Komunikacja dorosłych i            dzieci a nabywanie języka             Socio-Cognitive Aspects of Language Emergence (SC...
Dziś zajmiemy się OBSERWACJĄ            komunikacji dzieci i dorosłych            “      Jak dorośli komunikują się z dzie...
Dorośli dostrajają się do dzieci.     Mowa dorosłych-do-dzieci różni się     od mowy dorosłych-do-dorosłych i ...    •    ...
Child Data Base Exchange System “      Brian	  MacWhinney	  jest	  twórcą	  bazy	  nagrań	  i	  transkryptów	  z	  badań	 ...
DEB ROY: badacz z Massachusetts Institute of Technology MEDIA LAB modeluje uczenie się słów u dzieci            “      Pra...
DEB ROY: badacz z Massachusetts Institute of Technology MEDIA LAB modeluje uczenie się słów u dzieci            “      Obs...
KOMPETENCJA KOMUNIKACYJNA            “      Teoria Chomsky’ego pomija aspekt komunikacji i dlatego                   Dell ...
Kompetencja komunikacyjna            “      a) czy i w jakim stopniu coś jest formalnie (ze względu                   na c...
Podejście społeczno-interakcyjne            w wyjaśnianiu nabywania języka            “      Ludzie są biologicznie (genet...
We s h a l l m a k e                                                                     little progress if we            ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Komunikacja dzieci i dorosłych

4,089 views
3,986 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
4,089
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Komunikacja dzieci i dorosłych

  1. 1. Komunikacja dorosłych i dzieci a nabywanie języka Socio-Cognitive Aspects of Language Emergence (SCALE) Konrad Juszczyk 2012sobota, 14 kwietnia 12 1
  2. 2. Dziś zajmiemy się OBSERWACJĄ komunikacji dzieci i dorosłych “ Jak dorośli komunikują się z dziećmi? “ mowa matczyna “ Jak dzieci komunikują się z dorosłymi? “ Dyner i jego syn Krzyś oraz dzienniki mowy Szumana “ Deb Roy: nagrania ciągłe interakcji dziecka z dorosłymi “ Jak opisuje się komunikację dzieci i dorosłych? “ CHILDES: Child Data Base Exchange System “ Jak badania komunikacji dzieci i dorosłych kształtują teorie nabywania języka? (Bruner, Hymes, Slobin) “sobota, 14 kwietnia 12 teoria nabywania języka powinna uwzględniać także wkład dorosłych w rozwijanie mowy u dziecka (Bruner) 2
  3. 3. Dorośli dostrajają się do dzieci. Mowa dorosłych-do-dzieci różni się od mowy dorosłych-do-dorosłych i ... • Wypowiedzi  odnoszą  się  do  tego,  co  tu  i  teraz • Słownictwo  jest  proste  i  bardziej  konkretne   • Przerwy  między  wyrazami  są  dłuższe   • Zdania  są  krótsze,  prostsze  i  poprawne  gramatycznie • Wymowa  jest  wolniejsza  i  bardziej  staranna     • Artykulacja  głosek  jest  dokładniejsza  (Kuhl) • Wysoki  i  zmienny  ton  przyciąga  uwagę  dziecka • Wypowiedzi  zawierają  sporo  powtórzeń  słów Schaffer  2005:323  oraz  Gleason  i  Ratner  2005:419sobota, 14 kwietnia 12 3
  4. 4. Child Data Base Exchange System “ Brian  MacWhinney  jest  twórcą  bazy  nagrań  i  transkryptów  z  badań  nad   językiem  dzieci.  Baza  jest  dostępna  w  internecie:  CHILDES.psy.cmu.edu   “ Brian  MacWhinney  jest  psychologiem  i  profesorem  na  Carnegie  Mellon   university  w  Pi]sburgu  (Stany  Zjednoczone,  stan  Pennsylwania). “ W   ciągu   ponad   30   lat   opublikował   ponad   300   artykułów   i   rozdziałów   książek,  a  w  wywiadzie  opowiada  o  tym,  jak  powstawała  baza  CHILDES. “ Baza  działa  od  1984  roku  i  gromadzi  dane  o  rozwoju  języka  dzieci   począwszy  od  lat  1960  w  ponad  20  językach  i  130  korpusach  danych.   “ Polskie  dane  językowe  są  publikowane  m.in.  przez  prof.  Smoczyńską. Artykuł  w  Studiach  z  psychologii  rozwojowej  i  psycholingwistyki  (1998)sobota, 14 kwietnia 12 4
  5. 5. DEB ROY: badacz z Massachusetts Institute of Technology MEDIA LAB modeluje uczenie się słów u dzieci “ Pracownik   naukowy   MIT-­‐u   Deb   Roy   chciał   zrozumieć,   w   jaki   sposób  jego  synek  nauczył  się  mówić.  W  tym  celu  zainstalował  w   swoim   domu   kamery   video,   aby   uchwycić   każdy   moment   (z   pewnymi   wyjątkami)   życia   swojego   syna,   a   następnie   przeprowadził   analizę   składniową   90   tys.   godzin   amatorskiego   filmu   video,  żeby  zaobserować  jak  "gaaa"  powoli  zmienia  się  w   "water"   (wodę).   Zdumiewające   badanie   naukowe,   bogate   w   dane  i  niosące  poważne  implikacje  na  temat  procesu  uczenia  się.   [opis  wykładu  na  TED]sobota, 14 kwietnia 12 5
  6. 6. DEB ROY: badacz z Massachusetts Institute of Technology MEDIA LAB modeluje uczenie się słów u dzieci “ Obserwacje   codziennej   interakcji   międzyludzkiej   pokazują,   że   komunikujemy   się  za  pomocą  słów,  które  nie   zawsze   brzmią  tak,  jak   to   opisuje   słownik,   a   ich   znaczeń   domyślamy   się   na   podstawie   wiedzy  o  sytuacji  w  jakiej  się  znajdujemy. “ Dzieci  obserwują  miliony  takich  właśnie  interakcji  i  naśladują  tyle,  ile   potrafią,  zależnie  od  swoich  możliwości  percepcyjno-­‐produkcyjnych.   “ W   ciągu   paru   lat   uczą   się   rozpoznawać   sytuacje   i   wypowiadać   odpowiadające  dla  tych  sytuacji   słowa.  Właściwie  wykonują   zadanie   podobne   do   tego,   które   Deb   zadał   komputerom   w   MIT.   Czego   możemy  dowiedzieć  się  dzięki  symulacji  uczenia  się  słów  u  dzieci?sobota, 14 kwietnia 12 6
  7. 7. KOMPETENCJA KOMUNIKACYJNA “ Teoria Chomsky’ego pomija aspekt komunikacji i dlatego Dell Hymes zaproponował kompetencję komunikacyjną. “ Kompetencja komunikacyjna jako wiedza o tym, co, jak, kiedy i do kogo można powiedzieć jest warunkiem wszelkich społecznych zachowań językowych. “ Etnografia mówienia (komunikowania) Hymes’a zwraca uwagę na zależność struktur językowych od czynników kontekstowych i ról mówiących w konkretnych sytuacjach. “ Wiedzę tę nabywamy na drodze interakcji z ludźmi.sobota, 14 kwietnia 12 7
  8. 8. Kompetencja komunikacyjna “ a) czy i w jakim stopniu coś jest formalnie (ze względu na cechy systemu) możliwe. Jest to sektor reguł gramatyki i tutaj należałoby lokować ogólną kompetencję językową w znaczeniu Chomsky‟ego, “ b) czy i w jakim stopniu coś jest wykonalne (feasable) za pomocą dostępnych w obrębie systemu środków, “ c) czy i w jakim stopniu coś jest odpowiednie (appropriate), zręczne (successful) w stosunku do kontekstu i ocen partnerów interakcji, “ d) czy i w jakim stopniu coś jest rzeczywiście wykonane i co to wykonanie za sobą pociąga. Tu należałoby lokować pojęcie wykonania w ujęciu Chomsky‟ego. (Piotrowski, 1980:96).sobota, 14 kwietnia 12 8
  9. 9. Podejście społeczno-interakcyjne w wyjaśnianiu nabywania języka “ Ludzie są biologicznie (genetycznie) gotowi do nabywania umiejętności językowych na drodze interakcji i doświadczenia społecznego (Bruner). “ Definicja języka nie może pomijać jego funkcji komunikacyjnej, a obok LAD musi działać LASS: “ Language Acquisition Support System, czyli system wsparcia przyswajania języka rozumiany jako zbiór kulturowych strategii stosowanych przez dorosłych, by pomóc i wspierać nabywanie języka przez dzieci. “ Nawiązanie do psychologii Lwa Wygotskiego (lata 30)sobota, 14 kwietnia 12 9
  10. 10. We s h a l l m a k e little progress if we adhere either to the impossible account of extreme empiricism or to the miraculous one of pure nativism. Jerome S. Bruner 1983.  Child’s  Talk:  Learning  to   Use  Language.  New  York:  Nortonsobota, 14 kwietnia 12 10

×