Txillida1

1,144 views
1,066 views

Published on

Euskal eskulturaren aitzindaria

Published in: Education, Spiritual
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,144
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
403
Actions
Shares
0
Downloads
15
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Txillida1

  1. 1. ErrepasoErrepaso
  2. 2. Eduardo TxillidaEduardo Txillida  1924.an Donostian jaioa, Pedro Chillida1924.an Donostian jaioa, Pedro Chillida eta Carmen Juantegiren hirugarreneta Carmen Juantegiren hirugarren semea zen. 18 urterekin,semea zen. 18 urterekin, 1942an1942an alegia,alegia, ikasketak hasi zituenikasketak hasi zituen MadrilekoMadrileko ETSAMETSAM arkitektura eskolan, Unibertsitatearkitektura eskolan, Unibertsitate Politeknikoaren fakultatean. Urte gutxiPoliteknikoaren fakultatean. Urte gutxi geroago bere arkitektura ikasketei utzigeroago bere arkitektura ikasketei utzi zien, futbolean jokatzeko. Hasierazien, futbolean jokatzeko. Hasiera batean,batean, RealReal SociedadSociedad taldean atezaintaldean atezain aritu zen baina lesio baten ondorioz utziaritu zen baina lesio baten ondorioz utzi egin behar izan zuen futbola, geroagoegin behar izan zuen futbola, geroago artearenartearen munduan murgiltzeko.munduan murgiltzeko.
  3. 3.  MadrilekoMadrileko Arte Ederren ElkarteanArte Ederren Elkartean hasi zenhasi zen marrazten apur bat geroago. Garai hartan,marrazten apur bat geroago. Garai hartan, marrazki naturalarekin etxekotu zen. Gero, berakmarrazki naturalarekin etxekotu zen. Gero, berak esaten zuen bezala, ezker eskuarekin marrazteaesaten zuen bezala, ezker eskuarekin marraztea erabaki zuen, eskuina izan arren, erresoluzioerabaki zuen, eskuina izan arren, erresoluzio figuratiboa bere trebetasun fisikoaren menpe izanfiguratiboa bere trebetasun fisikoaren menpe izan ez zedin. Bere lehenengo pieza eskultorikoakez zedin. Bere lehenengo pieza eskultorikoak garai hartakoak dira.garai hartakoak dira.  Geroago,Geroago, PariseraParisera aldatu zen, eta hiri horretanaldatu zen, eta hiri horretan bere lana garrantzia hartzen hasi zen, kritikaribere lana garrantzia hartzen hasi zen, kritikari batzuen esanetan. Bere lehenengo eskulturakbatzuen esanetan. Bere lehenengo eskulturak igeltzukoakigeltzukoak ziren,ziren, LouvreLouvre museoarenmuseoaren eskulturaeskultura greziarrek asko hunkitu zutelako.greziarrek asko hunkitu zutelako.
  4. 4.  1950ean1950ean, Pilar Beltzuntzerekin ezkondu zen, Pilar Beltzuntzerekin ezkondu zen DonostianDonostian, eta elkarrekin berriro bueltatu ziren, eta elkarrekin berriro bueltatu ziren Parisera, bere lehenengo erakusketarekinParisera, bere lehenengo erakusketarekin estreinatzeko, urte berean. Erakustaldiarenestreinatzeko, urte berean. Erakustaldiaren izenburuaizenburua LesLes MainsMains EblouisEblouis izan zen.izan zen. PabloPablo PalazueloPalazuelo margolariarekin adiskidetasuna jorratumargolariarekin adiskidetasuna jorratu zuen,zuen, JorgeJorge OteizarekinOteizarekin ordea, areriotasuna ezarriordea, areriotasuna ezarri zuen garai hartan,zuen garai hartan, Arantzazuko BasilikanArantzazuko Basilikan elkarrekin lanean ibilak izan eta gero.elkarrekin lanean ibilak izan eta gero.  Oteiza eta biekOteiza eta biek konstruktibismoankonstruktibismoan errotu zutenerrotu zuten bere lana, gai ezberdinak jorratu arren. Batakbere lana, gai ezberdinak jorratu arren. Batak bestea salatu zuen, behin eta berriro, bere lanakbestea salatu zuen, behin eta berriro, bere lanak plagiatzeagatik. Oteizakplagiatzeagatik. Oteizak 1991n1991n Aldaketen legea. Plagioen liburuaAldaketen legea. Plagioen liburua argitaratu zuen,argitaratu zuen, argazkiekin Chillidaren lanak eta bereakargazkiekin Chillidaren lanak eta bereak alderatuz, eta bereak lehenagokoak izan zirelaalderatuz, eta bereak lehenagokoak izan zirela esanez. Bien arteko areriotasunaesanez. Bien arteko areriotasuna 1997an1997an bukatubukatu zuten elkar barkatuaz.zuten elkar barkatuaz.
  5. 5.  1951an1951an Chillidak eduki zituen zortzi seme-Chillidak eduki zituen zortzi seme- alabetatik lehena jaio zen, eta laster familia osoaalabetatik lehena jaio zen, eta laster familia osoa behin betiko bueltatu zen Donostiara. Chillidakbehin betiko bueltatu zen Donostiara. Chillidak IlarikIlarik, bere lehenengo burdinazko eskultura,, bere lehenengo burdinazko eskultura, osatu zuen. Momentu horretatik aurrera burdinaosatu zuen. Momentu horretatik aurrera burdina gehien erabili zuen materialetako bat izan zen.gehien erabili zuen materialetako bat izan zen.  Nahiz eta lan publikoa eta arte publikoaNahiz eta lan publikoa eta arte publikoa defendatu herritarrek artearen munduan sartzekodefendatu herritarrek artearen munduan sartzeko mekanismo bezala,mekanismo bezala, 1980ko hamarkadan1980ko hamarkadan Chillidaren lanak gero eta ospetsuagoak bihurtuChillidaren lanak gero eta ospetsuagoak bihurtu ziren. Ildo beretik,ziren. Ildo beretik, AgathaAgatha RuizRuiz de lade la PradakPradak diseinatzaileak bere mintzaira artistikoa, Chillidakdiseinatzaileak bere mintzaira artistikoa, Chillidak onarturik, erabili zuen bere grafietarako 1995ean.onarturik, erabili zuen bere grafietarako 1995ean.
  6. 6.  Eduardo Chillidak zera zioen bereEduardo Chillidak zera zioen bere buruaz: "Bakartia naiz, Pilirekinburuaz: "Bakartia naiz, Pilirekin bakartia". Chillida bere arteanbakartia". Chillida bere artean murgildu zedin, bere emazte Pili,murgildu zedin, bere emazte Pili, haren afera guztiez jabetu zen.haren afera guztiez jabetu zen. Haren zutabea izan zen bizitza osoanHaren zutabea izan zen bizitza osoan zehar. Gainera, haren emazteak etazehar. Gainera, haren emazteak eta seme-alabek arte proiektuetan parteseme-alabek arte proiektuetan parte hartu zuten, adibidezhartu zuten, adibidez ChillidaChillida LekuLeku museoan edota Tindaya mendianmuseoan edota Tindaya mendian
  7. 7.  Eduardo Chillidaren alde ezezagunetako batEduardo Chillidaren alde ezezagunetako bat barne-diseinuarena zen. Igeldo mendiko berebarne-diseinuarena zen. Igeldo mendiko bere etxean giro koloretsua eraiki zuen, altzarietxean giro koloretsua eraiki zuen, altzari arruntekin, euskal tradizioan oinarriturik. Berearruntekin, euskal tradizioan oinarriturik. Bere bizitzaren azken fasean, Chillidak berak emanbizitzaren azken fasean, Chillidak berak eman zituen ideiak Chillida Leku baserriaren alderdizituen ideiak Chillida Leku baserriaren alderdi konstruktibo eta arkitektonikoak eratzeko,konstruktibo eta arkitektonikoak eratzeko, eskultura bat balitz bezala. 2000 urtean Zabalagaeskultura bat balitz bezala. 2000 urtean Zabalaga baserrian (XVI. mendeko baserria), Hernanibaserrian (XVI. mendeko baserria), Hernani udalherrian, bere museoan artistaren bildumaudalherrian, bere museoan artistaren bilduma zabalena inauguratu zen. Espainiako errege-zabalena inauguratu zen. Espainiako errege- erreginak, Jose Maria Aznar Espainiakoerreginak, Jose Maria Aznar Espainiako gobernuko presidente eta Gerhard Schrödergobernuko presidente eta Gerhard Schröder Alemaniako kantzilerra inauguraziora joan ziren.Alemaniako kantzilerra inauguraziora joan ziren.  2002ko abuztuaren 19an Igeldo mendiko bere2002ko abuztuaren 19an Igeldo mendiko bere etxean hil zen, Donostian.etxean hil zen, Donostian.

×