• Like
  • Save
Kogni2012 12
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Kogni2012 12

on

  • 1,307 views

Oto ostatnia prezentacja - podsumowanie poprzednich z językoznawstwa kognitywnego dla kognitywistów

Oto ostatnia prezentacja - podsumowanie poprzednich z językoznawstwa kognitywnego dla kognitywistów

Statistics

Views

Total Views
1,307
Views on SlideShare
974
Embed Views
333

Actions

Likes
3
Downloads
0
Comments
0

1 Embed 333

http://lingwistyka.pbworks.com 333

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Kogni2012 12 Kogni2012 12 Presentation Transcript

    • JĘZYKOZNAWSTWO  KOGNITYWNE powtórka  i  podsumowanie DRKONRAD JUSZCZYK ZAKŁAD PSYCHOLINGWISTYKI INSTYTUT JĘZYKOZNAWSTWA WYDZIAŁ NEOFILOLOGII UAM JĘZYKOZNAWSTWO KOGNITYWNE 2012/2013: 12środa, 23 stycznia 13 1
    • Z a ł o ż e n i a   f i l o z o f i c z n e   i   m e t o d y   b a d a ń Zastosowanie   Językoznawstwo  kognitywne   Metody  badań  naukowych korpusów  językowych   a  psychologia  poznawcza   w  językoznawstwie   w  językoznawstwie   i  psycholingwistyka kognitywnym kognitywnym T e o r i a   M e t a f o r y   K o n c e p t u a l n e j   L a k o f f a Metafory  jako  sposób   Eksperymentalne   Korpusowe konceptualizowania badania  metafor badania  metafor t e o r i a   s e m a n t y k i t e o r i a   s k ł a d n i t e o r i e   u ż y c i a   j ę z y k a Gramatyka  kognitywna   Odwzorowania   Ronalda  Langackera PRAGMATYKA i  amalgamaty (przegląd  pojęć) R o z w ó j   j ę z y k o w y   i   p o z n a w c z y   u   d z i e c i p r o b l e m y   i   p r o g n o z y Akwizycja  języka  u  dzieci: Akwizycja  języka  u  dzieci: Językoznawstwo  Kognitywne przegląd  ponad  pół  wieku   społeczno-­‐pragmatyczna   powtórka  i  podsumowanie teoretyzowania  i  badania teoria  Tomasello  i  inneśroda, 23 stycznia 13 2
    • O czym warto pamiętać? 1. Współczesne   badania   języka   są   multidyscyplinarne,   wielo-­‐paradygmatyczne  i  zróżnicowane  metodologicznie:   1. multidyscyplinarne:   językoznawcy   współpracują   z   Bilozofami,  psychologami,  neurologami  i  informatykami. 2. wielo-­‐paradygmatyczne:  genaratywiści  i  kognitywiści   rozwijają   teorie   niezależnie,   choć   wydają   się   podobne!   (patrz   deBinicja   znaku   w   minimalizmie   Chomskiego   i   gramatyce  Langackera  a  de  Saussure).   3. zróżnicowane   metodologicznie:   projekty   badań   języka   łączą   metody   introspekyjne   i   korpusowe   oraz   eksperymentalne  i  inne  z  lingwistyki  komputerowej... 4. ...i  obejmują  możliwie  jak  najwięcej  języków  świata!środa, 23 stycznia 13 3
    • 1. Na konferencjach dotyczących badań języka w ramach językoznawstwa kognitywnego spotykają się nie tylko językoznawcy i filolodzy, lecz także psycholodzy, filozofowie i inni badacze. I tak też jest na innych konferencjach językoznawczych!środa, 23 stycznia 13 4
    • Ojcowie założyciele (Lakoff czy Fauconnier) zachęcają młodszych do weryfikacji swoich tez za pomocą badań eksperymentalnych.środa, 23 stycznia 13 5
    • Językoznawcy  podają   Następnie   Językoznawcy   przykłady  zdań,  które   językoznawcy  poddają   posługują  się   są... zdania  analizie:  czyli... metodą  badań: wygenerowane  lub   samodzielnie  opisują   wymyślone  (poprawne   zdania  i  zależności   INTROSPEKCJA gramatycznie) między  nimi zasłyszane   pytają  o  ocenę  zdań   BADANIA  ANKIETOWE   przeczytane   użytkowników  języka (SOCJOLOGICZNE) zapisują  (transkrypcja)   KOGNITYWNE   wybrane  z  tekstów   i  tagują  w  zespole   JĘZYKOZNAWSTWO   i  nagrań  (korpus)   tagerów KORPUSOWE wykorzystują   EKSPERYMENT   wybrane  /  wymyślone   PSYCHOLOGICZNY w  badaniach   jako  bodźce  do  badań (PSYCHOLINGWISTYCZNY eksperymentalnych NEUROLINGWISTYCZNY)środa, 23 stycznia 13 6
    • Metody  badań  języka  w  206  artykułach   publikowanych  w  Cogni>ve  Linguis>cs introspekcja korpus eksperyment inne 7% 12% 30% 51% Przegląd  wykonany  przez  Fabiszak  i  Konat,   prezentowany  na  konferencji  we  Wrocławiu   Cogni&ve  Linguis&cs  in  year  2012środa, 23 stycznia 13 7
    • środa, 23 stycznia 13 8
    • 7 miliardów ludzi mówi 7 tysiącami j ę z y k ó w Około 400 języków jest opisanych dokładnie, a prawie 3000 częściowo (World Atlas of Language Structures: http://wals.info/)środa, 23 stycznia 13 9
    • STEPHEN  C.  LEVINSON Współczesne badania językoznawcze obejmują także mniej znane języki. http://www.mpi.nl/institute/research-departments-groups/language-and-cognition-dep/fieldsites/yeli-dnye/yeli-dnyeśroda, 23 stycznia 13 10
    • • Nasza   wiedza   o   językach   świata   opiera   się   na   danych   dotyczących  paruset  z  nich,  języków: • najbardziej   rozpowszechnionych,   czyli   używanych   na   wszystkich  zamieszkanych  kontynentach; • używanych  przez  największą  liczbę  mówców,  czyli  parę   miliardów  ludzi; • posiadających   system   pisma,   co   pośrednio   wpływa   na   ujednolicenie  odmian  języka. • używanych   przez   te   grupy   etniczne,   które   w   danym   państwie  dominują  politycznie  i  kulturowo. • Teorie   językoznawcze   opisują   więc   język   ogólnie,   jako   naturalny   system   komunikacji   międzyludzkiej   i     skonstruowany  system  uspołecznionych  reguł.  środa, 23 stycznia 13 11
    • STRUKTURALIZM GENERATYWIZM KOGNITYWIZM Ferdinand  de   Noam  Chomsky George  Lakoff Saussure 1916 1956 1980 socjologia psychologia   psychologia semiotyka cybernetyka gestalt społeczny  system   zdolność  umysłowa,   zdolność  poznawcza   znaków  umownych zbiór  reguł  i  symboli powiązana  z  innymi język  w  zależności   język  w  zależności  od   język  w  zależności   od    kultury-­‐struktury reguł  generowania od    p  o  z  n  a  n  i  aśroda, 23 stycznia 13 12
    • O czym warto pamiętać? 2. Językoznawcy  kognitywni  wyróżniają  się  założeniami:   1. znaczenie  jest  ucieleśnione  i  usytuowane  i  umysłowe  zarazem,   czyli  zależne  od  procesów  poznawczych  i  kontekstu  komunikacji 2. język  to  złożony  system  wzajemnie  zależnych  modułów  umysłu 3. jednostką  języka  są  wypowiedzi  używane  przez  ludzi  w  dialogu,   zatem  badaniu  podlegaja  także  gesty  i  inne  aspekty  komunikacji. Nie   wszystkie   badania   kognitywne   języka   są   zgodne   z   założeniami   językoznawstwa   kognitywnego   (Lakoff   1991).   Porównaj   badania   Pinkera,   Saxe   czy   Kuhl   o   roli   p r o c e s ó w   p o z n a w c z y c h   i   n e u r o l o g i c z n y c h   w   funkcjonowaniu  języka  (patrz  Bilmy  TED  i  IRS).środa, 23 stycznia 13 13
    • Zróżnicowanie języka i zależność od procesów • Współczesne   badania   językoznawcze   obejmują   różne   języki   świata   wraz   z   ich   zróżnicowaniem   wewnętrznym,   czyli   odmianami,   dialektami   i   gwarami   oraz   nienormatywne,   niekoniecznie   poprawne  wypowiedzi  językowe! • Dla   językoznawców   kognitywnych   JĘZYK   jest     zbiorem   różnorodnych,   codziennie   używanych   wypowiedzi,  których  przetwarzanie  jest  zależne  od   procesów   poznawczych   i   komunikacyjnych   (porównaj   spostrzeżenia   Lakoffa,   Langackera,   Fauconniera,  Turnera,  Levinsona,  Barsalou,  Evansa)środa, 23 stycznia 13 14
    • Haugeland: GOFAI Good-Old-Fashioned Artificial Intelligence • GOFAI: • 2nd  cognitive   • rachunek   turn: predykatów • connectionist • semantyka   • simulation,   formalna • embodied, • semiotyka   logiczna • situated,środa, 23 stycznia 13 15
    • Rozumienie pojęć matematycznych: • NEO-­‐FORMALIZM: • UCIELEŚNIENIE: • symboliczne   • opiera  się  na   i  niezależne  od   wnioskowaniu   percepcji  i  działania. z  wzorców  aktywności   • (Pylyshyn  1974;   ludzkiego  ciała  i  działania Rips  et  a.  2008) • Mill  1884;  Lakoff  i  Nunez   • Matematyka  jest  przecież   2000;  Fauconnier  i  Turner   2002   nauką  formalną,  jak  logika!   Marghetis,  T.  TopiCS  in  Cognitive  Science opis  gestów  19w.  matematyka  Cauchy! http://www.cogsci.ucsd.edu/~tmarghet/Home.htmlśroda, 23 stycznia 13 16
    • środa, 23 stycznia 13 17
    • środa, 23 stycznia 13 18
    • środa, 23 stycznia 13 19
    • środa, 23 stycznia 13 20
    • Lakoff  zaryzykował  odejście  od  Chomsky’ego  i  innych, ...a  później  za  Lakoffem  poszli  następni  kognitywiści!środa, 23 stycznia 13 21
    • Z a ł o ż e n i a   f i l o z o f i c z n e   i   m e t o d y   b a d a ń Zastosowanie   Językoznawstwo  kognitywne   Metody  badań  naukowych korpusów  językowych   a  psychologia  poznawcza   w  językoznawstwie   w  językoznawstwie   i  psycholingwistyka kognitywnym kognitywnym T e o r i a   M e t a f o r y   K o n c e p t u a l n e j   L a k o f f a Metafory  jako  sposób   Eksperymentalne   Korpusowe konceptualizowania badania  metafor badania  metafor t e o r i a   s e m a n t y k i t e o r i a   s k ł a d n i t e o r i e   u ż y c i a   j ę z y k a Gramatyka  kognitywna   Odwzorowania   Ronalda  Langackera PRAGMATYKA i  amalgamaty (przegląd  pojęć) R o z w ó j   j ę z y k o w y   i   p o z n a w c z y   u   d z i e c i p r o b l e m y   i   p r o g n o z y Akwizycja  języka  u  dzieci: Akwizycja  języka  u  dzieci: Językoznawstwo  Kognitywne przegląd  ponad  pół  wieku   społeczno-­‐pragmatyczna   powtórka  i  podsumowanie teoretyzowania  i  badania teoria  Tomasello  i  inneśroda, 23 stycznia 13 22
    • Dlaczego warto badać wyrażenia metaforyczne? 1. Książka   Lakoffa   i   Johnsona   zainspirowała   wielu   naukowców  i  zapoczątkowała  multidyscyplinarne  badania.   2. Metafora   jest   wszechobecna   w   kulturze   i   komunikacji,   a   także  istotna  dla  ludzkich  procesów  poznawczych  i  innych.   3. Metafora   zwraca   uwagę   naukowców   na   treść   i   funkcję   wypowiedzi,  zamiast  na  formę  i  sposób  łączenia  wyrazów. 4. Metafora   jest   specy1icznym   rodzajem   ekspresji   werbalnej   lub  wizualnej,  której  badanie  pozwala  „zajrzeć  do  umysłu”. 5. Metafora  organizuje  ludzkie  doświadczenia  cielesne. (Lakoff  i  Johnson  1980  i  1999  oraz  Lakoff  2008  i  2012)środa, 23 stycznia 13 23
    • Metafory kształtują mówienie i myślenie o ... • ...moralności  w  różnych  kulturach,  czyli  czystości,   poprawności,  podporządkowaniu  autorytetom   (Lakoff  2008;  Lakoff  i  Johnson  1999); • ...przepisach  prawnych  (Winter  2001); • ...ideologii  i  polityce,  czyli  problemach  ważnych   dla  polityków  i  popierających  ich  wyborców   (Lakoff  2008;  Lakoff  i  Wehling  2012) • ...matematyce  i  pojęciach  związanych   z  liczbami  (Lakoff  i  Nuñez  2000)  środa, 23 stycznia 13 24
    • OBSERWACJA   OBSERWOWALNE   NIEOBSERWOWALNE   EKSPERYMENT   (w  tym  badania   (psycho/neuro   ŚWIAT  ZEWNĘTRZNY REPREZENTACJA korpusowe) lingwistyczny) FORMA  WYRAŻENIA Przywitali  mnie   bardzo  gorąco. reprezentacja   Jak  systematyczne   jest  rzutowanie   formy  słów (brzmienia) AFEKT  to  CIEPŁO? Rzuciła  zimne   Jaka  jest  koherencja  z   spojrzenie. innymi  metaforami? Czy  dotyczy  to   wszystkich  języków? DOMENA   DOMENA   Co  się  dzieje  w   TREŚĆ  WYRAŻENIA ŹRÓDŁOWA DOCELOWA   ludzkim  umyśle? sytuacja CIEPŁO POZYTYWNE Co  się  dzieje  w   związana ludzkim  mózgu? z relacją temperatura relacja i uczuciem ZIMNO NEGATYWNE Czy  dotyczy  to   wszystkich  ludzi? KONTEKST  KOMUNIKACJI ZNACZENIEśroda, 23 stycznia 13 25
    • Lakoff  et  al.  posługują  się   Krytycy  Lakoffa  pytają: spekulacją  i  introspekcją: Podają  problem/pytanie Wybierają  przykłady. Skąd  brać  przykłady  metafor? Klasyfikują  przykłady. ...tak,   Jak  zidentyfikować  metafory?   ale... Znajdują  regularności. Jak  regularności  opisywać? Proponują  teorię  języka. Językoznawcy  korpusowi  badają   metafory  w  zbiorach  tekstów: T  E  O  R  I  A Wybierają  teorię  języka Operacjonalizują  zmienne   o  w  o  c  n  a   współpraca Proponują  hipotezy.   (Valenzuela  i  Soriano  2005) Testują  hipotezy. Poprawiają  teorię. Interpretują  wynikiśroda, 23 stycznia 13 26
    • Z a ł o ż e n i a   f i l o z o f i c z n e   i   m e t o d y   b a d a ń Zastosowanie   Językoznawstwo  kognitywne   Metody  badań  naukowych korpusów  językowych   a  psychologia  poznawcza   w  językoznawstwie   w  językoznawstwie   i  psycholingwistyka kognitywnym kognitywnym T e o r i a   M e t a f o r y   K o n c e p t u a l n e j   L a k o f f a Metafory  jako  sposób   Eksperymentalne   Korpusowe konceptualizowania badania  metafor badania  metafor I  wykład  o  metaforze II  wykład  o  metaforze III  wykład  o  metaforze t e o r i a   s e m a n t y k i t e o r i a   s k ł a d n i t e o r i e   u ż y c i a   j ę z y k a Gramatyka  kognitywna   Odwzorowania   Ronalda  Langackera PRAGMATYKA i  amalgamaty (przegląd  pojęć) R o z w ó j   j ę z y k o w y   i   p o z n a w c z y   u   d z i e c i p r o b l e m y   i   p r o g n o z y Akwizycja  języka  u  dzieci: Akwizycja  języka  u  dzieci: Językoznawstwo  Kognitywne przegląd  ponad  pół  wieku   społeczno-­‐pragmatyczna   powtórka  i  podsumowanie teoretyzowania  i  badania teoria  Tomasello  i  inneśroda, 23 stycznia 13 27
    • Przestrzenie mentalne • Przestrzenie   mentalne   są   niewielkimi   zespołami   konceptualnymi   powstającymi   w   toku   myślenia   i   mówienia.  Ich  zadaniem  jest  pomoc  w  osiągnięciu   zrozumienia  i  podjęciu  doraźnego  działania. • O g ó l n y   p r o c e s   k o g n i t y w n y :   t w o r z e n i e   konceptualnych   amalgamatów   (stopów)   –   operującego  na  przestrzeniach  mentalnych. • Amalgamat   częściowo   dziedziczy   strukturę   przestrzeni   wyjściowych,   jak   również   wytwarza   swoją  własną  doraźną  strukturę.środa, 23 stycznia 13 28
    • Gilles Fauconnier 1997/1999: ODWZOROWANIA W UMYŚLE I JĘZYKU Istotą   języka   jest   system   k o n s t r u k c j i   z n a c z e n i a :   odwzorowania,  zakotwiczenia  i   przestrzenie   mentalne.   Słowa   i   zdania   to   jedynie   zewnętrzne   p r z e j a w y   t e j   z ł o ż o n e j   aktywności.  (...)   Rozpatrywane   tu   ogólne   procesy  kognitywne   s ą   w ł a ś c i w e   n i e   t y l k o   człowiekowi.   (...)   Język   stanowi   produkt  uboczny  ewolucji.środa, 23 stycznia 13 29
    • Ronald Langacker • Mówienie  to  złożona  czynność,  musimy  postrzegać  ją   dynamicznie,   jako   coś,   co   ludzie   robią,   nie   zaś   jako   coś,  co  posiadają. • MÓWIENIE  JEST  CZYNNOŚCIĄ  POZNAWCZĄ • zależne  od  procesów  neuronalnych • I  JEST  CZYNNOŚCIĄ  SPOŁECZNO-­‐KULTUROWĄ • język   jest   nabywany   i   używany   w   interakcji   z   innymi   ludźmi  w  [...]  społecznym  i  kulturowym  kontekście. • JĘZYK   jest  zależny   zarówno   od   poznania,   jak   i   komunikowania  się,  czyli  czynników  interakcji  z  ludźmi. GK:285środa, 23 stycznia 13 30
    • „Puste głowy” nie mówią • Jeśli   mówimy   o   społeczno-­‐językowych   interakcjach   i   wyodrębnianiu   czy  też  konstrukcji  tekstów  z  dyskursu,   to  mamy  do  czynienia  z  sytuacją  jaką  kreują  konkretni   ludzie.   Puste   głowy   nie   mówią   i   nie   negocjują,   nie   wchodzą   w   żadne   interakcje   społeczne.   Aby   zatem   opisać   ten   aspekt   rzeczywistości,   musimy   opisać   strktury  kognitywne  umysłu  ludzkiego. • Komunikacja   wymaga   konceptualizacji,   czyli   odnoszenia  tego,  co  robimy  do  tego,  co  chcemy  o  tym   powiedzieć  lub  do  tego,  c  o  ktoś  o  tym  nam  m  ó  w  i.środa, 23 stycznia 13 31
    • Langacker o gramatyce • Gramatyka  niesie  znaczenie,  czyli  zarówno   słowa  są  znaczące,  jak  i  złożenia  i  zdania. • Gramatyka   jest   symboliczna,   czyli   składa   się   z   jednostek   symbolicznych   (symboli),   które   są   połączeniem  formy  i  funkcji  (znaczenia). • Formy  nie  są  ARBITRALNE,  jak  chciał  de  Saussure. • bo  są  zależne  od  użycia,  kontekstu  i  interakcji • Reguły  nie  są  ABSTRAKCYJNE,  jak  chciał  Chomsky. • bo  są  powiązane  ze  zdolnościami  poznawczymi • G r a m a t y k a   k o g n i t y w n a   j e s t   c z ę ś c i ą   t e o r i i   językoznawstwa  kognitywnego  i  funkcjonalnego.środa, 23 stycznia 13 32
    • Zdolność do interpretacji • Znaczenie   w   języku   nie   jest   zależne   wyłącznie   od   struktur   składowych   i   schematów   konstrukcyjnych.  [...] • Użytkownicy   języka   stosują   całe   bogactwo   zdolności  interpretacyjnych  i  wyobrażeniowych.   • Znaczenie  jest  raczej  sugerowane.środa, 23 stycznia 13 33
    • Z a ł o ż e n i a   f i l o z o f i c z n e   i   m e t o d y   b a d a ń Zastosowanie   Językoznawstwo  kognitywne   Metody  badań  naukowych korpusów  językowych   a  psychologia  poznawcza   w  językoznawstwie   w  językoznawstwie   i  psycholingwistyka kognitywnym kognitywnym T e o r i a   M e t a f o r y   K o n c e p t u a l n e j   L a k o f f a Metafory  jako  sposób   Eksperymentalne   Korpusowe konceptualizowania badania  metafor badania  metafor I  wykład  o  metaforze II  wykład  o  metaforze III  wykład  o  metaforze t e o r i a   s e m a n t y k i t e o r i a   s k ł a d n i t e o r i e   u ż y c i a   j ę z y k a Gramatyka  kognitywna   Odwzorowania   Ronalda  Langackera PRAGMATYKA i  amalgamaty (przegląd  pojęć) R o z w ó j   j ę z y k o w y   i   p o z n a w c z y   u   d z i e c i p r o b l e m y   i   p r o g n o z y Akwizycja  języka  u  dzieci: Akwizycja  języka  u  dzieci: Językoznawstwo  Kognitywne przegląd  ponad  pół  wieku   społeczno-­‐pragmatyczna   powtórka  i  podsumowanie teoretyzowania  i  badania teoria  Tomasello  i  inneśroda, 23 stycznia 13 34
    • Akwizycja  języka  u  dzieci:  przegląd  ponad   pół  wieku  teoretyzowania  i  badania natywizm,   językoznawstwo   konstruktywizm  i   paradygmat behawioryzm mentalizm,   kognitywne   komunikatywizm generatywizm (emergentyzm) 60/70:  Bruner,   80/90/2000  ...:   1959:  Chomsky   lata  i  badacze 1957:  Skinner Hymes,  Slobin   MacWhinney,  Lieven,   (później:  Pinker) Tomasello,  Langacker, (Wygotski) główne   eksperymenty   introspekcja,    introspekcja,  obserwacje,   metody   na  zwierzętach  i   teoria  formalna,   dzienniki  mowy,  eksperymenty,   badań obserwacje  ludzi idealizacja korpusy  nagrań,  neurobrazowanie   perspektywa funkcjonalizm formalizm powrót  do  funkcjonalizmu Co  jest   ogólna  zdolność   wiedza  o  języku zdolności  poznawcze wrodzone? do  uczenia  się   dziecko  jako  gołąb   dziecko  jako  metafora (warunkowanie) mały  lingwista dziecko  jako  psycholog  i  budowniczyśroda, 23 stycznia 13 35
    • Społeczno-poznawcze mechanizmy nabywania języka wg Tomasello • SCENA  WSPÓLNEJ  UWAGI INTENCJA KOMUNIKACYJNA INTERAKCJA   SYMBOLICZNA NAŚLADOWANIE  Z  ZAMIANĄ  RÓL UCZENIE  SIĘ  KULTUROWE   WYSZUKIWANIE  WZORCÓW  I  ROZPOZNAWANIE  INTENCJIśroda, 23 stycznia 13 36
    • Co obejmuje pragmatyka? WYPOWIEDŹ:  te  własności  wypowiedzi,  których  nie  opisuje  składnia  i  semantyka  oraz   morfologia  i  fonologia  są  obejmowane  przez  opis  w  ramach  teorii  pragmatycznych WYKONANIE:  sposób  sformułowania  wraz  z  własnościami  wyrażanymi  niewerbalnie,   czyli  za  pomocą  całego  ciała  (ton,  mimika,  postawa,  gesty)  komunikacja  multimodalna WNIOSKOWANIA  i  WIERZENIA  użytkowników  języka,  czyli  nadawcy  i  odbiorcy  danej   wypowiedzi  w  formie  presupozycji  (Strawson)  i  implikatur  konwersacyjnych  (Grice) FUNCKJE  wypowiedzi  jako  działania  za  pomocą  języka,  czyli  aktu  mowy  (Austin  i  Searle):   reprezentatywne,  dyrektywne,  komisywne,  ekspresywne,  deklaratywne  oraz  akty  dialogowe WYMAGANIA  narzucane  użytkownikom  języka,  czyli  maksymy  konwersacyjne  (Grice): jakości,  ilości,  istotności  i  sposobu  oraz  zasada  współpracy  (dalej:  Leech  i  Sperber  &  Wilson) WARUNKI:  kontekst  wypowiedzi,  konsekwencje  działania  za  pomocą  słów,  fortunność komunikacja  jako  kooperacja,  czyli  wspólna  koordynacja  działań  w  pewnym  celu  (Clark) DYNAMIKA  DIALOGU:  przebieg  rozmowy,  zmienianie  kolejek,  synchronizacja  i  spójność...środa, 23 stycznia 13 37
    • Co pominęliśmy? • Badania  nauczania  języka  obcego • Zaburzenia  rozwoju  językowego  (SLI,  autyzm)   oraz  problemy  z  posługiwaniem  się  językiem. • Studia  porównawcze  i  typologiczne  języków • Najnowsze  teorie  kognitywne  pragmatyki • Teorie  fonologiczne,  czyli  o  brzmieniu  mowy • językoznawstwo  komputerowe  i  komputacyjneśroda, 23 stycznia 13 38
    • METODA GRAMA-­‐ PRAGMA-­‐ METAFORY BLENDING AKWIZYCJA a  TEMAT TYKA TYKA Langacker,     Fauconnier   Chomsky  vs   Aus>n,   INTROSPEKCJA Lakoff  1980 Goldberg i  Turner Langacker Grice,  Searle Dąbrowska   ANKIETY Cienki  2008   ? ? ? 2010 Steen  2010 KORPUS Janda ? Lieven Levinson Gibbs  2006 EKSPERYMENT   Thibodeau   Matlock,   Coulson  i  van   PSYCHOLOG. Tomasello Levinson i  Boroditsky Ramscar Pe-en  2002 EKSPERYMENT   Aziz-­‐Zadeh Coulson   Meibauer   NEUROLOG. ? Kuhl,  Saxe Rohrer i  van  Peqen i  Steinbachśroda, 23 stycznia 13 39
    • przykłady badań • Cienki,   A.   2008.   The   applica>on   of   conceptual   metaphor   theory   to   poli>cal   discourse:  Methodological  ques>ons  and  some  possible  solu>ons.  In  Poli>cal   Language  and  Metaphor:   Interpre>ng  and   Changing  the  World,  T.   Carver  &   J.   Pikalo  (eds.).    London/New  York:  Routledge,  241-­‐256. • Coulson,   S.  &  Van  Pehen,   C.  (2002).  Conceptual  Integra>on  and  Metaphor:  An   event-­‐related  poten>al  study.  Memory  &  Cogni>on  30:  958-­‐968.  PDF  Version   • Dąbrowska,   Ewa   (2010)."Naive   v.   expert   intui>ons:   An   empirical   study   of   acceptability  judgments”.  The  Linguis>c  Review  27,  1-­‐23.  [Download  pdf] • Matlock,   T.   (in   press).   Fic&ve   mo&on   as   cogni&ve   simula&on.   Memory   &   Cogni>on. • Meibauer,  J.  Steinbach,  M.  2011.  Experimental  Pragma&cs/Seman&csśroda, 23 stycznia 13 40
    • O czym warto pamiętać? 1. Współczesne   badania   języka   są   multidyscyplinarne,   wielo-­‐paradygmatyczne  i  zróżnicowane  metodologicznie:   1. multidyscyplinarne:   językoznawcy   współpracują   z   Bilozofami,  psychologami,  neurologami  i  informatykami. 2. wielo-­‐paradygmatyczne:  genaratywiści  i  kognitywiści   rozwijają   teorie   niezależnie,   choć   wydają   się   podobne!   (patrz   deBinicja   znaku   w   minimalizmie   Chomskiego   i   gramatyce  Langackera  a  de  Saussure).   3. zróżnicowane   metodologicznie:   projekty   badań   języka   łączą   metody   introspekyjne   i   korpusowe   oraz   eksperymentalne  i  inne  z  lingwistyki  komputerowej... 4. ...i  obejmują  możliwie  jak  najwięcej  języków  świata!środa, 23 stycznia 13 41
    • O czym warto pamiętać? 2. Językoznawcy  kognitywni  wyróżniają  się  założeniami:   1. znaczenie  jest  ucieleśnione  i  usytuowane  i  umysłowe  zarazem,   czyli  zależne  od  procesów  poznawczych  i  kontekstu  komunikacji 2. język  to  złożony  system  wzajemnie  zależnych  modułów  umysłu 3. jednostką  języka  są  wypowiedzi  używane  przez  ludzi  w  dialogu,   zatem  badaniu  podlegaja  także  gesty  i  inne  aspekty  komunikacji. Nie   wszystkie   badania   kognitywne   języka   są   zgodne   z   założeniami   językoznawstwa   kognitywnego   (Lakoff   1991).   Porównaj   badania   Pinkera,   Saxe   czy   Kuhl   o   roli   p r o c e s ó w   p o z n a w c z y c h   i   n e u r o l o g i c z n y c h   w   funkcjonowaniu  języka  (patrz  Bilmy  TED  i  IRS).środa, 23 stycznia 13 42
    • Kalendarium konferencji • Researching  and  Applying  Metaphor   seminar  w  Poznaniu  (UAM),  2-­‐3  maja hhp://raam2013.wa.amu.edu.pl • Summer  School  in  Cogni8ve  Linguis8cs  Bangor   (UK,  22-­‐26  lipca,  Vyvyan  Evans)   www.bangor.ac.uk/cogling-­‐summerschool • JĘZYKOZNAWSTWO  KOGNITYWNE  W  ROKU  2013 Warszawa,  16-­‐17  września,  PTJK  i  SAN hhp://ptjk.pl/PL/jezykoznawstwo-­‐kognitywne-­‐2013 • Poznań  Linguis8c  Mee8ng Poznań,  29  sierpnia-­‐1  września hhp://wa.amu.edu.pl/plm/2013/ • Dołącz  do  badaczy  metaphor  poprzez  emailową  grupę  dyskusyjną   Association  for  Researching  and  Applying  Metaphor:   http://raam.org.uk/mailman/listinfo/metaphor-­‐l_raam.org.ukśroda, 23 stycznia 13 43
    • Zapraszam na moje wystąpienie w maju: • Polska  wersja  metody  identyYikacji   metafory  werbalnej  na  podstawie  MIP. • 15  maja  2013  na  seminarium   Zakładu  Logiki  Stosowanej   w  Instytucie  Językoznawstwa   w  Collegium  Novum  w  sali  111B Al.  Niepodległości  4  (wstęp  wolny)środa, 23 stycznia 13 44