Volkstrauertag 2011 in Ladelund

Putten – Ladelund Volkstrauertag 2011Zaterdag 12 november, het is prachtig weer als ik ’s middags in de auto stap om met een delegatie vanhet college van Burgemeester en Wethouders en de Gemeenteraad van Putten af te reizen naarLadelund, of… is het opreizen? We hebben immers een behoorlijke noorderlijke rit voor de boeg.Na een voorspoedige reis bereiken we, onze burgemeester en zijn echtgenote, wethouder Ard Kleijer,de raadsleden Wilma van Voorst, Robin Hoogendijk en ondergetekende , ’s avonds rond de klok van21.00 uur onze bestemming, hotel Friesland in Leck.De volgende ochtend, rijden we na het ontbijt richting Ladelund om samen met de bevolking vanLadelund Volkstrauertag te gedenken. Volkstrauertag is in Duitsland een nationale rouwdag, een stilledag, een dag ter herinnering aan alle oorlogsslachtoffers ter wereld.Onderweg van Leck naar Ladelund valt het ons op dat het merendeel van de Duitse boeren naastvoedselproducent ook energie producent is. Veel daken van stallen zijn voorzien van zonnepanelen enook regelmatig zien we een biomassa installatie op het boerenerf, hier kunnen we in Putten nog heelwat van leren.Rond de klok van half tien parkeren we de auto’s bij de Gedenkstätte in Ladelund en lopen we richtingde kerk. De wandeling gaat langs de 3 massagraven over het kerkhof. Een bijzonder gevoel overmant me,een niet te beschrijven gevoel. Hier op deze plaats ligt een deel van de geschiedenis van ons dorp,maar… ook een deel van de geschiedenis van mijn familie. Een broer van mijn opa, een broer van deoma van mijn vrouw, ik heb ze nooit gekend, maar toch…. het is bijzonder, niet met woorden samen tevatten.Als we de kerk binnen komen valt mijn oog op een tekst aan de muur:Een bijzondere tekst, op een (voor mij) bijzondere plaats, op een bijzonder moment, het is namelijk deéén na laatste zondag van het kerkelijk jaar en dat betekent in onze kerk het begin van de week vanvoorbereiding op de viering van het heilig avondmaal.Als we de kerk binnen komen voelt het als ‘thuis’, ik zie veel bekende gezichten, een warme en opensfeer, ik me voel me welkom, ik voel me een beetje thuis. Ook dit is het huis van de vader, al voor dedienst valt mijn oog op een glazen kelk, een kelk waar ik in Putten al een en ander over heb gehoord. 1

Een kelk die ook deze zondag aandacht krijgt, een kelk die relatief kort na de oorlog door de toenmaligburgemeester van Putte, Jonkheer Quarles van Ufford is geschonken aan de gemeenschap van Ladelund.Een glazen kelk met een aantal afbeeldingen, de Oude kerk in Putten, het monument van de Vrouw vanPutten en een afbeelding van de St. Petri Kirche in Ladelund.Een glazen kelk, niet zo maar een glazen kelk, nee… een avondmaalskelk. De kelk, hij liet me niet meerlos. De avondmaalskelk! Het avondmaal, opdat wij gedenken het lijden en sterven van onze Heere JezusChristus, een gedenken in de gemeenschap der Heiligen. De gemeenschap der Heiligen, niet alleen inonze eigen kerk, maar een gemeenschap der Heiligen hier in Ladelund, en de beker als cadeau uit Putten.Het laat me niet los, ik raak er niet over uitgedacht….Na de kerkdienst wandelen we via de begraafplaats naar de 3 massagraven voor de kranslegging. Ookhier wordt net als op 2 oktober bij ons monument een groot aantal kransen gelegd, door jong en oud,door Nederlanders en Duitsers. 2

Na de kranslegging hebben we even een moment zonder programma, ik loop terug naar de kerk, zoekeen plekje in één van de banken en laat alles op mij inwerken:Buiten gekomen valt me op dat het inmiddels stralend mooi weer is, de St. Petri Kirche op het kerkhofen een strak blauwe lucht, wat een plaatje… 3

Na de kranslegging voor alle slachtoffer van het KZ Ladelund stappen we in de bus en gaan we naar hetmonument van de gevallen Duitsers, ook hier wordt een krans gelegd, voor alle Duitse Soldaten uit deomgeving van Ladelund. Een bijzonder moment, dit moet nog even een plekje krijgen:Na deze sobere kranslegging,stappen we in de bus en rijden weterug richting Ladelund, hier wordenwe bijzonder gastvrij ontvangen inhet pastoraat, het kerkelijk centrumvan de kerkelijke gemeente vanLadelund. Met een grote groepmensen genieten we middagmaaltijd:Kartoffsuppe, een maaltijdsoep alssnert, maar dan net even anders (dehoeveelheid zetmeel wordt geleverddoor aardappels ipv erwten)Na de middagmaaltijd wandelen we naar de plaats waar het concentratiekamp heeft gestaan, de wegdie voor 107 Puttense mannen de laatste is geweest, de weg van het kamp naar het graf. Het is eenprachtige zondagmiddag, bijzonder voor de tijd van het jaar, een strak blauwe lucht, wat een contrastmet wat hier plaats vond, al weer zo lang geleden. 4

Met ons hoofd vol gedachten wandelen we terug naar degedenkstätte, om vervolgens weer terug te wandelen naar detankval die in de achterliggende periode is gegraven, op een plekwaar hij ooit ook gelegen heeft, nabij De Stele, een monumentvoor alle omgekomenen op deze plaats. 5

Na het moment bij de tankval wandelen weterug naar de Gedenkstätte, hier vindt nog eenofficieel gedeelte met een aantal toesprakenplaats, waaronder ook een toespraak vanpastor Richter. Een verhaal uit een bewogenhart, een verhaal dat andere harten raakt.Vervolgens is er nog gelegenheid om elkaar teontmoeten en even door degedachtenisruimte te wandelen.Na de bijeenkomst van in de Gedenkstättegenieten we nog van de Ladelundsegastvrijheid, Gudrun J. Hanssen nodigt ons uit voor de maaltijd en na de maaltijd gaan we op de koffiein de pastorie, een avond met goede ontmoetingen.Zo stralend mooi als de zondag was, zo somber begint de maandag, in de mist rijden we in de ochtendterug naar Ladelund om de bus met Puttenaren, waaronder fractiegenoot Peter Brink, die rond de klokvan negen uur zal vertrekken uit te zwaaien en onze Duitse gastheren en gastvrouwen nogmaalshartelijk te danken voor de gastvrijheid.Voor ons ook het moment om de terugreis naar Putten te beginnen, een reis die we in de buurt vanHamburg onderbreken voor een tussenstop in Neuengamme. Neuengamme, een voormaligconcentratiekamp, Neuengamme de plaats waar eind 1944, begin 1945 ruim 200 weggevoerde mannenzijn overleden.Het is mistig en koud als we in Neuengamme aankomen, mistroostig weer, het weer vertolkt onzegevoelens als we over het voormalig concentratiekamp wandelen, een concentratiekamp waar nog veelvan de gebouwen in tact is, in veel van de gebouwen is veel te zien en te lezen over hetgeen hier in deoorlogsjaren heeft plaatsgevonden. Ik heb het koud, een somber gevoel overmand me… 6

Bij de ingang van voormalig kampNeugengamme, het monument en degedachtenisruimte. In degedachtenisruimte hangen de murenvol met lijsten, lijsten met namen,namen en nog eens namen. Wetreffen hier de namen van velePuttense mannen. 7

Ook treffen we in Neuengamme een monument aan voor de vele Puttense mannen die als gevolg vande razzia zijn omgekomen. 8

Rond de klok van 15.00 uur wandelen we van het terrein van het concentratiekamp Neuengammerichting de auto’s. We vervolgen onze reis naar Putten, rond de klok van 20.00 uur ’s avonds zijn we inPutten, weer thuis. Thuis na 2 indrukwekkende dagen, thuis na een lange reis, thuis met vele indrukkenen een hoofd vol gedachten.Het was bijzonder om dit jaar de Volkstrauertag in Ladelund bij te wonen, het was goed om degastvrijheid te ervaren, maar ook de vriendschappen die in de loop der jaren zijn ontstaan.Vriendschappen tussen Nederland en Duitsland, vriendschappen tussen Ladelund en Putten. Om zo metelkaar de oorlog en haar slachtoffers te herdenken. Het is goed dat dit een plek houd in onze gedachten,maar ook een plek in onze samenleving. Laten we vooral niet vergeten wat er in de oorlog is gebeurd,niet om het te koesteren, maar om er van te leren en te blijven leren. Lubbert van den Heuvel, Putten, 24 november 2011 9

Volkstrauertag 2011 in Ladelund

by Lubbert van den Heuvel on Nov 24, 2011

Accessibility

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 7

Statistics

Volkstrauertag 2011 in Ladelund — Document Transcript