Your SlideShare is downloading. ×
Illegale verbranding: situering problematiek en gezondheidsrisicos / Draaiboek Stook je gezondheid niet op
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Illegale verbranding: situering problematiek en gezondheidsrisicos / Draaiboek Stook je gezondheid niet op

117
views

Published on

Presentatie gegeven op studiedag "Stook je gezondheid niet op" …

Presentatie gegeven op studiedag "Stook je gezondheid niet op"
op 9 oktober 2009 te Roeselare. Meer info op www.mmk.be/vrij.cfm?Id=372#West-Vlaanderen


0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
117
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Stook je gezondheid niet op!Situering problematiek / gezondheidsrisico’s & Draaiboek “Stook je gezondheid niet op” Dieter Vanparys Medisch Milieukundige bij LOGO Brugge en LOGO Meetjesland ©
  • 2. Medisch Milieukundigen bij de Logo’s?15 Medisch Milieukundigen in Vlaanderen  Bij het Lokaal Gezondheidsoverleg (= LOGO)  Bevolking informeren over en beschermen tegen gezondheidsproblemen door milieuverontreiniging  Gericht op lokale actoren (gemeente, organisaties, huisartsen, diensten,….)  www.mmk.be Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 3. Medisch Milieukundigen bij de Logo’s? Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 4. Medisch Milieukundigen bij de Logo’s vanaf 2010 www.mmk.be Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 5. Aanleiding ondersteuning MMK’srond verbranden afval particulieren Sinds start werking regelmatig vragen rond problematiek 2006 Oost-Vlaanderen: enquête bij MA en politiezones  90 verstuurd, 43 terug (8 politiezones, 35 MA’s)  Resultaten (2005) Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 6. Aanleiding ondersteuning MMK’srond verbranden afval particulieren 100% “verbranding belangrijk thema om rond te werken” 38% procedure voor aanpak (62% niet) 53% coördinatie milieudienst en politie (informeren vs handhaving?) (47% niet) 50% “voldoende slagkracht” om probleem aan te pakken (50% niet) 100%: “sensibilisatie helpt” Sensibilisatie vooral door milieudienst (folders, artikels) 75%: niet voldoende sensibilisatiemateriaal Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 7. Aanleiding ondersteuning MMK’srond verbranden afval particulieren 2007 verspreiding 1ste versie draaiboek Na # maanden: telefonische evaluatie 2009 2de versie draaiboek Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 8. Situering probleemVerbranden van afval? Toch logisch dat het niet goed is? “Verbranden” “Afval” “Niet goed” Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 9. Bekende beelden … buitenStook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 10. Bekende beelden … buitenStook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 11. Bekende beelden … én binnenStook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 12. CombinatieStook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 13. Afval? Vroeger: “alles wat brandt, kan nog dienen” (wel proberen brand, en als het even kan, ook ”hinder” te vermijden) ‘80-’90: Stijgend “milieubesef” met o.a. definitie “afval” door wetgeving: “Elke stof of elk voorwerp waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen” Duidelijk voor de wetgever en toezichthouder Duidelijk voor “de burger”?? Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 14. Afval “Brandstof” Mate van herkenning als “afval”Plastiek, kunststof, ++++++++textielMDF, spaanplaat,… +/-----Behandeld hout +/--------------Snoeihout +/----------------------- Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 15. “Niet goed”?1.“Slecht voor milieu” (vaag, ver-van-mijn-bed?)2. Indien verbranding niet op de juiste manier:Geen probleem   Hinder   Gezondheidsrisico Geurhinder Geen probleem Rookhinder Irriterende stoffen of Was wordt vuil Kankerverwekkende stoffen geen klagers? … … Waar ligt de grens? Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 16. Wanneer ‘vuurtje stook’ = gezondheidsrisico?Risico voor stoker en/of omwonenden Afhankelijk van: - Gevoeligheid van de blootgestelde - Soort brandstof - Verbrandingsproces - Blootstellingsduur en/of blootstellingsfrequentie - Blootstellingsroute (o.a. huidcontact, inademing, consumptie, water) Effecten vaak op lange termijn ( effecten van hinder) Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 17. Verbranden van afval, in het bijzonder een risico voor … Gevoelige groepen  Kinderen, ouderen, zwangere vrouwen, mensen met lage immuniteit,…  Mensen met astma (of aanleg voor) (15 -25 %) De persoon die afval verbrandt  Buiten: wie bij het vuur staat  Binnen: personen in de kamer waar een vuur is De omwonenden Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 18. Verbrandingsproducten met een risico een overzicht: Verbrandingsproducten die van invloed kunnen zijn op de gezondheid:  As, Roet, Fijn Stof  Dioxines  Polycyclische Aromatisch Koolwaterstoffen (PAK’s)  Koolstofmonoxide (CO)  Ozon (O3)  Stikstofoxiden (NOx), Zware metalen, Zwaveloxiden, Methaan, Koolstofdioxide, water !! Eenmalige verontreiniging kan vaak leiden tot meer langdurige blootstelling Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 19. Verbrandingsproducten met een risico As, Roet, Fijn stof Bron: zo goed als alle brandstoffen Risico: afhankelijk van wat erop gebonden zit (bv. dioxines, zware metalen, …) Blootstelling kan via: ademhaling, huid, consumptie, grondwater!Gezondheidsimpact  Irritatie ademhalingswegen en ogen  ontsteking luchtwegen, probleem met slijmen  hart- en vaatziektes / kanker  Bepalend:  deeltjes op as/roet/fijn stof  grootte: hoe kleiner, hoe dieper in de longen!  Blootstellingsduur- en frequentie Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 20. Verbrandingsproducten met een risico As, Roet, Fijn stofGezondheidsimpact:  As:  bodem-voeding: afhankelijk van gebonden materialen  Roet:  bodem-voeding: afhankelijk van gebonden materialen  lucht: irritatie ademhalingswegen en ogen  Fijn stof:  lucht: astma-aanvallen, toename luchtwegklachten, toename ziekenhuisopname, kanker,… Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 21. Verbrandingsproducten met een risico Bijv. Dioxines > 200  stoffen Bron: materiaal dat chloor bevat (plastiek, kunststoffen, verf, vernis,… maar ook snoeimateriaal) afval verbranden dioxines slaan neer  op grond/voeding (vaak via zuivel en vlees  mens Risico: opname via lucht-bodem-voeding eenmaal in het lichaam, blijft er lang in (oplosbaar in vet) Gezondheidsimpact:  Verminderd afweersysteem  Kankerverwekkend  Hormoonverstorend  Lager geboortegewicht (invl. op groei) Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 22. Verbrandingsproducten met een risico Bijv. Dioxines > 200  stoffenContegg studie (2008): 1 jaar bij 59 particulieren die thuis kippen houden Innameschatting:  Particulieren die zelf kippen houden, eten meer eieren dan gemiddeld  “De inname van dioxineachtige stoffen ligt voor bijna de helft van de Belgische populatie reeds boven de TWI-waarde en de consumptie van eigen eieren zal deze waarde zeker nog verhogen.” Toezicht Volksgezondheid:  Gezond voedingpatroon: 3 eieren/week (deel al in bereidingen)  Volwassene gemiddeld één scharrelei uit een privé tuin/maand : geen effect op de gezondheid te verwachten  “Meer dan één scharrelei per week is niet aan te raden”  Kinderen al meer blootstelling (contact met de bodem, eten met vuile handen) en, in verhouding tot hun gewicht meer voeding, dus gevoeliger: “Slechts een half scharrelei per maand (kan natuurlijk aangevuld worden met eieren uit de winkel)” Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 23. Verbrandingsproducten met een risico Bijv. PAK’s > 500  stoffen Bron: afval, nat of bewerkt hout, plantaardig materiaal  Verbranding in huishoudens groter aandeel. Aandeel industrie sinds ’95   Opname via voeding  omzetting in lichaam Risico: indien via lucht éénmalig  minimaal via andere weg 1x verontr.  lange blootstelling mogelijk Gezondheidsimpact:  Kankerverwekkend (long, huid, spijsvertering)  Hormoonverstorend  Verminderde weerstand Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 24. Verbrandingsproducten met een risico CO / … Risico door opname via ademhalingCO - koolstofmonoxide NOx – stikstofoxiden Bron: onvolledige verbranding  Invloed op luchtwegen Risico: reukloos, smaakloos, onzichtbaar, niet voelbaar Gezondheidsrisico SO2 - zwaveldioxide Hoofdpijn, misselijkheid   Invloed op luchtwegen, ogen braken  flauwvallen  sterven (al bij heel lage concentraties O3 - ozon in de ruimte 1%)  Sterk afh van individuele gevoeligheid  Oog-, neus- en keelirritaties, longcapaciteit , ontsteking Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 25. Verbrandingsproducten met een risico Zware metalen Bron: behandeld (groen) hout, verven, vernissen, elektrische apparaten, rubberbanden, reclamefolders Risico: indien via lucht éénmalig  minimaal via andere weg 1x verontr.  lange blootstelling mogelijk Gezondheidsimpact:  Irritatie oog, huid, slijmvliezen, …  Giftig door inademing en/of inslikken  Verminderd IQ bij opname tijdens ontwikkeling Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 26. Redenen om afval te verbranden1) Onbewust: geen kennis over “afval”/wetgeving/probleem gezondheid?2) Bewust: a. Kost verwijderen afval te groot b. Te veel moeite afval verwijderen op andere manier c. Kost ‘echte’ brandstof groot d. Te veel moeite echte brandstof te verwerken e. Schat gezondheidskost laag in f. “Pakkans is toch laag” g. … Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 27. Aanpak?Ideaal:Aanpak vanuit verschillende hoeken: Sensibilisatie Toezicht en sanctionering Inspelen op mogelijkheden en kosten verwijderen van afval Samenwerking verschillende diensten (politie, milieuambt., evt. sociale zaken, …)Bedenking: Niet altijd mogelijk in de praktijk? Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 28. Bewustmaking op verschillende domeinenOnderzoek: Bronnen, situatie en effecten aantonen O.a. Vlaams humaan biomonitoringsprogramma Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 29. Bewustmaking op verschillende domeinenBeleid:- Beleidsaanbevelingen op Vlaams niveau- Stimulatie van het lokaal beleid: samenwerkingsovereenkomstBurgers bewust maken:- Inspelen op gezondheidsimpact! (Hst 5 in draaiboek)- Wanneer probleem zich al stelt: via Hinderstappenplan (Hst 3 in draaiboek) Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 30. Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 31. Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 32. Hoofdstuk 1: Gezondheid  Schadelijke stoffen en Gezondheidsproblemen  Afval  Tuinafval  Zie ook Hoofdstuk 4  Zie ook Bijlage 1  Zie ook Bijlages 13-16Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 33. Hoofdstuk 2: Wetgeving  Overzicht relevante reglementeringen  Zie ook Bijlage 2  Zie ook Bijlage 3Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 34. Hoofdstuk 3: Hinderstappenplan  Gemeente/politie  Mogelijke acties  Bewonersbrief (Bijlage 10)  Ook hinderstappenplan voor burgers: Bijlage 9 Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 35. Hoofdstuk 4: Veel gestelde vragen  Gemeente/politie/  Stadswachten  Bestuur  …. Ook bruikbaar voor artikels infokrant, website,…. Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 36. Hoofdstuk 5: Sensibilisatieacties  Voorbeeldacties  Voorbereiding  Artikels  Infostand  Banners  Elektrokoffer  Infostand  Folders  Infosessies  Workshops  Bezoek aan verbrandingsoven  Aanbod verhakselen snoeihout  Informatie voor jeugdvereniging  Kaderen van bestaande acties  Wedstrijd Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 37. Hoofdstuk 5: Sensibilisatieacties Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 38. Hoofdstuk 5: Sensibilisatieacties Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 39. Hoofdstuk 6:Samenwerkingsovereenkomst  gemeente - provincie  2008-2013  basis  onderscheidingsniveau  projectniveau Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 40. Hoofdstuk 7: Bronnen en info  Websites  Documenten  Folders Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 41. Hoofdstuk 8: Bijlagen  17 bijlagen  Artikels  Bewonersbrief  Fabels en feitenStook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 42. Hoofdstuk 8: BijlagenStook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©
  • 43. www.mmk.be/illegaleverbranding Stook je gezondheid niet op! – Infovoormiddag 9 oktober 2009 – MMK’s bij de LOGO’s ©

×