Zasady tworzenia dobrych   kolekcji i bibliotek       cyfrowych      Dr Marek Nahotko       XVIII Seminarium Digitalizacja...
Dobre biblioteki cyfrowe     wg NISO Framework 3rd ed., 2007• Trzy etapy rozwoju digitalizacji zbiorów:  – Etap eksperymen...
Elementy dobrych bibliotek       cyfrowych• Kolekcje (zorganizowane grupy  obiektów);• Obiekty (zasoby cyfrowe);• Metadane...
KolekcjeKolekcje cyfrowe zawierają obiekty cyfrowe, wyselekcjonowane i zorganizowane w celu ich wyszukania, udostępniania ...
Kolekcje• Zasada 1: Dobra kolekcja jest tworzona  zgodnie z jasno określoną polityką  rozwoju zasobu, uzgodnionej i  udoku...
Misja i cele biblioteki cyfrowej         XVIII Seminarium Digitalizacja -   6             Warszawa, 11.01.2012
Określenie odbiorcy    XVIII Seminarium Digitalizacja -   7        Warszawa, 11.01.2012
Określenie                              odbiorcy Cyfrowy świat bibliotek -           8Warszawa, 17-18.01.2006
Powiązania z OPAC      Cyfrowy świat bibliotek -   9     Warszawa, 17-18.01.2006
Powiązania z                    OPAC:                     Rekord Dublin Core w                     BCPW                   ...
Kolekcje• Zasada 2: Kolekcje powinny być  opisywane w taki sposób, aby użytkownik  mógł uzyskać charakterystyki kolekcji, ...
Opis kolekcji XVIII Seminarium Digitalizacja -   12     Warszawa, 11.01.2012
Opis                             kolekcji Cyfrowy świat bibliotek -         13Warszawa, 17-18.01.2006
DC Collections Appl. Profile                               14
Kolekcje• Zasada 3: Dobra kolekcja jest  chroniona (curated), co oznacza, że jej  zasoby są aktywnie zarządzane w  trakcie...
Kolekcje• Zasada 4: Dobra kolekcja jest ogólnie  dostępna, a jej twórcy unikają zbędnych  ograniczeń w korzystaniu z niej....
Ułatwienia dla niepełnosprawnych            Cyfrowy świat bibliotek -   17           Warszawa, 17-18.01.2006
DostępnośćXVIII Seminarium Digitalizacja -   18    Warszawa, 11.01.2012
Ograniczenia w korzystaniu        XVIII Seminarium Digitalizacja -   19            Warszawa, 11.01.2012
Kolekcje• Zasada 5: Zarządzający dobrą kolekcją  przestrzegają zasad prawa własności  intelektualnej.  – Różne punkty widz...
Kolekcje• Zasada 6: W dobrej kolekcji funkcjonują  mechanizmy dostarczania danych o jej  użytkowaniu i użyteczności.  – Oc...
Statystyki użytkowania     XVIII Seminarium Digitalizacja -   22         Warszawa, 11.01.2012
Kolekcje• Zasada 7: Dobra kolekcja współdziała z  innymi kolekcjami i systemami.  – Uwzględnianie wyników najnowszych bada...
Współdziałanie kolekcji      XVIII Seminarium Digitalizacja -   24          Warszawa, 11.01.2012
Współdziałanie kolekcji      XVIII Seminarium Digitalizacja -   25          Warszawa, 11.01.2012
Kolekcje• Zasada 8: Dobra kolekcja pozwala na  włączenie jej w przebiegi (czynności) pracy  (workflow) pracowników bibliot...
Tagowanie  Cyfrowy świat bibliotek -   27 Warszawa, 17-18.01.2006
Kolekcje• Zasada 9: Dobra kolekcja jest trwała w  czasie, co wiąże się także z trwałością  znajdujących się w niej obiektó...
ObiektyW Przewodniku NISO uwzględniono dwa rodzaje obiektów: obiekty digitalizowane i obiekty oryginalnie powstałe jako cy...
Obiekty• Zasada 1: Dobry obiekt cyfrowy istnieje  w formacie, który ułatwia jego bieżące i  przyszłe zastosowanie.  – Wymi...
Formaty w polskich            bibliotekach cyfrowychLidia Derfert-Wolf (2011): 77% zasobów polskich bibliotek cyfrowychnal...
Formaty w Internet Archive        XVIII Seminarium Digitalizacja -   32            Warszawa, 11.01.2012
Obiekty• Zasada 2: Dobry obiekt jest możliwy do  archiwizacji, bez względu na zmiany  stosowanej technologii.  – Dwie głów...
Obiekty• Zasada 3: Dobry obiekt jest zrozumiały  i użyteczny poza swoim lokalnym  kontekstem, w którym został utworzony.  ...
Obiekty• Zasada 4: Dobry obiekt jest nazwany z  wykorzystaniem trwałego, globalnie  unikalnego identyfikatora.  – Identyfi...
Identyfikatory lokalne NLA          Cyfrowy świat bibliotek -   36         Warszawa, 17-18.01.2006
Obiekty• Zasada 5: Autentyczność obiektu  powinna być określana na trzy sposoby:  – Określenie pochodzenia obiektu (prowen...
Obiekty• Zasada 6: Dobry obiekt zaopatrzony  jest w metadane: opisowe,  administracyjne i strukturalne (obiekty  złożone)....
Metadane• Metadane to ustrukturyzowana informacja  o obiekcie służąca jego opisowi,  wyszukaniu, użytkowaniu i  administro...
Metadane• Zasada 1: Dobre metadane tworzone są  w zgodzie ze standardami stosowanymi  w danej społeczności, w sposób  odpo...
Profile aplikacyjne   XVIII Seminarium Digitalizacja -   41       Warszawa, 11.01.2012
Metadane• Zasada 2: Dobre metadane ułatwiają  współdziałanie.  – Współdziałanie: możliwość stosowania różnych    schematów...
Metadane• Zasada 3: Dobre metadane pozwalają  na kontrolę autorytatywną i stosowanie  standardów: zasad katalogowania i  o...
SłownikiXVIII Seminarium Digitalizacja -   44    Warszawa, 11.01.2012
Metadane• Zasada 4: Dobre metadane zawierają  warunki i zasady wykorzystania obiektu  cyfrowego.  – Należy opisać prawa wł...
Warunki stosowania    XVIII Seminarium Digitalizacja -   46        Warszawa, 11.01.2012
Metadane dla praw    XVIII Seminarium Digitalizacja -   47        Warszawa, 11.01.2012
Warunki dla całej strony      XVIII Seminarium Digitalizacja -   48          Warszawa, 11.01.2012
Metadane• Zasada 5: Dobre metadane ułatwiają  długoterminowe zarządzanie, ochronę i  archiwizację obiektów w kolekcji.  – ...
Metadane                                   opisoweXVIII Seminarium Digitalizacja -        50    Warszawa, 11.01.2012
Metadane administracyjne        Cyfrowy świat bibliotek -   51       Warszawa, 17-18.01.2006
Metadane• Zasada 6: Rekordy dobrych metadanych  także są obiektami, więc dotyczą je te same  zasady, co obiektów: autoryta...
Inicjatywy• Inicjatywy: połączenie projektów i  programów.• Programy: połączenie ludzi, polityki i  narzędzi.• Projekty: d...
Inicjatywy• Zasada 1: Ważnym elementem dobrej  inicjatywy jest właściwe projektowanie i  planowanie.  – Planować należy ws...
Inicjatywy• Zasada 2: Dobra inicjatywa cyfrowa  posiada odpowiedni poziom zatrudnienia  osób z niezbędnym doświadczeniem d...
Inicjatywy• Zasada 3: Dobra inicjatywa cyfrowa  uwzględnia najlepsze praktyki dotyczące  zarządzania projektami wszelkiego...
Inicjatywy• Zasada 4: Dobra inicjatywa ma plan  oceny wszelkich elementów projektu.  – Ocena procesu i/lub wyników;  – Mia...
Inicjatywy• Zasada 5: Dobra inicjatywa cyfrowa  posiada strategię marketingową oraz  szeroko rozpowszechnia informacje o  ...
Marketing Cyfrowy świat bibliotek -   59Warszawa, 17-18.01.2006
Marketing Cyfrowy świat bibliotek -   60Warszawa, 17-18.01.2006
Inicjatywy• Zasada 6: Dobra inicjatywa cyfrowa  uwzględnia potrzeby związane z  realizacją całego cyklu życia kolekcji  cy...
Dziękuję za uwagę!          marek.nahotko@uj.edu.pl                                62
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Zasady tworzenia bibliotek cyfrowych

978 views

Published on

Zasady tworzenia dobrych kolekcji i bibliotek cyfrowych

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
978
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
10
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Zasady tworzenia bibliotek cyfrowych

  1. 1. Zasady tworzenia dobrych kolekcji i bibliotek cyfrowych Dr Marek Nahotko XVIII Seminarium Digitalizacja - 1 Warszawa, 11.01.2012
  2. 2. Dobre biblioteki cyfrowe wg NISO Framework 3rd ed., 2007• Trzy etapy rozwoju digitalizacji zbiorów: – Etap eksperymentów i testów: badanie możliwości, metod i technologii; – Etap projektów dojrzałych: zaspakajanie określonych potrzeb użytkowników; – Etap trzeci: integracja rozproszonych zasobów i zwiększenie ich wiarygodności; ważne cechy: współdziałanie, wielokrotne stosowanie, trwałość, weryfikowalność, udokumentowanie, zachowanie praw autorskich. XVIII Seminarium Digitalizacja - 2 Warszawa, 11.01.2012
  3. 3. Elementy dobrych bibliotek cyfrowych• Kolekcje (zorganizowane grupy obiektów);• Obiekty (zasoby cyfrowe);• Metadane (dane o obiektach i kolekcjach);• Inicjatywy (programy lub projekty służące tworzeniu i/lub zarządzaniu kolekcjami). XVIII Seminarium Digitalizacja - 3 Warszawa, 11.01.2012
  4. 4. KolekcjeKolekcje cyfrowe zawierają obiekty cyfrowe, wyselekcjonowane i zorganizowane w celu ich wyszukania, udostępniania i wykorzystywania. Dobre kolekcje zawierają obiekty cyfrowe i metadane je opisujące oraz przynajmniej jeden interfejs użytkownika pozwalający na dostęp do nich. XVIII Seminarium Digitalizacja - 4 Warszawa, 11.01.2012
  5. 5. Kolekcje• Zasada 1: Dobra kolekcja jest tworzona zgodnie z jasno określoną polityką rozwoju zasobu, uzgodnionej i udokumentowanej przed rozpoczęciem digitalizacji. – Określenie celów i misji organizacji; – Określenie odbiorcy (celowego i niespodziewanego) i jego potrzeb; – Powiązania z zasobami dokumentów tradycyjnych: wspólna polityka. XVIII Seminarium Digitalizacja - 5 Warszawa, 11.01.2012
  6. 6. Misja i cele biblioteki cyfrowej XVIII Seminarium Digitalizacja - 6 Warszawa, 11.01.2012
  7. 7. Określenie odbiorcy XVIII Seminarium Digitalizacja - 7 Warszawa, 11.01.2012
  8. 8. Określenie odbiorcy Cyfrowy świat bibliotek - 8Warszawa, 17-18.01.2006
  9. 9. Powiązania z OPAC Cyfrowy świat bibliotek - 9 Warszawa, 17-18.01.2006
  10. 10. Powiązania z OPAC: Rekord Dublin Core w BCPW Rekord OPAC w BGPWXVIII Seminarium Digitalizacja - 10 Warszawa, 11.01.2012
  11. 11. Kolekcje• Zasada 2: Kolekcje powinny być opisywane w taki sposób, aby użytkownik mógł uzyskać charakterystyki kolekcji, w tym jej zakres, format, ograniczenia dostępu, prawa własności oraz inne informacje ważne dla określenia autorytarności, integralności i umożliwienia interpretacji kolekcji. – Metadane: informacja o zasobie i jego charakterze; – Opisy w katalogach centralnych lub rejestrach. XVIII Seminarium Digitalizacja - 11 Warszawa, 11.01.2012
  12. 12. Opis kolekcji XVIII Seminarium Digitalizacja - 12 Warszawa, 11.01.2012
  13. 13. Opis kolekcji Cyfrowy świat bibliotek - 13Warszawa, 17-18.01.2006
  14. 14. DC Collections Appl. Profile 14
  15. 15. Kolekcje• Zasada 3: Dobra kolekcja jest chroniona (curated), co oznacza, że jej zasoby są aktywnie zarządzane w trakcie całego ich cyklu życia. – Ochrona od utworzenia lub uzyskania zasobu do usunięcia; – Działania: zarządzanie zasobami (tworzenie i modyfikacja metadanych, modyfikacja obiektów, uzupełnianie adnotacji, linków i in. materiałów uzupełniających), archiwizacja. XVIII Seminarium Digitalizacja - 15 Warszawa, 11.01.2012
  16. 16. Kolekcje• Zasada 4: Dobra kolekcja jest ogólnie dostępna, a jej twórcy unikają zbędnych ograniczeń w korzystaniu z niej. – Kolekcje powinny być dostępne dla osób niepełnosprawnych; – Dostępność: przez Web, 24/7, możliwa odpłatność; – Użyteczność: łatwość stosowania, sprzeczność między funkcjonalnością a użytecznością; – Potrzeba testowania różnych przeglądarek, rozdzielczości ekranów, systemów operacyjnych. XVIII Seminarium Digitalizacja - 16 Warszawa, 11.01.2012
  17. 17. Ułatwienia dla niepełnosprawnych Cyfrowy świat bibliotek - 17 Warszawa, 17-18.01.2006
  18. 18. DostępnośćXVIII Seminarium Digitalizacja - 18 Warszawa, 11.01.2012
  19. 19. Ograniczenia w korzystaniu XVIII Seminarium Digitalizacja - 19 Warszawa, 11.01.2012
  20. 20. Kolekcje• Zasada 5: Zarządzający dobrą kolekcją przestrzegają zasad prawa własności intelektualnej. – Różne punkty widzenia: właściciela oryginału, twórcy zasobu cyfrowego, właściciela biblioteki cyfrowej, użytkownika; – Wiele zasobów o niepewnym pochodzeniu, niezbędne zarządzanie ryzykiem; – Zasady praw autorskich często niejasne, możliwe np. prawa wielu twórców do części obiektu złożonego. XVIII Seminarium Digitalizacja - 20 Warszawa, 11.01.2012
  21. 21. Kolekcje• Zasada 6: W dobrej kolekcji funkcjonują mechanizmy dostarczania danych o jej użytkowaniu i użyteczności. – Ocena użyteczności zasobów i poziomu realizacji misji w określonych odstępach czasu; – Dane dla polityki gromadzenia, planowania strategicznego, grantodawców; – Metody: obserwacja, ekspertyza, wywiad, grupy celowe, eksperyment, studium przypadków, analiza logów transakcji; – Miary stosowane w długich okresach czasu, powinny być związane z celami instytucji. XVIII Seminarium Digitalizacja - 21 Warszawa, 11.01.2012
  22. 22. Statystyki użytkowania XVIII Seminarium Digitalizacja - 22 Warszawa, 11.01.2012
  23. 23. Kolekcje• Zasada 7: Dobra kolekcja współdziała z innymi kolekcjami i systemami. – Uwzględnianie wyników najnowszych badań i priorytetów narodowych i międzynarodowych; – Zapewnienie współdziałania związane z dobrymi metadanymi i obiektami; – Uwzględnienie istnienia portali dziedzinowych i innych inicjatyw podobnych do naszej; – Wymiana metadanych z wyszukiwarkami. XVIII Seminarium Digitalizacja - 23 Warszawa, 11.01.2012
  24. 24. Współdziałanie kolekcji XVIII Seminarium Digitalizacja - 24 Warszawa, 11.01.2012
  25. 25. Współdziałanie kolekcji XVIII Seminarium Digitalizacja - 25 Warszawa, 11.01.2012
  26. 26. Kolekcje• Zasada 8: Dobra kolekcja pozwala na włączenie jej w przebiegi (czynności) pracy (workflow) pracowników biblioteki oraz jej użytkowników końcowych. – Okazja do analizy dotychczasowej organizacji pracy; – Integracja prac nad kolekcją z innymi zadaniami personelu; – Dostosowanie kolekcji do sposobu pracy użytkowników – Włączenie użytkowników do prac (tagowanie, umieszczanie własnych zasobów itp.). XVIII Seminarium Digitalizacja - 26 Warszawa, 11.01.2012
  27. 27. Tagowanie Cyfrowy świat bibliotek - 27 Warszawa, 17-18.01.2006
  28. 28. Kolekcje• Zasada 9: Dobra kolekcja jest trwała w czasie, co wiąże się także z trwałością znajdujących się w niej obiektów. – Punkty widzenia: organizacyjny, finansowy, techniczny; – Związki z archiwizacją na poziomie obiektów. XVIII Seminarium Digitalizacja - 28 Warszawa, 11.01.2012
  29. 29. ObiektyW Przewodniku NISO uwzględniono dwa rodzaje obiektów: obiekty digitalizowane i obiekty oryginalnie powstałe jako cyfrowe (born digital). Obiekty mogą stanowić jeden plik lub wiele połączonych plików, i/lub połączenie plików danych z metadanymi. XVIII Seminarium Digitalizacja - 29 Warszawa, 11.01.2012
  30. 30. Obiekty• Zasada 1: Dobry obiekt cyfrowy istnieje w formacie, który ułatwia jego bieżące i przyszłe zastosowanie. – Wymienialność obiektu pomiędzy platformami; – Ważna jakość tworzenia obiektów; – Różne znaczenia terminu format, np.: format pliku (np. wg MIME), sposób kodowania ciągu bitów. XVIII Seminarium Digitalizacja - 30 Warszawa, 11.01.2012
  31. 31. Formaty w polskich bibliotekach cyfrowychLidia Derfert-Wolf (2011): 77% zasobów polskich bibliotek cyfrowychnależy do tzw. niewidzialnego Webu (pliki w formacie DjVu) XVIII Seminarium Digitalizacja - 31 Warszawa, 11.01.2012
  32. 32. Formaty w Internet Archive XVIII Seminarium Digitalizacja - 32 Warszawa, 11.01.2012
  33. 33. Obiekty• Zasada 2: Dobry obiekt jest możliwy do archiwizacji, bez względu na zmiany stosowanej technologii. – Dwie główne strategie: migracja (na nośniki, oprogramowanie, formaty) i emulacja; – Obie strategie komplementarne; – Tworzenie kopii głównej (master) o wyższej jakości do celów archiwizacji. XVIII Seminarium Digitalizacja - 33 Warszawa, 11.01.2012
  34. 34. Obiekty• Zasada 3: Dobry obiekt jest zrozumiały i użyteczny poza swoim lokalnym kontekstem, w którym został utworzony. – Obiekty przenośne, współdziałąjące, wielokrotnego użytku; – Obiekty samoopisujące się: metadane włączone, znany format, znane warunki dostępu. XVIII Seminarium Digitalizacja - 34 Warszawa, 11.01.2012
  35. 35. Obiekty• Zasada 4: Dobry obiekt jest nazwany z wykorzystaniem trwałego, globalnie unikalnego identyfikatora. – Identyfikator: nazwa przydzielona obiektowi; – Konieczna przynajmniej lokalna unikalność; – Standardowe identyfikatory dla klas obiektów (jak ISBN), lub płatne; – Schemat lokalny powinien być zgodny ze standardami i opisany; – Mapowanie identyfikatora na zmienną lokalizację. XVIII Seminarium Digitalizacja - 35 Warszawa, 11.01.2012
  36. 36. Identyfikatory lokalne NLA Cyfrowy świat bibliotek - 36 Warszawa, 17-18.01.2006
  37. 37. Obiekty• Zasada 5: Autentyczność obiektu powinna być określana na trzy sposoby: – Określenie pochodzenia obiektu (proweniencja); – Określenie czym jest obiekt; – Stwierdzenie braku uszkodzeń i nieupoważnionych zmian (integralność); – Informacja o pochodzeniu obiektu i jego modyfikacjach jest zapisywana jako metadane; – Odesłania do wcześniejszych wersji, innych obiektów w kolekcji. XVIII Seminarium Digitalizacja - 37 Warszawa, 11.01.2012
  38. 38. Obiekty• Zasada 6: Dobry obiekt zaopatrzony jest w metadane: opisowe, administracyjne i strukturalne (obiekty złożone). – Metadane włączone lub wyodrębnione; – Najlepiej tworzyć metadane razem z obiektem; – Możliwe istnienie wielu zestawów metadanych dla jednego obiektu; – Metadane także na poziomie kolekcji. XVIII Seminarium Digitalizacja - 38 Warszawa, 11.01.2012
  39. 39. Metadane• Metadane to ustrukturyzowana informacja o obiekcie służąca jego opisowi, wyszukaniu, użytkowaniu i administrowaniu/zarządzaniu.• Metadane: opisowe, administracyjne, strukturalne.• Współdziałanie schematów metadanych.• Związek między kosztem a efektywnością. XVIII Seminarium Digitalizacja - 39 Warszawa, 11.01.2012
  40. 40. Metadane• Zasada 1: Dobre metadane tworzone są w zgodzie ze standardami stosowanymi w danej społeczności, w sposób odpowiadający potrzebom materiałów tworzących kolekcję, użytkowników kolekcji oraz bieżącym i potencjalnym sposobom wykorzystania kolekcji. – Uwzględnienie istniejących standardów; – Profile aplikacyjne. XVIII Seminarium Digitalizacja - 40 Warszawa, 11.01.2012
  41. 41. Profile aplikacyjne XVIII Seminarium Digitalizacja - 41 Warszawa, 11.01.2012
  42. 42. Metadane• Zasada 2: Dobre metadane ułatwiają współdziałanie. – Współdziałanie: możliwość stosowania różnych schematów bez potrzeby dokonywania konwersji danych; – Sposoby osiągnięcia współdziałania: standardowe schematy i ich rejestry, konwersja elementów metadanych, protokół OAI/PMH, metawyszukiwanie z wykorzystaniem standardu Z39.50. XVIII Seminarium Digitalizacja - 42 Warszawa, 11.01.2012
  43. 43. Metadane• Zasada 3: Dobre metadane pozwalają na kontrolę autorytatywną i stosowanie standardów: zasad katalogowania i odwzorowania treści. – Słowniki nazw osobowych, korporatywnych, geograficznych, tytułów, haseł przedmiotowych; – Wielość różnych narzędzi, brak rozwiązań do stosowania we wszystkich przypadkach; – Łączenie rozwiązań uniwersalnych z lokalnymi. XVIII Seminarium Digitalizacja - 43 Warszawa, 11.01.2012
  44. 44. SłownikiXVIII Seminarium Digitalizacja - 44 Warszawa, 11.01.2012
  45. 45. Metadane• Zasada 4: Dobre metadane zawierają warunki i zasady wykorzystania obiektu cyfrowego. – Należy opisać prawa własności, niezbędne pozwolenia na wykorzystanie i jego warunki; – Użytkownik powinien być poinformowany o sposobie uzyskania pozwoleń; – Cele: opis uprawnień, warunki licencji, opis transakcji. XVIII Seminarium Digitalizacja - 45 Warszawa, 11.01.2012
  46. 46. Warunki stosowania XVIII Seminarium Digitalizacja - 46 Warszawa, 11.01.2012
  47. 47. Metadane dla praw XVIII Seminarium Digitalizacja - 47 Warszawa, 11.01.2012
  48. 48. Warunki dla całej strony XVIII Seminarium Digitalizacja - 48 Warszawa, 11.01.2012
  49. 49. Metadane• Zasada 5: Dobre metadane ułatwiają długoterminowe zarządzanie, ochronę i archiwizację obiektów w kolekcji. – Metadane administracyjne: jak i kiedy obiekt utworzono, kto odpowiada za kontrolę dostępu lub archiwizację, jak obiekt był przetwarzany, ograniczenia użytkowania; – Metadane techniczne: format, rozmiar pliku itp.; – Metadane archiwizacyjne: opis zmian, przetwarzania i przechowywania; – Metadane strukturalne: powiązanie części danych. XVIII Seminarium Digitalizacja - 49 Warszawa, 11.01.2012
  50. 50. Metadane opisoweXVIII Seminarium Digitalizacja - 50 Warszawa, 11.01.2012
  51. 51. Metadane administracyjne Cyfrowy świat bibliotek - 51 Warszawa, 17-18.01.2006
  52. 52. Metadane• Zasada 6: Rekordy dobrych metadanych także są obiektami, więc dotyczą je te same zasady, co obiektów: autorytatywność, autentyczność, dostępność, archiwizacja, niezmienność i unikalna identyfikacja. – Meta-metadane: autoryzacja metadanych; – Pomijanie metadanych przez wyszukiwarki z powodu spoofingu i spammingu; – Automatyczna kontrola jakości metadanych. XVIII Seminarium Digitalizacja - 52 Warszawa, 11.01.2012
  53. 53. Inicjatywy• Inicjatywy: połączenie projektów i programów.• Programy: połączenie ludzi, polityki i narzędzi.• Projekty: działania w ramach programów, z określonymi celami i czasem trwania. XVIII Seminarium Digitalizacja - 53 Warszawa, 11.01.2012
  54. 54. Inicjatywy• Zasada 1: Ważnym elementem dobrej inicjatywy jest właściwe projektowanie i planowanie. – Planować należy wszystkie aspekty od planowania poszczególnych działań do projektowania strony Web biblioteki cyfrowej; – Planowanie: celów, ograniczeń (czasowych, zasobów, politycznych), selekcji, digitalizacji, problemów copyright’u, metadanych, dostępu, zarządzania, upowszechniania i oceny. XVIII Seminarium Digitalizacja - 54 Warszawa, 11.01.2012
  55. 55. Inicjatywy• Zasada 2: Dobra inicjatywa cyfrowa posiada odpowiedni poziom zatrudnienia osób z niezbędnym doświadczeniem dla osiągnięcia jej celów. – Stałe zadania: zarządzanie (w tym projektami), budżetowanie, programowanie i administrowanie systemem, selekcja zasobów, tworzenie metadanych; – Trzy strategie: zatrudnianie własnych pracowników, outsourcing, współpraca z inną organizacją. XVIII Seminarium Digitalizacja - 55 Warszawa, 11.01.2012
  56. 56. Inicjatywy• Zasada 3: Dobra inicjatywa cyfrowa uwzględnia najlepsze praktyki dotyczące zarządzania projektami wszelkiego rodzaju. – Zarządzanie projektami: etap planowania, realizacji i oceny wyników; – Istnieje wiele programów wspomagających zarządzanie (np. MS Project, dotProject). XVIII Seminarium Digitalizacja - 56 Warszawa, 11.01.2012
  57. 57. Inicjatywy• Zasada 4: Dobra inicjatywa ma plan oceny wszelkich elementów projektu. – Ocena procesu i/lub wyników; – Miary oceny: rozmiary, jakość, wykorzystanie, funkcjonalność, użyteczność strony Web; – Ocena dostarcza solidnych danych dla utrzymania projektu w długim czasie. XVIII Seminarium Digitalizacja - 57 Warszawa, 11.01.2012
  58. 58. Inicjatywy• Zasada 5: Dobra inicjatywa cyfrowa posiada strategię marketingową oraz szeroko rozpowszechnia informacje o postępach prac i ich wynikach. – Marketing w stosunku do potencjalnych użytkowników; rozpowszechnianie wyników w stosunku do specjalistów informacji naukowej; – Metody: publikacje, prezentacje, media, Facebook, YouTube, Google, Wikipedia. XVIII Seminarium Digitalizacja - 58 Warszawa, 11.01.2012
  59. 59. Marketing Cyfrowy świat bibliotek - 59Warszawa, 17-18.01.2006
  60. 60. Marketing Cyfrowy świat bibliotek - 60Warszawa, 17-18.01.2006
  61. 61. Inicjatywy• Zasada 6: Dobra inicjatywa cyfrowa uwzględnia potrzeby związane z realizacją całego cyklu życia kolekcji cyfrowej oraz utworzonych usług powiązanych. – Biblioteka cyfrowa podlega tym samym reżimom, co inne usługi i kolekcje organizacji; – Różne wymogi na różnych etapach realizacji inicjatywy. XVIII Seminarium Digitalizacja - 61 Warszawa, 11.01.2012
  62. 62. Dziękuję za uwagę! marek.nahotko@uj.edu.pl 62

×