Aurora(1)
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Aurora(1)

on

  • 538 views

 

Statistics

Views

Total Views
538
Views on SlideShare
538
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
4
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Aurora(1) Presentation Transcript

  • 1. პოლარულინათებაპოლარული ციალი ,ჩრდილოეთის ნათება , ციალი , The Aurora
  • 2. ძირითადად პოლარული მხარეებისმოვლენაა . ორივე ნახევარსფეროსმაღალიგანედების ოვალური სარტყელისზონებშიაღინიშნება .
  • 3. მისი სიკაშკაშე , ფერი და ფორმასწრაფადიცვლება . კაშკაში ხან ისე ძლიერია ,რომღამის სიბნელეს თითქოს ძალასუკარგავს .
  • 4. ჩრდილოეთის ქვეყნებში ესჩვეულებრივი მოვლენაა . მაგრამარის შემთხვევები , როცაპოლარული ნათება შედარებითდაბალ სიგანეებზე გამოჩნდება ,სადაც ეს იშვიათია დაგანსაკუთრებულ ყურადღებასაციქცევს .
  • 5. 1941 წლის 5მარტს ,პოლარულინათების დანახვაყირიმიდანაცშეიძლებოდა ,1909 წელს იგიხილული იყოდედამიწისმთელინახევარსფეროდან ეკვატორისმიდამოებისჩათვლითაც კი .1989 წ .იამაიკიდანაcმოჩ a ნდა .
  • 6. ჩრდილოეთის ნათებაზე ერთი ლეგენდამოგვითხრობს, რომ ალიონის რომაულქალღმერთ ავრორას ღამის ცაზე ეს ციალიმოუვლენია რათა შეგებებოდნენგანთიადს.
  • 7. ვიკინგების ლეგენდების თანახმად ეს ’მოცეკვავეშუქებია ’. მათ სწამდათ რომ ამ დროსვალკირიებს (Valkyrie) დაღუპული მეომრებისსულები ვალხალაში (Valhalla) მიჰყავდათ .
  • 8. პირველად პოლარული ნათების მეცნიერულიახსნა ლომონოსოვმა მოგვცა , მან დაადგინარომ ამ მოვლენის ქვედა საზღვარი დედამიწისზედაპირიდან ~150 კმ , ატმოსფეროს მაღალ ,ძლიერ გაიშვიათებულ ფენებში წარმოიშვება .ნათების გამომწვევი კი ელექტრულიმოვლენა უნდა ყოფილიყო .
  • 9. მინის სფეროდან ჰაერი გამოქაჩადა მასში ელექტროდენიგაატარა , დაინახა რომ სფეროშირაღაც მკრთალი სუსტი ნათებაგაჩნდა და თითქოს ციმციმიდაიწყო , თუ ჩვენ ასეთმილაკებში იშვიათ გაზს არგონსწყალბადს ან აზოტსმოვათავსებთ , და ელექტროდენს გავატარებს მილაკშიმოთავსებული გაზისნაწილაკები სწრაფად მსრბოლასდაიწყებენ და მოციმციმენათება წარმოიქმნება .
  • 10. ციალის შემდგომი შესწავლისსაფუძველძე დადგინდა , რომჩნდება თერმოსფეროში , მისიქვედა საზღვარი 65 კმ .–დან 180კმ –მდე ცვალებადობს , ზედასაზღვარი კი 1000 კმმახლობებშია .
  • 11. საიდანაა ელექტრონები ატმოსფეროს მაღალ ფენებში ? მზეზე წყალბადის ჰელიუმად გარდაქმნის შედეგად მზე გარემო სივრცეში დიდი სისწრაფით გამოსტყორცნის ელქტრონების მძლავრ ნაკადს .
  • 12. ეს ელექტრონები შემოიჭრებიან რა დედამიწისატმოსფეროს მაღალ ფენებში , სადაც ჰაერი ძლიერგაიშვიათებულია , სხვადასხვა გაზისმოლეკულებთან დაჯახებით წარმოშობენპოლარულ ნათებას .
  • 13. მზიდან გამოფრქვეული ელექტრონები , რომლებიცდედამიწისკენ მიისწრაფვის მაგნიტური ველისგავლენით პოლუსებისკენ მიიზიდება და მათისიუხვით ამ მიდამოებში აიხსნება ის გარემოება , რომასეთი ნათება პოლუსებში ჩნდება .
  • 14. ავრორალური ოვალების დიამეტრი წყნარი მზისპირობებში 3000 კვ . მეტრს შეადგენს , დღის მხარესზონის საზღვარი მაგნიტური პოლუსიდან 10–16° არისდაშორებული , ღამით — 20–23°. რამდენადაცდედამიწის მაგნიტური პოლუსების გეოგრაფიულსჩამორჩება ~12°-ით , პოლარული ციალი შეინიშნება 67–70° განედებზე . თუმცა , მზის აქტიურობისასავრორალური ოვალი ფართოვდება და ქვედაგანედებშიც — 20–25° შეიძლება შემჩნევა
  • 15. მზე წარმოიქმნება ე .წ აქტიური არეები ,მზის აქტიურობას ციკლურობა ახასიათებს ,11 წელიწადში ერთხელ მზეზე აქტიურიარეების მაქსიმუმია და ერთხელ მინიმუმი .მზის აქტივობის ცვალებადობის მიხედვითპოლარული ნათების სიხშირე და სიძლიერეციცვლება
  • 16. პოლარული ნათება გაზაფხულობითა დაშემოდგომობით უფრო ხშირია , ვიდრე ზამთრობითდა ზაფხულობით . სიხშირის პიკი საგაზაფხულოდა საშემოდგომო ბუნიობისას აღწევს . ნათებისხანგრძლივობა რამდენიმე საათიდან რამდენიმე
  • 17. ატმოსფეროში სხვადასხვა გაზი სხვადასხვაფერის ნათებას იძლევა . არგონი– მტრედისფერს , ნეონი, აზოტი– წითელს.
  • 18. პოლარული ნათების სპექტრის შესწავლისასპირველად შეამჩნიეს მწვანე სპექტრულიხაზი , რომელიც დედამიწაზე არსებული არცერთი გაზის სპექტრულ ხაზსს არ ემთხვევოდა ,შემდეგ გაარკვიეს რომ ეს ხაზი ატომურიჟანგბადის გამოსხივებას ეკუთნის .ატმოსფეროს მაღალ ფენებში მზისულტრაიისფერი სხივების გავლენით ხდებაჟანგბადის მოლეკულების დაშლა ატომებად ,ასეთ ატომებად დაშლილი ჟანგბადი კიატმოსფეროს დაბალ ფენებში არსად არგვხვდება , ამიტომეც ეს მოვლენა დიდხანუცნობი იყო .
  • 19. დება თუ არა სხვა პლანეტებზე პოლარული ნათებ მაეცნიერებმა მაგნიტური გადაერთება შეამჩნიეს პლანეტებზე, რომლებსაც საკუთარი მაგნიტური ველი გააჩნიათ - მერკური, დედამიწა, იუპიტერი და სატურნი. მაგნიტური გადაერთება მაგნიტოსფეროში შეიძლება მოხდეს, რაც პოლარული ნათებებისა და მაგნიტური ქარიშხლების მიზეზი ხდება.
  • 20. იგივე მაგნიტური მოვლენა,მოულოდნელად ვენერაზეც იქნააღმოჩენილი, პლანეტაზე,რომელსაც მაგნიტური ველი არგააჩნია. ქარის ზემოქმედების ქვეშ მყოფი პლანეტის მხრიდან საწინააღმდეგო მხარეს, მაგნიტური ველი წაგრძელებულ ფორმას იღებს. მაგნიტური ველის არ ქონის მიუხედავად, ვენერასაც გაუჩნდა ასეთი კუდი, გამოწვეული მზის ქარის მიერ. ქარი ვენერას იონოსფეროზე ზემოქმედებს, რომელიც ელექტრულად დამუხტული
  • 21. მცირედი მზის აქტიურობის შესახებ … 2010 წლის 6 ნოემბრის ანთებამ მიაღწია M5.4და წარმოქმნა იონიზაციის ტალღები ატმოსფეროსზედა ფენებში , რომელთაც შეცვალეს დაბალისიხშირის ტალღების გავრცელების მაჩვენებელი .საბედნიეროდ , მზის ლაქების ჯგუფი , რომელმაცგამოიწვია ეს ანთება , იმყოფებოდა მზის დისკოსკიდესთან , ასე რომ კორონალური ამონაფრქვევიდედამიწას აცდა . თუ ხსენებულილაქების აქტიურობა არ შემცირდება , მაშინ უნდაველოდოთ სურპრიზებს . მზის ბრუნვის გამოხსენებული რეგიონი შემდეგში აღმოჩნდებადისკოს ცენტრთან ახლოს . ასეთი განლაგებისშემთხვევაში , შემდგომი მძლავრი ანთებებიგამოიწვევენ მზიდან პლაზმის ამოფრქვევას დამინიმუმ ძლიერ პოლარულ ნათებებსდედამიწაზე . თუმცა შედეგები უფროსერიოზულიც შეიძლება იყ ოს .
  • 22. iv.javaxiSvilis saxelobis Tbilisis saxelmwifo universiteti socialur da politikur mecnierebaTa fakulteti sazogadoebrivi geografia მარიამ გელეტაშვილი