweer veel bedrijfsleiders het slachtoffer worden van een brand. Dat dit rampzalige gevolgen kan hebben voor hetbedrijf in kwestie hoeft geen betoog. Renovatieblog: Brandveilig renoveren, allesbehalve een overbodige luxe
  • 44. 14. BRANDVEILIG RENOVEREN,ALLESBEHALVE EEN OVERBODIGE LUXEIk heb pas nog gelezen dat meer dan 50% van de bedrijven die door brand getroffen worden, binnen een jaar deboeken neerlegt. Een beangstigend cijfer dat ons tot nadenken moet stemmen. Brandveilig bouwen ofrenoveren is dus geen overbodige luxe, maar een bittere noodzaak.Anderzijds is het natuurlijk een illusie dat je dankzij de juiste voorzorgsmaatregelen het risico van een brandvolledig zou kunnen uitschakelen. Een brand is nooit uit te sluiten, maar je kan het risico wel verminderen en –zeker zo belangrijk – je kan je dusdanig indekken dat een eventuele brand geen al te rampzalige gevolgen hoeft tehebben voor je bedrijf.Enkele richtlijnen met betrekking tot brandveiligheidProbeer sowieso altijd een brand te voorkomen. Denk aan de branddriehoek: zorg ervoor dat de drie elementenvan de driehoek niet tegelijkertijd kunnen voorkomen. (Branddriehoek: een brand kan enkel plaatsvinden bij eengelijktijdige aanwezigheid van drie elementen: zuurstof, brandbare materiale en een warmtebron.Wanneer er dan toch een brand zou ontstaan, probeer dan de schade door de brand te beperken. Denk aan actieveen passieve maatregelen zoals een rook- en warmteafvoerinstallatie (RWA), Sprinklers, compartimentering… Dooreen efficiënte compartimentering zorg je er bijvoorbeeld voor dat de brand gedurende een bepaalde tijd binneneen bepaalde zone blijft zodat de brandweer de tijd heeft om erger te voorkomen. Er zijn voldoende materialen opde markt waarmee je dit kan realiseren. Renovatieblog: Brandveilig renoveren, allesbehalve een overbodige luxe
  • 45. 14. BRANDVEILIG RENOVEREN,ALLESBEHALVE EEN OVERBODIGE LUXEZoals bij veel aspecten in de bouw is het ook hier weer een absolute aanrader om hier op tijd over na te denken.Vanaf de eerste ontwerpen gemaakt zijn, moet er ook nagedacht worden over de brandveiligheid. Hoe sneller je ditintegreert in het bouwproces, hoe eleganter, hoe efficiënter en hoe goedkoper de brandwerende maatregelen dieje moet nemen.Dat is bij renovatie nog meer het geval dan bij nieuwbouw. Eigenaardig is wel dat er voor renovaties in feite noggeen wetgeving inzake brandveiligheid bestaat. Het is dus louter aan de brandweer om te bepalen aan welkeeisen voldaan moet worden. Denk er aan, een brandweercommandant is ook maar een mens. Pak het dusdiplomatisch aan. Met het been stijf te houden, kom je niet verder. Het is altijd een kwestie van geven en nemenom tot een goed compromis te komen dat enerzijds voldoende brandveilig is, maar waarvan anderzijds de extrakosten ook niet de pan uit swingen.En last but not least voorzie je best ook een degelijke brandpolis op maat van jouw bedrijf. Zorg zeker dat niet allecruciale bedrijfsgegevens maar op één plaats opgeslagen zijn en dus definitief verloren zijn als er bijvoorbeeld eenbrand optreedt in het serverlokaal.Goed advies is cruciaalVermits brandveiligheid zoals al aangehaald een heel complex begrip is, komt het er in de eerste plaats op aan omje hierin goed te laten adviseren en begeleiden. Je architect kan je daar zeker bij helpen, maar je kan van hem ookniet verwachten dat hij 100% specialist ter zake is. Daarom ook hebben wij bij Mathieu Gijbels een ingenieur in huisdie zich volledig toespitst op alles wat met brandveiligheid te maken heeft. Enkel zo kunnen we er zeker van zijndat we onze klanten het juiste advies geven.Meer info? Neem zeker een kijkje op www.brandveiligbouwen.be. Renovatieblog: Brandveilig renoveren, allesbehalve een overbodige luxe
  • 46. 15. HOE VOORKOMEN DATPLEISTERWERK TRANSFORMEERT VANEYECATHER TOT DOOR IN HET OOG?PleisterwerkHou je van een egale, homogene en strakke gevel? In dat geval kan gevelpleisterwerk een interessante optievormen voor de gevel van jouw bedrijfsgebouw. Ook wanneer je de gevel aan de buitenzijde wilt isoleren – eenzeer goede manier van isoleren trouwens – kan gevelpleisterwerk een goede oplossing vormen. De meesten zijnniet ten onrechte in de wolken van het eindresultaat, maar zijn ze dat ook nog na enkele jaren wanneer de nefasteinvloeden van weer en wind hun sporen hebben nagelaten? In de praktijk zien we maar al te vaak gevels dieontsierd worden door zwarte lijnen en vochtplekken op het gevelpleister. Die problemen zijn zeker niet eigen aanhet materiaal, maar hebben alles te maken met de detaillering van de gevel.Als je je zinnen hebt gezet op gevelpleisterwerk, moet je toch eerst nagaan of dat in jouw geval de ideale oplossingis. Staan er veel grote bomen rond je bedrijfsgebouw? Staat je gebouw in een industriële omgeving waardoor degevel veelvuldig wordt blootgesteld aan industriële afvoergassen? In dat geval is gevelpleisterwerk geen idealeoplossing. Tenzij je er nadien een waterwerende beschermingslaag op laat plaatsen en die na verloop van tijd eensvernieuwt. Dat is trouwens sowieso een aanrader voor gevelpleisterwerk. Het vergt een extra investering, maar jewordt wel gespaard van storende zwarte lijnen of vlekken op je gevel. Renovatieblog: Hoe voorkomen dat pleisterwerk transformeert van eyecatcher tot doorn in het oog?
  • 47. 15. HOE VOORKOMEN DATPLEISTERWERK TRANSFORMEERT VANEYECATHER TOT DOOR IN HET OOG?Waterwerende beschermingslaag of niet, het is sowieso een must om de nodige aandacht te besteden aan dedetaillering van de gevel. Grote boosdoeners zijn alle uitsteeksels in de gevel: ventilatieroosters, vensterbladen,verlichtingsarmaturen,…. Als deze een beetje uit de gevel naar voren steken, gaat het water langs dezijkanten naar beneden sijpelen en dat resulteert in druiplijnen. Om dat te voorkomen zorg je er ofwel voor dat zeéén vlak vormen met de gevel ofwel zorg je ervoor dat het water niet langs de zijkanten maar langs het middennaar beneden druipt. Aan raamdorpsels is het daarom belangrijk een ophoogje aan de zijkanten te plaatsen.Ander zorgenkind voor gevelpleisterwerk is de dakrand. Hier doet zich hetzelfde fenomeen voor. Als de dakrandniet ver genoeg uitsteekt, ga je bovenaan druiplijnen krijgen.Het is dus van cruciaal belang dat vóór het gevelpleisterwerk aangebracht wordt de gevel en de dakrandonderworpen worden aan een grondige inspectie. Dat is de taak van de plaatser van het gevelpleisterwerk en dearchitect.GevelplintDenk er ook aan dat je beter gevelpleisterwerk niet helemaal tot beneden kan laten doorlopen. De onderste halvemeter zou namelijk te snel ontsierd worden door opspattend water. Daarom voorzie je best in een gevelplint vanblauwe steen, kwartskorrels, donkere baksteen, een donkere pleisterlaag of andere materialen die goed bestandzijn tegen opspattend water. Vergeet evenwel niet dat deze gevelplint ook een potentiële koudebrug vormt dieeen nefaste invloed kan hebben op de isolatiewaarde. Gelukkig bestaan er vandaag talrijke efficiëntehulpmiddelen om dat risico uit te schakelen. Renovatieblog: Hoe voorkomen dat pleisterwerk transformeert van eyecatcher tot doorn in het oog?
  • 48. 16. MOET JE BANG ZIJN VOOR DE SNEEUWOP JOUW BEDRIJFSGEBOUW?Ik voel me zo gelukkig in de eerste sneeuw.” Er zijn nog zekerheden in het leven. De eerste sneeuwvlokken haddennog niet de grond bereikt, of het prachtige en sfeervolle lied van Jan De Wilde werd de ether in gestuurd.In 2011 hadden we daar niet zo lang op moeten wachten en kreeg de eerste sneeuw nadien het gezelschap vantonnen andere sneeuw. Niet iedereen houdt er even goede herinneringen aan over. Denken we maar aan destrooidiensten die zout te kort kwamen en zeker aan de eigenaars van de gebouwen van wie het dak instortte dooreen te dikke sneeuwlaag. Gelukkig zijn hier nauwelijks slachtoffers bij gevallen. Vooral bij de ingestorte kerk vanLutselus in Diepenbeek had het veel erger kunnen aflopen.Terecht stelden velen zich toen de vraag of ook hun gebouw gevaar liep. Heel zeker kan je er niet van zijn – ookmet Pasen kan het nog hevig sneeuwen – maar waarschijnlijk zal het niet zo’n vaart lopen als vorig jaar. Wat zekerniet wil zeggen dat je niet hoeft stil te staan bij potentiële gevaren van hevige sneeuwval.Volgens Gert Janssen, hoofd engineering bij Mathieu Gijbels en tevens onze stabiliteitsspecialist, kan vooralde opvolging van sneeuw–, vries – en dooicycli voor gevaar zorgen. Zolang de sneeuw (in een niet al te dikke laag)blijft liggen en de temperatuur onder nul blijft, is er weinig gevaar. Wel als de sneeuw begint te dooien. Als hetlangzaam dooit en de sneeuw tijd heeft om via de afvoerbuizen afgevoerd te worden, hoef je je weinig zorgen temaken. Wel als het snel na het dooien terug begint te vriezen. Dan verandert het dooiwater in ijs en zullen deafvoerbuizen verstopt geraken. Als er dan een nieuwe laag sneeuw valt en het weer begint te dooien, kan datijswater niet weg en krijg je een ophoping van sneeuw en ijs met alle gevaren vandien. De oplossing hiervoor ligtvoor de hand. Controleer regelmatig de afvoeren en zorg dat die open blijven.Gert geeft ook nog aan dat het risico groter is bij platte daken. Om problemen met sneeuw te voorkomen raadthij ontwerpers aan om bij platte daken toch een minimale dakhelling van 2% aan te houden in plaats van de 1% dievaak gehanteerd wordt. Renovatieblog: Moet je bang zijn voor de sneeuw op jouw bedrijfsgebouw?
  • 49. 16. MOET JE BANG ZIJN VOOR DE SNEEUWOP JOUW BEDRIJFSGEBOUW?Ijs gevaarlijker voor stabiliteit dan sneeuwOmdat ijs (gedooide en terug bevroren sneeuw) zwaarder is dan vers gevallen sneeuw, is ijs gevaarlijker voor destabiliteit dan sneeuw. Ook de combinatie van sneeuw en ijs is gevaarlijker dan enkel sneeuw. Hoe meer sneeuw eromgezet wordt in ijs, hoe gevaarlijker met andere woorden. Ook als er zich ijs ophoopt door een verstopte afvoer,heb je een groter gevaar. Ga dus zeker niet alleen af op de dikte van de sneeuwlaag, want dit kan een onterechtgevoel van veiligheid creëren.We geven je een concreet voorbeeld:10 cm sneeuw = ongeveer 20 kg belasting / m21 cm ijs = ongeveer 9 kg belasting / m2Indien er nu bijvoorbeeld op een luifel een sneeuwlaag ligt van 60 cm hoog met onderaan 2cm ijs, bedraagt debelasting 138 kg/m2 en en moet er dus zeker geruimd worden.Opgelet: de wettelijk vastgelegde normen voor de draagkracht van een dak in België verschillen per regio. Zoberekenen we de draagkracht van onze daken zoals het hoort. Rekening houdend met de ligging van het pand kande belasting oplopen tot 100 kg per m² in Hoog België. Net omdat er daar meer sneeuwt valt.Uiteraard hoef je de strijd tegen de sneeuw- en ijsvorsten niet alleen aan te binden. Onze service & onderhoudafdeling helpt je hier graag bij. Onder het motto ‘Voorkomen is beter dan genezen’ – ieder dak heeft immers zijnbelastingsgrens – kan je preventief laten sneeuwruimen door onze serviceploegen. Onverwachts veel sneeuwgevallen? Ook voor dringende interventies staan onze ploegen paraat.Meer info? Contacteer ons op +32(0)89 890 200. Renovatieblog: Moet je bang zijn voor de sneeuw op jouw bedrijfsgebouw?
  • 50. 17. WAAROM STROOM EN WARMTE APARTOPWEKKEN ALS HET OOK SAMEN KAN?Het lijkt de evidentie zelf dat we een aparte installatie (vb. een cv-ketel) gebruiken om ons bedrijfsgebouw tekoelen en te warmen en daarnaast ook stroom aftappen van het net of zelf via pv-panelen opwekken. Nochtanskan het ook anders. Met een warmtekrachtkoppeling of kortweg WKK kan je tegelijkertijd warmte en stroomopwekken. Vroeger werd die techniek enkel toegepast voor industriële gebouwen, maar met de introductie vanmicro- en mini-WKK’s , zijn er ook steeds meer kmo’s die de techniek aanwenden om hun energieverbruik tot eenminimum te beperken. De moeite waard dus om de mogelijkheden van naderbij te bekijken als jerenovatieplannen hebt voor jouw bedrijfsgebouw.WKK-installatiesJe kan met een WKK-installatie veel energie besparen, maar anderzijds mag je het wel niet zien als de enigzaligmakende duurzame en energiezuinige oplossing. Niet in elk project komen de voordelen van WKK tot hunrecht en veel meer nog dan bij klassieke HVAC- of stroominstallaties is het van cruciaal belang om in zee te gaanmet specialisten ter zake. Onze technische mensen kunnen jullie daar zeker raad in geven. Renovatieblog: Waarom stroom en warmte apart opwekken als het ook samen kan?
  • 51. 17. WAAROM STROOM EN WARMTE APARTOPWEKKEN ALS HET OOK SAMEN KAN?Wat is WKK … en waarom?Een WKK-installatie zorgt voor een gelijktijdige opwekking van warmte en elektriciteit. In een WKK-installatie wordtde hoogwaardige warmte (1200°C) die vrijkomt bij het verbranden van de brandstof eerst gebruikt voor hetproduceren van elektriciteit. Hierna blijft de laagwaardige restwarmte (waarvan de temperatuur kan gaan van 80 °Ctot 500 °C) over, en deze wordt dan gebruikt om te voldoen aan de warmtevraag.Het grote voordeel van deze gelijktijdige opwekking is dat dit kan met minder primaire energie (brandstof), danwanneer ze gescheiden opgewekt worden. Bij de klassieke grootschalige elektriciteitsopwekking gaat namelijk eengroot gedeelte van de energie verloren als afvalwarmte. Door elektriciteit decentraal te produceren, zijn erbovendien minder transportverliezen op het elektriciteitsnet. Men kan stellen dat een WKK-installatie, die lokaal bijde gebruiker staat, een slimme en efficiënte manier is om warmte en elektriciteit te produceren, die ervoor kanzorgen dat de totale energiefactuur zal dalen. Op voorwaarde dat de installatie correct werd gedimensioneerd.StappenplanBij de beslissing of en in welke WKK-installatie je gaat investeren, mag je zeker niet over één nacht ijs gaan. Goedgeïnformeerd is half gewonnen. Wat dat betreft is het nuttig om weten dat je hiervoor terecht kan bij devzw COGEN Vlaanderen die onder meer als opdracht heeft u en andere mogelijke gebruikers, ontwerpers ofingenieurs wegwijs maken in de WKK-wereld. Op de website www.cogenvlaanderen.be vind je dan ook veelnuttige informatie waaronder de WKK-wegwijzer met een stappenplan dat je uitlegt waarom WKK al dan niet eengoede oplossing kan zijn voor jouw bedrijfsgebouw en hoe je zo’n project best aanpakt.Een punt dat je zeker moet bestuderen is de warmte- en elektriciteitsvraag van jouw bedrijf. Er moet immersvoldoende vraag zijn naar warmte én stroom om de investering rendabel te maken. Hou er in dit verband ookrekening mee dat andere energiezuinige maatregelen dit sterk kunnen beïnvloeden. Als je bijvoorbeeld al pv-panelen geplaatst heb en (bijna) alle stroom zelf opwekt, heeft een WKK-installatie voor jou weinig zin. Renovatieblog: Waarom stroom en warmte apart opwekken als het ook samen kan?
  • 52. 17. WAAROM STROOM EN WARMTE APARTOPWEKKEN ALS HET OOK SAMEN KAN?Economisch rendabel?Of een WKK economisch rendabel is, hangt niet alleen af van de besparing op de energiekosten, maar zeker ookvan de overheidssteun, hetgeen zich vooral vertaalt in warmtekrachtcertificaten. Deze certificaten ontvang je per1.000 kWh primaire energiebesparing en leveren vandaag een minimumsteun van 31 euro per certificaat op. Decertificaten dragen in belangrijke mate bij tot de rendabiliteit van een WKK-project, maar anderzijds is een WKK-installatie niet zo zwaar steunbehoevend als bijvoorbeeld zonnepanelen.Bij de opmaak van de financiële analyse moet je zeker ook rekening houden met de onderhoudskost. Die is in veelgevallen namelijk groter dan bij een traditionele. Hou er ook rekening mee dat een WKK-installatie groter is enmeer geluid produceert dan een gewone cv-ketel. Dat kan ook extra kosten met zich meebrengen.Micro-WKK (µWKK) en mini-WKKDat WKK sterk aan populariteit zal winnen de volgende jaren, heeft zeker ook te maken met de introductie van demicro-WKK, een WKK met een elektrisch vermogen kleiner dan 50 kW. Daarnaast heb je ook de mini-WKK’s met eenvermogen tussen 5 en 50 kWe .Voor de micro-WKK’s wordt in de eerste plaats gemikt op middelgrote verbruikers zoals kmo’s, scholen, rvt’s ensportinstellingen. De meeste van deze micro-WKK’s werken op aardgas, maar er bestaan ook toestellen diefunctioneren op koolzaad of andere alternatieve energiebronnen.De mini-WKK’s zijn vooral gericht op bedrijven en middelgrote stroomgebruikers. Ze worden onder meer geplaatstbij kmo’s en bedrijven die laagspanningsklanten zijn en momenteel aan een hoog tarief elektriciteit kopenwaardoor ze heel wat kunnen besparen met een mini-WKK . Renovatieblog: Waarom stroom en warmte apart opwekken als het ook samen kan?
  • 53. 17. WAAROM STROOM EN WARMTE APARTOPWEKKEN ALS HET OOK SAMEN KAN?Ideaal in combinatie met elektrisch wagenparkEen veel gehoord probleem bij (micro-)WKK’s is dat er niet voldoende vraag is naar elektrische stroom waardoor devoordelen van het systeem niet voldoende tot hun recht komen om financieel haalbaar te worden. Door degeproduceerde stroom aan te wenden voor het laden van elektrische voertuigen kan je van dit nadeel eenvoordeel maken. De link tussen energiebesparing en mobiliteit is nog niet ingeburgerd, maar biedt zeker een mooitoekomstperspectief. Zo kan je niet twee (elektriciteit en warmte) maar drie vliegen slaan in één klap. Renovatieblog: Waarom stroom en warmte apart opwekken als het ook samen kan?
  • 54. 18. WAAROM DE STENGERE EPB-NORMENNIET METEEN EEN DRAMA HOEVEN ZIJNStrengere EPB-normenDe laatste jaren lijken EPB-normen almaar strenger te worden. De isolatiemethodes van weleer volstaan niet langer:gebouwen moeten in de toekomst zo energieneutraal mogelijk ontworpen en gebouwd worden en dienen dusook goed geïsoleerd te zijn. Met alle bouwtechnische en financiële gevolgen vandien.Sinds het begin van 2012 zijn de EPB-normen weer een tikkeltje strenger geformuleerd. In Vlaanderen zijn er op hetvlak van isolatie twee belangrijke wijzigingen te noteren.Ten eerste zijn de maximale U-waarden verkleind, waardoor er dus simpelweg beter geïsoleerd moet worden. DeU-waarde geeft immers aan hoeveel warmte een bepaalde wandconstructie doorlaat. Hoe kleiner devooropgestelde U-waarde, hoe minder warmte een wand mag doorlaten en hoe beter hij geïsoleerd moet zijn.Striktere isolatie-eisen voor industriële gebouwenTen tweede zijn de isolatie-eisen voor industriële gebouwen vanaf dit jaar een stuk strikter.Voorheen had je als bouwer van een industrieel gebouw een keuze: ofwel moest elk bouwdeel (vloeren, daken,muren, enz.) voldoen aan de richtlijnen omtrent de maximale U-waarde, ofwel moest je gebouw in z’n globaliteiteen goede K-waarde hebben. De K-waarde van een gebouw is een maat voor de globale isolatiekwaliteit van datgebouw: hoe kleiner de K-waarde, hoe beter de isolatiekwaliteit. De meesten kozen voor de tweede optie. Deinherente compactheid van de meeste industriële gebouwen maakt immers dat het vooropgestelde K-peil relatiefmakkelijk te bereiken is. Helaas hebben we sinds 1 januari van dit jaar geen keuze meer, en moeten we zowel opindividueel-ruimtelijk als op globaal vlak aan de norm voldoen. Aangezien we dus nog meer en beter zullenmoeten isoleren, betekent dit in sommige gevallen alweer een forse financiële inspanning extra… Renovatieblog: Waarom de strengere EPB-normen niet meteen een drama hoeven zijn.
  • 55. 18. WAAROM DE STENGERE EPB-NORMENNIET METEEN EEN DRAMA HOEVEN ZIJNIk zeg wel: in sommige gevallen. De nadelige financiële gevolgen hebben immers vooral betrekking opbouwheren, aannemers en architecten die met betonwanden werken. Wanden met PIR-isolatie moeten vanaf ditjaar uitgerust zijn met een isolatielaag van minstens negen centimeter. Wanneer je dan met betonpanelen gaatwerken, zullen die al makkelijk vijfentwintig centimeter dik zijn. Als je weet dat zulke betonpanelen voorheenmaximaal twintig centimeter dik waren, besef je meteen dat dit wel eens een dure operatie zou kunnen worden. Enof dit alles nog niet voldoende is, zullen ze vanaf 2014 ongeveer dertig centimeter dik moeten zijn! De norm zal danimmers weer wat strenger worden en een isolatielaag van minstens twaalf centimeter voorschrijven. De meerkostzit bij betonpanelen met andere woorden niet in de dikkere isolatielaag, maar in de toegenomen dikte van hetbeton en de ophanging van het buitenste betonblad aan het binnenste. We moeten goed nadenken hoe wedeze problematiek zullen aanpakken…Staalstructuur en sandwichpanelen?En wat dan met bouwheren en aannemers die voor een staalstructuur en sandwichpanelen opteren? Wel, diezullen volgens ons veel minder lijden onder deze evolutie. Sandwichpanelen hoeven – ondanks de uitgebreideisolatielaag – niet zoveel dikker te worden, wat maakt dat de prijsstijging binnen proportie zal blijven. Wil ditzeggen dat sandwichpanelen vanaf nu altijd de beste oplossing zijn? Neen… In gebouwen waar er een zekerethermische demping of inertie vereist is, blijft een beetje beton wenselijk. Ook in luchtdichte gebouwen kan betonzeker van pas komen. De prijs van de kleeffolies die je moet gebruiken om sandwichpanelen luchtdicht te maken,maakt de extra kost voor de betonpanelen een flink stuk minder hoog. Wanneer het niet per se nodig is om eenbijzonder luchtdicht gebouw met thermische demping- of inertiekwaliteiten te realiseren, kan je volgens ons tochmaar best opteren voor sandwichpanelen Renovatieblog: Waarom de strengere EPB-normen niet meteen een drama hoeven zijn.
  • 56. 19. ÉÉN GROOT MAAKT VELE KLEINTJESStudentenkoten in hartje AntwerpenToch fijn om af en toe een opdracht binnen te krijgen die totaal uit de band springt. Zo heeft onze klant Co-Life uitAntwerpen ons ingeschakeld om zijn bestaand bedrijfsgebouw om te bouwen tot een reeks studentenkoten. Eenniet alledaagse opdracht die het nodige denk- en meetwerk vergt, maar anderzijds ook heel boeiend en vooral heelleerrijk, ook voor andere opdrachten.Vanaf de start van het ontwerp van dergelijke opdrachten, merk je dat daar veel meer bij komt kijken dan hier endaar een tussenwand plaatsen. Je mag immers niet vergeten dat de student vandaag meer luxe en comfort wenstdan zijn lotgenoot van enkele decennia geleden.Vroeger zou men er misschien niet zo lang over nagedacht hebben en zou men meteen enkele profielen geplaatsthebben met daartegen een enkele gipskartonplaat. Zo simpel maken we er ons vandaag niet meer van af.Gipskarton biedt het enorme voordeel dat het een flexibel materiaal is waarmee je gemakkelijk en relatief snel éénruimte in meer units kan verdelen. Gipskarton heeft evenwel enkele nadelen en als je daar geen rekening meehoudt zal dit nefast zijn voor de kwaliteit en dus ook voor de vraagprijs van die koten. Door het lage gewicht zijn deplaten bijvoorbeeld niet zo vormvast en zullen ze mee bewegen met elke druk die er op de wand uitgeoefendwordt. Dat kan je evenwel gemakkelijk opvangen door te werken met een dubbele beplating. Dat vergt niet zo’ngrote meerprijs – de profielen moeten toch geplaatst worden – maar resulteert wel in een veel stabielere wand. Renovatieblog: Eén groot maakt vele kleintjes
  • 57. 19. ÉÉN GROOT MAAKT VELE KLEINTJESDubbele beplating in combinatie met geluiddempend materiaalEen dubbele beplating zal in combinatie met een geluiddempend materiaal (vb. minerale wol) bovendien ook eenander nadeel van gipskarton uit de wereld helpen: de zwakke geluidsisolatie. Als het over geluidsisolatie gaat,wordt vaak de massawet aangehaald. Hoe zwaarder het materiaal, hoe beter de geluidsisolatie. Daarom zal betonveel meer het geluid tegenhouden dan hout. Er is echter ook de massa– veer-massawet waarbij de gipsplaten demassa vormen en de minerale wol de veer. Het geluid doet de eerste plaat trillen. Die trillingen worden grotendeelsopgevangen door de minerale wol (de veer) en in erg verzwakte vorm doorgegeven aan de tweede plaat (massa).Daar kan je heel ver in gaan door een iets dikkere wollaag te gebruiken, door bijkomende platen te plaatsen maarzeker ook door de ontdubbeling van de metalstuds.Op een andere manier zijn de akoestische eigenschappen van gipskartonwanden zelfs beter dan deze vanbetonwanden. Deze laatste zijn immers keihard en zullen geluid erg veel reflecteren, waardoor de akoestischekwaliteiten van de ruimte waarin de geluidsbron staat, niet erg hoog zullen zijn. Dit heb je bij gipskarton veelminder.Een degelijke geluidsisolatie heeft trouwens niet alleen te maken met de juiste technieken en materialen, maarzeker ook met een correct ontwerp. Dat bleek zeker ook uit dit project. De goedkoopste en meest gebruiktemethode is de dekvloer (chape) volledig in één keer te plaatsen en daarop de profielen. Daar zijn we hier vanafgeweken en hebben we ervoor geopteerd om kamer per kamer de dekvloer aan te leggen met daaronder eenakoestische isolatie die opgetrokken werd tegen de wanden. Hiermee wordt het risico op mogelijkecontactgeluiden tot een minimum beperkt.Samengevat kan je dus stellen dat de geluidsisolatie van gipskartonwanden niet slechter is dan deze vanbetonwanden; ze werkt alleen op een andere manier. Renovatieblog: Eén groot maakt vele kleintjes
  • 58. 19. ÉÉN GROOT MAAKT VELE KLEINTJESSanitair en leidingenEen ander punt om over na te denken zijn het sanitair en de leidingen. Vermits je hier met aparte eindgebruikers zit,is het nuttig om na te denken hoe we alles het best kunnen groeperen, zowel met betrekking tot het comfort alstot de installatiekost en het verbruik. Een voorbeeldje. Je kan alles in serie schakelen, maar dan zal de student methet ‘verste kot’ wel lang moeten wachten tot er warm water uit zijn douche komt. Niet aangenaam voor hem, maarook niet energiezuinig. Daarom kan het interessanter zijn om het warmwatercircuit te decentraliseren en teverdelen over meerdere boilers. Omdat de doorsnee student net als de doorsnee mens pas op zijn energieverbruikgaat letten als hij daar zelf rechtstreeks moet voor betalen, zouden we voor elk kot een aparte water-, stroom engasmeter kunnen plaatsen. Met andere woorden: de verbruiker betaalt. Het lijkt ver gezocht, maar we zijn ervanovertuigd dat we daarmee het energieverbruik drastisch kunnen inperken. De student zelf zal er misschien nietrechtstreeks beter van worden, maar wel de generaties die na hem komen. Het systeem dat we uiteindelijk gebruikthebben om het warm water te verdelen telkens naar 4 kamers heet Aqua Micro. Dit wordt wel vaker voor kotengebruikt en functioneert zeer goed.Dit zijn maar enkele voorbeelden van de vragen die naar boven borrelden bij deze renovatieopdracht. De opendiscussies die we hierover voeren, zullen niet alleen nuttig zijn voor dit project, maar zeker ook voor totaal andereopdrachten. Het zijn dergelijke kruisbestuivingen die het renoveren van gebouwen zo boeiend maken. Renovatieblog: Eén groot maakt vele kleintjes
  • 59. 20. DE EEUWIGE DISCUSSIE: RENOVERENOF BOUWEN MET BETON OF STAAL?Staal of beton?In het dagelijkse leven staan we vaak voor verscheurende keuzes: kopen of huren? Nemen we digitale tv vanBelgacom of gaan we toch maar voor Telenet? Deze beslissingen zijn des te moeilijker, omdat er geen “juiste” en“foute” keuzes bestaan: beide opties hebben hun voor- en nadelen. Met bouw- en renovatieprojecten is het nietanders. Dikwijls moeten we de keuze maken tussen een staal- of betonstructuur, beide met hun specifieke voor- ennadelen. Een tijdje geleden was ik nog getuige van een discussie over deze kwestie tussen twee van onzeingenieurs. De technische finesses zal ik u besparen, maar ik vond hun betoog toch te interessant om u teonthouden.Bij het bespreken van de plannen verwonderde een van de ingenieurs zich erover dat de brandwanden tussen decompartimenten getekend waren met een enkele rij betonnen kolommen in plaats van met een ontdubbeldestaalstructuur, met een aparte set kolommen per compartiment dus. De tweede ingenieur verklaarde dat dit zogedaan was om een veiliger, beter werkende, brandwand te bekomen: beton is immers een brandveilig materiaaldat bij hoge temperaturen veel minder snel bezwijkt dan staal. Ingenieur één was het daar echter niet mee eens enkwam prompt met een aantal waterdichte argumenten op de proppen.Ten eerste is het zo dat betonnen kolommen een brandweerstand van twee uur moeten krijgen. Daar tegenoverstaat dat de brandweerstand van de stalen vakwerken die eraan bevestigd zijn veel kleiner is (ongeveer 15minuten). Wanneer een brand woedt in één van de compartimenten, gaan de vakwerken dus hun sterkte verliezenen doorbuigen. Gevolg: ze gaan aan de kolommen trekken, met krachten die zo groot kunnen worden dat ze dekolommen en zelfs de brandwand beschadigen. En u begrijpt dat de bedoeling van een brandwand juist is dat hijblijft rechtstaan bij brand. Renovatieblog: De eeuwige discussie: renoveren of bouwen met beton of staal?
  • 60. 20. DE EEUWIGE DISCUSSIE: RENOVERENOF BOUWEN MET BETON OF STAAL?SmeltankersDit probleem kan weliswaar verholpen worden door te werken met smeltankers. Dat wil zeggen dat deverbindingen tussen de brandwand en de kolommen smelten bij hoge temperatuur, zodat de structuur kanbezwijken zonder de wanden mee te sleuren. Het nadeel daarvan is echter dat de wand, die zich tegenover debrandwand bevindt, en de brandwand zelf, bij brand niet meer bij elkaar gehouden worden door het vakwerk vanhet dak. Hierdoor kan de tegenoverliggende kolom naar buiten vallen met alle bijhorende risico’s voor naburigecompartimenten en gebouwen. En dan hebben we het nog niet over het gevaar voor de mensen die misschiennog in het gebouw zijn en voor de brandweerlui, die langs buiten staan te blussen en nietsvermoedend een wandop hun hoofd kunnen krijgen. Stel u voor dat deze buitenwand opgebouwd is uit betonnen panelen! Smeltankerslossen dus één probleem op, maar creëren een ander en zijn dus zeker nog niet ideaal.Ten tweede zullen de betonnen kolommen bij brand in één compartiment aan die kant sterk opwarmen. De warmekant zal langer worden dan de koude zijde en de kolommen zullen kromtrekken. Hierdoor gaan ze druk uitoefenenop de structuren van de naburige compartimenten en worden deze naburige structuren extra belast. Dit geldt ookvoor de funderingen van deze structuren. Doorgaans worden deze constructies hier niet op berekend, aangezienhet begroten van dit soort krachten erg complex is. Dit kan enkel met gespecialiseerde software, die de meestestudiebureaus niet in hun bezit hebben. De veroorzaakte schade is dus erg moeilijk te voorspellen en opnieuw: hetdoel van een brandwand is juist om de rest van het gebouw te vrijwaren.En ten overvloede voegde hij er nog aan toe dat bij betonnen kolommen de stalen vakwerken zwaarder, en dusduurder, moeten zijn dan bij stalen kolommen, aangezien de inklemming van de vakwerken op de betonnenkolommen minder eenvoudig is. Renovatieblog: De eeuwige discussie: renoveren of bouwen met beton of staal?
  • 61. 20. DE EEUWIGE DISCUSSIE: RENOVERENOF BOUWEN MET BETON OF STAAL?Daar had ingenieur twee even niet van terug. Toch gaf hij zich niet zomaar gewonnen: is het immers niet zo, dat dewerking van een ontdubbelde staalstructuur met smeltankers ook niet altijd even vlekkeloos is? In theorie wordtaltijd uitgegaan van een volledig ontwikkelde brand, waarbij het hele compartiment dus in lichterlaaie staat en hetoveral even heet is. Maar wat wanneer het bijvoorbeeld om een plaatselijk brandje gaat, of een brand waarbij nietzulke extreme temperaturen ontwikkeld worden? Sommige kolommen zullen verzwakken en zelfs bezwijken, maarals de smeltankers niet heet genoeg worden om te smelten, zullen de kolommen toch de brandwand (of een deelervan) meesleuren in hun val.Maar ook daar had ingenieur één een antwoord op. Aangezien de smeltankers gemaakt zijn uit een soort plastic,kunnen ze weinig krachten opnemen en zullen ze dus breken voor een kolom de kans krijgt om de brandwand omte trekken.Beide ingenieurs waren overtuigd van hun standpunt. Uiteindelijk werden ze het eens over de beste manier omeen absoluut veilige brandwand te bouwen: de structuur én de brandwand ontdubbelen. Er worden dan tweebrandwanden tegen elkaar geplaatst, die elk met gewone ankers aan hun eigen stel kolommen bevestigd zijn. Hetmateriaal van de kolommen doet er dan niet toe. Dit was volgens hen de enige zekere manier om tweecompartimenten te scheiden; helaas ook de duurste.De discussie is nog niet afgelopen… Renovatieblog: De eeuwige discussie: renoveren of bouwen met beton of staal?
  • 62. 21. BOUWTEAMS: MEER SNELHEID,MINDER RISICO’S. OOK BIJ RENOVATIES.AansprakelijkheidEen tijd geleden hield NAV in de prachtige zaal van de Gentse Handelsbeurs zijn allereerste architectencongres.NAV had enkele sprekers uitgenodigd om te debatteren over een aantal heikele zaken. Een van de hete hangijzerswas de aansprakelijkheid van architecten en de verplichte verzekering bij bouw- en zeker renovatiewerken.Waarom moeten alleen de architecten en niet de aannemers zich verplicht verzekeren, vroegen velen zich af. Eenterechte vraag, maar ik kan beamen dat wij net als andere gereputeerde aannemers die hun vak au sérieux nemensowieso verzekerd zijn. Bij kleinere aannemersbedrijven is dat natuurlijk minder het geval.Veel belangrijker dan het wettelijk verplicht maken van een verzekering is ervoor te zorgen dat het risico op foutentot het minimum beperkt wordt. Gemakkelijker gezegd dan gedaan zal u zeggen, maar Marc Dillen van deConfederatie Bouw haalde wat dit betreft de ideale remedie aan waar ik me volledig bij kan aansluiten: stap af vande traditionele verdeling architect – aannemer, maar werk van in het begin samen met de bouwheer alsbouwteam. Zie elkaar niet als concurrenten, als een partij die het de ander moeilijk kan maken, maar zie elkaar alsspelers van hetzelfde team die met vereende krachten het bouw- of renovatieproject tot een goed einde moetenbrengen.Voorwaarde is natuurlijk dat je elkaar moet kunnen vertrouwen en niet werkt met verborgen agenda’s. Als datwederzijds vertrouwen er is, is er eigenlijk geen enkele reden om niet als bouwteam samen te werken. Een goedezaak voor de architect en de aannemer, maar in de allereerste plaats voor de bouwheer, de opdrachtgever. Renovatieblog: Bouwteams: meer snelheid, minder risico’s. Ook bij renovaties.
  • 63. 21. BOUWTEAMS: MEER SNELHEID,MINDER RISICO’S. OOK BIJ RENOVATIES.Dat hebben wij al vaak ondervonden. Meer dan eens is gebleken dat bepaalde eisen van een bouwheer enkel enalleen op te lossen zijn door een bouwteam. Als je zit met een krappe planning en de bouwheer wil het plan watlaten bijsturen is het gewoonweg onmogelijk om daarvoor de traditionele procedure te volgen. Het vergt gewoonte veel tijd om daarvoor een dossier op te stellen, een lastenboek en een prijsaanvraag op te stellen. Zo’n vragenzijn enkel op te lossen met een bouwteamformule. Onlangs hebben we het nog meegemaakt dat een klant eengrote machine verwachtte vanuit Italië. Die machine moest op een bepaalde dag operationeel zijn en dat was bijaanvang niet zo ingepland. Op zo’n moment moet je met het bouwteam kunnen samenzitten om hiervoor eenoplossing uit te dokteren en daar zijn we ook in geslaagd.Dubbel interessant bij renovatiesBij Mathieu Gijbels hebben we zowel in nieuwbouwprojecten als bij renovaties ervaring opgebouwd metbouwteams. Voor beide scenario’s zijn we sterk voorstander van deze formule, maar bij renovaties komen depluspunten nog eens extra goed tot hun recht. Precies omdat veel elementen onmogelijk op voorhand te voorzienen in te plannen zijn. Als ontwerper kan je dan trachten om zoveel mogelijk potentiële risico’s op te nemen in hetlastenboek zodat je zeker ingedekt bent bij eventuele verrassingen en meerwerken. Het spreekt voor zich dat daareen hoge totaalprijs tegenover staat.Waarom het moeilijk maken, waarom niet open kaart spelen met elkaar? Veel beter is het te focussen opgezamenlijke oplossingen voor allerhande uitdagingen die je onderweg zal tegenkomen dan te trachten alles opvoorhand vast te leggen, hetgeen toch een utopie is. Het is ook zinloos om op voorhand veel studiewerk te stekenin zaken waarvoor nog te veel vraagtekens bestaan. Veel interessanter is het om deze dingen in bouwteamformulete bekijken. Belangrijk hierbij is wel dat de punten waarover nog onzekerheid bestaat duidelijk opgelijst wordenvoor alle partijen zodat ten gepaste tijde hiervoor een oplossing gevonden wordt en een correcte prijsraming. Renovatieblog: Bouwteams: meer snelheid, minder risico’s. Ook bij renovaties.
  • 64. 22. WORDT JOUW BEDRIJFSGEBOUW OOKEEN BREEAM-GEBOUW?Duurzaamheid en energiezuinigheidKen jij een bedrijfsleider die niet beweert dat de renovatie van zijn bedrijfsgebouw op een zeer duurzame enenergiezuinige wijze gebeurde? Ik niet. Duurzaamheid en energiezuinigheid worden vandaag zo vaak te pas en teonpas gebruikt dat weinigen er nog enig geloof of enige waarde aan hechten. En dat is natuurlijk zonde als jedaadwerkelijk alles uit de kast gehaald hebt om de footprint van jouw gebouw door een doordachte renovatie inte perken. In dat geval kan het nuttig zijn om een label aan te vragen voor jouw renovatie. Het meest bekende labelvan het moment is BREEAM.BREEAM?BREEAM is een internationaal certificaat. Het staat voor Building Research Establishment EnvironmentalAssessment Method en is ontwikkeld door het gerenommeerde Britse BRE. Aan de hand van verschillende criteria,verdeeld over 9 categorieën (ecologie, management, comfort, energie, vervuiling,…) wordt op een objectievemanier de duurzaamheid van een gebouw geëvalueerd.Elk van deze criteria wordt afgetoetst aan de lokale regelgeving en de standaard marktprestaties, waarna hetgebouw een classificatie verkrijgt, variërend van “pass” (voldoende) tot “outstanding” (uitmuntend). De certificatiegebeurt zowel in de ontwerpfase als in de uitvoering. Dit biedt het voordeel dat er nog kan bijgestuurd worden omtot een betere classificatie te komen.Door de combinatie van lokale regelgeving en het BREEAM-beoordelingsschema blijft een objectieve vergelijkingmet gelijkaardige buitenlandse projecten mogelijk. Binnen het internationale aspect van BREEAM zijn er alspecifieke beoordelingsschema’s uitgewerkt voor retail, kantoren en industrie. Renovatieblog: Wordt jouw bedrijfsgebouw ook een BREEAM-gebouw?
  • 65. 22. WORDT JOUW BEDRIJFSGEBOUW OOKEEN BREEAM-GEBOUW?Het BREEAM-label heeft dus zeker zijn nut. Niet alleen omdat je daarmee kan bewijzen dat je renovatiedaadwerkelijk op duurzame wijze gebeurd is, maar meer nog omdat het jou, de ontwerpers, de ingenieurs enandere betrokkenen doet nadenken over bepaalde keuzemogelijkheden. Wat dat betreft, kan je het vergelijkenmet het ISO-label. Dat label bewijst niet zozeer dat het ene bedrijf beter is dan het andere, maar het verplicht debedrijfsleiders wel om alles tot in de puntjes uit te schrijven én om over alles tweemaal na te denken.KostprijsEen BREEAM-label is op zich zeker een enorm pluspunt, met eigenlijk maar één nadeel: de kostprijs. Het zal jewellicht verplichten om voor bepaalde opties de lat op vlak van duurzaamheid nog wat hoger te leggen. Dat is opzich geen probleem, omdat je die meerkost in veel gevallen ook terug verdient. In de meeste gevallen, maar nietaltijd. BREEAM is immers gefocust op duurzaamheid in de breedste betekenis van het woord en geeft bijvoorbeeldook punten voor de inplanting van het gebouw, de bereikbaarheid met het openbaar vervoer, defietsvoorzieningen, enz. Op deze factoren heb je weinig of geen vat waardoor je voor dat item heel lage puntenkunt scoren. Met als gevolg dat je punten moet zien te scoren op andere plaatsen om in aanmerking te komen voorhet label. Dat kan leiden tot minder verstandige ingrepen die zich niet terug betalen.Duurzaamheid kijkt ook naar de herkomst en de recycleerbaarheid van de materialen. Materialen die goed scorenop dit vlak zijn door de band duurder dan gelijkaardige materialen die een minder goede score halen. Investeren indeze materialen is zeker vanuit maatschappelijk oogpunt gerechtvaardigd en kunnen we alleen maaraanmoedigen, maar weet wel dat die meerprijs zich nu nog niet zal vertalen in bijvoorbeeld een lagere energieprijszoals wel het geval is bij investering in isolatie of energiezuinige alternatieven. Het is echter erg waarschijnlijk dater in de nabije toekomst een belasting komt op CO2-uitstoot, en wellicht ook op de CO2-uitstoot die er opgetredenis tijdens de productie en het transport van (bouw)materialen. Wanneer dit werkelijkheid wordt, wordt hetnatuurlijk wel interessant om te investeren in recycleerbare materialen en zal hier ook een terugverdientijdtegenover staan. Renovatieblog: Wordt jouw bedrijfsgebouw ook een BREEAM-gebouw?
  • 66. 22. WORDT JOUW BEDRIJFSGEBOUW OOKEEN BREEAM-GEBOUW?Een andere kost die je niet uit het oog mag verliezen is het studiewerk dat gepaard gaat met het label. Je moet inzee gaan met een studiebureau dat gecertificeerd is voor het BREEAM-label en die uren moeten natuurlijk ookbetaald worden. Die analyses zullen zeker nuttig en weldoordacht zijn maar resulteren niet noodzakelijkerwijze ineen lager verbruik. Dat geldt ook voor de grote papierwinkel die bij het BREEAM-label komt kijken. Zo moet jebijvoorbeeld bijhouden hoeveel kilometer elke vrachtwagen aflegt, hoeveel hij verbruikt, enz. Niet teonderschatten administratiekosten dus en daarvoor geldt natuurlijk geen terugverdientijd.Waarmee ik zeker niet wil zeggen dat BREEAM geen nut zou hebben. Integendeel. Zeker als je ooit jebedrijfsgebouw zou willen verkopen, heb je een enorme troef in handen.Alleen moet je goed afwegen of je bereid bent de meerkost van dit label te betalen. Denk er ook aan dat je in hetgeval van een renovatie sowieso ‘een streepje achter’ hebt op een nieuwbouw omdat de bestaande situatie je heelwat beperkingen kan opleggen. Aan de inplanting kan je bijvoorbeeld niets veranderen met een renovatie. Het isdaarom ook moeilijker om bij renovatie een BREEAM-label of een ander label te halen dan bij een nieuwbouw.Daarom is het zeker bij renovaties uitermate belangrijk om zowel voor het ontwerp als voor het studiewerk en deuitvoering in zee te gaan met betrouwbare partners die je op weg kunnen zetten naar het BREEAM- of een anderlabel. Als aannemer willen en kunnen we met Mathieu Gijbels jullie daar zeker mee helpen. Renovatieblog: Wordt jouw bedrijfsgebouw ook een BREEAM-gebouw?
  • 67. 22. WORDT JOUW BEDRIJFSGEBOUW OOKEEN BREEAM-GEBOUW?Andere labelsBehalve BREEAM zijn er natuurlijk ook nog andere labels. Op internationaal vlak vormt het Amerikaanse LEED degrote concurrent van BREEAM. De twee zijn perfect vergelijkbaar, maar in ons land en in Europa lijkt BREEAM tochde overhand te halen.Maar het hoeven niet altijd Amerikaanse of Britse labels te zijn die je kan nastreven, we hebben ook onze eigenlabels. Het sterrensysteem van de Vlaamse overheid zit bijvoorbeeld erg goed in elkaar, maar is ontwikkeld vooroverheidsgebouwen. Dat kan je dus niet aanvragen voor jouw bedrijfsgebouw. Ook interessant is hetpassiefhuislabel, maar dat heeft enkel zin als je overweegt een passief gebouw te realiseren. Het is een veel engerlabel dat enkel focust op energiezuinigheid, de isolatiegraad en de luchtdichtheid maar bijvoorbeeld geenrekening houdt met de herkomst van de materialen, de inplanting van het gebouw.Ten slotte is er ook nog het Valideo-label. Een poging van enkele Belgische overheidsdiensten om een eigen variantvan BREEAM te ontwikkelen. Zonder veel succes. Omwille van de bureaucratie en de ingewikkelde Belgischewetgeving en ondermaatse onderlinge communicatie, is het bij goede bedoelingen gebleven en lijkt Valideo eenlangzame dood te sterven.Benieuwd welke meerwaarde het BREEAM label voor uw project kan betekenen? Klik dan hier voor eenvideo over de toepassing van het BREEAM label bij het Bedrijventerrein Scherpenhoek te Boom. Renovatieblog: Wordt jouw bedrijfsgebouw ook een BREEAM-gebouw?
  • 68. 23. NIEUWE BLIKVANGER OP HETINDUSTRIETERREIN TE LUMMENIn deze renovatieblog breng ik normaal gezien alleen artikels die aansluiten bij het centrale thema van dezeblog, het renoveren van bedrijfsgebouwen. Maar graag zou ik vandaag eens een uitzondering daarop willenmaken. Het gebeurt nu eenmaal niet elke dag dat een project van Mathieu Gijbels genomineerd wordt voor deStaalbouwwedstrijd. Onlangs viel deze eer ons te beurt met het nieuwe administratieve centrum van EFC teLummen.EFCEFC, een bedrijf met talrijke Europese referenties in lucht- en vloeistoffiltratie, investeert voortdurend in innovatie.Het onopvallende bedrijfsgebouw stond in schril contrast met de bedrijfsgeest. Op hun terrein aan de oprit naar deE313 ontwierp Atech architecten een markant nieuw kantoorgebouw dat hun dynamiek zou visualiseren.Mathieu Gijbels nv bracht de constructie tot een goed einde.Het bestaande L-vormige gebouw, dat zowel kantoren als magazijn huisvestte, was na twintig jaar intensief gebruikaan een grondig onderhoud en uitbreiding toe. De L-vorm werd vervolledigd tot een vierkant en dient nu enkel alsmagazijn. Aan de straatzijde werd een nieuw administratief gebouw ingeplant, dat met zijn drie verdiepingenboven de omgeving uit rijst. Het was dan ook de bedoeling een ‘baken’ te bouwen, dat vanop de aanpalendewegen goed zichtbaar zou zijn. Renovatieblog: Nieuwe blikvanger op het industrieterrein te Lummen
  • 69. 23. NIEUWE BLIKVANGER OP HET INDUSTRIETERREIN TE LUMMENEFC, Lummen Renovatieblog: Nieuwe blikvanger op het industrieterrein te Lummen
  • 70. 23. NIEUWE BLIKVANGER OP HETINDUSTRIETERREIN TE LUMMENKubus als basisvolumeHet basisvolume is een kubus, waarvan verschillende delen vervolgens in- en uitgeschoven zijn. Deze verschuivingsuggereert beweging en refereert naar de voorbijzoevende auto’s op de snelweg. Het is echter niet enkel eenesthetische beslissing: op deze manier worden de binnenruimtes gemoduleerd om grotere vergaderruimtes enkleinere kantoren te bekomen. Bovendien worden oversteken gecreëerd die dienen als balkons voor debovenliggende en zonwering voor de onderliggende ruimtes. De gevelbrede raampartijen geven het geheel eenluchtige look en zorgen voor overvloedig natuurlijk daglicht in de kantoren.Binnenin zijn de kantoren geschikt rond een centrale trap- en liftkoker, zodat het plaatsverlies voor circulatieminimaal is. Ook hier is openheid troef: de verschillende ruimtes zijn hoogstens van elkaar gescheiden door eenplafondhoge glazen deur. Zowel in het interieur als in de gevel is gespeeld met wit, zwart en rood, de drie kleurenuit het logo van EFC. Zo is de trap- en liftkoker bv. rood geschilderd. De gevel is een mix van wit pleisterwerk enzwarte gevelpanelen, met rode accenten. Zwarte gevelpanelen vergen wel extra aandacht naar afwerking toe,aangezien ze thermisch zwaar belast zijn. Om de lijnen strak en recht te houden, werden de hoeken verstevigd metgalva plaatjes.Staal als constructiemateriaalVoor een dergelijk gebouw met een vrij grote hoogte en diverse overkragingen was staal als constructiemateriaaleen logische keuze. Eender welk ander materiaal zou tot een zware en logge vormgeving hebben geleid, wat nuprecies niet de bedoeling was. De draagstructuur bestaat uit balken en kolommen in standaard secties en isachteruit geplaatst ten opzichte van de gevel, zodat de glaspartijen over de volledige breedte kunnen doorlopen.Ook de buitenwanden zijn opgebouwd rond een staalstructuur, aan de buitenzijde bekleed met sandwichpanelenvan 8 cm dikte en de respectievelijke afwerkingslagen, en aan de binnenzijde met 5 cm rotswol engipskartonplaten. Het dak is eveneens een staalstructuur met steeldeck. Renovatieblog: Nieuwe blikvanger op het industrieterrein te Lummen
  • 71. 23. NIEUWE BLIKVANGER OP HETINDUSTRIETERREIN TE LUMMENDe stabiliteit wordt verzekerd door de structuur van stalen balken en kolommen, ingeklemd in de fundering, incombinatie met de vaste kern van de betonnen trap- en liftkoker en de betonnen vloerplaten, die dienst doen alsstijve schijven. Doordat de gevels sterk beglaasd zijn, kunnen slechts weinig krachten rechtstreeks verticaalafgeleid worden – enkel in de voorgevel is op één plaats een verband geplaatst. Via de vloeren worden de krachtenvan de gevels naar de verticale constructie-elementen geleid. De vloeren zijn niet bovenop, maar tussen deprofielen geplaatst. Dit levert niet alleen plaatswinst op, maar heeft als bijkomend voordeel dat minderbrandwerende behandeling nodig is, aangezien een kleiner deel van de profielen zichtbaar is. Voor debrandveiligheid zijn verder alle zichtbare kolommen uitgevoerd als holle ronde kokers, die volgestort zijn metbeton. De niet-zichtbare profielen zijn brandwerend afgekast. Het gebouw is verdeeld in twee compartimenten: deonderste drie verdiepingen vormen één compartiment, de bovenste verdieping het tweede.Fotovoltaïsche panelenFotovoltaïsche panelen op het dak van het magazijn leveren voldoende stroom voor de ventilatie en de verlichting,die volledig gebeurt met energiezuinige TL-buizen en LEDs. Het gebouw is mechanisch geventileerd metwarmteterugwinning en mogelijkheid tot nachtkoeling. Een gasgestookte warmtepomp produceert de warmte ofkoelte. Buitenzonwering is enkel voorzien in de twee zuid-zuidwest georiënteerde ruimtes. In de andere kantoren isdit onnodig, aangezien ze eerder noordgericht zijn of een grote oversteek boven de ramen hebben. Het beton vande vloeren en trapkoker zorgt bovendien voor een grotere thermische inertie van het gebouw dan bij een zuiverestaalbouw het geval is.Dit alles zorgt ervoor dat er geen airconditioning nodig was – behalve voor het serverlokaal. Ook in de zomer blijfthet gebouw aangenaam fris. Renovatieblog: Nieuwe blikvanger op het industrieterrein te Lummen
  • 72. 24. QUICK TE FLEMALLE KAAPTMERCURIUS PRIJS VAN COMEOS WEGEigen lof stinkt. Toch kan ik het niet laten om vandaag een kort blogbericht te schrijven over een recent project vanMathieu Gijbels waar we – terecht denk ik – zeer fier op zijn. Namelijk de nieuwe vestiging van Quick te Flémalle.De bekende hamburgerketen Quick kaapte immers deze week de prestigieuze Mercuriusprijs van Comeos weg.Comeos (voorheen Fedis) vertegenwoordigt de Belgische handel en diensten aan particulieren en bedrijven, en isactief in 18 sectoren, zowel klein- als groothandel. Dit jaar ging Comeos op zoek naar het retailgebouw dat hetbest geïntegreerd is in zijn omgeving. De jury heeft zowel de architecturale en esthetische aspecten als integratiein zijn omgeving en duurzaamheid beoordeeld.Quick FlémalleUit de vele ingezonden dossiers werden er 7 weerhouden. De eerste prijs ging naar de nieuwe Quick vestiging teFlémalle. De tweede en derde plaats waren voor de Colruyt-winkel in Wépion en De Standaard Boekhandel winkelin Turnhout. De Quick vestiging in Flémalle is de eerste in rij volgens een gloednieuw bouwconcept genaamdQubic.Qubic conceptMathieu Gijbels heeft overigens actief aan het engineeren en optimaliseren van dit Qubic concept bijgedragen. Hetontwerp van de Quick vestiging in Flémalle kwam van de hand van architectenbureau Lahon & Partners. Renovatieblog: Quick te Flémalle kaapt Mercurius prijs van Comeos weg.
  • 73. 24. QUICK TE FLEMALLE KAAPT MERCURIUS PRIJS VAN COMEOS WEGQuick, Flémalle Renovatieblog: Quick te Flémalle kaapt Mercurius prijs van Comeos weg.
  • 74. 25. OPTOPPEN, MAG HET EEN VERDIEPINGMEER ZIJN?Ruimte wordt steeds schaarserWaarom in de breedte als het ook in de hoogte kan? Ruimte wordt schaarser en schaarser. Vandaar dat het voorbedrijven steeds moeilijker wordt om in de breedte uit te breiden. Elke bedrijfsleider weet dat uitwijken naar eenandere locatie niet altijd de meest geschikte oplossing is. Daarom kan optoppen een mooi alternatief vormen.Nooit van optoppen gehoord? Dat hoeft niet te verbazen. Het is namelijk specifiek vakjargon voor het toevoegenvan één of meerdere bouwlagen bovenop een bestaand gebouw. Met andere woorden: een ‘uitbreiding in dehoogte’, al dan niet gesteund op nieuwe funderingen. Dat laatste is niet onbelangrijk. Niet elke structuur laat hettoe om een extra bouwlaag toe te voegen. Als dat zo is, plaatsen we een nieuwe structuur rond de bestaande.Uiteraard beschikken we bij Mathieu Gijbels over een eigen studiedienst om dergelijke vraagstukken teonderzoeken.Een vraag die je ook moet stellen, is of er geen gloednieuwe gevel geplaatst moet worden. Dat is niet altijdnoodzakelijk. Maar toch krijgen de meeste gevels wel een ‘make over’ in functie van de uitbreiding.Bespreek zeker voor de start van het project ook met je aannemer of je je bedrijfsactiviteiten wel kan verderzettentijdens de optoppingswerken. Want theoretisch kan dit wel, maar in de praktijk is dat soms toch moeilijk. Hetkoppelen van de nieuwe constructie op de bestaande geeft namelijk veel kans op lekkages tijdens de uitvoeringervan. En verder moeten er openingen worden gemaakt in het bestaande dak of in de bestaande tussenvloer(trapopeningen, doorgangen voor leidingen,…). Renovatieblog: Optoppen, mag het een verdieping meer zijn?
  • 75. 25. OPTOPPEN, MAG HET EEN VERDIEPINGMEER ZIJN?In praktijk is het daarom de beste oplossing om een tijdelijke werkplek te voorzien tot de optopping water- enwinddicht is. En dan is het belangrijk dat je hiervan op de hoogte bent vooraleer de werken starten. Dan kan jedaarvoor de nodige maatregelen treffen. En daar helpen wij je natuurlijk bij. Zo kunnen we een tijdelijke werkplekcreëren door één of meerdere bureau containers te voorzien. Of we hebben het ook al meegemaakt dat er eengebouw leeg stond (naast het perceel van de bouwheer) en dat werd dan gedurende enkele maanden gehuurddoor onze klant. Voor elk probleem bestaat er wel een oplossing.Voordelen van optoppenMaar laten we het nu eens hebben over de voordelen van optoppen. Deze liggen voor de hand. Eerst en vooralkan je op een efficiënte manier meer ruimte creëren op het perceel. Doordat we in veel gevallen de bestaandefunderingen en structuren kunnen hergebruiken, besparen we ook op de hoeveelheid gebruikte materialen. Eenduurzame manier van bouwen dus.Duurzaam, het modewoord is weer gevallen, maar dat is bij optoppen zeker op zijn plaats. Niet alleen omwille vanhet efficiënt ruimtegebruik en het geringer aantal bouwmaterialen, maar zeker ook omwille van de compactheidvan een opgetopt bedrijfsgebouw. Een compact gebouw verbruikt immers veel minder energie dan eenlanggerekt gebouw. Zeker in de retailsector zijn de meeste bedrijfsgebouwen allesbehalve compact. Denk maaraan alle winkels en showrooms waarbij alles uitgestald wordt op één bouwlaag, verspreid over een bijzonder groteoppervlakte. Dat werkt enorme energieverliezen in de hand. Een bijkomende bouwlaag zal het gebouw veelcompacter maken waardoor er veel minder energie verloren zal gaan dan wanneer er in de breedte zou uitgebreidworden.Samengevat: wanneer uitbreidingsmogelijkheden door plaatsgebrek beperkt zijn, vormt optoppen een efficiënteen duurzame oplossing om uw gebouw weer een eigentijdse en uniforme uitstraling mee te geven en toch opdezelfde locatie te blijven. Toppie! Renovatieblog: Optoppen, mag het een verdieping meer zijn?
  • 76. 25. OPTOPPEN, MAG HET EEN VERDIEPING MEER ZIJN?Roto Frank, Nijvel: ‘voor’ foto Roto Frank, Nijvel: ‘na’ foto Renovatieblog: Optoppen, mag het een verdieping meer zijn?
  • 77. 26. GEVELRENOVATIE: EEN ‘MAKE OVER’DIE GEZIEN MAG WORDENVoor en naOp TV kan je er bijna niet naast kijken: de make overs met de voor- en nabeelden. Altijd ben ik weer verbaasd overhet eindresultaat. Met relatief weinig ingrijpende inspanningen, maar op basis van goed en persoonlijk advies, enefficiënte tips & tricks worden verbluffende resultaten behaald zonder dat er plastische chirurgie aan te pas komt.Het uiterlijk bepaalt vaak (je kunt dat jammer vinden, maar het is nu eenmaal niet anders) de eerste indruk diemensen van je krijgen. En dat geldt ook zo voor de gevel van je bedrijfsgebouw. Je gebouw mag functioneeloptimaal georganiseerd zijn, het kan uitblinken op energetisch vlak, het kan de perfecte ligging hebben, als degevel geen geschikt uithangbord voor jouw bedrijf is, snij je in je eigen vlees als je er niets aan doet.Hoe kan je van je werknemers verwachten dat ze fier blijven op hun bedrijf wanneer ze hun vrienden en familie eenaftands gebouw moeten tonen? Kan je het (potentiële) sollicitanten kwalijk nemen dat ze liever op een ander gaanwerken omdat de werkomgeving niets goed doet voorspellen? Om nog maar te zwijgen van de klanten die zichsoms meer door hun ogen laten leiden bij hun koopgedrag dan door hun portemonnee. Akkoord, in een discountwinkel nemen consumenten de minder aantrekkelijke winkelomgeving erbij om te kunnen profiteren van de lageprijzen. Maar dat maakt uiteraard deel uit van de strategie van die discounter, en consumenten weten dat ook. Zeverwachten niet anders. Wil je als bedrijf echter een meerwaarde en een hogere service bieden en daar een andereprijs voor vragen, verlangen kopers toch een bepaald niveau van comfort en uitstraling. Of dit nu in een B2C of eenB2B omgeving is. Dat blijft gelijk. Renovatieblog: Gevelrenovatie: een ‘make over’ die gezien mag worden.
  • 78. 26. GEVELRENOVATIE: EEN ‘MAKE OVER’DIE GEZIEN MAG WORDENGoed gevoelEen goed verzorgde gevel geeft je klanten al voor ze binnen stappen een goed gevoel. En dat is toch waar het omdraait, niet? Klanten weten dat hun emoties een rol spelen. Een goed gevoel vertaalt zich nu eenmaal vaker tot eenaankoop. Dat is geen sprookje, maar pure realiteit. Maar dat wist je natuurlijk al .Nu horen we je denken dat een gevelrenovatie gelijk staat aan een louter esthetische ingreep. Dat klopt uiteraardniet helemaal. In sommige gevallen is een gevelrenovatie gewoon pure noodzaak omdat er teveel littekens in debestaande gevels zichtbaar zijn. Deze littekens kunnen ontstaan door bijkomende raamopeningen te creëren ofdoor het dichten van bestaande raamopeningen tijdens de renovatiewerken. We lossen dit dan op door eennieuwe gevelbekleding ervoor te plaatsen.BudgetvriendelijkVerder kan een gevelrenovatie een budgetvriendelijke manier zijn om je bedrijfsgebouw opnieuw te laten stralen.Let wel, ik zeg ‘kan zijn’, want uiteraard hangt dit af van je eigen wensen. Ook hier zijn er uiteraard verschillendebudgettaire mogelijkheden. Bijkomend voordeel van een gevelrenovatie is de snelheid. Je zou versteld staan hoesnel de werkzaamheden kunnen vorderen. Bovendien kan je – mits een goede planning – als bedrijf gewoonverder blijven werken in het gebouw tijdens de renovatiewerken. Ook niet onbelangrijk natuurlijk.En last but not least kan een gevelrenovatie ook een energiebesparende maatregel zijn. Door te kiezen voorgeïsoleerde panelen of door een extra isolatielaag voor de gevelbekleding aan te brengen, kan je namelijk veelenergie besparen. De gevel is en blijft immers een van de belangrijkste vlakken waar warmteverliezen optreden.Zorg dan wel voor een luchtdicht en doorlopend isolatieschild dat nergens onderbroken is door koudebruggen.Die zijn immers nefast voor de isolatiewaarde van de gevel. Renovatieblog: Gevelrenovatie: een ‘make over’ die gezien mag worden.
  • 79. 26. GEVELRENOVATIE: EEN ‘MAKE OVER’DIE GEZIEN MAG WORDENVolstaat een gevelrenovatie?Belangrijke kanttekening hierbij is dat je je wel de vraag moet stellen of een gevelrenovatie volstaat. Als ervoldoende ruimte is, als de indeling van de ruimtes naar wens is, en als het gebouw een behoorlijk E-peil kanvoorleggen, is het niet noodzakelijk om het volledige gebouw te renoveren en volstaat een gevelrenovatie om jegebouw terug te laten stralen. Wanneer echter aan één van bovenstaande voorwaarden niet voldaan is, kan jewaarschijnlijk best de zaken in een groter perspectief zien en overwegen om het volledige gebouw onder handennemen. Geen gemakkelijke beslissing, maar met onze ervaring in renovaties van bedrijfsgebouwen kunnen we jedaar degelijk en objectief advies in verlenen.EPB-normenOver isolatiewaarde gesproken. Velen vragen zich af of je voor een gevelrenovatie moet voldoen aan de EPB-normen. Dat is niet zo. Enkel het bij te bouwen deel of de nieuw geplaatste elementen moeten voldoen. Je hoeftdus niet heel je gebouw aan te passen. Wel is het zo dat bij renovatiewerkzaamheden het ideale moment is om erover na te denken hoe je oude, helemaal niet meer performante bouwelementen kunt vervangen of verbeteren.Niet alleen de isolatiewaarde, ook de vergunningsplicht roept heel wat vragen op bij bedrijfsleiders. Hier is de wetniet zo eenduidig. In het kader van onderhoud- en instandhoudingswerken is een vergunning niet verplicht, maardat geldt dus enkel voor het uitvoeren van werkzaamheden om verdere schade te beperken en is enkel van tel bijgebruik van dezelfde, weliswaar te vernieuwen, gevelmaterialen. Als bijvoorbeeld je gevelpleister scheuren enbarsten toont, mag je die vernieuwen zonder eerst een vergunning aan te vragen. Vanaf het ogenblik echter dat jegevelmaterialen aanpast en raamopeningen groter of kleiner maakt moet je wel degelijk een bouwvergunningaanvragen. Renovatieblog: Gevelrenovatie: een ‘make over’ die gezien mag worden.
  • 80. 26. GEVELRENOVATIE: EEN ‘MAKE OVER’ DIE GEZIEN MAG WORDENSalva Carro, Vilvoorde: ‘voor’ foto Salva Carro, Vilvoorde: ‘na’ foto Renovatieblog: Gevelrenovatie: een ‘make over’ die gezien mag worden.
  • 81. 27. INTERNE RENOVATIES EFFENEN DEWEG NAAR EEN BETERE WORK FLOWFunctionaliteitDe gevel van jouw bedrijfsgebouw ziet er verzorgd en eigentijds uit? Prima! Maar hoe zit het binnen de muren vanje gebouw? Via een interne renovatie kan je de functionaliteit van je bedrijfsgebouw op een hoger niveau tillen. Alsde muren en de indeling van de ruimtes de workflow belemmeren, is het tijd om in te grijpen. Het komt er dan opaan de indeling en de workflow optimaal op elkaar af te stemmen. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, wantin de praktijk is het bijzonder moeilijk om je een andere indeling voor de geest te halen als je al zo lang in dezelfdevertrouwde omgeving gewerkt hebt. Bepaalde muren lijken voor jou een evidentie, maar is dat wel zo?Gelukkig kunnen wij als renovatiespecialist samen met jouw architect als het ware door de muren heen kijken. Alsbuitenstaander kunnen we tabula rasa maken van een bepaalde ruimte en kijken hoe we door een beperkt aantalingrepen de ruimte efficiënter kunnen indelen.Structurele elementenStructurele elementen die voor jou onoverkomelijk lijken, zijn voor ons vaak een peulschil. Een muur is snellerweggekapt dan je denkt en met gipskarton kan je heel snel en flexibel de ruimte zo indelen dat er geen onnodigeafstanden moeten afgelegd worden tussen de verschillende afdelingen van een gebouw. Een kleine ingreep kanhierdoor verregaande gevolgen hebben. Stel bijvoorbeeld dat de verpakkingsafdeling door een of meerderemuren gescheiden is van de laadzone en de magazijniers dus verplicht zijn om met de heftruck te manoeuvrerenvan de ene naar de andere plek. Laat het nog beperkt zijn tot tien meter en enkele seconden, maar als je dat gaatoptellen resulteert dit in veel arbeidsuren. De kosten om die muur uit te breken heb je met andere woorden snelterugverdiend. Renovatieblog: Interne renovaties effenen de weg naar een betere work flow.
  • 82. 27. INTERNE RENOVATIES EFFENEN DEWEG NAAR EEN BETERE WORK FLOWPositieve invloed op productiviteit en creativiteitEen interne renovatie en een herindeling van de ruimtes heeft zonder meer een positieve invloed op deproductiviteit en creativiteit van de mensen die er werken. Dat is heus geen reclameslogan. Als we na verloop vantijd eens op bezoek gaan bij onze klanten, krijgen we heel vaak te horen dat ze het positieve effect van derenovatie, zowel op de klanten als op het personeel, onderschat hadden. Dat doet natuurlijk deugd om te horen.Een interne renovatie hoeft toch niet per se een last te zijn?! Het biedt je ook de kans om het eens anders aan tepakken, om je klanten en medewerkers te verrassen met speciale acties tijdens en na de werkzaamheden. Ook watde inrichting zelf betreft, kan je verrassend uit te hoek komen. Waarom geen leuk behang met een mooi motief opéén of meerdere muren in plaats van het inmiddels klassieke eentonige schilderwerk? Of waarom geen quasionverslijtbaar tapijt in plaats van altijd weer tegels? Tapijten komen de akoestiek ten goede en geven je kantooreen warme uitstraling. Strakke en harde materialen ogen natuurlijk fris, maar dienen wel steeds gecombineerd teworden met ingrepen om de akoestiek te verbeteren. Kortom: de mogelijkheden zijn legio…Loft-filosofieBij een interne renovatie zijn er meestal meer muren die er aan moeten geloven dan nieuwe muren die er bijkomen. De tijd van allemaal afzonderlijke hokjes voor elk onderdeel van het bedrijf is voorbij. De loft-filosofie voormodern wonen, heeft ook zijn intrede gedaan in de bedrijfsgebouwen. Waarom alles strikt afscheiden door muren?Vandaag mogen arbeiders en bedienden, kaderleden, administratieve krachten, en het salesteam,… zien waariedereen mee bezig is en dat leidt sowieso tot meer openheid en meer interne contacten. Langs de andere kantmogen we ook niet blind zijn voor de nadelen van landschapskantoren. Gebrek aan privacy en lawaaioverlast omer maar enkele te noemen. Maar dit is uiteraard een aparte discussie, en daarvoor verwijs ik je graag naar eeneerder gepubliceerd blogartikel http://blog.gijbels.be/2011/04/open-landschapskantoor-of-traditionele-kantoorverdeling/. Renovatieblog: Interne renovaties effenen de weg naar een betere work flow.
  • 83. 27. INTERNE RENOVATIES EFFENEN DEWEG NAAR EEN BETERE WORK FLOWHoe begin je aan een interne verbouwing?Allemaal mooi gezegd, zal je denken, maar hoe begin je in godsnaam aan zo’n interne verbouwing? Eerst en vooraldoor goed na te denken over wat je wil en vooral over wat je niet wil. Het is – ook voor het functioneren van jebedrijf – belangrijk om bijzonder doordacht te werk te gaan. Grosso modo heb je twee opties: renoveren in fases,waarbij elke ruimte afzonderlijk aangepakt wordt en er dus de nodige interne wijzigingen nodig zijn, of hetbedrijfsgebouw even sluiten en meteen alles in één keer doen. Werken in fases vereist een uitstekendevoorbereiding en duurt wat langer, maar zorgt er wel voor dat je als bedrijf kan blijven opereren vanuit hetzelfdegebouw. Denk in dit geval wel steeds aan het plaatsen van voorlopige scheidingswanden om stof- engeluidshinder tegen te gaan. Plan de werken bovendien zo dat de meest lawaaierige taken voor of na de werkurenkunnen worden uitgevoerd. Opteer je daarentegen voor de korte pijn, namelijk een volledige renovatie van jebedrijfsgebouw, probeer dit dan in een vakantieperiode te doen. Als dit onmogelijk is, moet je je creativiteit latenspreken. Waarom zou je de bureaus niet tijdelijk onderbrengen in containers en een tent als showroom gebruiken?Het is eens iets anders…De juiste partners maken het verschilTen tweede is het uiterst belangrijk om je te laten omringen door de juiste mensen. Zowel mensen van het bedrijfdie een goed zicht hebben op de workflow en de interne organisatie als door externe partijen die ervaring hebbenmet dit soort dingen. Soms is het niet noodzakelijk om hiervoor een architect of interieurarchitect in te schakelen,maar ik zou dit toch zeker overwegen. Goede ontwerpers komen vaak met minder voor de hand liggendeoplossingen op de proppen waar je zelf nooit aan gedacht zou hebben. Het is ook hun taak om te zorgen dat aanalle technische aspecten de nodige aandacht besteed wordt. Denken we maar aan een degelijke ventilatie. Eenpunt dat jammer genoeg nog te vaak over het hoofd gezien wordt. Renovatieblog: Interne renovaties effenen de weg naar een betere work flow.
  • 84. 27. INTERNE RENOVATIES EFFENEN DEWEG NAAR EEN BETERE WORK FLOWTurn key aannemer is aan te radenBehalve de ontwerper speelt natuurlijk ook de aannemer een belangrijke rol. Ik schrijf bewust aannemer en nietaannemers. Vaak denken mensen dat het interessant is om voor elke post op zoek te gaan naar een aparteaannemer om zo de kosten te drukken. Maar zowel voor nieuwbouw, als voor renovaties en zeker als het overbedrijfsgebouwen gaat, lijkt me dit geen ideale formule. Je komt zo veel verrassingen tegen bij renovatieswaardoor het bijzonder moeilijk is om alles op voorhand correct in te schatten en in te plannen. Als je één turnkeyaannemer inschakelt , hoef je je daar geen zorgen over te maken en zal hij al die zorgen van je wegnemen. Dewerken zullen zich daardoor ook veel sneller opvolgen en qua kostprijs weet je beter waar je aan toe bent danwanneer je alles aan meerdere partijen zou uitbesteden.Er zijn veel betrouwbare aannemers waar je een beroep op kan doen voor zo’n renovatie. Ons bedrijf hoort daaruiteraard ook bij. En als het toegelaten is om toch even reclame te maken voor Mathieu Gijbels, wil ik onzebelangrijkste troef aanhalen: een bedrijfsgebouw renoveren is een vak apart en het is een vak waar wij ons aldecennia in gespecialiseerd hebben. Renovatieblog: Interne renovaties effenen de weg naar een betere work flow.
  • 85. 27. INTERNE RENOVATIES EFFENEN DE WEG NAAR EEN BETERE WORK FLOWCarglass® Learning & Development Center, Carglass® Learning & Development Center,Hasselt, ‘Voor’ foto Hasselt, ‘NA’ foto Renovatieblog: Interne renovaties effenen de weg naar een betere work flow.