• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content

Loading…

Flash Player 9 (or above) is needed to view presentations.
We have detected that you do not have it on your computer. To install it, go here.

Like this document? Why not share!

Pagina 20 21.Mentaalapril2009.Pdf[1]

on

  • 2,175 views

Publicatie Mart van der Stelt "vermarkten van zorgproducten optimaliseert bedrijfsprocessen"

Publicatie Mart van der Stelt "vermarkten van zorgproducten optimaliseert bedrijfsprocessen"

Statistics

Views

Total Views
2,175
Views on SlideShare
2,169
Embed Views
6

Actions

Likes
0
Downloads
3
Comments
0

1 Embed 6

http://www.linkedin.com 6

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Pagina 20 21.Mentaalapril2009.Pdf[1] Pagina 20 21.Mentaalapril2009.Pdf[1] Document Transcript

    • MENTA A L MAGAZINE VAN GGZ NOORD- EN MIDDEN-LIMBURG JAARGANG 5 NR 2 APRIL 2009 MENTALE LENTE PROFESSIONEEL STATUUT GEEFT DUIDELIJKHEID EN RUST VERMARKTEN VAN ZORGPRODUCTEN OPTIMALISEERT BEDRIJFSPROCESSEN BEMOEIZORG: MEE OP KOERS
    • VAN DE REDACTIE De bomen en planten staan in knop, de dagen worden langer, de temperaturen gaan langzaam omhoog: de lente is begonnen. Op 20 maart om precies 12.44 uur is de astronomische lente begonnen: de zon staat dan precies boven de evenaar. Die begindatum valt niet altijd op de 21e van de maand, zoals vaak wordt gedacht. Sterker nog, de komende decennia begint de astronomische lente vrijwel ieder jaar op 20 maart. Boffen wij dat de lente de komende 10 jaar een dagje eerder begint. Het lentegevoel kan niet vroeg genoeg komen. De redactie heeft haar best gedaan een diversiteit aan artikelen te bieden. U kunt lezen over het slaaponderzoek in de verslavingszorg, de inzet van ervaringsdeskundigheid binnen GGZ NML, het vermarkten van zorgproducten, de nieuwe uitdagingen van het hoofd projectenbureau GGZ NML, het professioneel statuut voor de organisatie, bemoeizorg, tien jaar klinische DGT, enz. enz. Wij hopen dat u samen met deze Mentaal het gevoel van de eerste lentezon mag beleven. Buona lettura. De redactie van Mentaal 0 2 M E NTA A L
    • JAARGANG 5 NR 2 APRIL 2009 INHOUD 2 Van de redactie 3 Inhoud 4 Van de voorzitter 5 Open dag Centrum voor psychotherapie 6 Nieuwe geldstromen als marketinginstrument GGZ NML 7 Flikje van Drost 8 Nieuwe uitdagingen van Hoofd projectenbureau Constant Favier 10 Nieuwe crisismonitor volgende stap in separeeralarm verplegen 11 Colofon 12 OnGegrond 14 Cliënten en hun verhaal 16 'Professioneel statuut geeft duidelijkheid en rust' 18 Recht van spreken De ontmoeting 19 Slaaponderzoek in verslavingszorg 20 'We laten geld in de markt liggen' 22 Ervaringsdeskundige is goud waard 23 Servaashof 24 Tien jaar dialectische gedragstherapie 26 Verhuizing Grafisch Centrum 27 IGG 28 Wetenschap 29 Het Venrays museum van de Geest 30 Bemoeizorg: mee op koers 32 Sterk in Beeldwerk 03 MENTA A L
    • VAN DE VOORZITTER DE TWEE GEZICHTEN VAN DE RECESSIE Als voorzitter van de Raad Er woonde vroeger een meisje bij ons in de straat dat een porseleinen pop met twee gezichten had. Je kon het hoofdje twee richtingen op draaien. van Bestuur buig ik me graag Draaide je naar links, dan werd de pop vrolijk. Draaide je de andere kant over mijn vaste column op, dan was ze verdrietig. Vaak symboliseerde dat ook de gemoedstoe- stand van het meisje zelf. in Mentaal. Ik hecht daar Ik moest aan die pop denken toen ik onlangs de recessie en de aangekon- waarde aan, omdat het mij digde bezuinigingen overpeinsde. Als je de media volgt en de verhalen van mensen beluistert, dan is het somberheid troef. Met name de dreigende de gelegenheid biedt om op ontslaggolf en de maatregelen om de recessie te tackelen, boezemen angst in. Maar de recessie heeft ook een ander gezicht. De crisis biedt mijn eigen manier mijn visie de kans om misstanden in het economisch bestel aan te pakken en te geven over wat er binnen fundamenteel anders en beter in te richten. Voor zulke ingrijpende wveranderingen heb je soms eerst een financiële crisis nodig. en buiten onze organisatie Ook voor onze organisatie heeft de recessie twee gezichten. Iedereen gaat gebeurt. Deze uitgave wil de effecten van de recessie voelen. Dus ook de zorgsector. Het kabinet komt met maatregelen om de crisis het hoofd te bieden en de gevolgen ik graag de recessie met u aan te pakken. Gaan de premies voor de zorg omhoog? Wordt het eigen bespreken. Of beter gezegd: risico flink verhoogd? Komt er minder budget voor zorgaanbieders? Ik sluit daar mijn ogen niet voor, dat zou naïef zijn. Maar van de andere de kansen die het ons biedt. kant zie ik ook kansen. Er zullen meer mensen op de arbeidsmarkt komen Want ik zie ook zonnestralen die in deze economisch roerige tijden kiezen voor stabiele werkgevers. Dan kom je onder meer uit bij de zorg. Met andere woorden: wij zullen door de donkere wolken die op de arbeidsmarkt aantrekkelijker worden. Daarnaast zie ik ook een kans boven ons hoofd hangen. en taak voor onze professionals om een aanbod te ontwikkelen dat zich specifiek richt op mensen die door de recessie in ernstige psychische pro- blemen zijn gekomen of dreigen te komen. Ondernemers die hun bedrijf moeten sluiten, speculanten die heel veel geld hebben verloren, mensen die in grote financiële problemen zijn gekomen omdat ze hun baan kwijt zijn. Wij hebben de expertise en ervaring om deze groep mensen te behan- delen en te begeleiden. Kortom: het is ontegenzeggelijk zo dat ook wij de gevolgen van de recessie gaan merken. Daar zitten echter zowel negatieve als positieve kanten aan. Toine van der Sanden 0 4 M E NTA A L
    • CENTRUM VOOR PSYCHOTHERAPIE HOUDT OPEN DAG Een ‘Centrum voor Psychotherapie’... Met dat doel voor ogen verlieten de mede- werkers van het Mutsaersoord begin 2008 het karakteristieke gebouw uit 1929. Het woon- en verblijfsgedeelte van het nieuwe Centrum voor Psychotherapie Venlo is gehuisvest in het voormalig klooster van de paters Augustijnen aan de Hogeweg te Venlo. De behandeling vindt plaats op de 1e etage van het daar- naast gelegen gebouw van de Onderwijsgemeenschap Venlo. Dit voormalige internaatsgebouw, wat vroeger het Thomascollege was, is evenals het Mutsaersoord in de periode voor de 2e wereldoorlog gebouwd en kent vele karakteristieke elementen. De meest opvallende ruimte binnen het zogeheten behandelhuis is de voormalige kapel, die in tweeën is gesplitst en gebruikt wordt voor de vaktherapieën psychomotorische therapie, creatieve therapie en dramatherapie. Bij de verhuizing namen de medewerkers hun jaren- lange ervaring en expertise mee. Deze kennis en erva- ring is gebruikt voor de ontwikkeling van een nieuw dagprogramma en behandelaanbod, dat vanaf medio vorig jaar aan de cliënten van het nieuwe Centrum voor Psychotherapie Venlo geboden wordt. Het Centrum biedt zowel poliklinische, deeltijd- als klinische behan- deling voor cliënten met een persoonlijkheidsstoornis, c.q. persoonlijkheidsproblematiek. Deze behandeling is gebaseerd op de principes van schemagerichte therapie en cognitieve gedragstherapie. Om zich voor te stellen aan collega’s en verwijzers is op 22 januari jl. een open dag gehouden die door circa 80 hulpverleners is bezocht. Bezoekers konden deelnemen aan allerlei presentaties waarbij onderdelen van de behandeling nader werden voorgesteld. Ook cliënten van het Centrum voor Psychotherapie Venlo leverden hun bijdrage en gingen in gesprek met verwijzers. “Praktische concrete uitleg” en “Heb het nodige opge- stoken” waren directe reacties. Actieve deelname tijdens een aantal workshops werd bijzonder op prijs gesteld. Ook cliënten ervaarden het bezoek als “oprecht met echte interesse”…. Al met al een geslaagde eerste open dag voor de medewerkers van het Centrum voor Psychotherapie. Clemens Wijers
    • NIEUWE GELDSTROMEN ALS MARKETINGINSTRUMENT Marktwerking in de zorgsector en toenemende prijsdruk zijn maatschappelijke effecten waarmee elke zorgaanbieder wordt geconfronteerd. Dit geldt ook voor GGZ Noord- en Midden-Limburg. Dat de omslag van aanbodgericht denken naar vraaggericht denken de gehele organisatie raakt, blijkt wel uit het initiatief dat vanuit de Ondersteunende Diensten is genomen op het gebied van het genereren van nieuwe geldstromen. Door het project nieuwe geldstromen ook als marketingin- strument in te zetten, kunnen nieuwe activiteiten ontwikkeld worden voor de gehele organisatie. De EAD neemt hierin samen met de Raad van Bestuur het initiatief om te faciliteren. Het gaat om een brede projectmatige aanpak. Rob van den Hurk en Guido van den Broek vertellen in dit artikel meer over de achtergronden en de aanpak. De eerste stap om te komen tot aanvullende subsidies dateert van enkele jaren terug. In het jaar 2006 is orga- nisatiebreed een omvangrijk ESF-project gerealiseerd. ESF staat voor Europees Sociaal Fonds en bekostigt onder voorwaarden een deel van de kosten die een organisa- tie aan opleidingen maakt. In dit project waren vrijwel alle interne opleidingen vertegenwoordigd die GGZ NML destijds uitvoerde. De regie van dit project lag voor een belangrijk deel bij de Economisch Administratieve Dienst (EAD) samen met het voormalig hoofd stafbureau, Ruud de Clerck. Hilal Uysal, medewerkster afdeling Planning & Control van de EAD was destijds verantwoordelijk voor de gehele projectadministratie. Het project was financieel een groot succes voor de organisatie. Na afloop van dit project liep nog een aantal subsidie- regelingen door die een periodiek terugkerend karakter hebben. De opbrengsten van deze subsidiestromen waren echter nog marginaal voor de organisatie. De EAD had voor ogen dat er nog meer mogelijkheden bestaan op het gebied van subsidies en andere geldstromen. Met de komst van veranderende financieringen in de zorgsector, de introductie van marktwerking en andere financierin- gen in de publieke sector, ontstond de noodzaak om ons meer op de externe omgeving te gaan richten. In 2008 startte de EAD met het project ‘nieuwe geld- stromen’. Een brede aanpak van nieuwe geldstromen Guido van den Broek (l) en Rob van den Hurk 0 6 M E NTA A L
    • FLIKJE werd beoogd. Dat betekent dat niet alleen maar naar bestaande subsidieregelingen op Europees, landelijk, provinciaal en zelfs gemeentelijk niveau wordt gekeken. VAN Nieuwe ontwikkelingen op dit gebied worden voortdurend gevolgd. Ook het initiëren en genereren van geldstromen uit (nieuwe) activiteiten met (nieuwe) samenwerkings- DROST partners behoort tot de doelstellingen van het project. Er wordt niet alleen naar de huidige en toekomstige projec- ten gekeken. Ook worden er enkele oude zaken opnieuw beoordeeld en opgepakt. Zo hebben we recentelijk een kapitaallastenvergoeding vanaf 2003 van enkele mil- joenen alsnog ontvangen. Daarnaast hebben we over de laatste jaren nog fiscale lasten en sociale premies kunnen terugvorderen. Ook op het gebied van vastgoed konden mooie financiële resultaten geboekt worden. We bleken nog enkele tonnen te kunnen vorderen en momenteel lopen onderhandelingen over substantiële subsidies voor de renovaties van panden op het terrein. Kunstenaars lijden/leiden (doorhalen wat niet van toepassing is) Vanuit de EAD zijn Rob van den Hurk als diensthoofd EAD en Guido van den Broek als projectmanager EAD betrok- Afgelopen maand heb ik van nabij mogen meemaken ken bij het project. Guido van den Broek heeft vanuit zijn hoe de mensen in de KunstWerkPlaats, verbonden achtergrond meerdere organisaties begeleid in soortge- aan GGZNML, in de weer zijn met verf, potlood, klei lijke projecten. “We monitoren periodiek de stand van enzovoorts. zaken in zowel euro’s als nieuwe potentiële kansen voor Mij was gevraagd een workshop te verzorgen. Nu ben geldstromen. Er is al een mooi bedrag gerealiseerd dankzij ik altijd een beetje wantrouwig wanneer er om work- dit project en de toekomst biedt nog veel nieuwe kansen”. shops gevraagd wordt. Wat willen de mensen dan Het project speelt sterk in op de marktwerking die nieuw zoal workshoppen? Welke behoefte heeft men en welk is in de zorgsector. Via het screenen en aanboren van doel wordt gediend? nieuwe geldstromen is de organisatie in staat in te spelen op de vraag die in de markt leeft. “We leren op die manier Mij werd snel duidelijk dat er vanuit de deelnemers nieuwe partijen kennen waar een duidelijke behoefte een roep is om begeleiding, niet in de strikte zin van bestaat aan het leveren van zorg. Het betreft vaak zorg ‘aan de hand genomen worden’ maar meer iets als in een andere vorm maar die in essentie past binnen de ‘in gesprek gaan over het beeldend werk’. Immers de dienstverlening waar GGZ NML al jarenlang van heeft mensen die op de KWP aan de slag zijn weten van aangetoond daar goed in te zijn”. wanten, kennen het klappen van de beeldende zweep. Het enige waar ze zo nu en dan mee zitten is de vraag Momenteel is een aantal zaken lopende die goede voor- ‘Wat nu? Ben ik op de goede weg?’ Ze hebben soms uitzichten bieden. Zo zijn er onder meer subsidieaanvra- behoefte aan een frisse wind. gen voor ESF en Interreg opgesteld, zijn er zaken die met de Provincie geïnitieerd zijn en worden nieuwe activitei- In mijn academietijd was het in zwang om zo nu en ten met andere partijen in de zorgketen en in de publieke dan in het beeldend werk ‘vast’ te zitten. Toen ik een- sector vormgegeven. Een voorbeeld hiervan zijn trajecten maal mijn diploma behaald had besloot ik nooit meer die in samenwerking met gemeenten ingevuld worden. vast te willen zitten: de lijdende kunstenaar verban- nen als romantisch icoon. De (belang)rijkste drijfveren Ten slotte wil de EAD als ondersteunende dienst via dit in het kunstenaarsvak zijn de behoefte om scheppend project in dialoog treden met de verschillende onderdelen bezig zijn en het plezier in het communiceren via en functionarissen van de organisatie over het verkrijgen beelden. van nieuwe geldstromen voor bestaande activiteiten én het werven van nieuwe activiteiten. Hebt u in dit kader Mijn workshop zou je “leiden om niet te lijden” kun- nog aanvullende ideeën, dan kunt u contact opnemen nen noemen. Als je zelf niet meer de teugels kunt met Rob van den Hurk of Guido van den Broek. hanteren, geef ze dan even over aan een ander. Samen mennen is de kunst. Truus Offermans en Hilal Uysa, EAD Bart Drost Beeldend kunstenaar 07 MENTA A L
    • DE NIEUWE UITDAGINGEN VAN HOOFD PROJECTENBUREAU CONSTANT FAVIER ‘MEER DAN OOIT WORDT ONDERNEMERSCHAP GEVRAAGD’ Na het opzetten, bouwen en inrichten van RCG Venlo lag er voor Constant Favier (51) verleden jaar een nieuwe opdracht klaar. Als hoofd van het pro- jectenbureau buigt hij zich over majeu- re, complexe projecten die de gehele organisatie op inhoudelijk en financieel gebied raken. In zijn nieuwe rol moet Constant Favier als een verbindingsman mensen mobiliseren en enthousiasme- ren om samen invulling te geven aan projecten op het grensvlak van geld en zorg. Hoofdpijndossiers, noemen som- migen het. Mooie uitdagingen is een betere benaming, vindt Constant Favier. Als manager van RCG Venlo was Constant Favier voor en Venray centraal zouden worden aangestuurd. Er zijn gevoel nog lang niet klaar met zijn missie. De waren geen drie managers meer nodig, maar één Raad van Bestuur besloot echter om hem verleden jaar directeur. Ik heb dat besluit een plek moeten geven, te benoemen tot hoofd van het projectenbureau. “Ik dat is inmiddels goed gelukt. Ik heb nu veel plezier in heb tijd nodig gehad om te wennen aan mijn nieuwe mijn nieuwe job, ik begrijp ook waarom de Raad van functie”, geeft Constant Favier toe. “RCG Venlo was als Bestuur mij voor deze functie wilde hebben.” het ware ‘mijn kindje’, zo voelde ik dat. De Raad van Bestuur wilde mij echter op een andere positie hebben. Doelmatiger EPD Enerzijds omdat die functie precies die competenties Daarmee doelt Constant Favier onder meer op het aan- vraagt die ik bezit, anderzijds omdat de organisatie- sturen op concrete resultaten. Anders gesteld: teveel structuur veranderde en de RCG’s in Roermond, Venlo grote projecten zijn de afgelopen jaren qua resultaat 0 8 M E NTA A L
    • onvoldoende van de grond gekomen. Dat moet anders. in de organisatie. “Ik betwijfel of iedereen wel inziet Dus is het ‘mandje’ van Constant Favier goed gevuld. wat de invoering van DBC’s betekent, wat de impact Een greep uit zijn projecten: DBC, ZZB, DBBC, een pilot zal zijn. Nu hebben we nog een financieel vangnet, zorglijn schizofrenie en cliëntlogistiek, EPD. Om met omdat ons budget is gebaseerd op de huidige NZa- het laatste te beginnen: de voorbije maanden heeft parameters. Maar dat vervalt per 1 januari 2010. Vanaf Zwart 75% Zwart 50% Zwart 100% een werkgroep onder leiding van Constant Favier de dat moment zijn onze inkomsten écht volledig afhan- doelmatigheid van het Elektronisch Patiënten Dossier kelijk van de producten die we verkopen. Dat betekent onderzocht en verbeterd. Op 19 januari is het nieuwe én dat we producten moeten verkopen, én dat we bin- uniform EPD operationeel geworden. “Er ligt nu een nen de behandeltijd van ieder product moeten blijven EPD dat voor de hele organisatie doelmatiger is opge- zoals die is vastgelegd binnen de DBC’s. Dat vergt van zet. Het EPD oude stijl was in feite niets meer dan een ons een hele andere manier van denken en doen. We verzameling van worddocumenten. Dat dijde maar uit moeten nieuwe methodieken en behandelprogramma’s en werd steeds meer onoverzichtelijk en onwerkbaar. ontwikkelen, we moeten DBC’s gaan managen. Meer De werkgroep heeft onderzocht hoe we het EPD zo dan ooit wordt ondernemerschap van de organisatie en kunnen veranderen en inrichten, dat het doelmatiger van de medewerkers gevraagd. We moeten écht gaan is en beter werkzaam. Vervolgens hebben we organi- inzien dat we een ‘normaal’ bedrijf worden. Met alle satiebreed gezegd: en zo gaan we het doen. Nou, het kansen van dien, maar ook met alle risico’s.” zit niet in de cultuur van GGZ NML om zo te handelen. We kregen dus heel veel weerstand, want het EPD is Karaktereigenschap het hart en de ziel van de organisatie. Bijna iedereen Zijn nieuwe rol bevalt Constant Favier uitstekend. werkt ermee of heeft ermee te maken. Dus bijna ieder- “Wat ik nu doe, past bij me. Ik moet mensen samen- een heeft er ook een mening over. Consensus daarover brengen en verbinden, maar ik moet ook aansturen bereiken, is ondoenlijk. Dus moet je het dwingend op resultaten. En dat dwars door de organisatie heen. opleggen. Dat hebben we dan ook gedaan. En dat is Dat vraagt van mij eigenwijsheid, maar ook doorzet- niet voor iedereen even prettig.” tingsvermogen. Zo heb ik altijd gewerkt, dat zit in mijn genen. Voorheen was dat een karaktereigenschap, Betalingssysteem nu is het een opdracht. Ik kom in de organisatie ook Een ander project: de diagnosebehandelingcombinatie mensen tegen die dezelfde trekjes als ik hebben. Dat (DBC). De DBC is de basis van het betalingssysteem herken ik, dat waardeer ik, maar daar heb ik ook last voor de geneeskundige geestelijke gezondheidszorg. van. Die mensen laten zich niet gemakkelijk ‘vangen’, Zorgverleners in onder meer de GGZ en zorgverzeke- die varen hun eigen koers. En toch moet ik ze aan een raars krijgen meer ruimte om naar eigen inzicht de project, aan een visie of gedachtegoed binden. Want zorg te organiseren. De overheid creëert hiervoor de alleen als we samenwerken, kunnen we realiseren wat randvoorwaarden. Om die reden zijn er diagnosebe- we willen. Dat is één van de aspecten van de DBC’s: handelingcombinaties. De zorgverzekeraars betalen als mensen, teams en afdelingen hun eigen weg gaan per ziektegeval één prijs voor de totale zorg die wordt bewandelen en hun eigen koninkrijk zouden creëren, verleend aan een patiënt: de DBC. Op 1 januari 2010 krijgen we het heel moeilijk. Er liggen genoeg andere worden de DBC’s volledig ingevoerd. “De DBC’s worden partijen op de loer om de concurrentie met ons aan te de financiële basis van onze organisatie. Met ingang gaan. We moeten ons marktaandeel behouden en bij van volgend jaar krijgen we alleen nog betaald voor voorkeur vergroten. Dat kan alleen als we als collectief de behandelingstijd die in een DBC is vastgelegd. Een samenwerken en waarmaken wat we beloven. Ik geloof voorbeeld: als voor het behandelen van ‘zweetvoeten’ daarin.” 30 uur staat, krijgen we 30 uur betaald. Als we er 50 uur over doen, is er voor de 20 uur extra geen vergoe- Maurice Ambaum ding. Dat wordt niét betaald.” Geen financieel vangnet Dat besef zit volgens Constant Favier nog onvoldoende 09 MENTA A L
    • INZET CRISISMONITOR VOLGENDE STAP IN SEPAREERARM VERPLEGEN Vanaf 1 september 2007 biedt de Geestelijke gezondheidszorg Noord- en Midden-Limburg (GGZ NML) drie opleidingsplaatsen: Master in Advanced Nursing Practice (MANP) voor enthousiaste en wetenschappelijk georiënteerde verpleegkundigen. De opleiding is een tweejarige duale opleiding, die inspeelt opleidingsjaar heb ik me als coördinator gericht op de op de behoefte van de praktijk aan verpleegkundigen die omvorming van het Mutsaersoord naar het Centrum voor op academisch niveau praktijkkennis en theoretische ken- Psychotherapie in Venlo. Daarnaast werkte ik een dag in nis met elkaar kunnen verbinden en daarmee de kwaliteit de week op de poli ouderenzorg van het RCG Venray. van de verpleegkundige zorg kunnen optimaliseren. De Inmiddels zit ik in het tweede, en tevens laatste, jaar van opleiding speelt in op de roep naar onder andere Evidence de opleiding. De afstudeeropdracht is het schrijven van Based Practice, naar Best Practice en naar op het individu een ontwerpproject, ook wel Best Practice, genoemd. Mijn geënte zorg. Bovendien biedt de opleiding de student project is het implementeren van een crisismonitor op de een instrumentarium voor het strategisch ontwerpen van gesloten opnameafdeling van het RCG in Venlo. oplossingen voor problemen die in de praktijk ervaren worden. Crisismonitor De crisismonitor is gericht op vroegsignalering binnen Aan het woord Suzanne Denen (MANP i.o): de acute zorg om agressie en escalaties te voorkomen en In september 2007 ben ik gestart met de opleiding Master daarmee de toepassing van dwangmaatregelen te vermin- in Advanced Nursing Practice (MANP). In het eerste deren. De crisismonitor is in 2007 in Rotterdam (Bavo- 1 0 M E NTA A L
    • TELEFOONNUMMERS Europoort) ontwikkeld in het kader van een promotie- onderzoek met positieve resultaten. Arbodienst Achmea Arbo Op basis van vijf gevalideerde meetinstrumenten wordt 0475-399899, Lisette de Bruijn, bedrijfsarts: het toestandsbeeld van de cliënt gedetailleerd in kaart lisette.de.bruijn@achmea-arbo.nl, Louis Thissen, bedrijfsarts: gebracht. Een van deze instrumenten wordt dagelijks louis.thissen@achmea-arbo.nl ingevuld, de andere vier wekelijks. Het totale overzicht GGZ Noord- en Midden-Limburg algemeen van de meetinstrumenten leidt ertoe dat risico’s op agres- 0478-527527 sie eerder en nauwkeuriger kunnen worden ingeschat Personeelsvertrouwenspersoon: zodat er op tijd maatregelen getroffen kunnen worden om Marjon Vinken, 0475-399899, escalatie en separatie te voorkomen. Mocht het toch tot marjon.vinken@achmea-arbo.nl separatie komen, dan kan de besluitvorming tot separatie Klachtencommissie individuele medewerkers 0478-527597, avandenberg@ggznml.nl, beter verantwoord worden. Te lang separeren kan boven- Commissie sociale begeleiding: 0478-527597, dien worden voorkomen. avandenberg@ggznml.nl Arbo-coördinator De eerste stap in dit project is de implementatie van de 0478-7631, jfleurkens@ggznml.nl monitor op de gesloten opnameafdeling voor volwassenen Ondernemingsraad in Venlo. Binnen de gesloten afdeling is er de afgelopen 0478-527245 twee jaar al gewerkt aan separatievermindering door de Ziek- en herstelmelding inzet van het project SMAKK (Separeren Minder Anders 0478-527161 Korter Kundiger). De inzet van de crisismonitor kan wor- den beschouwd als een volgende stap in het separeerarm verplegen. Hierna zal het als pilot (proef) verder ingevoerd gaan COLOFON worden binnen het ambulante FACT (Functional Assertieve Community Treatment) team. Het doel daar is om escala- Redactie mentaal tie en opname, waar mogelijk, te voorkomen. De uitbrei- Eleän Mulder-Verleg, hoofd- en eindredacteur ding van de monitor naar de ambulante sector is geheel Sabine Nicolasen, eindredacteur nieuw. Vanwege de korte projectduur zal ik mij vooral Ans Swillens, Informatiecentrum Geestelijke Gezondheid buigen over de vraag of het werken met de crisismonitor Karin Geerkens, Paschalis Truus Offermans/Hilal Uysal-Cosgun, EAD in een ambulante setting haalbaar is. Ted Smits, stafmedewerker beleid Diana Wong Si Kwie, RCG Venray Training Paul de Bijl, divisie PIA Het multidisciplinaire team is inmiddels getraind in het omgaan met de Crisis Monitor. Het team reageert enthou- Mentaal is het magazine van GGZ Noord- en siast en is gemotiveerd om ermee aan de slag te gaan. In Midden-Limburg voor (oud-)medewerkers, vrijwilligers en de korte tijd dat we ermee bezig zijn, blijkt dat verpleeg- externe relaties en verschijnt zes keer per jaar. kundigen anders en breder gaan observeren. Het invullen zal, zeker in het begin, extra tijd vragen. Uiteindelijk zal Uitgave deze tijd zich terugwinnen door een efficiënte en doelge- bureau communicatie GGZ Noord- en Midden-Limburg. Oplage richte rapportage. 2.450 exemplaren De crisismonitor, zo zagen we tijdens ons werkbezoek in Vormgeving Rotterdam, zal de klinische blik niet vervangen, maar deze Ohho Venray wel verscherpen. Het zal objectievere informatie geven Fotografie over wat je daadwerkelijk ziet. Johan Flapper, GGZ Noord- en Midden-Limburg, Hans van der Beele, Sevenum, bureau communicatie GGZ Noord- en In juni 2009 zal ik dit project gaan afronden. Mijn hoop Midden-Limburg. is dat het goede resultaten gaat opleveren voor zowel de Drukkerij cliënten als het team. Het zou een mooi doel zijn als het ARS Grafisch Roermond enthousiast zal worden voortgezet en op meerdere afde- Redactieadres lingen ingevoerd gaat worden binnen GGZ NML. GGZ Noord- en Midden-Limburg, bureau communicatie, t.a.v. E. Mulder-Verleg, postbus 5, 5800 AA Venray, Suzanne Denen tel. 0478-527186, mentaal@ggznml.nl Deadline volgende nummer 13 mei 2009. Foto’s gescheiden van tekst – dus als apart jpg-bestand – aanleveren. Voor meer informatie zie www.ggznml.nl of het intranet. Indien u besluit uw abonnement te beëindigen, kunt u dit kenbaar maken via mentaal@ggznml.nl of schriftelijk via het redactieadres. 11 MENTA A L
    • ON Ad Burgmans verzorgt deze rubriek in opdracht als jurist van ADJUST juridisch advies. GEGROND KLACHT GGZ Noord- en Midden- Mevrouw N diende eind oktober 2008 een klacht Limburg heeft een in, omdat vanwege het niet vervangen van een Klachtencommissie voor activiteitenbegeleidster tijdens haar zwanger- Cliënten op grond van de schapsverlof haar behandelingsplan niet kon Wet Klachtrecht Cliënten worden uitgevoerd zoals was overeengekomen. Zorgsector (WKCZ) en de Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ). Een cliënt of degenen die Relevante feiten optreedt namens de cliënt Mevrouw N is ten tijde van de klacht in behandeling bij een van de RCG’s kan een klacht indienen bij van GGZ Noord- en Midden-Limburg op een afdeling voor dagbehandeling. Daar neemt zij deel aan een groep angst- en stemmingsstoornissen. Het deze commissie als hij of behandelingsplan bestaat per week uit 2 x 1,5 uur activiteitenbegeleiding, zij bezwaar heeft tegen 2 x1,5 uur creatieve therapie, 3 x 1,5 uur groepsgesprek en 1 x 1,5 uur psychomotorische therapie. Klaagster geeft aan dat er al drie maanden met een gedraging van een een aangepast programma wordt gewerkt wegens vakantie en ziekte van medewerkers. In de vakantieperiode is het voorgekomen dat de helft van de medewerker of een therapieën uitviel. Het uitvallen van de activiteitenbegeleiding omvat een handelwijze van de kwart van de therapieën. instelling jegens de Verweer cliënt of tegen een Het verweer wordt gevoerd door de leidinggevende van de dagbehandeling. In het verweerschrift geeft hij een uitgebreid overzicht van het overleg dat beslissing met betrekking hij en zijn collega hebben gehad binnen de organisatie van GGZ NML en tot de behandeling of van de e-mailcorrespondentie om de vacature wegens zwangerschapsverlof tijdig ingevuld te krijgen. Hij heeft pas vrij laat actie ondernomen, omdat begeleiding die gevolgen hij verwachtte dat vervanging geen probleem zou zijn. In september 2008 is heeft voor de cliënt. binnen het locatieoverleg van leidinggevenden besloten de activiteitenbe- geleidster te vervangen. Er is immers budget voor vervanging wegens zwan- De commissie verklaart gerschapsverlof. De vacature is aangemeld bij de manager van de Divisie de klacht gegrond of Kortdurende Zorg. In het vacatureoverleg op managementniveau is besloten dat de vacature intern ingevuld moest worden. Het is echter niet gelukt om ongegrond en brengt een vervanger te vinden uit het bestaande personeelsbestand. Inschakeling haar oordeel ter kennis van het Intern Activiteitencentrum en van de afdeling P&O hadden geen succes. Als noodoplossing geeft een creatief therapeute gedurende enkele van de Raad van Bestuur weken 1,5 uur activiteitenbegeleiding aan deze groep. De leidinggevende vermeldt dat vanwege een reorganisatie de vakantieplan- die vervolgens maatregelen nen van vaktherapeuten in 2008 niet op elkaar waren afgestemd. Het was kan treffen. niet goed mogelijk om de dienstroosters in vakantietijd rond te krijgen. Ook bezuinigingen op personeel speelden een rol. Er zitten geen reserves in de formatie. Bij ziekte van medewerkers vallen er gaten in de bezetting. 1 2 M E NTA A L
    • Het gaat in een ziekenhuis om het behandelen van ziekten, het genezen van zieke mensen. Tegenverweer daarvoor aansprakelijk stellen. Klaagster heeft tijdens de zitting gezegd, dat cliënten van In de casus worden door de verweerder veel interne argu- de groep angst- en stemmingsstoornissen zelf een andere menten aangevoerd om uit te leggen waarom het niet gelukt activiteitenbegeleidster hebben gevraagd. Zij zou zonder is een oplossing voor het probleem te vinden. Het is duidelijk groep zitten en daarom tijd hebben. Omdat zij door haar dat hij zich erg heeft ingespannen om alsnog vervanging leidinggevende niet gevraagd was, kon zij niets toezeggen. te regelen, maar blijkbaar is een vervanging niet zomaar te De verweerder heeft deze situatie bevestigd. Hij erkent dat regelen. Het gaat over heel veel schijven en niemand kan hierin onvoldoende afstemming is geweest. of wil verantwoordelijkheid nemen. De cliënt heeft geen boodschap aan de interne problemen van de instelling. Een Beoordeling van de Commissie terechte klacht. De Commissie constateert dat de verweerder de feiten die door klaagster zijn gesteld, niet heeft weersproken. Het is Vanuit perspectief behandelaar; door M.Ch Doorakkers, een feit dat vanaf augustus 2008 regelmatig therapieën zijn psychiater/eerste geneeskundige GGZ NML uitgevallen wegens vakantie of ziekte van medewerkers. De Deze casus is illustratief voor de botsende referentiekaders Commissie acht het onjuist aan cliënten een therapiepro- van professionele hulpverleners en juristen. Het behandelplan gramma aan te bieden, waarvan in feite al van tevoren vast- komt voort uit de WGBO. De doelstelling van deze wet was staat dat dit niet geheel geleverd kan worden. Het is de taak om de relatie hulpverlener – patiënt gelijkwaardiger te maken van de instelling ervoor zorg te dragen, dat de cliënt de voor door het begrip informed consent te introduceren/ hem of haar gediagnosticeerde en afgesproken therapie niet formaliseren. Nergens staat in de wet dat de patiënt hiervoor alleen krijgt toegezegd, maar ook geleverd krijgt. een behandelplan moet tekenen. Deze vraag is zelfs verwar- De Commissie heeft er wel begrip voor dat de instelling rend omdat het niet tekenen van een voorgedrukt formulier vanwege beschikbare budgetten keuzes moet maken met suggereert dat de patiënt het niet met een behandelplan eens betrekking tot de inzetbaarheid van medewerkers en dat is. Het te gespecificeerd opschrijven van de toepassing van de deze keuzes hun weerslag hebben op de mogelijkheden van interventie is eveneens geen wettelijke eis. Geen chirurg zal de te leveren zorg en behandeling. Maar dan moet dat met opschrijven hoe lang hij over een operatie zal doen of hoeveel de verantwoordelijken en met de cliënten duidelijk gecom- sneden hij hiervoor zal zetten. Het opschrijven van hoelang de municeerd worden. De Commissie is van mening dat met sessies duren of hoe vaak per week is vergelijkbaar hiermee betrekking tot de vervanging te laat actie is ondernomen. een geprotocolleerde schijnzorgvuldigheid die ons vervolgens wel verplicht om volgens de letter dat wat we opschrijven na Uitspraak te komen. De Klachtencommissie verklaart de klacht van mevrouw N Een vergelijkbaar probleem doet zich voor met protocollen. dat de activiteitenbegeleidster tijdens haar zwangerschaps- Het te gedetailleerd vastleggen van wat er gedaan ‘moet’ verlof niet wordt vervangen, zodat haar behandelingsplan worden is een bron van tuchtrechterlijke jurisprudentie over niet wordt uitgevoerd zoals is overeengekomen, voor vermeende nalatigheid. gegrond. Het gaat in een ziekenhuis om het behandelen van ziekten, het genezen van zieke mensen. De WGBO wil de patiënt Commentaar hier meer zeggenschap in geven en heeft nooit de bedoeling De cliënt heeft een behandelovereenkomst gesloten met gehad om ‘een recht op zorg’ zoals dat is vastgelegd in de de hulpverlener, c.q. de hulpverleningsinstelling. De cliënt grondwet af te dwingen. is de opdrachtgever, de hulpverlener of zijn instelling de opdrachtnemer. Een overeenkomst heeft wederzijdse ver- plichtingen tot gevolg. De opdrachtnemer moet leveren wat is overeengekomen en de opdrachtgever moet hiervoor betalen. Dit laatste gebeurt in de gezondheidszorg meestal door de ziektekostenverzekeraar. Het is vanzelfsprekend dat men niet hoeft te betalen voor iets dat niet geleverd is. De verweerder heeft in zijn verweerschrift terecht opgemerkt dat door het niet vervangen het RCG inkomsten misloopt. Veel belangrijker is echter de vraag in hoeverre door het vervallen van een therapieonderdeel het behandelingsplan substantieel wordt aangetast. Als de cliënt niet de therapie krijgt die zij nodig heeft, kan zij daar nadelige gevolgen van ondervinden. Als dat zo is, kan zij de hulpverleningsinstelling 13 MENTA A L
    • CLIËNTEN EN HUN VERHAAL JEANNE TAKKEN DANKBAAR VOOR DE STEUN VAN FAMILIE Jeanne Takken is een vrouw van 56 jaar die worstelt met beperkingen. Als voormalig raadslid van een kleine gemeente heeft ze veel meegemaakt; moeilijke maar ook mooie momenten. Ze is getrouwd en heeft drie kinderen en twee kleinkinderen. 1 4 M E NTA A L
    • “Het is fijn om te merken dat je met behulp van klei dicht bij je gevoel kunt komen.” De ziekte Overwinningen en hoogtepunten Zij vertelt: “In het verleden was ik gemeenteraadslid van Deze zijn er natuurlijk ook. Ik ben blij met de zorg die een kleine gemeente en in mijn vrije tijd was ik actief in ik nu krijg. Ik heb tijdens de opname ontdekt dat ik bij- het verenigingsleven. Ik was voorzitter van verschillende zonder goed uit de voeten kan met boetseerklei. Je kunt verenigingen. Alles ging goed totdat ik op een gegeven daarmee heerlijk je gevoel uitbeelden. Je moet je voor- moment een belangrijke vergadering had. Ik kon mij niet stellen dat wanneer ik mij verdrietig voel, ik een beeldje meer goed concentreren en ik voelde mij ook niet goed. maak dat een gesloten houding heeft. Voel ik mij goed, Na deze situatie raakte ik overspannen. Ik nam contact op dan zijn het vooral rechtopstaande beeldjes. De beeldjes met mijn huisarts. Snel werd duidelijk dat de problemen stellen dan vrouwen voor. Het is fijn om te merken dat je vrij ernstig waren. Ik kreeg te horen dat het borderline met behulp van klei dicht bij je gevoel kunt komen. Dit is was in combinatie met een angst- en paniekstoornis.” mij bij de creatieve therapie geleerd.” Zij vervolgt: “Als ik naar deze ziekte kijk, dan moet ik zeg- “Waar ik ook dankbaar voor ben, is de steun die ik krijg gen dat het veel van mij vraagt. Het kost veel energie en van mijn familie. Het is echt fantastisch hoe ze mij het is moeilijk om het in bedwang te houden. Reacties ondersteunen. Mijn kinderen bezoeken mij hier geregeld. zijn dan op zo’ n momenten behoorlijk heftig. De controle Daarnaast mag ik natuurlijk mijn kleinkinderen niet ver- is dan weg. Nu ik 56 jaar oud ben, heb ik veel gezien geten. Ik geniet van de wijze hoe ze met mij omgaan. en geleerd. Ik ben bijvoorbeeld bij de Mutsaersstichting Ik vind het fijn om mensen te helpen. Je kunt mij als geweest voor mijn beperkingen. Ik heb bij GGZ NML op ‘zorgzaam type’ bestempelen. Het doet mij echt iets als ik diverse gesloten en open afdelingen verbleven. Anno nu zie hoe ik de liefde van mijn familie terugkrijg. Ik heb 2009 verblijf ik binnen de afdeling Begeleid Wonen van respect voor mijn kinderen hoe ze e.e.a. hebben opgevan- GGZ NML. gen tijdens mijn opname. Mijn kinderen hebben bijvoor- Met het geleerde doel ik voornamelijk op het meer han- beeld naast de studie de taken binnen het huishouden teerbaar maken van mijn beperkingen. Gedragstherapie is overgenomen. Ze vertelden mij dat dit vanzelfsprekend is. bijvoorbeeld voor mij nu een zeer belangrijk hulpmiddel. Ja, dit doet mij echt iets!” Mijn casemanager ondersteunt mij hierbij.” Wonen op het terrein van GGZ Noord- en Midden- Overwinningen en dieptepunten Limburg “Zoals ik reeds vertelde, zijn vooral de emoties heftig. Binnenkort krijg ik binnen GGZ NML een eigen apparte- Het is moeilijk om dat in bedwang te houden. Je bent ment. Ik kan hier, net als thuis, bezoek ontvangen. Voor dan intensief met jezelf bezig. Gelukkig helpt mijn case- mij is dat vrijheid. Er moet bij mij sprake zijn van een manager mij hierbij. Zij is precies op de hoogte van mijn goed evenwicht. Ik heb een thuis, maar gelet op mijn achtergrond. Ik heb met haar een vertrouwensband opge- beperking, is een plek hier wel nodig. Het is goed te bouwd. weten dat ik nu deze twee plekken heb. Ik zal ook nooit Het komt geregeld voor dat we gaan reflecteren. Je kijkt verzwijgen dat ik in de psychiatrie zit. Je moet daar open terug op hoe je in bepaalde situaties gereageerd hebt. over kunnen praten." Er zijn momtenten dat je dan ook een spiegel wordt voorgehouden. Dit werkt confronterend, maar ik leer er Paul de Bijl wel van.” 15 MENTA A L
    • ‘PROFESSIONEEL STATUUT GEEFT DUIDELIJKHEID EN RUST’ GGZ NML heeft op 11 november verleden jaar het professioneel statuut voor de organisatie vastgesteld. Het proces er naar toe en het eindresultaat was soms ontnuchterend, maar gaf wel duidelijkheid aan alle professionals. Het statuut geeft de kaders aan waarbinnen de zorg binnen de geestelijke gezondheidszorg wordt verleend en beschrijft de te onderscheiden verantwoordelijk- heden met de daarbij behorende rechten en plichten van de professional en GGZ NML. Geert Derks, lid van de Raad van Bestuur van GGZ NML, is tevreden met het statuut en de wijze waarop het tot stand is gekomen. “Het geeft duidelijkheid en rust.” Er zijn zorgaanbieders die ruim honderd pagina’s nodig zich binnen deze kaders zouden kunnen voordoen.” hebben om hun professioneel statuut te beschrijven. Het statuut van GGZ NML telt zegge en schrijve acht vellen Gevoelige kwestie A4. Een handzaam document, dat volgens Geert Derks Geert Derks is tevreden met het statuut en vooral met de ‘volledig’ is. “Veel van de juridische kaders zijn immers al wijze waarop het tot stand is gekomen. “Wij werken in vastgelegd in onder meer de wetgeving. Daar wordt naar de organisatie met multidisciplinaire en interdisciplinaire verwezen, dat hoeft niet opnieuw uitgebreid te worden teams. Bevoegdheden, taken en verhoudingen tussen pro- beschreven. Bovendien hebben we ervoor gekozen om de fessionals in die teams vastleggen, is een gevoelige kwes- kaders te benoemen, en niet alle mogelijke situaties die tie. Dat heeft te maken met allerlei zaken: verworven- 1 6 M E NTA A L
    • heden, status, interpretatie, hiërarchische verhoudingen, Het Centrum heeft ons verzocht om die werkwijze te grijze gebieden, vooringenomenheid. Sommige professio- handhaven en daarin dus af te wijken van het professio- nals denken dat ze voor het hele proces verantwoordelijk neel statuut. Dat verzoek hebben we in beraad en zullen zijn en positioneren zich zo ook. Soms gebeurt dat op we met de eerste geneeskundige bespreken.” basis van verworvenheden, soms op basis van persoonlijke inzichten. Waar wij behoefte aan hadden, was om duide- Opleiding lijk inzichtelijk te maken én vast te leggen hoe de verhou- De Raad van Bestuur heeft, zo staat in het statuut, ook dingen en samenhang tussen professionals dienen te zijn de opdracht om professionals in de gelegenheid te stellen en wat de wet daarover zegt. Daar hebben we een heel hun deskundigheid en bekwaamheid op peil te houden zuivere en zorgvuldige discussie over gevoerd. Dankzij dan wel uit te breiden. Geert Derks hecht aan deze pas- de inzet en betrokkenheid van iedereen hebben we het sage. “Voor mij is een medewerker pas een professional statuut kunnen realiseren en is het geaccepteerd door de als hij of zij zich voortdurend vakinhoudelijk ontwikkelt. professionals. Daar ben ik de medewerkers dankbaar voor. Kennis en kunde op peil houden is een vereiste. Daar bie- Ik vind ook dat een vorm van professionaliteit.” den wij alle medewerkers een pallet aan mogelijkheden voor. Een deel van onze begroting is geoormerkt voor Ontnuchterend opleiding. Ik overweeg om onderzoek te laten doen naar Het proces werd inhoudelijk begeleid door prof. mr. dr. J. hoe de opleidingsgelden de afgelopen jaren binnen onze Hubben, gezondheidsjurist. “Hij heeft onze medewerkers organisatie zijn ingezet. Welke professionals, teams of eerst laten vertellen hoe zij het nu hebben geregeld, hoe afdelingen hebben welke opleidingen gevolgd? Ik wil daar zij hun bevoegdheden en verantwoordelijkheden zien. graag meer inzicht in hebben.” Vervolgens heeft hij aan de hand van de regelgeving aangegeven hoe verhoudingen bij wet zijn geregeld. Ja, Geheimhoudingsplicht dat was voor sommigen ontnuchterend. Professionals die Onderdeel van het professioneel statuut is de geheim- dachten dat ze verantwoordelijk waren voor een volledig houdingsplicht van professionals. In het verlengde proces of delen ervan, kwamen tot de ontdekking dat hun daarvan ligt de discussie welke medewerkers geauto- bevoegdheid toch beperkter is. En ook andersom: profes- riseerd zijn om het EPD van een patiënt te raadplegen. sionals die een grotere verantwoordelijkheid hebben dan De Cliëntenraad is fel in die discussie, heeft Geert Derks ze dachten. Professor Hubben maakte ook duidelijk waar- ervaren. “Die felheid verbaasde mij in eerste instantie. om het in bepaalde situaties juist goed is om niet voor Ik vroeg de Cliëntenraad waarom men zo reageerde. een heel proces verantwoordelijk te zijn, maar grenzen te Toen hoorde ik het verhaal van één van de leden van de stellen. Dat onderbouwde hij onder meer door te wijzen Cliëntenraad hoe zij had gehoord hoe medewerkers van naar de juridische kaders en de aansprakelijkheden. Dat onze instelling in een openbare gelegenheid in Venray was verhelderend. Medewerkers kunnen wel een eigen hadden gepraat over een cliënt. Zij had het beschamend mening hebben over hun bevoegdheden, maar als de wet gevonden dat medewerkers zo met privacygevoelige iets anders zegt, moeten we ons daar aan houden.” informatie omgingen. Ik kon haar daarin alleen maar gelijk geven. Dat voedde vervolgens de discussie wie in Uitzonderingen welk deel van een EPD mag kijken. Krijgt iedereen vol- Ook de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de ledige inzage, of deels inzage, en hoe bepaal je dat? Een Raad van Bestuur zijn door professor Hubben onder de cliënt mag zelf bepalen wie in zijn dossier mag kijken. loep gelegd en verankerd in het professioneel statuut. Tegelijkertijd moéten sommige professionals een EPD “Het was een bevestiging van onze werkwijze. De Raad kunnen raadplegen, omdat een cliënt natuurlijk wel van Bestuur is belast met de algehele leiding en is eind- behandeld moet kunnen worden. Ik vind dit een essenti- verantwoordelijk. Bovendien zijn we gemachtigd om op ele, boeiende discussie die ook weer appelleert aan onze essentiële onderdelen uitzonderingen te maken.” professionaliteit.” Geert Derks noemt in dat kader het verzoek dat het Centrum voor Angst en Dwangstoornissen bij de Raad van Het professioneel statuut is toegankelijk voor alle mede- Bestuur heeft neergelegd. “In het statuut is vastgelegd werkers en staat op intranet. Route op intranet: ga naar dat de psychiater in principe de hoofdbehandelaar is en handboek kwaliteit, vervolgens naar Raad van Bestuur en verantwoordelijk is voor de zorgtoewijzing. Binnen het staf, klik op Raad van Bestuur en dan zie je het PDF pro- Centrum voor Angst en Dwangstoornissen is de werkwijze fessioneel statuut staan. echter al jaren zo, dat de psycholoog de hoofdbehande- laar is en dat de psychiater een consulerende rol vervult. Maurice Ambaum 17 MENTA A L
    • DE ONTMOETING RECHT In deze rubriek staat het contact centraal tussen een behandelaar en een cliënt. Henk van Vorselen is woonbegeleider binnen de VAN SPREKEN divisie Verslavingszorg. Wiet Juridische kwesties die in de hulp- In ieder geval deed hij zijn naam eer aan. Een kleine vetklep waar ik mee naartoe genomen werd door mensen van de bouwvereniging. verleningspraktijk kunnen spelen, stellen we in deze rubriek aan de orde. Voor Wat vooraf ging. Twietie sjacherde zijn leven lang al in oud ijzer, voor zover je hier van leven kunt spreken. Hij nam terloops alles mee wat anderen niet vragen en/of opmerkingen kunt u terecht meer konden gebruiken. Hij was de vijftig ruim gepasseerd en ging ieder jaar bij Renée Talma, staflid juridische zaken in bad. Hij trok dan gelijk ‘schone’ kleren aan. Dat kon je zien en ruiken. Zijn huis was van hetzelfde laken een pak, aangevuld met een vleugje kattenpis. van GGZ Noord- en Midden-Limburg. Als deo gebruikte hij volgens mij afgelopen motorolie en badderen betekende voor hem olie verversen. Beëindiging behandelings- De reden voor het bezoek was een wietplantage, die de politie op zijn zolder ontmanteld had. Dit terwijl ik toch meer ingezet had op een champignonkwe- overeenkomst bij niet kerij in zijn slaapkamer. Gelukkig had men bijtijds ingezien dat hij niet het brein achter deze snelgeld-business was. Twietie kon niet lezen en schrijven verschijnen op afspraak en drukte zich hoofdzakelijk uit in verbouwde statements. Enkele onfrisse bewoners van een kampement uit de regio hadden hem een “mes op de strot gezet” om deze franchising op te zetten. Als het gelukt zou zijn, had hij hier Een cliënt komt twee keer niet opdagen op een een deel van gekregen. Waarschijnlijk een tientje of vijf. Het mislukte en ons afspraak. Kan de instelling ervan uitgaan dat de wonderkind bleef achter met een giga schuld bij de energieleverancier wegens behandelingsovereenkomst eenzijdig is opgezegd illegaal aftappen van stroom, en de dreiging om op de straat te belanden. door de cliënt? Tijdens het huisbezoek leunde ik met mijn blote arm op zijn plastic ’tafel- laken’. Bij het opstaan trok ik dat ding zowat van de tafel, het bleef gewoon Dit is niet per definitie het geval. Belangrijk is te plakken. Een van de eerste dingen die hij mij vroeg was of ik wist waar de achterhalen wat de reden is van het niet verschij- Saharaweg lag. Nou, die wist ik niet. “Dan vraag ik het wel aan een andere nen. Als er sprake is van weigerachtig gedrag zonder kameel”. Deze grap haalde hij standaard uit met iedereen waar hij mee van goede grond, zou men kunnen concluderen dat de doen kreeg. Of het nu de politie was of een arts. Het maakte hem niet uit. cliënt onvoldoende meewerkt aan zijn behandeling. Het was de enige grap die hij kende. De instelling kan dan de cliënt waarschuwen dat zij bij een volgende keer overweegt de overeenkomst op Om voor de buurt een signaal af te geven, werd besloten hem uit de woning te zeggen. Eventueel moet bekeken worden of andere te zetten. Tegelijkertijd werd hem ergens anders door ons een huis aange- hulp meer geschikt is voor de cliënt. boden. Aan ons de taak deze actie te begeleiden. Fluitje van een cent zul Wat betreft de financiële kant van het niet verschij- je zeggen, maar dit had toch wat meer voeten in aarde. In de buurt waar hij woonde was men aan hem gewend. In de nieuwe buurt nog niet. Verder nen op afspraken kan worden gezegd dat in de tarie- diende het huis in bewoonbare toestand achtergelaten te worden, iets dat al ven die instellingen hanteren een percentage wordt gauw een kapitaal zou gaan kosten. opgenomen voor niet verschenen cliënten. Zelfwerkzaamheid was een optie en met het inhuren van een grote vuilcon- tainer werden heel wat kosten bespaard. Nu was het zaak hem te verplaatsen en hem enige beperkingen op te leggen. Zoals geen katten meer in de woning, Bron: geen sloperij meer in de tuin, zijn uiterlijk verzorgen, d.w.z. douchen en ver- Vraagbaak Psychiatrie en recht, GGZ-Nederland, 2007 schonen, maar niet te veel, anders gaat de beschermlaag er af, en zijn huis bijhouden (want dat was in zijn oude huis rond 1975 voor het laatst gebeurd). Renée Talma Uiteindelijk is alles goed gekomen en houdt hij zich perfect aan de afspraken. Behalve toen wij hem aanspraken op het onderhoud van de tuin, waar het onkruid richting een meter ging. Hij kwam met het plan om een geit aan te schaffen. Verder valt hij in de buurt waar hij nu woont nog steeds niet op. Henk van Vorselen 1 8 M E NTA A L
    • SLAAPONDERZOEK IN VERSLAVINGSZORG “En, hoe hebt u vannacht geslapen? Oh, u hebt lang wakker gelegen, vervelend…en u was ook vroeg wakker en kon toen niet meer inslapen? Misschien moet u vanavond maar een kop warme melk drinken voor het slapen gaan”. Bovenstaande zou zomaar een conversatie kunnen zijn die gewoonten worden aangeleerd. dagelijks gevoerd wordt tussen een aan alcohol verslaafde • Cognitieve gedragstherapie. De cognitieve gedrags- patiënt en zijn behandelaar in de klinische verslavingszorg. therapie bestaat uit componenten die ingaan op de Het is namelijk bekend dat het afkicken van een alcoholver- fysiologische hyper-arousal, piekeren en conditionering. slaving onder andere gepaard gaat met in- en doorslaap- • Ontspannings- en ademhalingsoefeningen. stoornissen. Niet alleen in het begin van het detoxproces, maar zelfs tot een jaar na de laatste druppel alcohol kan Het doel van de interventiestudie is de effectiviteit van de een patiënt last houden van slaapklachten. Daarnaast is interventie op subjectieve slaapklachten bij patiënten in de uit wetenschappelijk onderzoek bekend dat slecht slapen klinische verslavingszorg te achterhalen. Overigens is van invloed heeft op het functioneren overdag: het concen- middelen zoals heroïne, cannabis en cocaïne nauwelijks tot tratievermogen is verminderd, het geheugen functioneert niet bekend hoe het met de slaap gaat tijdens en na het minder goed en men is prikkelbaarder. Allemaal factoren detoxificatieproces. die een goede behandeling in de klinische verslavingszorg Daarom wordt er binnen Paschalis ook onderzoek gedaan in de weg staan, want de patiënt moet goed kunnen func- naar de prevalentie van slaapstoornissen bij opgenomen tioneren in een groep en moet in staat zijn informatie op patiënten. Het doel van het prevalentie-onderzoek is meer te nemen, te onthouden en verwerken. Bovendien is bekend zicht te krijgen op de koppeling tussen middelengebruik dat slecht slapen een betrouwbare voorspeller is van de en slaapstoornissen na detoxificatie, zodat al vroeg een kans op een terugval in het gebruik van alcohol (met name geschikte interventie ter voorkoming van klachten kan wor- ‘het slaapmutsje’ om in te kunnen slapen is gevaarlijk). den ingezet. Om deze patiënten te helpen met hun slaapproblemen kun- Ellis Magnée zal in de loop van 2012 promoveren op dit nen er medicijnen worden voorgeschreven om het in- en/ onderzoek aan de Radboud Universiteit Nijmegen bij prof. of doorslapen te bevorderen. Probleem van deze medica- dr. C.A.J. De Jong (NISPA) en prof. dr. A.M.L. Coenen (NICI). menteuze interventies is echter dat de slaapmedicatie zelf verslavend is. Het resultaat zou dan zijn dat een patiënt Ellis Magnée een verslavingsbehandeling ondergaat voor een alcohol- verslaving en ondertussen een benzodiazepineverslaving opbouwt. Om dat te voorkomen (ook buiten de verslavings- zorg) is Ellis Magnée aan de slag gegaan met het aanpas- sen van een niet-medicamenteuze behandeling voor in- en doorslaapklachten (ontworpen door dr. I. Verbeek van het centrum voor Slaap- en Waakstoornissen Kempenhaeghe) op de doelgroep van de verslavingszorg. De interventie kent zes bijeenkomsten van twee uur, waarin de volgende ele- menten aan bod komen: • Psycho-educatie. De psycho-educatie bestaat uit het overdragen van kennis over de slaap, met als doel dis functionele cognities (‘Ik moet acht uur per nacht slapen, want dat is normaal’) te vervangen door functi- onele cognities over de slaap (‘gemiddeld duurt de slaap 8 uur, maar de slaapbehoefte verschilt per individu’). • Slaaphygiëne. Dit behelst het doorlopen van de slaap gewoonten van de cliënten, waarbij de aandacht gevestigd wordt op verkeerde gewoonten. De goede 19 MENTA A L
    • MART VAN DER STELT VERMARKT ZORGPRODUCTEN EN OPTIMALISEERT BEDRIJFSPROCESSEN GGZ NML ‘WE LATEN GELD IN DE MARKT LIGGEN’ Er valt een lange stilte als bij de receptie naar de naam van Mart van der Stelt wordt gevraagd. Zijn naam staat in het systeem, dat klopt. Zijn telefoonnummer ook. Maar wie hij is? En waar hij kantoor houdt? De vriendelijke receptioniste moet het antwoord schuldig blijven. De onbekend- heid van Mart van der Stelt staat symbool voor de onbekendheid van de aard van zijn werk, voor de gezondheidszorg in het algemeen en voor GGZ NML in het bijzonder. Op zijn visitekaartje staat: adviseur bedrijfsvoering. In de praktijk betekent dat: zorgproducten vermarkten en bedrijfsproces- sen optimaliseren. “Daarin is nog een wereld te winnen voor GGZ NML.” Mart van der Stelt (43) uit het Midden-Limburgse Melick NML in de externe beeldvorming veel te weinig onder- is sinds juni verleden jaar werkzaam bij GGZ NML. Hij scheidend vermogen heeft.” is onder meer verantwoordelijk voor het financieel en contractueel beheer van de WMO-gelden. Zijn werk richt Schroom zich enerzijds op acquisitie- en aanbestedingstrajecten, Hij heeft ook ervaren dat het de zorgsector niet eigen is en anderzijds op het optimaliseren van de huidige werk- om successen te delen met de buitenwereld. “Dat zit ook processen en communicatielijnen. “Ik wil een bijdrage niet in GGZ NML. We moeten onze producten beter ver- leveren aan een efficiënt en flexibel productenaanbod op markten en ook bewust de publiciteit opzoeken. Eén van de prestatievelden van de WMO.” mijn taken is de acquisitie voor zorginkoop bij gemeen- Daarnaast houdt hij zich bezig met het opzetten van de ten. Eenvoudig gesteld: ik probeer gemeenten te overtui- samenwerking met Mondriaan Zorggroep op het gebied gen dat ze met ons in zee moeten gaan. Daar hebben we van arbeid, en met het inkleuren van een productenma- inmiddels een aantal successen in behaald: gemeenten trix activering en arbeidsgerelateerde activiteiten binnen hebben voor ons gekozen. Waarom zouden we dat niet GGZ NML. melden met bijvoorbeeld een persbericht? Dat voedt onze Mart van der Stelt heeft zelf geen zorgachtergrond. “Ik profilering als grote, sterke zorgaanbieder. Cliënten, ande- kom uit de zakelijke dienstverlening. Juist daarom ben ik re gemeenten, ketenpartners en zorgverzekeraars lezen aangenomen: om door een zakelijke en commerciële bril dat ook. Maar dat doen we niet, dat zit niet in de cultuur naar de zorg en naar GGZ NML te kijken.” van de organisatie. Mijn advies: verkoop jezelf, deel je successen en werp die schroom van je af. De concurrentie Onderscheidend vermogen doet dat immers ook. Een afdeling marketing & sales zou Marktwerking in de zorg biedt kansen. Volgens Mart welkom zijn voor onze organisatie. Op dat gebied is er van der Stelt heeft GGZ NML daar nog onvoldoende van nog een wereld te winnen.” geprofiteerd. “Het is al lang niet meer vanzelfsprekend dat mensen uit Noord- en Midden-Limburg die psychi- Geldpotjes en geldstromen sche hulp nodig hebben, die zorg inkopen bij GGZ NML. De niet altijd even zakelijke benadering door de organisa- Er zijn meerdere aanbieders, die elkaar beconcurreren en tie komt ook tot uitdrukking in dienstverlening waar geen dingen naar de gunst van de zorgvragers. Het is voor GGZ financiële dekking tegenover staat. “Het optimaliseren NML daarom zaak om zich duidelijker te positioneren en van bedrijfsprocessen heeft meer inzicht gegeven in de profileren. Waar zijn we goed in, wat kunnen we als beste financiële afdekking van projecten en dienstverlening. en hoe maken we dat de wereld duidelijk? Dat doen we Ik heb geconstateerd dat GGZ NML al jaren bepaalde nog veel te weinig. Ik merk in mijn contacten dat GGZ dienstverlening aanbiedt, zonder dat daar voldoende 2 0 M E NTA A L
    • inkomsten tegenover staan. Dat kan niet. Als een regulier Management Team, om vervolgens te worden aangebo- bedrijf dat zou doen, gaat ze binnen de kortste keren fail- den aan de Raad van Bestuur. “Zorg voor arbeid is de rode liet. We moeten met andere ogen gaan kijken naar onze draad. In dat proces kan GGZ NML verschillende, belang- producten en diensten. We moeten pas producten gaan rijke rollen spelen. Zieke arbeidskrachten zijn duur voor ontwikkelen, als daar vraag naar én financiële onderbou- een bedrijf, dus is het zaak om uitval tijdig te voorkomen. wing voor is. Tegelijkertijd bieden we ook producten aan, Dat kunnen wij voor onze rekening nemen. Bovendien zonder dat we gebruik maken van mogelijke financiering. kunnen wij bedrijven helpen om invulling te geven aan Met andere woorden: we benutten niet alle externe geld- maatschappelijk verantwoord ondernemen, door mensen potjes en geldstromen. We laten geld in de markt liggen.” die door klachten uit het arbeidsproces zijn gevallen weer perspectief op werk te geven.” Betaald werk heeft voor Jobcoach cliënten ook belangrijke voordelen: het biedt structuur, Waar volgens Mart van der Stelt voor GGZ NML grote sociale contacten, het levert geld op en het hebben van kansen liggen, is het domein van activering en arbeidsge- werk is nog steeds verbonden met maatschappelijk aan- relateerde activiteiten. “Wij zijn sinds kort door het UWV zien. Anders gezegd, participatie en/of werk dragen bij officieel erkend als jobcoachorganisatie. Dat betekent aan het welbevinden van cliënten." dat wij werknemers die door psychische klachten uit het arbeidsproces dreigen te vallen, kunnen coachen en Deze rollen en werkzaamheden zijn GGZ NML niet begeleiden. Tegelijkertijd kunnen wij ook mensen die op vreemd, erkent Mart van der Stelt. “Maar het gebeurt nu dit moment door psychische klachten niet (meer) aan het gefragmenteerd en versnipperd door de hele organisatie. arbeidsproces deelnemen, toeleiden tot de arbeidsmarkt, Ik pleit daarom voor het inrichten van een regiegroep, die bijvoorbeeld sociale werkvoorziening of reguliere arbeid. de centrale aansturing van dit proces voor haar rekening Dat kan in de vorm van dagbesteding en reïntegratie. neemt. Willen we de kansen in de markt écht kunnen Wij kunnen mensen uit de zorgcirkel halen en ze weer benutten, dan moet de regie in centrale handen komen. arbeidsproductief inzetten. Daar heeft iedereen baat Er zit veel kennis, ervaring, enthousiasme en ideeën in bij: onze cliënten, werknemers, werkgevers, de overheid, onze organisatie. Als we de krachten bundelen, is veel zorgverzekeraars.” meer uit de markt te halen.” Regiegroep Om die kansen nadrukkelijk te benoemen, heeft Mart van der Stelt een bijdrage geleverd aan de notitie ‘par- ticipatie naar arbeid’. Deze notitie ligt nu op tafel bij het 21 MENTA A L
    • INZET ERVARINGSDESKUNDIGHEID LEVERT WEZENLIJKE BIJDRAGE AAN KWALITEIT HULPVERLENING ERVARINGSDESKUNDIGE IS GOUD WAARD Respect voor elkaars beleving begint bij het je verdiepen in elkaars wereld. Hoe komt het dat de klik van mens tot mens vaak gemakkelijker tot stand komt als cliënten en ex-cliënten met elkaar in contact komen? Zorgt de inbreng van ervarings- deskundigen voor een beter behandelaanbod? De laatste jaren is binnen de psychiatrie een beweging Ik heb gemerkt dat vanuit het werkveld voorzichtig in gang gezet om ervaringsdeskundigen te betrekken gemanoeuvreerd wordt terwijl ik de afgelopen jaren bij velerlei aspecten van de psychiatrische behande- met grote bewondering heb gezien hoe ex-cliënten ling. Ervaringsdeskundigen geven voorlichting en zich moedig profileerden als inhoudsdeskundigen. trainingen aan cliënten, hulpverleners, beleidsmakers Anderhalf jaar geleden begon de eerste opleiding voor en het publiek, zijn betrokken bij wetenschappelijk ervaringsdeskundigen. Inmiddels (maart 2009) lie- onderzoek, bieden cliëntondersteuning en zijn in ten meer dan honderd ex-patiënten zich scholen tot toenemende mate werkzaam als lid van hulpverle- medewerker in de geestelijke gezondheidszorg. ningsteams. Ze ontwikkelen zich in een snel tempo De ervaring leert dat door de inzet van ervaringsdes- en zetten zichzelf op de hulpverleners kaart. Het is kundigheid een wezenlijke bijdrage wordt geleverd opvallend dat ervaringsdeskundigen steeds meer bij aan de kwaliteit van de hulpverlening. Professionals de uitvoering van de hulpverlening betrokken zijn. worden op ‘scherp’ gezet door de aanwezigheid en vol- Gelijkwaardigheid staat daarbij voorop. Op basis van waardige deelname van een ervaringsdeskundige. onderzoek door Kenniscentrum Sociale Innovatie – Een ervaringsdeskundige is insider, waardoor hij hulp- Hogeschool Utrecht, kan de betekenis van het inzet- verlener en gids kan zijn. Ervaringsdeskundigheid ten van ervaringsdeskundigheid samengevat worden draagt bij aan de ontwikkeling van meer (evidence in: 'Contact aangaan op basis van gedeelde ervaring'. based) vraaggerichte en cliëntgerichte zorg. Ondanks Men werkt vanuit een herstelperspectief en er dient dat er nog te weinig onderzoek naar is gedaan hebben een bewustwordingsproces binnen de hulpverlening GGZ instellingen in toenemende mate behoefte aan tot stand te komen. Een dergelijke houding vormt het begeleiders met ervaringsdeskundigheid. Het ontwik- klimaat waarin aangereikte inzichten en instrumenten kelen van een zorgprogramma met inzet van ervarings- optimaal toegepast kunnen worden. deskundigen is een prachtige uitdaging. Durven we de Cliënten voelen zich beter begrepen door ervarings- uitdaging aan? deskundigen. Zowel opleidingen voor ervaringsdes- kundigen als ggz-instellingen moeten zorgen voor een Op 23 april 2009 organiseert 'Interactie', een werk- betere afstemming tussen opleiding en werkveld, zo groep van (ex-) ggz-cliënten, een symposium over de luidt een van de aanbevelingen uit een onderzoeks- inzet van ervaringsdeskundigen voor (ex-)cliënten en rapport van het Trimbos-instituut. medewerkers van GGZ Noord- en Midden-Limburg. Het is de bedoeling dat dit symposium bijdraagt aan Stigmatisering is een van de grootste struikelblokken ontwikkelingen binnen onze organisatie. bij de terugkeer in de samenleving na een psychiatri- sche opname en belemmert mensen met psychische Marc Litjens problemen bij het vinden van werk en sociale contac- Sociaal psychiatrisch verpleegkundige i.o. ten. Zo ook, valt het voor voormalig patiënten niet mee Paul Hortulanus een baan te vinden als ervaringsdeskundige. Een meer- Voorlichter Informatiecentrum derheid heeft een baan gekregen via een reguliere sol- licitatieprocedure. Daarnaast is opvallend dat cliënten op basis van hun eigen cliëntenrol benaderd worden met de vraag of zij zich willen inzetten als ervarings- deskundige. 2 2 M E NTA A L
    • SERVAASHOF NIEUWE RUIMTE VOOR KORSAKOV/NAH D’n Herk 90 (Korsakov – NAH, gebouw 4) St. Servatiusweg 31 t/m 177 oneven Op 3 maart 2009 is de afdeling KOR/NAH verhuisd van (73 zorgappartementen) St. Anna naar de nieuwbouw in Servaashof. Het was Ter voorbereiding op de verhuizing zijn de besprekingen een drukke dag, maar de verhuizing is goed verlopen. met de toekomstige bewoners gestart. De aannemer is Wij wensen de cliënten en medewerkers toe dat ze zich bezig met het plaatsen van de binnenmuren en de aan- snel “thuis” voelen in het nieuwe gebouw. Met deze leg van alle leidingen. In de loop van mei wordt waar- verhuizing zijn alle nieuwe gebouwen voor de cliënten schijnlijk gestart met het aanbrengen van de houten in de binnenhof in gebruik. Door de weersomstandighe- geveldelen aan de buitenzijde. Dan is goed te zien hoe den waren bij de inhuizing nog niet alle tuinen van het het gebouw er aan de buitenkant uit komt te zien. De gebouw gereed. De werkzaamheden zijn nu nagenoeg bouwkundige oplevering is voorzien op 1 juli 2009. afgerond. Ook de wegen rond het gebouw waren niet helemaal klaar. Inmiddels zijn alle wegen en paden Renovatieprojecten Servaashof voorzien van een eerste asfaltlaag. De toplaag van het De monumentale en karakteristieke gebouwen in asfalt wordt in mei of juni aangebracht. Servaashof gaan onderdak bieden aan ondersteunende functies. Het Facilitair Bedrijf heeft de eerste bereke- Aanleg wegen en paden ningen van de aanpassingen gereed. Deze berekeningen Alle bouwwegen zijn opgeruimd. De aannemer heeft worden met het Managementteam besproken en daarna van alle wegen en paden in de binnenhof de eerste ter besluitvorming voorgelegd aan de Raad van Bestuur. lagen asfalt aangebracht. De toplaag komt in mei of juni 2009. De stroken langs de wegen worden geëga- P. Platzbeecker liseerd en het gras wordt ingezaaid. We kunnen weer Bouwcoördinator zonder modder aan de schoenen in de binnenhof wandelen. De verplaatsing van de hoofdentree aan de Stationsweg naar het kruispunt Kruidenlaan is in voor- bereiding. Na afstemming met de gemeente wordt met de uitvoering begonnen. Voorlopig is dit een tijdelijke aansluiting op de Stationsweg. Bij de door de gemeente voorgenomen renovatie van de Stationsweg zal van het kruispunt van De Kruidenlaan met de Stationsweg en entree Servaashof een zogenoemde ongelijkvloerse kruising gemaakt worden. 23 MENTA A L
    • TIEN JAAR DIALECTISCHE GEDRAGSTHERAPIE: EEN VOLLEDIG PROGRAMMA! De klinische Dialectische Gedrags Therapie (DGT) bestaat in maart 10 jaar. Tien jaar geleden is onder leiding van psychiater Christien Boumans het initiatief genomen om de DGT toe te gaan passen binnen de langdurige structurele zorg. Dit omdat er het gevoel heerste dat we ten aanzien van een groep cliënten met een borderline persoonlijkheidsstoornis steeds weer achter de feiten aanliepen. We hadden hen in therapeutische zin niet of nauwelijks iets concreets te bieden. In dit artikel een schets van 10 jaar DGT. De DGT is er op gericht om bij deze groep cliënten het zelfbeschadigende gedrag terug te dringen en hen te hel- pen bij het opbouwen van een levenswaardiger leven. Tien jaar geleden bestond de DGT alleen uit een vaardig- heidstraining en een wekelijks gesprek met de individueel therapeut. De individueel therapeut was tevens vaardig- heidstrainer en kreeg hulp van de aandachtsverpleeg- kundigen vanuit afdeling de Klocht. Door er destijds als verpleging op de Klocht veel over te praten en ervaringen uit te wisselen werd de methodiek meer eigen gemaakt. Er ontstond een algemene manier van omgaan met en reageren op de groep cliënten met borderline problema- tiek. Concreet betekende dit een wat meer open, onder- steunende, oordeelvrije en accepterende houding. Huiswerk Momenteel bestaat de klinische DGT uit een viertal onderdelen, te weten vaardigheidstraining, individuele therapie, psychomotorische therapie en beeldende the- rapie. Bij alle onderdelen spelen gedragstherapeutische technieken en mindfullnes-oefeningen een belangrijke rol. In de vaardigheidstraining wordt er aan gewerkt om cliënten meer grip te laten krijgen op hun emoties en ze effectiever te leren om gaan met hun problemen. Gezien de doelgroep in onze divisie (een groep met vaak cogni- tieve beperkingen) is het originele programma enigszins aangepast qua inhoud en is ook de naamgeving van de modules veranderd. Vanuit de vaardigheidstraining wordt huiswerk meegegeven waarin gevraagd wordt, het geleer- de in de praktijk toe te passen aan de hand van gerichte vragen. 2 4 M E NTA A L
    • Gevoelens, probleemgedrag en paradoxen worden zichtbaar in het proces en in het product. De vaardigheidstraining wordt gegeven door Narda Geurts, ‘Cliënten vinden het iedere keer weer spannend om naar Peggy Douven en Sabine Franken. de PMT te komen. Vaak is er in de PMT een moment dat die spanning kan worden losgelaten, valt het toch wel weer ‘Bij de vaardigheidstraining zie je de cliënten stoeien om mee. Het is mooi om dit mee te maken.’ (Kees van den Bos, de pittige theorie toe te kunnen passen in de praktijk, het PMT). is fijn om ze daar bij te kunnen ondersteunen.’ (Sabine Franken vaardigheidstrainer) Oefenen In 2004 volgde een verdere uitbreiding van het program- Gedragsanalyses ma met de introductie van Beeldende therapie. Beeldende De sessies van de individuele therapie worden gestruc- therapie biedt de mogelijkheid om te oefenen met de tureerd aan de hand van de DGT-hiërarchie. Dit betekent vaardigheden die tijdens de vaardigheidstraining worden dat er allereerst gewerkt wordt aan het zelfbeschadigende besproken. gedrag, alvorens andere onderwerpen aan bod komen, Gevoelens, probleemgedrag en paradoxen worden zicht- zoals het verwerken van traumatische ervaringen. De cli- baar in het proces en in het product. In beide gevallen ent houdt dagelijks een dagboekkaart bij, waardoor hij/ zijn er altijd oplossingen te bedenken als er iets niet zij leert het eigen gedrag te monitoren. Met behulp van gaat, of wordt zoals de cliënt het wil. De dialectiek tus- gedragsanalyses worden specifieke situaties besproken en sen accepteren en veranderen wordt dan zichtbaar in wordt de nadruk enerzijds gelegd op acceptatie, anderzijds het werkstuk. Wanneer bijvoorbeeld een beeld niet blijft op verandering. De individuele therapeuten van de klini- staan zonder hulpmiddel kan men dat accepteren, sche DGT zijn Coby Thijsen en Serge Walvoort. (oplossing bedenken i.p.v weggooien) en tegelijkertijd een verandering aanbrengen zodat het beeld zelfstandig ‘Als therapeut sta je naast de cliënt en leer je de cliënt de kan staan. pijn te ervaren en het vechten tegen de werkelijkheid los te laten.’ (Coby Thijssen, individueel therapeut) ‘Vaak zien de cliënten dat het beeld stuk is gegaan, maar niet dat ze het zodanig hebben aangepast dat het wel Terugkoppeling zelfstandig blijft staan. Het is altijd mooi om een cliënt Omdat we er achter kwamen dat onze cliënten het erg te kunnen wijzen op wat ze goed opgelost hebben in het moeilijk vonden om de theorie te onthouden en ze behoef- medium.’ (beeldend therapeut) te hadden aan terugkoppeling van het geleerde naar de praktijk, werd in 2003 de Psychomotorische Therapie Na 10 jaar klinische DGT heeft Christien Boumans (PMT) toegevoegd aan het programma. De PMT is een besloten haar taken als coördinator door te geven aan ervaringsgerichte vorm van therapie. Hier kunnen de deel- Leon Albersen. nemers door middel van lichaams- en bewegingsgerichte Nu, na 10 jaar, hebben we een volledig programma. oefeningen aan de slag met de doelen die zij in de vaar- Dit betekent dat een cliënt 3 keer per week deelneemt digheidstraining voor zichzelf stellen. Het herkennen van aan een groepstherapie en 1 keer per week individuele lichaamssignalen die duiden op oplopende spanningen, is therapie krijgt. een steeds terugkerend thema. Vervolgens kunnen cliënten leren om lastige gevoelens en emoties te accepteren en er Sabine Franken op een andere manier mee om te gaan. 10 Om te vieren dat we 10 jaar bestaan, nodigen we u van harte uit voor een feestelijke bijeenkomst op 16 april a.s. om 15.00 uur in de Tambourin in Venray. 25 MENTA A L
    • VERHUIZING GRAFISCH CENTRUM Op 31 maart 2009 heeft het Grafisch Centrum – in de volksmond ook wel de drukkerij of repro genoemd - haar deuren gesloten in het hoofdgebouw op de locatie Stationsweg. Deze namen zijn vanaf de opening in 1984 gebruikt voor één en dezelfde afdeling. Namen die echter op de werkvloer, zo blijkt in de praktijk, nog steeds allemaal worden gebruikt. Het Grafisch Centrum is gestart in Venray als huisdruk- kerij binnen het toenmalige psychiatrisch ziekenhuis St. Servaas en St. Anna. In de kelder van het hoofdgebouw, locatie Stationsweg (Servaashof), was behalve de druk- kerij ook de post- en typekamer gevestigd. De typeka- mer is begin jaren ’90 gesloten. Vanuit de postkamer is nog jarenlang de interne postbezorging, verzending en distributie, geregeld. Deze functies zijn inmiddels overgenomen door de NLW Groep. In de loop der jaren is het Grafisch Centrum, veelal naar aanleiding van intern onderzoek, voortdurend meegegroeid met alle ontwik- kelingen binnen onze organisatie. Ed Beerens en Wilma Hendrix zijn ondanks alle veranderingen al decennia lang het vertrouwde gezicht van het Grafisch Centrum gebleven. Centrale rol “Doordat medewerkers met hun vragen t.a.v. drukwerk of postbezorging het Grafisch Centrum altijd druk bezocht hebben, vervullen wij al jaren een centrale rol in de organisatie”, aldus Wilma Hendrix. Deze rol wil zij dan ook graag behouden in de toekomst. Het Grafisch In het proces van idee, ontwerp en realisatie van het Centrum gaat dan wel verdwijnen op deze locatie, maar drukwerk blijft Wilma Hendrix u graag voorzien van de tijd staat niet stil, de ontwikkelingen gaan verder. informatie en advies. Kennis, klantvriendelijkheid en kwa- Service en dienstverlening ten aanzien kopieer- en druk- liteit blijven het uitgangspunt. werk blijven ook in de toekomst gewaarborgd. Afscheid De verandering Tegelijkertijd met de verhuizing van het Grafisch Centrum De naam Grafisch Centrum blijft, alleen is de afdeling neemt Ed Beerens afscheid van GGZ Noord- en Midden- voortaan gevestigd op D’n Herk 67, bij het Facilitair Limburg. Hij heeft, als huisdrukker, de pensioengerech- Bedrijf, op de locatie Stationsweg. Van een volwaardige tigde leeftijd bereikt. “Zijn kennis, vakkundigheid maar drukkerij is de overstap gemaakt naar een afdeling waar vooral zijn humor zal ik erg gaan missen. Een goede u als medewerker kopieer- en drukwerk kunt bestel- samenwerking van jaren houdt op te bestaan. Jammer…” len. Producten zoals folders en brochures worden niet Welgemeende woorden van Wilma. meer in eigen huis gemaakt. Deze opdrachten gaan naar externe leveranciers in de regio. Ans Swillens 2 6 M E NTA A L
    • IGG BROCHURES OVER RECHTEN IN PSYCHIATRIE GEHEEL VERNIEUWD Stichting PVP heeft haar brochureserie 'Rechten in de ggz' geheel vernieuwd. De wijzigingen in de Wet Bopz (voorwaardelijke machtiging en dwangbehandeling) zijn hierin verwerkt. In de brochures worden belangrijke rechten van cliënten in de psychiatrie op toegankelijke wijze beschreven. Onderwerpen Heeft u een vraag of verzoek, neem gewoon een keer contact In deze serie zijn verschenen: met ons op. Nieuwsgierig geworden? Wandel dan vrijblijvend • De gedwongen opname in het psychiatrisch ziekenhuis. een keer binnen, u bent van harte welkom! • Uw rechten in het psychiatrisch ziekenhuis. • Klachten over het verblijf in het psychiatrisch Informatiecentrum Geestelijke Gezondheid ziekenhuis. Stationsweg 46 • Ontslag en verlof uit het psychiatrisch ziekenhuis. 5803 AC Venray • De voorwaardelijke machtiging in de ggz. tel: 0478 - 527066 • Zelfbinding in de ggz. e-mail: igg@ggznml.nl Meer informatie Openingstijden Informatiecentrum, locatie Venray De brochures in de serie Rechten in de ggz zijn verkrijg- Maandag t/m vrijdag van baar bij het Informatiecentrum en bij de pvp. Ook zijn ze 9.00 tot 12.00 uur en van 13.00 tot 16.00 uur. te downloaden via www.pvp.nl. Openingstijden Informatiecentrum, locatie Venlo Informatiecentrum Maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag van Wij zijn er voor iedereen die vragen heeft of informatie 9.00 tot 12.00 uur. wil over geestelijke gezondheid(szorg) in zijn algemeen- Woensdag van 13.00 tot 16.00 uur. heid en de GGZ NML in het bijzonder. 27 MENTA A L
    • Lemniscaat bv. Rotterdam 2008; ISBN 978 90477 01231 WETENSCHAP MAARTEN VAN BUUREN ‘KIKKER GAAT FIETSEN’ ‘OF OVER HET LEED DAT LEVEN HEET’ Brutaal bespied ik bij het lezen van dit boek Maarten over Maarten van Buuren. van Buuren, al rommelend in zijn boekerij vol denkers en Een gefundeerde beschrijving van depressie staat er niet in. schrijvers die daar alleen zijn als hij ze nodig heeft: ‘een Onbekommerd wordt gefilosofeerd over verbanden tussen kordon van papieren getrouwen’ (p. 11). Herplaatst hij ook depressie en godsdienst, waarbij de auteur ten onrechte ver- Machiavelli, die, in ongenade gevallen, eveneens beschreef onderstelt dat er geen onderzoek naar gedaan is. Het boek dat hij zich terugtrok tussen grote geesten die hem via boe- leidt niet tot meer begrip over depressie bij lezer en schrijver, ken aanspraken. zó vangt Kikker geen prinses! Het wegvallen van sociale contacten is levensbedreigend (p. Echter, een andere lezer is het oneens met deze recensie die 59), ‘een teken aan de wand’ van een diepe depressie. volgens haar niet tot lezen uitnodigt. Zij vindt het een merk- De exhibitionistische manier waarop van alles gedetailleerd waardige recensie.. “Narcistisch is hij natuurlijk wel, maar in het boek staat kan ergeren, zoals bij een rotstreek die hij met jouw bewering dat het boek niet leidt tot meer begrip zijn mededocenten levert (p. 25). Veel lijkt op een Icarus- over depressie bij lezer en schrijver' kan ik het niet eens zijn. verhaal, steeds meer willen bewijzen, steeds hoger willen rei- Hij heeft dit boek als leek geschreven. Een gefundeerdebe- ken, een mens die altijd manisch op het puntje van zijn tenen schrijving van een depressie was ook niet het uitgangspunt loopt en uiteindelijk depressief wordt. Eigenlijk beschrijft de van Van Buuren. Meer tegen de achtergrond van een gediag- auteur ook met de depressie de ontdekking van Kikker, het nostiseerde depressie zijn lotgevallen (incl. reflectie op heden idee van een man die, op een gebied waarvan hij geen kaart en verleden) in deze periode aan anderen kenbaar maken. heeft, te hoog grijpt. Heel dapper! Ook dit had voor Van Buuren een therapeuti- Met de onbeschaamd gedetailleerde inkijkjes in het privé- sche waarde! Veel intellectuelen hebben narcistische trekken domein geeft, wekt het boek een vreemde mengeling van en so what? “ irritatie en fascinatie. Een kroniek waarin de schrijver zijn beelden, en indrukwekkende uitspraken van schrijvers, vast- Ter afsluiting, met bovenstaand commentaar ben ik het wel legt voor zichzelf en voor zijn lezers. eens, ik neem de schrijver niets kwalijk, het is gewoon mijn In de beschrijvingen van de jeugd van de schrijver excelleert indruk van het boek, dat ik "toch steeds weer oppak om er het boek. Daarnaast schetst het de casus van een man die de stukjes in te lezen, weer wegleg, weer lees....... . ". mensen die met hem gewerkt hebben, als patiënt zullen her- Kikker staat onder zijn stolp in onze bibliotheek te kennen; of de lezer dat ook doet blijft de vraag; en de auteur wachten op lezers. Oordeel zelf. zelf is er nog tezeer mee verweven, om afstand te kunnen nemen van dit lichtelijk narcistisch (p. 203), ego-document abe DE FFF- WERKGROEP ORGANISEERT OP 5 JUNI A.S. DE 15E STUDIEDAG VOOR FORENSISCH WERKERS! Wie zijn wij? Waar is het? De drie F’s staan voor Forensische Observatie- en Behandel- Speciaal aan de studiedag is dat deze in Venray plaats zal afdeling (FOBA), Forensisch Psychiatrische Afdeling (FPA) en vinden, op ons eigen St. Annaterrein. Forensisch Psychiatrische Kliniek (FPK). De FFF- werkgroep Zo’n 150 a 200 forensisch werkers uit het hele land zul- bestaat voornamelijk uit forensisch werkers, verpleegkundi- len ontvangen worden in ‘De Zonnebloem’ waar ze na een gen, sociotherapeuten en sph’ers, die vinden dat forensisch kopje koffie met Limburgse vlaai de gang zullen maken werken een specialisme is dat zijn eigen studiedag verdient. naar de kapel, waar het ochtendprogramma plaatsvindt. Tijdens het ochtendprogramma zal Jan Mertens (hoofd Wat is het thema? Intensieve en Forensische Psychiatrie) de dag officieel Jaarlijks organiseert het FFF een studiedag. Inmiddels openen. ‘s Middags gaat men in groepen naar verschil- voor de 15e keer! Het thema van de studiedag op 5 juni is lende locaties om een workshop te volgen. NETWERKEN. Een actueel onderwerp. Belangrijk ook, gezien Onder het genot van een drankje, een hapje en live muziek de concurrentie in de forensische zorgwereld. Het doel van de van Harry en de rest, een heuse bluesband met de gebroe- dag is om elkaar (de werkers binnen de forensische psychi- ders Mart en Jos Faessen, zal de dag in ‘De Zonnebloem’ atrie) te leren kennen en om ervaringen uit te wisselen over worden afgesloten. het onderwerp. 2 8 M E NTA A L
    • HET VENRAYS MUSEUM VAN DE GEEST: "EEN PODIUM VOOR GESCHIEDENIS EN BELEVING" Het geschied- en oudheidkundig museum ’t Freulekeshuus (van de gemeente) en het museum van GGZ Noord- en Midden-Limburg in Venray hebben elkaar het jawoord gegeven en gaan voortaan gezamenlijk door het leven als ‘Het Venrays Museum van de Geest’. Voordeel van dit huwelijk is onder andere de mogelijkheid professione- le krachten in te schakelen en de beschikking over een mooiere en grotere expositieruimte. Bestuursvoorzitter Wim de Cloe vertelt over de metamorfose van beide musea tot één en de ambitieuze toekomstplannen. Het Freulekeshuus dateert uit 1981 en schetst een beeld van de geschiedenis van Venray, inclusief kerkdorpen, van de prehistorie tot nu. Er zijn zo’n 4500 voorwerpen te zien in de categorieën streekgeschiedenis, kunst en archeologie. Het GGZ NML museum van de psychiatrie bestaat sinds 1977 en toont over een periode van 100 jaar materiaal van de kloosterordes van de Broeders en Zusters van Liefde, en de instituten Sint Anna en Sint Servaas over de psychiatrie door de jaren heen, de sociaal-culturele aspecten van de GGZ en de Venrayse gemeenschap. ‘Beide partijen’, licht Wim toe, ‘dus zowel gemeente als GGZ NML, wilden graag een Venrays museum met een gerichte publieksfunctie, een opgewaardeerde collectie en betere expositiemogelijkheden. Èn met een goed verhaal! Zo kwamen we tot drie verhaallijnen. Verhaallijn 1 gaat over de cultuur en ontstaansgeschiedenis van Venray en de kerkdorpen. Verhaallijn 2 gaat over de aanwezigheid van de kloosterordes, gaat dus over religie. Verhaallijn 3 is die van de ontwikkeling van de geestelijke gezondheids- lijke geest presenteert. Prikkelend, educatief, authentiek zorg. Met andere woorden; het museum vertelt het ver- en gericht op samenwerking met andere culturele en haal van de ‘geest’ vanuit verschillende invalshoeken. maatschappelijke organisaties en bovendien Euregionaal Dat biedt bovendien het perspectief om niet alleen naar gericht. ‘Kortom; het moet een podium zijn voor het verleden, maar ook naar de toekomst te kijken.’ geschiedenis en beleving’, zo stelt Wim de Cloe. ‘Aan onze ambities ligt het niet’, vervolgt hij, ‘nu de Ambities financiën nog. De basisexploitatie moet immers gegaran- De plannen voor het nieuwe museum zijn inmiddels deerd zijn. Naast gemeente en GGZ NML zijn daarvoor samengevat in een tiental ambities. Deze ambities ver- externe financiers onontbeerlijk! Dit realiseren, is onze woorden, kort door de bocht, dat het ‘Venrays Museum grote uitdaging op korte termijn! van de Geest’ op een professionele manier verleden, heden en toekomst van allerlei facetten van de mense- Sabine Nicolasen U bent welkom in ons museum! Op 4 en 5 april a.s. is het Venrays Museum van de Geest, locatie GGZ NML, open voor bezoekers. Iedereen die belangstelling heeft is welkom van 11.00 u tot 17.00 uur met een mogelijkheid om in groepsverband rondgeleid te worden. Komt u in groepsverband, dan wordt er in het Museum op de volgende tijden een inleiding gehouden over de geschiedenis van de Psychiatrie: om 11.00 uur, 13.00 uur en 15.00 uur. 29 MENTA A L
    • BEMOEIZORG: MEE OP KOERS Frans woont al jaren in een oude caravan op een stukje braakliggende grond. Zijn caravan staat op instorten, maar de rest van het ‘perceel’ ligt er pico bello bij. Zijn dieren, of liever gezegd zijn kinderen (twee herders en een enorme duiventil met rasdui- ven) worden beter verzorgd dan menig mens. Geen probleem zou je zeggen. Echter Frans is zo eigenwijs als dat hij groot is. Hij weigert zijn caravan te verlaten nadat de gedoogperiode vanuit de gemeente om hier te wonen, verlopen is. Het bestem- mingsplan laat hier geen permanente ‘woning’ toe. Frans slikt trouw zijn medicatie, ooit voorgeschreven door een psychiater in Venray. Zijn dag speelt zich af volgens een strikt patroon en hier is Frans onverstoorbaar in. Alles wat buiten zijn kaders valt, is volgens hem lastig, niet gewenst, belachelijk en ook bureaucratisch. Vooral als die kaders doorbroken worden. Ambtenaren zijn leden van een grote boevenorganisatie volgens Frans. Dat Frans juist met de gemeente ‘zaken’ moet doen, lijkt hem niet te interesseren. De gemeente ‘brengt Frans in’ in het zogenaamde vangnetoverleg. Een overleg tussen ketenpartners onder regie van de gemeente waarin zorgwekkende situaties besproken worden waarbij ‘eenvoudige’ oplossingen niet lijken te werken. De 'casus Frans' werd in het overleg toebedeeld aan Bemoeizorg. Bemoeizorg heeft met Frans contact gelegd door bij hem op bezoek te gaan met de vraag hoe ze hem kunnen helpen. Het bleek al snel dat Frans niet met de gemeente om de tafel te krijgen was. Immers met boeven kun je geen afspraken maken. Frans is er van overtuigd – vanuit de universele rechten van de mens – dat hij zelf mag beslissen waar hij woont en hoe hij daar woont. De gemeente moet zich maar met echte problemen bezighouden. Frans weet het gewoon beter. Daarom is Bemoeizorg voor Frans met de gemeente gaan praten om ‘zijn zaak te bepleiten’. Immers bemoeizorg moet Frans wat te bieden hebben. Uiteindelijk heeft Bemoeizorg voor Frans een regeling kunnen treffen. Zolang Frans leeft, mag hij in zijn caravan blijven wonen samen met zijn honden en ‘topduiven’. Deze afspraak is ambtelijk en bestuurlijk vastgelegd. Tevens is er voor Frans een structurele begeleiding gerealiseerd door het FACT[1]. Nu heeft Bemoeizorg voor Frans afgedaan. Immers we hebben met die ‘boevenbende’ overleg gehad. Dat was helemaal niet nodig geweest volgens Frans. Belangrijk is dat Frans zijn leven kan leiden zoals hij dat wil, dat dit ook formeel afdekt is en dat er een structurele relatie met de zorg is gelegd. De hierboven geschetste casus beschrijft een situatie waar reguliere werkwijzen en oplossingen vaak niet tot het gewenste resultaat leiden. Door vanuit een ketensamenwerking outreachend en vraaggericht te werken kunnen onorthodoxe oplossingen zorgen voor tevredenheid bij al de betrokken partijen. Wat is Bemoeizorg? Voor wie is bemoeizorg? Bemoeizorg omvat alle activiteiten op het gebied van de De doelgroep van Bemoeizorg kan worden omschreven op volksgezondheid die niet worden uitgevoerd op geleide basis van vijf kenmerken: van een vrijwillige en individuele hulpvraag. Het gaat om 1 Aanwezigheid van een psychiatrische stoornis de ongevraagde bemoeienis van hulpverleners met sociaal (waaronder verslaving) mogelijk in combinatie met kwetsbaren die hulp nodig hebben, maar daar zelf niet ernstige psychosociale problemen. om vragen of deze hulp niet willen accepteren. Dit is in 2 Eventuele aanwezigheid van meerdere problemen op de praktijk ‘bemoeizorg’ gaan heten. De mensen aan wie andere leefgebieden. bemoeizorg wordt geboden kampen veelal met complexe 3 Leidend tot het niet voldoende in staat zijn om in de problemen op meerdere terreinen. Bij de uitvoering van eigen bestaansvoorwaarden te voorzien (huisvesting, bemoeizorg zijn dan ook meerdere partijen betrokken. inkomen, sociale contacten, zelfverzorging, etc.). Bemoeizorg is dan ook een verantwoordelijkheid van 4 Gebrek aan mogelijkheden om de problemen zelf op te meerdere organisaties lossen. De bemoeizorger maakt gebruik van verschillende op 5 Afwezigheid van een duidelijke hulpvraag. elkaar afgestemde methodieken en strategieën en heeft een (pro)actief, outreachend en laagdrempelig karakter in De reguliere hulpverlening lukt het onvoldoende om grip nauwe afstemming en samenwerking met ketenpartners te krijgen en/of te houden op de persoon of het systeem. gericht op het systeem. 3 0 M E NTA A L
    • V. l.n.r: Taco Hans, Marjolein Dohmen, Ineke Huizenga, Henk Verstappen, Ingrid Pelzer, Raymond Parlevliet, Joes Kierkels, Marjan Swinkels staat niet op de foto. Wat is het doel van Bemoeizorg? Bemoeizorg heeft als centrale doelstelling: Het ver- Het team BZZ (Bemoeizorg Zorgwekkende hogen van de kwaliteit van leven van de cliënt en het Zorgmijders) verminderen van overlast die de cliënt of het systeem in Het team bemoeizorg Noord-Limburg bestaat uit sommige gevallen veroorzaakt. Bemoeizorg bereikt deze zes veldwerkers inclusief de medewerkers vanuit het doelstelling primair door het bereiken van de doelgroep interne innovatieproject jeugdigen, een psychiater (contact maken en houden) en door het verleiden van de en secretariële ondersteuning. Het team wordt aan- doelgroep tot het (opnieuw) aanvaarden van begeleiding gestuurd door een leidinggevende vanuit de divisie of zorg (toeleiden of terugleiden naar zorg). Bemoeizorg Verslavingszorg. De inhoudelijke positionering is blijft zich ontwikkelen om aansluiting te blijven hou- divisieoverstijgend. De inhoudelijke afstemming/ den met maatschappelijke ontwikkelingen. De hiervoor positionering wordt intern binnen GGZ NML gekop- genoemde doelstelling sluit aan bij de (preventieve) peld aan de FACT-teams, poliklinische en klinische hoofddoelen uit ‘Het Regionaal Kompas’ regio Noord en GGZ en Verslavingszorg en de Adolescenten Kliniek. Midden Limburg[2]. Bemoeizorg wordt ook ingezet voor de drop-outs en no • Voorkomen van dakloosheid ten gevolge van show-cliënten. Hiervoor is een intern protocol opgezet. huisuitzetting, detentie en uitval uit zorg. • Voorkomen of verminderen van overlast. Extern vindt case finding plaats via diverse bestaande • Specifieke aandacht voor de doelgroep zwerfjongeren (OGGZ) casuïstische zorgoverleggen voor volwas- in deze. senen en jeugd in de regio Noord-Limburg en vanuit directe meldingen door maatschappelijke ketenpart- Tevens wordt vanaf januari 2009 extra aandacht ners. Met name de politie, de woningbouwvereniging, geschonken aan de doelgroep 'jongeren', door vanuit een AMW, Huisartsen, gemeenten, RIAGG Zuid en en intern innovatieproject veldwerkers voor jongeren in te Mutsaersstichting. zetten, nadrukkelijk gericht op Preventie. Raymond Parlevliet Veldwerker regio Helden, Kessel, Meijel, Blerick en Beesel 06-14872056 Ingrid Pelzer Veldwerker regio Venlo, Bergen, Arcen-Velden 06-43081444 Ineke Huizenga Veldwerker regio Venray en Horst aan de Maas 06-51276698 Marjan Swinkels Veldwerker regio Venray en Horst aan de Maas 06-14448253 Joes Kierkels Veldwerker Jongeren Noord Limburg 06-20613158 Marjolein Dohmen Veldwerker Jongeren Midden Limburg 06-24979085 Taco Hans Psychiater 077-3550222 Henk Verstappen Leidinggevende 06-14596322 31 MENTA A L
    • STERK IN BEELDWERK