Dr. Musli Vërbani

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT
TË VOGËL
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

Kaçanik, 2007
Autori:
Dr. Musli VËRBANI

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT...
2

MELAQET E ZOTIT

Dr. Musli Vërbani

BESIMI NË ZOTIN
1

Planprogrami i muslimanit të vogël

3
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

“Lutju Zotit dhe thuaj: “O Zoti im shtoma diturinë”
Kuran

“O Zoti...
2

MELAQET E ZOTIT

DUA QË MUSLIMANI TË JETË:
1.

Atëdhetarë

2.

Besimtarë i sinqert

3.

Cilësorë

4.

Çlirimtarë

5.

i...
DR. MUSLI VËRBANI:

.

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

.
zhvillues i të mirës

Dr. Musli VËRBANI

( ‫شهد الل انه ل اله...
2

MELAQET E ZOTIT

(Et-Tevbe, 128)

Hyrje
Nga Umeri radijallahu anhu, transmetohet se ka thënë:
“Një ditë ishim duke nden...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

- Më trego ç’është Ihsani-Mirësia?
- Muhamedi a.s. iu përgjigj:
“T...
2

MELAQET E ZOTIT

PARIMET E SHEHADETIT
1.
2.
3.
4.

Parimet kryesore të shehadetit janë:
Vërtetimi i Ekzistimit të Allah...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

SHARTI I PARË

ME DITË DOMETHËNIEN E FJALËS
“LA ILAHE IL - LALLAH”...
2

MELAQET E ZOTIT

SHARTI I KATËRT

SINQERITETI I FJALËS
“LA ILAHE IL-LALLAH”
Fjalën LA ILAHE IL-LALLAH besimtari e thotë...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

Besimi në Allahun xh.sh. nënkupton të bindurit e plotë se vetëm Al...
2

MELAQET E ZOTIT

TEVHIDI ULUHIJE nënkupton se të gjitha veprat tona të mira me i bë
vetëm për hirë të Allahut i Cili nu...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

Allahu xh.sh. në Kur’anin fisnik dhe nëpërmjet Muhamedit a.s. e ka...
2

MELAQET E ZOTIT

Cilësitë vetanake të Allahut xh.sh. (Sifati Dhatije) janë:
1. Vuxhud (EKZISTON)
2. Kidem (I PËRHERSHËM...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

Zoti i Lartëmadhëruar sikurse nuk ka fillim poashtu nuk ka as mbar...
MELAQET E ZOTIT

2

Allahu xh.sh. nuk ka nevojë për askënd, ndërsa krijesat kanë nevojë për
Atë. Këtë e dëshmon edhe surej...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

Cilësitë kuptimore të Allahut xh.sh. janë:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8....
2

MELAQET E ZOTIT

“ALLAHU ËSHTË I GJALLË DHE I PËRJETSHËM”
Zoti i Lartëmadhëruar në Kur’anin fisnik thotë:
“Allahu la il...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

Çdo fjalë e cila flitet nuk mund ta ndëgjojë askush tjetër para Zo...
2

MELAQET E ZOTIT

Të gjitha pemët dhe perimet rriten, zhvillohen dhe japin fryte prej
elementeve të njejta. Të gjitha ka...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

“FLET ME TË FOLURIT E TIJ HYJNOR”
Të folurit është mjet i sqarimit...
2

MELAQET E ZOTIT

TEVHID ESMA
“NJËSIMI I ZOTIT NË EMRA”
Zoti i Lartëmadhëruar në Kur’an thotë:
“Allahu i ka emrat më të ...
DR. MUSLI VËRBANI:

EL-VEHHAB

ERR-RREZAK
EL-FETTAH
EL-‘ALIMË
EL-KABID
EL-BASIT
EL-HAFID
ERR-RRAFI’Ë
EL-MU’IZ
EL-MUDHIL
ES...
2

MELAQET E ZOTIT

ERR-RREKIBË

-

EL-MUXHIBË
EL-VASI’Ë

-

EL-HAKIMË
EL-VEDUDË

-

EL-MEXHIDË

-

EL-BA’ITH
ESH-SHEHIDË
...
DR. MUSLI VËRBANI:

EL-BATIN
EL-VALIJ
EL-MUTE’ALI
EL-BERR

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

-

Ai është i padukshëm.
Ai...
MELAQET E ZOTIT

2

AI ËSHTË ALLAHU
I CILI NUK KA SHOK AS RIVAL
NUK ËSHTË I LINDUR
DHE NUK KA LINDË
NUK I NGJASON ASGJË AT...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

EBU HANIFJA DHE ATEISTI
Një ditë prej ditëve një ateist shkon te H...
2

MELAQET E ZOTIT

MËSUESI PA MEND
Na ishte në një shkollë një musues. Ai nuk besonte në ekzistimin e Zotit.
Një ditë pre...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

- Ju kam thënë që ta hani mollën ku nuk ju sheh askush. Po pse nuk...
MELAQET E ZOTIT

2

IMANI – BESIMI NË ZOTIN
Muhamedi a.s. ka thënë:
“Kush thotë LA ILAHE IL-LALLAH do të hyjë në xhenet”.
...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

22. Dashuria ndaj të dërguarit
47. Besimi në librat e Zotit.
23. R...
2

MELAQET E ZOTIT

SURETUL - IHLAS
BISMIL-LAHIRR-RRAHMANIRR-RRAHIM
KUL HUVALLAHU EHAD
ALLAHU SAMED
LEM JELID
VE LEM JULED...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

AJETUL KURSIJA
BISMIL-LAHIRR-RRAHMANIRR-RRAHIM
ALLAHU LA ILAHE IL-...
2

MELAQET E ZOTIT

Dr. Musli Vërbani

MELAQET E ZOTIT
2

35
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

Planprogrami i muslimanit të vogël

36
MELAQET E ZOTIT

2

BESIMI NË MELAQET E ZOTIT
Muslimani i ndëgjon, i beson dhe i vërteton fjalët e Zotit të
Madhëruar.
Zot...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

CILËSITË E MELAQEVE
Melaqet kanë cilësi të posaqme me të cilat dal...
2

MELAQET E ZOTIT

PUNËT E MELAQEVE
Ka shumë lloje të melaqeve dhe numri tyre është shumë i madh.
Zoti i Madhëruar për se...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

MELAQET E DALLUARA
Zoti i Madhëruar ka vlerësu disa melaqe më shum...
2

MELAQET E ZOTIT

ERR-RUHUL EMINË
Ruhul Eminë apo “Shpirti Besnik” është emër i melaqes Xhibril.
Xhibrili është imam i m...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

MELAQJA E RISKUT (Furnizimit)
Secili njeri e ka të caktuar sa i ne...
2

MELAQET E ZOTIT

ISRAFILI
Meleku fisnik Israfili është melaqja e cila do t’i fryejë “SURIT” kur të
ndodhë Dita e Kijame...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

MELAQJA E AUTORIZUAR PËR MARRJEN E
SHPIRTËRAVE
Melaqja e autorizua...
MELAQET E ZOTIT

2

MBIKËQYRËSI I XHENETIT DHE I
XHEHENEMIT
Secili nga ne e dëshiron Xhenetin, shpresojmë në Allahun që të...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

Thotë Zoti i Madhëruar:
“Mbi të (Xhehenem) mbikëqyrin nëntëmbëdhje...
MELAQET E ZOTIT

2

MELAQET E AUTORIZUARA PËR ME NA
PYETUR NË VARR
Zoti i Madhëruar i ka autorizuar dy melaqe për të na py...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

I vjen një person me fytyrë të keqe, rroba të këqia, erë të keqe d...
MELAQET E ZOTIT

2

MELAQET E AUTORIZUARA PËR MBAJTJEN E
ARSHIT
Arshi është qështje më e lartë dhe më e madhe e krijesave....
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

MELAQJA E AUTORIZUAR PËR SHI
Zoti i Madhëruar ka caktuar melaqe pë...
MELAQET E ZOTIT

2

MELAQJA E AUTORIZUAR PËR KODRA
Melaqja fisnike e autorizuar për kodrat, kujdeset dhe i mbanë ato.
Për ...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

MELAQET E AUTORIZUARA ME BË LUTJE
PËR BESIMTARËT
Zoti i Madhëruar ...
MELAQET E ZOTIT

2

MELAQET E AUTORIZUARA PËR ME I
SHËNUAR DHE REGJISTRUAR VEPRAT TONA
Zoti i Madhëruar ka autorizuar mela...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

MELAQJA E AUTORIZUAR
PËR MBROJTJEN E NJERIUT
Zoti i Madhëruar ka k...
MELAQET E ZOTIT

2

MELAQET E AUTORIZUARA PËR TA
VIZITUAR DHE KONROLLUAR TOKËN
Zoti i Madhëruar ka krijuar melaqe për ta v...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

Njëra nga melaqet thotë: Në mesin e tyre është një njeri i cili ka...
MELAQET E ZOTIT

2

MELAQET E AUTORIZUARA
VETËM PËR NAMAZ
Zoti i Madhëruar ka autorizuar melaqet të cilat përcjellin musli...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

MELAQET IU NDIHMOJNË BESIMTARËVE
Melaqet kryejnë punë të shumta. D...
MELAQET E ZOTIT

2

ALLAHU DËRGON MELAQE ME I SPROVU
NJERËZIT
Kush duron në vështërsi dhe në probleme të cilat i paraqiten...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

Kaluan shumë vite ata u forcuan dhe u pasuruan pasiqë Allahu i
Mad...
2

MELAQET E ZOTIT

Dr. Musli Vërbani

BESIMI NË LIBRAT E ZOTIT
3

Planprogrami i muslimanit të vogël

61
“Njerëzit ishin një popull (të fesë së natyrshme, islame), e (kur u
përçanë) Allahu dërgoi pejgamberët përgëzues dhe qortu...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

2. Si e pritën beni Israilët zbritjen e Tevratit?
3. Pse i ka mall...
2

MELAQET E ZOTIT

ZEBURI
ZEBURI është libër i Zotit i cili i ka zbritur Davudit a.s.
Zoti i Lartmadhëruar në Kur’an thot...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

INXHILI
Ditën që lindi Isa a.s, i tha popullit të vet: Unë jam rob...
2

MELAQET E ZOTIT

4. Cilët ungjij janë pranuar në vitin 313?

BIBLA SOT
Sot të krishterët për libër të shenjtë mbajnë bi...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

SUHUFET
Përpos katër librave; Tevrati, Zeburi, Inxhili dhe Kur’ani...
2

MELAQET E ZOTIT

“Vërtet ne e kemi zbritur Kur’anin dhe
vërtet Ne do ta ruajmë atë”.
(EL-HIXHR, 9)

KUR’ANI
PËRKUFIZIM:...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

EMRAT E KUR’ANIT
Kur’an është emër i përveçëm i Librit të Allahut....
2

MELAQET E ZOTIT

6. EL-KASAS
El-Kasas d.m.th. tregim i një realiteti
Zoti i Lartmadhëruar thotë:
“Vërtet ky është tregi...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

CILËSITË E KUR’ANIT
Kur’ani, libër i Allahut për të gjithë njerëzi...
2

MELAQET E ZOTIT

7. HUDEN, SHIFAEN, RAHMETEN VE MEVIDHATEN
(UDHËZUES, SHËRUES, MËSHIRUES, DHE KËSHILLË)
Të gjitha këto ...
DR. MUSLI VËRBANI:

PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL

VAHJI – FRYMËZIMI
Vahji në aspektin gjuhësor quhet informimi i shp...
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Dr. musli vërbani   planprogrami i muslimanit të vogël i
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Dr. musli vërbani planprogrami i muslimanit të vogël i

674 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
674
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Dr. musli vërbani planprogrami i muslimanit të vogël i

  1. 1. Dr. Musli Vërbani PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL
  2. 2. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Kaçanik, 2007 Autori: Dr. Musli VËRBANI PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Radhitja kompjetirike, kopertina dhe dizajni grafik Mumin Shehu Shtypi Prishtinë 2007 Të drejtën e ribotimit e rezervon botuesi 2
  3. 3. 2 MELAQET E ZOTIT Dr. Musli Vërbani BESIMI NË ZOTIN 1 Planprogrami i muslimanit të vogël 3
  4. 4. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL “Lutju Zotit dhe thuaj: “O Zoti im shtoma diturinë” Kuran “O Zoti im më pajis me dituri të dobishme, më jep furnizim të begatshëm, mi prano veprat e mia”. Hadith 4
  5. 5. 2 MELAQET E ZOTIT DUA QË MUSLIMANI TË JETË: 1. Atëdhetarë 2. Besimtarë i sinqert 3. Cilësorë 4. Çlirimtarë 5. i Dashur për të gjithë i Dhimbshëm për çdo kend 7. Edukues i shoqërisë 6. 8. 9. 10 1. . 11 . 12 . 13 . 14 2. . 15 . 16 . 17 . 18 i Ëmbël në biseda Falenderues i Allahut i Gëzuar dhe i lumtur Gjeneratorë i të mirave Hero në beteja Ideatorë i zgjedhjes së problemeve Jetik i veprave të mira Kreatorë i Lumtur Llogaritarë i veprave të tij Menjanues i të këqijave 19 Ndihmëtarë i të varfërve . 20 Njerëzorëdhe Humanitarë . 21 Objektiv . 22 i Pa thyeshëm si shkëmb . 23 Qëndresë si Feniksi . 24 Revolucionarë . 25 Rregullues i marrëdhënieve . shoqërore 26 Simbol dhe sypatrembur . 27 Shembulltyrë për të tjerët . 28 Tejpamës i problemeve . 29 i Thjesht dhe modest . 30 Udhërrëfyes për në . rrugën e drejtë 31 Vullnetmirë i shoqërisë . 32 Xixëllonjë i shpresave . 33 Xhevahir . 34 Yll . 35 Zemërbutë dhe . Zhdukës i të keqes dhe 36 5
  6. 6. DR. MUSLI VËRBANI: . PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL . zhvillues i të mirës Dr. Musli VËRBANI ( ‫شهد الل انه ل اله ال هو والملئكة و اولوا العلم قئآئم ا ب ا القسط‬ ِ‫ا َ َدِ ا َ هَّ ا َ هَّ ّنَا ُ ا َ َدِ ا َ ا َ َدِ هَّ ّنَا ُ ا َ ا َ مْ ا َ ا َ َدِ ا َ ّنَا ُ ا َ ّنَا ُ مّْنَا ُ مْ مْ َدِ مْ َدِ ا َ َدِ اً َدِ مْ َدِ مْ َد‬ ُ ‫ّنَا‬ ُ ‫ا َ َدِ ا َ ا َ َدِ هَّ ّنَا ُ ا َ مْ ا َ َدِ ّنَا ُ مْ ا َ َدِ ّنَا‬ ‫.) ل اله ال هو العززيز الحكميم‬ “Allahu dëshmoi dhe vërtetoi se nuk ka zot tjetër përveç Tij, e dëshmuan edhe engjëjt e dijetarët, dhe se Ai është zbatues i drejtësisë. Nuk ka zot përveç Tij Fuqiplotit e të Urtit”. (Ali Imran, 18) ( ‫لقد جئآءكم رسول ِمن انفسكم عززيز علميه ِم ا عنتم حرزيص علميكم‬ ُ ‫ا َ ا َ مْ ا َ ا َ ّنَا ُ مْ ا َ ّنَا ُ ٌ ّ مْ ا َ مْ ّنَا ُ َدِ ّنَا ُ مْ ا َ َدِ ٌ ا َ ا َ مْ َدِ ا َ ا َ َدِ مُّ مْ ا َ َدِ ٌ ا َ ا َ مْ ّنَا‬ ٌ ِ‫َدِ مْ ّنَا ُ مْ َدِ َدِ ا َ ا َ ّنَا ُ ٌ هَّ َد‬ ‫.) ب ا المؤِمنمين رءوف رحميم‬ “Juve ju erdhi i dërguar nga lloji juaj, atij i vie rëndë për vuajtjet tuaja, sepse është lakmues i rrugës së drejtë për ju, është i ndijshëm dhe i mëshirshëm për besimtarët”. 6
  7. 7. 2 MELAQET E ZOTIT (Et-Tevbe, 128) Hyrje Nga Umeri radijallahu anhu, transmetohet se ka thënë: “Një ditë ishim duke ndenjur te i Dërguari i Allahut, s.a.v.s. kur u duk një njeri me rroba shumë të bardha dhe flokë shumë të zeza. Në të nuk hetoheshin shenjat e udhëtimit dhe askush prej nesh nuk e njohëm. U ul pranë të Dërguarit, s.a.v.s. duke i mbështetur gjunjët e vet mbi gjunjët e tij, i vendosi duart e veta mbi mbi kofshën e tij dhe pyeti: “O Muhamed, më trego ç’është Islami? Muhamedi a.s. iu përgjigj. Islami është: - të dëshmosh se nuk ka zot tjetër përveç Allahut dhe se Muhamedi është i dërguar i Zotit, - të falësh namazin, - ta japësh zekatin, - ta agjërosh ramazanin, - ta kryesh haxhin në Kabe, nëse ke mundësi. Ai pohoi “Të vërtetën e the”. Ne u çuditëm! Po e pyet dhe po ia vërteton. Pastaj pyeti: Më trego çka është Imani? Muhamedi a.s. iu përgjigj: - “Imani është të besosh Zotin, - Melekët e Tij, - Librat e Tij, - Të dërguarit e Tij, - Ditën e fundit, - Të besosh në të caktuarit e Tij, të mirës dhe të keqes. Ai pastaj tha: “Të vërtetën e the”. 7
  8. 8. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL - Më trego ç’është Ihsani-Mirësia? - Muhamedi a.s. iu përgjigj: “Ta adhurosh Zotin sikur e sheh Atë, sepse, edhepse ti nuk e sheh Atë, Ai vërtetë të sheh ty”. Pastaj pyeti: Ç’është çasti i Kijametit? Muhamedi a.s. iu përgjigj: “Për këtë i pyeturi nuk di më shumë se ai i cili pyet”. - Më trego mbi shenjat e tij. Muhamedi a.s. iu përgjigj: - “Kur robëresha t’i lind vetes zonjushë - kur të shihen barinjtë këmbëzbathur, të zhveshur e të mjerë se si garojnë në ndërtimin e godinave të mëdha. Pastaj shkoi kurse unë mbeta i habitur, e Muhamedi a.s. tha: “O Umer a e njohe atë që më pyeti”. - Allahu dhe i Dërguari i Tij e din më së miri iu përgjigja. Muhamedi a.s. tha: “Vërtet ky ishte Xhibrili, erdhi tua mësojë fenë tuaj”. ( MUSLIMI ) 8
  9. 9. 2 MELAQET E ZOTIT PARIMET E SHEHADETIT 1. 2. 3. 4. Parimet kryesore të shehadetit janë: Vërtetimi i Ekzistimit të Allahut xh.sh. Vërtetimi i cilësive të Allahut xh.sh. Vërtetimi i veprave të Allahut xh.sh. Vërtetimi i çdo gjëje me të cilat na lajmëroi ose me të cilat u dërgua Muhamedi a.s. prej anës së Allahut xh.sh. SHARTET E FJALËS “ LA ILAHE IL - LALLAH “ Fjala LA ILAHE IL-LALLAH i ka shartet që d.m.th. se nëse kjo fjalë nuk i plotëson këto sharte, atëherë nuk e ka vlerën e saj të plotë, e ato janë: 1. Me ditë domethënien e kësaj fjale 2. Me qenë i bindur në këtë fjalë 3. Me i kry të gjitha urdhrat dhe me pranuar çdo gjë që ka ardhur prej Allahut nëpërmjet kur’anit dhe hadithit 4. Sinqeriteti i kësaj fjale 5. Me e dashtë këtë fjalë Pyetje: 1. Cilat janë parimet kryesore të shehadetit? 2. Cilat janë shartet e fjalës LA ILAHE IL-LALLAH? 9
  10. 10. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL SHARTI I PARË ME DITË DOMETHËNIEN E FJALËS “LA ILAHE IL - LALLAH” Ai që e thotë dëshminë LA ILAHE IL-LALLAH duhet ta dijë domethënjen e saj, e domethënia e saj është se çdo adhurim (ibadet) të bëhet vetëm për Allahun i Cili nuk ka shok as rival. p.sh. - Kur të falemi me u falur vetëm për Allah, Kur të agjërojmë, me agjëru vetëm për Allah, Kur të japim zekatë, me dhënë zekatë vetëm për Allah, Kur të kërkojmë mbështetje, mbështetje me pasë vetëm në Allahun, e në askënd tjetër, - Kur të kërkojmë ndihmë dhe mbrojtje me kërku vetëm prej Allahut dhe me ju frikësu vetëm Allahut dhe askujt tjetër. SHARTI I DYTË ME QENË I BINDUR NË FJALËN “LA ILAHE IL-LALLAH” Muslimani i vërtetë duhet të jetë i bindur në fenë e tij, ai nuk duhet të ketë asnjë njollë dyshimi në zemrën e tij. Muslimani e di se Allahu është Një. Ai nuk ka lind askënd, nuk ka lind prej askujt, Ai nuk ka shok as rival, Ai nuk i gjason asnjë sendi dhe askujt. Ai sundon gjithçka dhe çdo gjë, qoftë prej gjithësije; prej gjallesave, prej sendeve të gazta, të lëngëta, të ngurta. Të gjitha i nënshtrohen vetëm Atij. SHARTI I TRETË ME I KRY TË GJITHA URDHËRAT DHE ME PRANU ÇDO GJË QË KA ARDHUR PREJ ALLAHUT NËPËRMJET KUR’ANIT DHE HADITHIT Besimtari e don Allahun dhe të dërguarin e Tij, ai nuk i kundërshton urdhërat e Allahut dhe të dërguarit të Tij. Ai në çdo moment, në çdo kohë është i gatshëm me i ndëgju dhe me i kry urdhërat e Allahut. 10
  11. 11. 2 MELAQET E ZOTIT SHARTI I KATËRT SINQERITETI I FJALËS “LA ILAHE IL-LALLAH” Fjalën LA ILAHE IL-LALLAH besimtari e thotë me sinqeritet të plotë; me thellësi të zemrës dhe të shpirtit, me fuqi të mendjes dhe të trupit, kështuqë çdo vepër të mirë që e bën ai, e pret shpërblimin vetëm prej Zotit dhe prej askujt tjetër. SHARTI I PESTË VËRTETËSIA E FJALËS “LA ILAHE IL-LALLAH” Muslimani gjithmonë duhet ta ketë bindjen e fortë në Allahun e Lartëmadhëruar dhe duhet të jetë i fortë në fenë e tij, kështuqë duron prej çfardo fatkeqësie që i ndodhë pse e di se ajo fatkeqësi e ka ndodhë si sprovë prej Allahut për me e vërtetu a është besimtarë i vërtetë apo jo i vërtetë. Nëse është besimtarë i vërtetë dhe duron për hirë të Allahut të Lartëmadhëruar do ta shpërblejë me xhenet në botën tjetër. SHARTI I GJASHTË ME E DASHTË FJALËN “LA ILAHE IL-LALLAH” Muslimani i vërtetë e don fjalën “LA ILAHE IL-LALLAH”, ai këtë fjalë e thotë vazhdimisht dhe pandërprerë. Ai vazhdimisht thërret në këtë fjalë, ipërmbahet kësaj fjale dhe gjithmonë angazhohet që kjo fjalë të triumfojë dhe të jetë me e larta dhe superiore. Muslimani e don atë i cili e thotë këtë fjalë. Çdo fjalë të cilën e themi prej gjuhës të jetë për Allahun; çdo rrahje e zemrës të jetë për Allahun dhe çdo vepër të cilën e bëjmë me trup e bëjmë vetëm për Allahun e Lartëmadhëruar. BESIMI NË ALLAHUN xh.sh. 11
  12. 12. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Besimi në Allahun xh.sh. nënkupton të bindurit e plotë se vetëm Allahu është Zot, Krijues i çdo gjëje, Sundues i pakufishëm, se vetëm Ai meriton me u adhuru, se Ai posedon të gjitha cilësitë e përsosshmërisë dhe nuk ka asnjë të metë. Besimi në Allahun xh.sh. përfshinë tri qështje themelore: 1. TEVHIDË ULUHIJE 2. TEVHIDË RUBUBIJE 3. TEVHIDË ESMAI VE SIFAT 1. TEVHIDË ULUHIJE d.m.th. se çdo nënshtrim, çdo adhurim dhe çdo ibadet i bëhet vetëm Allahut Një. 2. TEVHIDË RUBUBIJE d.m.th. se Allahu është krijues i të gjitha botrave, njëherit sundues, planifikues, udhëheqës dhe dirigjues i të gjitha botrave dhe çdo çështje që është në ta. 3. TEVHIDI ESMAI VE SIFAT d.m.th. se vetëm Allahut i takojnë emrat dhe cilësitë e përsosurisë. Pyetje: 1. 2. 3. 4. 5. Çka nënkuptojmë me besimin në Allahun? Çka përfshinë besimi në Allahun? Çka d.m.th. TEVHIDË ULUHIJE? Çka d.m.th. TEVHIDË RUBUBIJE? Çka d.m.th. TEVHIDË ESMAI VE SIFAT? TEVHIDË ULUHIJE NJËHSIMI I ZOTIT NË VEPRA 12
  13. 13. 2 MELAQET E ZOTIT TEVHIDI ULUHIJE nënkupton se të gjitha veprat tona të mira me i bë vetëm për hirë të Allahut i Cili nuk ka shok as rival. Nga kjo që thamë kuptojmë se: - Kur të falemi falemi vetëm për Allahun xh.sh. i Cili nuk ka shok as rival, - Kur të agjërojmë, agjërojmë vetëm për Allahun xh.sh. i Cili nuk ka shok as rival, - Kur të japim zekatë, japim vetëm për Allahun xh.sh. i Cili nuk ka shok as rival, - Kur ta kryejmë haxhin, e kryejmë vetëm për Allahun xh.sh. i Cili nuk ka shok as rival, - Kur të lutemi, i lutemi vetëm Allahut xh.sh. - Kur të kërkojmë mbështetje, kërkojmë vetëm nga Allahu xh.sh Pra çdo vepër qoftë me fjalë, qoftë me zemër, qoftë me trup duhet të jetë vetëm për Allahun e Lartëmadhëruar, e për askë tjetër. Njëhsimi i Zotit në vepra quhet TEVHID ULUHIJE. Pyetje: 1. Çka nënkuptojmë me Tevhid Uluhije? TEVHIDË RUBUBIJE NJËHSIMI I ZOTIT NË ADHURIM TEVHIDI RUBUBIJE nënkupton se Allahu xh.sh. krijon, mban, furnizon dhe mbikëqyrë çdo gjë. Pra me këtë kuptojmë se: 1. Allahu i Lartëmadhëruar ka krujuar çdo gjë në qiellëra dhe në tokë, ka kriju njerëzit, kafshët, shpendët, insektet, kodrat, ujërat, diellin dhe hënën. 2. Allahu i lartëmadhëruar furnizon të gjitha gjallesat. Ai i lëvizë dhe i shpërndanë retë që bie shiu në tokë që të mbijnë dhe të rriten pemët e perimet që të ushqehen njerëzit dhe kafshët. 3. Allahu i Lartëmadhëruar ndërron natën dhe ditën. Ai jep vdekje, i bënë që të vdesin gjallesat. Ai përkujdeset dhe mbikëqyrë të gjitha krijesat. Pyetje: 1. Çka nënkuptojmë me Tevhid Rububije? TEVHIDË SIFAT NJËHSIMI I ZOTIT NË CILËSI 13
  14. 14. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Allahu xh.sh. në Kur’anin fisnik dhe nëpërmjet Muhamedit a.s. e ka cilësu veten e Tij me cilësi të shumta. Njohja e cilësive të Allahut xh.sh. për mendjen e njeriut është shumë e vështirë sepse mendja nuk mund t’i kuptojë shumë gjëra të fshehta të kësaj bote. E si mund t’i kuptojë gjërat e fshehta të botës shpirtërore? Cilësitë e Allahut xh.sh. ndahen në dy lloje: - Cilësi vetanake të Allahut xh.sh. (Sifati Dhatije) - Cilësitë kuptimore të Allahut xh.sh. (Sifati Meanevije) Cilësitë vetanake të Allahut xh.sh. (Sifati Dhatije) janë: 1. Vuxhud (EKZISTON) 2. Kidem (I PËRHERSHËM PA FILLIM) 3. Beka (I PËRHERSHËM PA MBARIM) 4. Vahdanijet (AI ËSHTË NJË) 5. Kijamun binefsihi (EKZISTON NGA VETVETIU) dhe 6. Muhtelifetun lil havadithi (NUK I GJASON ASKUJT) Cilësitë Kuptimore të Allahut xh.sh. (Sifati meanevije) janë: 1. Hajat (JETON) 2. Ilm (DI GJITHÇKA) 3. Semi’ë (NDËGJON GJITHÇKA) 4. Besar (SHEH GJITHÇKA) 5. Irade (I VULLNETSHËM) 6. Kudret (I PLOTFUQISHËM) 7. Kelam (FLET ME TË FOLURIT E TIJ HYJNOR) 8. Tekvin Pyetje: 1. Si ndahen cilësitë e Allahut xh.sh.? 2. Cilat janë cilësitë vetanake të Allahut xh.sh? 3. Cilat janë cilësitë kuptimore të Allahut xh.sh.? CILËSITË VETANAKE TË ALLAHUT (SIFATI DHATIJE) 14
  15. 15. 2 MELAQET E ZOTIT Cilësitë vetanake të Allahut xh.sh. (Sifati Dhatije) janë: 1. Vuxhud (EKZISTON) 2. Kidem (I PËRHERSHËM PA FILLIM) 3. Beka (I PËRHERSHËM PA MBARIM) 4. Vahdanijet (AI ËSHTË NJË) 5. Kijamun binefsihi (EKZISTON NGA VETVETIU) dhe 6. Muhtelifetun lil havadithi (NUK I GJASON ASKUJT) VUXHUD (EKZISTON) E tërë gjithësia dhe çka ka në të si: Qiellërat, toka, kodrat, lumenjët, bimët, lisat, njeriu, gjallesat dhe të gjitha sendet e ngurta dëshmojnë se EKZISTON (VUXHUD) krijuesi i tyre. Për këtë dëshmon Zoti i Lartëmadhëruar në Kur’an: “Allahu është krujues i çdo sendi, Ai është i Vetmi Sundues dhe Triumfues absolut”. (Err-Rread:16) Pyetje: 1. Trego ajetin Kur’anorë për krijimin e çdo sendi nga Zoti i Madhëruar që Ai është krijues absolut? KIDEM “I PËRHERSHËM PA FILLIM” “Allahu ka ekzistu para çdo sendi dhe para çdo krijese”. Kur kanë shkuar dhe e kanë pyetur Muhamedin a.s. për zanafillën e Allahut xh.sh. ka zbritur sureja “IHLAS” e cila ka këtë domethënie: Thuaj: “Ai, Allahu është Një! Allahu është Ai që çdo krijesë i drejtohet për çdo gjë. As s’ka lindur kë, As nuk është i lindur. Dhe Atij askush nuk i është i barabartë”. Poashtu është edhe një ajet tjetër i cili tregon se Zoti është i përhershëm pa fillim, se Ai është “EZELIJ”. “Ai është i Pari (para Tij ska pasur kurr fillim)”. (El Hadid:3) BEKA “I PËRHERSHËM PA MBARIM” 15
  16. 16. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Zoti i Lartëmadhëruar sikurse nuk ka fillim poashtu nuk ka as mbarim. Për këtë Zoti xh.sh. në Kur’anin fisnik thotë: “Ai është i pari që s’ka fillim dhe i fundit që s’ka mbarim, i dukshmi dhe i padukshmi”. (El Hadid:3) Pyetje: 1. Trego argumentin për cilësinë e Zotit i përhershëm pa fillim? 2. Trego argumentin për cilësinë e Zotit i përhershëm pa mbarim? VAHDENIJET “ALLAHU ËSHTË NJË” Zoti i Lartëmadhëruar në Kur’an thotë: Thuaj: “Ai, Allahu është Një! Është domosdoshmëri Njëshmëria e Krijuesit. Ai ekiston vetvetiu, dhe çdo gjë i takon Atij. Ai udhëheq çdo send dhe në sundimin e Tij nuk ka shok as rival. Pyetje: 1. Trego argumentin për cilësinë “Vahdenijet” të Zotit? KIJAMUN BINEFSIHI “EKZISTON NGA VETVETIU” 16
  17. 17. MELAQET E ZOTIT 2 Allahu xh.sh. nuk ka nevojë për askënd, ndërsa krijesat kanë nevojë për Atë. Këtë e dëshmon edhe sureja e shkurtë e Kur’anit: “ALLAHU SAMED” “Allahu është Ai që çdo krijesë i drejtohet, i mbështetet për çdo nevojë. As s’ka lindur kë, As nuk është i lindur. Dhe Atij askush nuk i është i ngjashëm as i barabartë”. Pyetje: 1. Trego argumentin për cilësinë e Zotit Kijamun bi nefsihi? MUHALEFETUN LIL HAVADITHI “NUK I PËRNGJAN ASKUJT DHE ASGJËHIT” Zoti i Lartëmadhëruar në Kur’an thotë: “Askush nuk është si Ai”. Besimtari beson në Krijuesin, ndërsa është e pamundur që krijuesi me i përngja krijesave. Për këtë arsye është e ndaluar rreptësisht që Allahu xh.sh. të personifikohet me çfarëdo krijese, apo me çfarëdo sendi qoftë – material apo jomaterial. Pyetje: 1. Trego argumentin për cilësinë e Zotit Muhalefetun lil havadithi? CILËSITË KUPTIMORE TË ALLAHUT xh.sh. (SIFATI MEANEVIJE) 17
  18. 18. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Cilësitë kuptimore të Allahut xh.sh. janë: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Hajat (JETON) Ilm (DI GJITHÇKA) Semi’ë (NDËGJON GJITHÇKA) Besar (SHEH GJITHÇKA) Irade (I VULLNETSHËM) Kudret (I PLOTFUQISHËM) Kelam (FLET ME TË FOLURIT E TIJ HYJNOR) Tekvin Pyetje: 1. Cilat janë cilësitë kuptimore të Allahut xh.sh.? HAJAT 18
  19. 19. 2 MELAQET E ZOTIT “ALLAHU ËSHTË I GJALLË DHE I PËRJETSHËM” Zoti i Lartëmadhëruar në Kur’anin fisnik thotë: “Allahu la ilahe il-la huvel Hajjul Kajjum”. “Allahu është Një, nuk ka zot tjetër përveç Atij. Ai është mbikëqyrës i përhershëm, i gjallë dhe i përjetshëm”. El-Bekare:255 Nga ky ajet kuptojmë se gjallëria e Allahut është cilësi esenciale dhe tregon përsosurinë absolute të Tij, e cila dallon nga jeta dhe gjallëria e krijesave. Pyetje: 1. Trego argumentin e ajetit Kur’anorë të cilësisë së Zotit EL HAJAT? ILM - “DIN GJITHÇKA” Dituria e Allahut xh.sh. është e pakufishme. Ai din gjithçka, dituria e Tij përfshinë çdo send në esencë. Dituria e Allahut xh.sh. përfshinë jo vetëm të kaluarën dhe të tashmën, por edhe të ardhmen. Ai i din gjërat nga jashtë dhe nga mbrenda. Ai i din qështjet të cilat shprehen haptazi por edhe ata qështje që mbahen sekrete dhe janë të fshehta. Për këtë Zoti i Lartëmadhëruar në Kur’anin fisnik thotë: “Nuk ka dyshim dhe është e vërtetë se Allahu është i dijshëm për çdo send”. El Muxhadele:7 Poashtu Zoti i Lartëmadhëruar në Kur’anin thotë: “Ai i ka qelësat e të gjitha fshehtësive, ato i di vetëm Ai. E di se çka ka në tokë dhe çka ka në det. Asnjë fletë nuk bie e Ai të mos di për ate. Dhe nuk ka kokërr në mbendësi të tokës, çfardo që të jetë e njomë që binë menjëherë ose e thatë e që ajo të mos jetë në librin e qartë”. El En’amë:59 Pyetje: 1. Trego argumentin Kur’anorë për cilësinë e Zotit se Ai din gjithçka ? SEM’Ë (DËGJON) 19
  20. 20. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Çdo fjalë e cila flitet nuk mund ta ndëgjojë askush tjetër para Zotit xh.sh. Allahu ndëgjon çdo lëvizje, e çdo qetësi. Te Allahu xh.sh. nuk vjen në pyetje largësia apo afërsia e ndëgjimit, lindje e perendim, veri a jug. Ngase zëri edhe pse e ka shpejtësin për të kaluar një kohë prej një vendi në vend tjetër, Zoti i Lartëmadhëruar e ndëgjon në çdo moment. Zoti i Madhëruar këtë e tregon në Kur’an: “Vërtetë, Allahu dëgjoi fjalët e asaj e cila bisedoi me ty lidhur me burrin e vet, që u ankua te Allahu; prandaj Allahu e dëgjon bisedën tuaj, Allahu dëgjon çdo bisedë dhe e sheh çdo punë”. (El Muxhadele:1) Pyetje: 1. Trego argumentin Kur’anor të cilësisë së Zotit SEM’Ë (Dëgjon)? BESAR (SHIKON) Sikurse Zoti i Lartëmadhëruar dëgjon gjithçka ai sheh gjithçka. Zoti i Lartëmadhëruar sheh edhe në errësirat më të thella ku nuk mund të sheh askush. Zotit të Lartëmadhëruar nuk i nevojitet drita për të parë, apo teleskop ose mikroskop për të vërejtur gjërat e imta apo të largëta. Kur shkoi Musa a.s. me vëllaun e tij Harunin te Firauni, ata u frikësuan se ndoshta do t’ju ndodhë ndonjë e keqe, por Zoti i Madhëruar u tha: “Mos u frikësoni, Unë jam me ju gjithashtu: Ndëgjoj dhe shoh”. (Ta Ha:46) Nëse të gjithë njerëzit dhe të gjitha gjallesat, organizohen që së bashku të shohin tërësinë e tokës nuk munden me përfshi. Për këtë arsye mirësi (IHSAN) quhet me adhuru Allahun sikur që e sheh Atë, pse nëse ti nuk e sheh, Ai (Allahu) të sheh ty. Fëmijë të dashur kështu na ka mësuar mësuesi i njerëzimit Muhamedi a.s. Pyetje: 1. Trego argumentin Kur’anor për cilësinë e Zotit El-Besar (Shikon)? IRADE (I VULLNETSHËM) 20
  21. 21. 2 MELAQET E ZOTIT Të gjitha pemët dhe perimet rriten, zhvillohen dhe japin fryte prej elementeve të njejta. Të gjitha kanë: një ajër, një tokë një ujë dhe të gjitha thithin elementet e njëjta të tokës si Karbonin, oksigjenin, hidrogjenin, azotin, fosforin, qibritin, magneziumin, hekurin. Mirëpo kur të shohim molla e ëmbël, limoni e thartë, ndërsa barishta e idhët. Në anën tjetër therra të therron, ndërsa pambuku i butë. Gruri sjell miellin ndërsa lulja e diellit tlynin (yndyrën). Të gjitha këto dëshmojnë për dëshirën dhe vullnetin (IRADE) të Allahut; se Ai cakton ligjet, rregullon çështjet, frymëzon si don dhe kur të dëshiron. Kjo cilësi apsolute nuk i takon askujt tjetër përpos Allahut xh.sh. E nëse Ai dëshiron të gjitha mund t’i ndryshon. “Zoti yt vërtetë vepron si dëshiron dhe çka dëshiron”. El Hudë:107 “Zoti yt krijon çka dëshiron dhe zgjedhë. Ju dhe çdo kush tjetër nuk ka zgjedhje”. El Kasas:68 Pyetje: 1. Trego argumentin Kur’anorë për cilësinë e Zotit se EL-IRADE? KUDRET (I PLOTFUQISHËM) E tërë gjithësia dhe çdo send që lëvizë, qarkullon ose nuk lëvizë është me fuqinë (KUDRETIN) e Allahut xh.sh. Fara e grurit e dobët e cila prej toke shpërthen dhe rritet, rritet me plotfuqinë (KUDRETIN) e Allahut xh.sh. Erërat të cilat puhitin, dhe retë të cilat lëvizin, lëvizin me plotfuqinë e Allahut xh.sh. Lumenjtë të cilët qarkullojnë dhe valët e detit të cilat valojnë, të gjitha janë prej plotfuqisë (KUDRETIT) të Allahut xh.sh. Edhe planetet e yjet në qiell të cilat lundrojnë në horizont dhe në gjithësi, lundrojnë me plotfuqinë (KUDRETIN) E Allahut xh.sh. Sepse Ai ka mundësi-plotfuqi mbi çdo send. Për këtë Zoti i Lartëmadhëruar në Kur’an na ka mësuar t’i themi Atij: “Ti (O Zot) vërtetë ke mundësi dhe plotfuqi (KADIRË) mbi çdo send”. Et Tahrimë:8 Pyetje: 1. Trego argumentin Kur’anorë për cilësinë e Zotit EL-KUDRET? KELAM 21
  22. 22. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL “FLET ME TË FOLURIT E TIJ HYJNOR” Të folurit është mjet i sqarimit të qështjeve. Të folurit e Krijuesit nuk i gjason të folurit të krijesave të cilat burojnë prej buzëve, gjuhës,fytit dhe dhëmbëve. Por të folurit e Zotit është cilësi e posaqme me të cilën Zoti i Lartëmadhëruar u ka folur melaqeve, krijesave e gjithçka ka në qiellëra e në tokë. Për këtë Zoti i Lartëmadhëruar thotë: “Thuaj: Sikur deti të jetë ngjyrë për t’i shkruar fjalët e Zotit tim do të shpenzohej ngjyra e nuk do të shpenzoheshin fjalët e Zotit tim edhe nëse prap sjellim ngjyrë sa ka deti”. El Kehf:109 Në një ajet tjetër thotë Zoti i Lartëmadhëruar: “Sikurse çka ka në tokë prej lisave të ishin lapsa dhe detit meja bashkangjitë edhe shtat detëra të tjerë, prapseprap fjalët e Allahut nuk shpenzohen. Vërtet Ai është i Fuqishëm dhe i Urtë”. Lukman:27 Zoti i Lartëmadhëruar ka folur me Musa a.s., ka folur me Xhibrilin, e do të flas edhe me besimtarët në ditën e Kijametit. Ndërsa në këtë botë të folurit e Zotit me robërit e Tij e ka plotësu në Kur’anin Fisnik ku thotë: “Dhe u plotësua fjala e Zotit tënd e vërtetë dhe e drejtë, nuk mund askush t’i ndryshojë fjalët e Tij, se Ai Dëgjon dhe është i Dijshëm”. Pyetje: 1. Trego argumentin Kur’anorë për cilësinë e Zotit EL-KELAM? 22
  23. 23. 2 MELAQET E ZOTIT TEVHID ESMA “NJËSIMI I ZOTIT NË EMRA” Zoti i Lartëmadhëruar në Kur’an thotë: “Allahu i ka emrat më të bukur, Thirreni me ato emra”. Poashtu edhe Muhamedi a.s. thotë: “Allahu i ka 99 emra. Kush i mëson dhe është i bindur, do të hyjë në xhenet”. (Mutefikun alejhi) Emrat e bukur të Allahut janë: ALLAH ERR-RRAHMAN ERR-RRAHIMË EL-MELIK EL-KUDDUS ES-SELAM EL-MUËMIN EL-MUHEJMIN EL-‘AZIZË EL-XHEBBAR EL-MUTEKEBBIR EL-HALIK EL-BARI EL-MUSAVVIR EL-GAFFAR EL-KAHHAR Emër i përveçëm i Zotit xh.sh. Veçori e posaqme e Allahut i cili mëshiron në këtë botë në përgjithësi - besimtarët dhe pabesimtarët Veçori e posaqme e Allahut i Cili mëshiron posaqërisht vetëm besimtarët në këtë botë dhe në botën tjetër. Ai sundon me pozitën e Tij si dëshiron. Ai është i pastërt dhe larg ndaj çdo të mete apo mangësie. Ai është që jep paqë për krjesat. Ai është besnik në premtimet e Tija për shpërblimin e besimtarëve dhe dënimin e pabesimtarëve. Ai mbizotëron në mënyrë absolute çdo gjë. Ai është i plotfuqishëm , gjithmonë Triumfues dhe çdo gjë i nënshtrohet vetëm Atij. Ai është i gjithëfuqishëm dhe me përpikëri i ekzekuton dhe i realizon qështjet e Tij. Ai është i Madhërishmi. Ai është që ka krijuar të gjitha krijesat. Ai është që ka krijuar çdo gjë prej asgjëje, dhe çdo send e ka zanafillën te Ai. Ai është që secilit ia ka dhënë formën, figurën dhe veçoritë me u dalluar prej të tjerëve. Ai ka formësu me dëshirën eTij të gjitha krijesat. Ai është që falë vazhdimisht dhe pandërprerë. Me fuqinë e Tij, Ai mbizotron dhe mposhtë çdo send dhe sundon në mënyrë absolute. 23
  24. 24. DR. MUSLI VËRBANI: EL-VEHHAB ERR-RREZAK EL-FETTAH EL-‘ALIMË EL-KABID EL-BASIT EL-HAFID ERR-RRAFI’Ë EL-MU’IZ EL-MUDHIL ES-SEMI’Ë EL-BASIRË EL-HAKEM EL-‘ADL EL-LETIFË EL-HABIRË - EL-HALIMË EL-ADHIMË EL-GAFURË ESH-SHEKURË EL-‘ALIJJ EL-KEBIRË - EL-HAFIDHË - EL-MUKITË EL-HASIBË - EL-XHELILË EL-KERIMË - 24 PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Ai ju jep të gjitha të mirat robërve të Tij. Ai është bujarë, Ai dhuron çdo begati për të cilën kanë nevojë robërit e Tij. Ai furnizon të gjitha krijesat me çdo gjë çka u nevojitet atyre. Ai qliron çdo gjë, Ai zgjedhë çdo qështje dhe Ai sundon gjithçka. Ai është i gjithëditur. Ai është që furnizimin e ka në dorëne Tij dhe ia ngushton kujt dëshiron. Ai është që furnizimin e ka në dorëne Tij dhe ia zgjeron kujt dëshiron. Ai është që kriminelët dhe të padrejtit i përul dhe i nënshtron. Ai është që i ngritë në pozita të merituara besimtarët dhe të drejtët. Ai është i robërve të Tij, u jep nderë dhe krenari. Ai është që kë të don e përul dhe e degradon Ai është që ndëgjon pakufi. Ai është që sheh gjithçka. Ai gjykon me drejtësi në mes të robërve. Ai është i drejti absolut. Ai është i butë ndaj robërve të Tij. Ai është i informuar në përpikëri për të gjitha qështjet. Ai nuk shpejton në denim, por denon në kohën qe e cakton Ai vet. Ai është më Madhështori. Ai i cili falë robërit e Tij për gabimet e bëra. Ai është Mirënjohës dhe i shpërblen besimtarët kur e falënderojnë. Ai është më i Larti. Ai është më i Madh sa që mendja e njeriut nuk mund ta paramendojë sa është i Madh. Ai është Ruajtës absolut sa që Atij asgjë nuk mund t’i shpëtojë kurrë. Ai di gjithçka për krijesat. Ai llogaritë çka kanë nevojë robërit e Tij dhe ujep çka kanë nevojë. Ai është më Fisniku dhe më i Nderuari. Ai është më Bujari dhe më Fisniku
  25. 25. 2 MELAQET E ZOTIT ERR-RREKIBË - EL-MUXHIBË EL-VASI’Ë - EL-HAKIMË EL-VEDUDË - EL-MEXHIDË - EL-BA’ITH ESH-SHEHIDË - EL-HAKK EL-VEKILË - EL-KAVIJJ EL-METINË EL-VELIJJ EL-HAMIDË EL-MUHSI EL-MUBDI - EL-MU’IDË EL-MUHJI EL-MUMITË EL-HAJJ EL-KAJJUMË EL-VAXHID EL-MAXHID EL-VAHID ES-SAMED - EL-KADIR EL-MUKTEDIR EL-MUKADDIM EL-MUEHHIR EL-EVVEL EL-AHIR EDH-DHAHIR - Ai vigjilon çdo gjë dhe nuk mund t’i mungojë asgjë. Ai i pranon lutjet e robërve të Tij. Ai është Gjithëpërfshirës dhe i zgjeron me furnizimin e Tij të gjitha krijesat. Ai është i Urtë i Ditur dhe Qeverisë me urtësi. Ai ju do të mirën robërve të Tij dhe ju sjellë të mira. Ai i cili meriton kulminacionin e çdo Lavdërimi dhe Madhërimi. Ai i cili i ringjallë krijesat pas vdekjes së tyre. Dituria e Tij është e pakufishme dhe Ai është Dëshmitarë i çdo çështje. Ai është i Vërteti dhe i Pamohueshmi. Ai përkujdeset për furnizimin e robërve të Tij dhe të gjitha krijesave. Ai ka fortësi dhe fuqi absolute. Ai është i fortë dhe i pathyeshëm. Ai ka në brojtjen e Tij gjithçka. Ai meriton Lavdërim e Falenderim gjithmonë. Ai është njohës i përpiktë i çdo çështjeje. Ai ka krijuar gjithçka prej asgjëje dhe zanafilla e gjithçkaje është prej Tij. Ai i rikrijon gjërat pasi të humbin dhe të zhduken. Ai ju ka dhënë jetë çdo gjallese. Ai ua merr jetën çdo gjallese. Ai ka gjallërinë dhe jetë absolute. Ai është i përjetshmi dhe i përgjithmonshmi Ai është i pavarur dhe çdo gjë varet prej Tij. Ai është i vetmi që meriton lavdata. Ai është i vetmi, nuk ka zot tjetër pos Tij. Vetëm Atij i mbështetet gjithçka, dhe vetëm Ai mbron dhe ka në kompetencën e Tij gjithçka. Ai ka mundësi dhe fuqi absolute. Ai është i fuqishëm mbi gjithçka. Ai gradon cilin të dojë. Ai degradon cilin të dojë. Ai është i pari pa fillim. Ai është i fundit pa mbarim. Ai është i dukshëm me veprat e Tij. 25
  26. 26. DR. MUSLI VËRBANI: EL-BATIN EL-VALIJ EL-MUTE’ALI EL-BERR PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL - Ai është i padukshëm. Ai është Sundimtarë dhe Udhëheqës absolut. Ai është i Gjithëlartësuari. Ai bën dobi të pandërprerë dhe jep të mira të shumta dhe të panumërta. ET-TEVVAB Ai i pranon tevbet dhe fal gabimet. EL-MUNTEKIM Ai me meritë ndëshkon ndëshkimtarët. EL-AFUVV Ai falë gabimet dhe nuk dënon atë i cili nuk meriton dënimin. ERR-RREUFË Ai është i butë dhe i mëshirshëm ndaj robërve të Tij. Ai është i dhimbshëm ndaj robërve të Tij. MALIKUL MULKAi është Sundimtarë absolut. DHUL XHELALI VEL Ai është specifik me cilësitë e Tij madhështore dhe IKRAM është i përsosur . Vetëm Atij i takojnë nderimet. EL-MUKSIT Ai është i drejtë në gjykim. EL-XHAMI’Ë Ai është që i tubon krijesat në ditën e Kijametit. EL-GANIJ Ai është i pavarur dhe çdo gjë varet prej Tij. EL-MUGNI Ai i jep pasuri kujt të dojë. EL-MANI’Ë Ai pengon kur të dojë dhe çka të dojë. ED-DARRË Ai i dëmton të padrejtit dhe të padëgjueshmit. EN-NAFI’Ë Ai i bën dobi të drejtëve dhe të dëgjueshmëve. EN-NURË Ai udhëzon në dritë të vërtetë. EL-HADI Ai udhëzon në rrugë të drejtë dhe të dobishme EL-BEDI’Ë Ai i ka shpikur krijesat dhe i ka krijuar. EL-BAKI Ai është i përhershëm pambarim. EL-VARITH Pasi të shkatërrohen dhe të zhduken krijesat Ai trashëgon gjithçka. ERR-RRESHIDË Ai shpie në rrugë të dobishme. ES-SABURË Ai është durimtarë dhe të padëgjueshmit i dënon në kohë të caktuar. Pyetje: 1. Trego numrin e emrave të Allahut sipas hadithit të Muhamedit a.s.? 2. Përmendi 20 emra prej emrave të Zotit? 26
  27. 27. MELAQET E ZOTIT 2 AI ËSHTË ALLAHU I CILI NUK KA SHOK AS RIVAL NUK ËSHTË I LINDUR DHE NUK KA LINDË NUK I NGJASON ASGJË ATIJ KRIJUESI I ÇDO SENDI KA MUNDËSI PËR GJITHÇKA ÇOFTË I LARTËSUAR NA SHEH E NE NUK E SHOHIM TË TIJ JANË GJITHÇKA KA NË QIEJ DHE NË TOKË FALË GABIMET PRANON TEVBEN POR EDHE DËNON ASHPËR AI NA KA KRIJUAR NA FURNIZON NA KA DHËNË JETËN NA BËNË TË VDESIM CILINDO E FURNIZON PAKUFI NUK ADHUROJ ASKËND POS TIJ. 27
  28. 28. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL EBU HANIFJA DHE ATEISTI Një ditë prej ditëve një ateist shkon te Halifja i muslimanëve dhe i thotë me guxim se ai është ateist dhe ai dëshiron të bisedojë me dijetarë për ta bindur, sepse ai mendonte se nuk ka Zot. Halifja heshti pak kohë dhe mendoi në vehte: Nëse e mbytë do të thonë njerëzit – ja nuk kanë qenë në gjendje me diskutu për ta bindur dhe për atë e ka mbytur. Kështu e thirri ministrin e i tha: Shko thirre Ebu Hanifen. Pas një kohe arriti Ebu Hanifja. Halifja i tregoi për ateistin dhe i tha që të bisedojë me të dhe ta bindë atë për ekzistimin e Zotit. Ebu Hanifja i tha Hlifes : Unë do t’i sjelli ateistit argumente për ekzistimin e Zotit por nëse më lejoni pak kohë që të shkoj në një vend se e kam një punë për ta kryer pa tjetër dhe shumë shpejtë do të kthehem. Halifja e lejoi dhe shkoi. Koha kaloi, Ebu Hnifja u vonua shumë ndërsa ateisti me kryelartësi i tha Halifes: Më lejoni edhe mua të shkoj pse Ebu Hanifja iku dhe nuk do të kthehet, sepse ai nuk ka argument për të më bindur. Dhe posa u nis ateisti në drejtim të derës për të shuar kur hyri Ebu Hanifja dhe kërkoi falje për vonesën dhe u tregoi atyre se gjat rrugës kishte për ta kaluar një lum, mirëpo nuk kishte anije dhe është ulur buz lumit për të pritur mos po kalon ndonjë anije dhe kishte pritur shumë derisa befasisht e kishte parë Ebu Hanifja një çështje të quditshme. Kishte parë dërrasat se si vetvetiu bashkoheshin në mes veti në lum, ndërsa gozhdat fluturonin dhe i gozhdonin dhe i përforconin dërrasat dhe çekiçi vetvetiu shkonte dhe i mëshonte secilës gozhdë. Kështu derisa barka u ndërtu dhe pa askend mu afura buz lumit ku isha unë për të hypur. Qeshi me të madhe ateisti dhe tha: Kjo është e pamundur, kjo është e pavërtetë, ti je i çmendur nuk të beson askush. Po si është e mundur që gozhdat të fluturojnë në ajër dhe dërrasat me u bashkuar në ujë vetvetiu dhe me u ndërtu barka. Ebu Hanifja buzëqeshi dhe i tha: Pasi që një barkë e vogël nuk mund të ndërtohet pa ndërtuesin e saj dhe nuk beson askush, atëherë, si mund të besohet që kjo gjithësi me gjithëçka ka si : toka, qielli, dielli, hëna, planetettë gjitha janë krijuar vetvetiu dhe nuk i ka kriuar askush!? Ateisti uli kokën pastaj tha: Ke thënë të vërtetën. Kjo gjithsesi, patjetër ka ka krijuesin i cili e ka kriuar dhe e ka programuar, e ai është Zoti xh.sh. 28
  29. 29. 2 MELAQET E ZOTIT MËSUESI PA MEND Na ishte në një shkollë një musues. Ai nuk besonte në ekzistimin e Zotit. Një ditë prej ditëve mësuesi hyri në klasë dhe i pyeti nxënësit: - A më shihni? - Po, të shohim – i thanë nxënësit. - Pra unë ekzistoj. Pastaj pyeti. - A e shihni dërrasën e zezë? - Po iu përgjigjën nxënësit. - Pra edhe dërrasa e zezë ekziston. - A i shihni bankat? - Po i shohim bankat. - Pra edhe bankat ekzistojnë. Pastaj i pyeti: - A e shihni Zotin? - Jo i përgjigjën nxënësit. - Atëherë, ku është Zoti pasi ne nuk e shohim? Njëri prej nxënësve i cili i shte i zgjuar ungrit në këmbë dhe i pyeti nxënësit: - A e shihni mendjen e mësuesit? - Jo iu përgjigjën nxënësat. - Atëherë mësuesi nuk paska mend! MËSUESI I MENQUR Mësuesi i mençur i mori katër molla dhe i shpërndau në katër nxënës dhe u tha: - Merrini mollët dhe shkoni në ndonjë vend ku nuk ju sheh askush. I pari shkoi dhe e ngrëri mollën nën shtrat. I dyti shkoi dhe e ngrëri mollën pas dollapit. I treti shkoi në dhomë dhe e mbyll derën me qelës dhe e ngrëri i vetmuar në dhomë. I katërti u kthye me mollë në dorë dhe i tha mësuesit: “Nuk munda të gjej vend ku nuk më sheh askush, pse më sheh Allahu. Mësuesi e falenderoi nxënësin dhe e shpërbleu për provimin e dhënë dhe u tha nxënësëve tjerë: 29
  30. 30. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL - Ju kam thënë që ta hani mollën ku nuk ju sheh askush. Po pse nuk e ditët se Allahu ju sheh juve gjithmonë në çdo kohë dhe në çdo vend? BIJA E MENÇUR Halifja i muslimanëve Omeri r.a. një natë prej netëve ecte nëpër rrugë për t’i shiku nevojat e muslimanëve. Kur papritmas e ndëgjon zërin e një nëne duke i thënë bijes së saj: Shko sjell ujë që ta përziejmë me qumësht, që të kemi sasi më të madhe të qumështit për ta shitur në treg. Mirëpo e bija nuk e dëgjoi. Nëna i tha bijës: Po Halifja nuk na sheh në këtë natë. Bija ju përgjigj: Nëse Omeri nuk na sheh, atëherë Allahu ëahtë Ai i cili na sheh. Omeri u gëzua me këtë përgjigjeje të vajzës besimtare e sinqert dhe e martoi me birin e tij. BILALLI r.a. Shoku i Muhamedit a.s. Bilalli r.a. ishte rob i Umeje bin Halefit kur e ka pranu islamin. Kur dëgjoi idhujtari Umej bin Halef se robi i tij është bërë musliman ka tentuar me e larguar prej besimit por nuk ia ka arritur qëllimit. Për këtë arsye e merr Bilallin r.a. dhe e dërgon në shkretëtirë në mes të ditës, kur dielli përcëllonte. Aty e zdesh lakuriq dhe i vendosë gurë të mëdhenjë në trupin e tij dhe e torturon pa mëshirë. Mirëpo imani i Bilallit vetëm sa shtohej dhe me guxim të madh pandërprerë thonte: Allahu është Një, Allahu është Një, Allahu është Një. Dhe kështu në mes të shkretëtirës, në mes të ditës nuk dorëzohej derisa e bleu shoku i Muhamedit a.s. – Ebu Bekri Sidiki dhe e liroi. Pastaj Bilalli është bërë Muezini i parë në islam. 30
  31. 31. MELAQET E ZOTIT 2 IMANI – BESIMI NË ZOTIN Muhamedi a.s. ka thënë: “Kush thotë LA ILAHE IL-LALLAH do të hyjë në xhenet”. Kjo fjalë është fjala më madhështore që ekziston. Shahadeti, i cili tregon njësimin e Zotit, është shkalla më e larta e imanit dhe dega më specifike. Muhamedi a.s. ka thënë: “Imani i ka gjashtëdhjetë e disa degë më e larta është fjala LA ILAHE IL-LALLAH”. Me këtë fjalë hynë në islam. Shahadeti është shart i islamit dhe rukn i tij. Tani do t’i përmendim edhe degët tjera të imanit: 1. Maturia në shpenzim 25. Kërkimi i diturisë 2. Mbrojtja e pasurisë 26. Përhapja e diturisë 3. Ndalimi i vetëvetes nga vrasja 27. Drejtësia 4. Ndalimi i vetëvetes nga harami 28. Bëmirësia ndaj prindërve. 5. Dashuria në emër të Allahut 29. Edukata e mirë. 6. Urrejtja në emër të Allahut 30. Ndërlidhshmëria farefisnor 7. Devotshmëria 31. Pajtimi mes njerëzve. 8. Largimi i gjërave të dëmshme 32. Edukimi i fëmijëve. 9. Largimi nga kufri 33. Me fitu ushqimin hallall. 10. Falja e namazeve farze 34. Me shpenzu pasurinë në vende të lejuara. 11. Zekati 35. Gëzimi për të mira. 12. Haxhi 36. Ndalimi nga e keqja 13. Agjinimi 37. Me iu përmbajtë ehli xhematit. 14. I’ëtikafi 38. Bashkimi në të mirë. 15. Afrimi me besimtarë 39. Ndëgjimi i udhëheqësave. 16. Largimi i ndyrësirave 40. Plotësimi i premtimit. nga rruga 41. Kefareti. 17. Kënaqësia me caktimin e Zotit 42. Kryerja e akteve. 18. Durimi 43. Dorëzimi i emaneteve. 19. Mëshira 44. Xhihadi. 20. Lutja 45. Ndërlidhshmëria. 21. Turpërimi 46. Besimi në të dërguarit. 31
  32. 32. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL 22. Dashuria ndaj të dërguarit 47. Besimi në librat e Zotit. 23. Rrespekti i të dërguarit a.s. 48. Besimi në melaqet e Zotit 24. Liximi i Kur’anit. 49. Besimi në caktimin e Zotit. 50. Besimi në ditën e Gjykimit 63. Pastrimi truporë dhe shpirtërorë 51. Modestia. 64. Ekzekutimi i ligjeve. 52. Xhelozia 65. Rrespektimi i fqiut. 53. Fisnikëria. 66. Kthyerja e selamit. 54. Rrespektimi i të madhit. 67. Vizita e të sëmuarit. 55. Me dëshirue për tjetrin çka 68. Rrespektimi i mikut. dëshiron për veten. 69. Përshëndetja e të teshurit. 56. Me e dashur Allahun. 70. Me i largu të këqijat të cilati 57. Frika ndaj Zotit. pengojnë njerëzit 58. Shpresa në Zotin. 71.Sjellja e mirë ndaj fëmijëve 59. Mbështetja në Zotin. 72. Fshehja e gabimeve. 60. Falënderimi për të mirat e Zotit. 73. Lutja për të vdekurit. 61. Përkujtimi i Zotit. 62. Ruajtja e gjuhës. . 32
  33. 33. 2 MELAQET E ZOTIT SURETUL - IHLAS BISMIL-LAHIRR-RRAHMANIRR-RRAHIM KUL HUVALLAHU EHAD ALLAHU SAMED LEM JELID VE LEM JULED VELEM JEKUN LEHU KUFUVEN EHAD ( ‫. قل هو الل احد . الل الصمد . لم زيلد و ا َ لم زيولد‬ ْ‫ّنَا ُ مْ ّنَا ُ ا َ ّنَا ُ ا َ ا َ ٌ ّنَا ُ هَّ ا َ ّنَا ُ ا َ مْ ا َ َدِ مْ ا َ مْ ّنَا ُ ا َ م‬ ٌ َ ‫ا َ ا َ مْ ا َ ّنَا ُ هَّ ّنَا ُ ّنَا ُ ّنَا ُ اً ا َ ا‬ ‫.) و لم زيكن له كفوا احد‬ “Thuaj: Ai, All-llahu është Një! All-llahu është Ai të Cilit çdo krijesë i drejtohet (i mbështetet) për çdo nevojë. As s’ka lindur kë, as nuk është i lindur. Dhe me Atë askush nuk i është e barabartë”. (Suretul – Ihlas:1-4) 33
  34. 34. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL AJETUL KURSIJA BISMIL-LAHIRR-RRAHMANIRR-RRAHIM ALLAHU LA ILAHE IL-LA HUVE EL HAJJUL KAJJUME LA TEËHUDHUHU SINETUN VE LA NEVM LEHU MA FIS-SEMAVATI VE MA FIL ERD MEN DHEL-LEDHI JESHFEU INDEHU IL-LA BI IDHNIHI JEA’LEMU MA BEJNE EJDIHIM VE MA HALFEHUM VE LA JUHITUNE BISHEJ IN MIN ILMIHI IL-LA BIMA SHAE VESIA KURSIJJUHUS SEMAVATI VEL ERD VE LA JEUDUHU HIFDHUHUMA VE HUVEL ALIJJUL ADHIMË. ( ‫ا ل ا ل ه ا ل ه و ا ل ح ي ا ل ق يو م ل ت أ خُ ذ ه س ن ة و ل ن و م ل ه‬ ُ َ ٌ ْ َ َ َ ٌ َِ ُ ُ َْ َ ُ َّ ْ ّ َ ْ َ ُ ّ ِ َ َِ َ ُ ُ‫ما فى ال س ما وا ت و ما فى ا ل َر ض من ذا ا لّ ذى ي شـ ف ع ع ن دَ ه‬ ِْ ُ َ ْ َ ِ َ َ ِ ْ ْ ِ َ َ ِ َ َ ّ ِ َ َ ُ ِ ُ َ َ ْ ُ َْ َ َ ْ ِ ِ َْ َ َْ َ ُ َْ َ ِ ِْ ِ ّ ِ ‫ا ل بإ ذ ن ه ي ع ل م ما ب ي ن ا ي دي ه م و ما خ ل فَ ه م و ل ي حي طو ن‬ َ‫ب شَ ى ء م ن ع ل م ه ا ل ب ما شآ ء و س ع ك ر سِ ي ه ال س م وا تِ و ا ل َر ض‬ ْ ْ َ َ َ ّ ُ ّ ْ ُ َ ِ َ َ َ َ ِ ّ ِ ِ ِ ِْ ْ ّ ٍ ْ ِ ُ ِ َ ّ َِ ْ َ ُ َ َ ُ ُ ْ ِ ُ ‫.) و ل ي ءودُه حفظهما و هو العلى الْعظيم‬ ُ َ َ َ “Allahu është një, nuk ka zot tjetër përveç Atij. Ai është mbikëqyrës i përhershëm dhe i përjetshëm. Atë nuk e kap as kotje as gjumë, gjithçka ka në qiej dhe në tokë është vetëm e Tij. Kush mund të ndërmjetësojë tek Ai, pos me lejën e Tij, e di të tashmen që është pranë tyre dhe të ardhmen, nga ajo që Ai di, tjerët dinë vetëm aq sa Ai ka dëshiruar, Kursija e Tij (dijasundimi) përfshinë qiejt dhe tokën, kujdesi i Tij ndaj të dyjave, nuk i vjen rëndë, Ai është më i larti, më i madhi”. (Suretul – Bekare:255) 34
  35. 35. 2 MELAQET E ZOTIT Dr. Musli Vërbani MELAQET E ZOTIT 2 35
  36. 36. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Planprogrami i muslimanit të vogël 36
  37. 37. MELAQET E ZOTIT 2 BESIMI NË MELAQET E ZOTIT Muslimani i ndëgjon, i beson dhe i vërteton fjalët e Zotit të Madhëruar. Zoti i Madhëruar në Kur’an thotë: “Ka besuar i dërguari ç’ka i ka zbritur prej Zotit të tij. Të gjithë (pejgamberët edhe besimtarët) kanë besuar Allahun dhe në melaqet e Tij”. Besimi në melaqet e Zotit nënkupton: Se melaqet ekzistojnë, janë të krijuara prej drite, nuk hanë, nuk pinë, nuk martohen, pra besimtari vërteton ekzistencën e tyre si krijesa të Allahut, siç tregon Kur’ani vlerën, qëllimin dhe rëndësinë e tyre. E kanë pyetur Muhamedin a.s.: Çka është Imani? Muhamedi a.s. është përgjigjur: Me besu në Allahun në melaqet e Tij librat e Tij në pejgamberët e Tij. Pyetje: 1. Çka nënkupton besimi në melaqet e Zotit? 2. Si është përgjigjur Muhamedi a.s. kur e kanë pyetur për Imanin? 37
  38. 38. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL CILËSITË E MELAQEVE Melaqet kanë cilësi të posaqme me të cilat dallohen prej krijesave tjera. Cilësitë e tyre janë: - Trupi i tyre është i krijuar prej drite, Nuk hanë, e as nuk pinë, Nuk flejnë, Nuk martohen, Nuk i kundërshtojnë kurrë urdhërat e Allahut, Kanë krahë nga dy, nga tre apo nga katër, E lavdërojnë dhe e përkujtojnë Allahun deri në Ditën e Kijametit, Na shohin neve ndërsa ne nuk i shohim, Janë të shpërndara në qiell dhe në tokë, Të gjithë besojnë dhe nuk tregojnë kryelartësi, Mund të paraqiten në forma të ndryshme. Pyetje: 1. 2. 3. 4. 5. 38 Cilat janë cilësitë e melaqeve? A na shohin melaqet? Ku janë të shpërndara melaqet? Si paraqiten melaqet? A kanë melaqet forma të njejta?
  39. 39. 2 MELAQET E ZOTIT PUNËT E MELAQEVE Ka shumë lloje të melaqeve dhe numri tyre është shumë i madh. Zoti i Madhëruar për secilin lloj të melaqeve ka parapa (ka caktuar) punë të veçantë. - Disa prej tyre i shenojnë dhe i regjistrojnë veprat e njerëzve, - Disa i ka autorizuar për rojtarë të Xhenetit dhe Xhehenemit, - Disa e mbajnë “Arshin” e madhë, - Disa sillen rrethe përqarkë “Arshit” të madhë, - Disa i mbrojnë njerëzit nga e keqja e shejtanëve dhe e xhinëve, - Ndonjëri e zbret “Vahjin” Librat prej Zotit të Madhëruar te pejgamberët, - Ndonjëri është i autorizuar me zbritë furnizimin (rizkun) prej qiellit, - Disa e lavdërojnë Allahun pa ndërpre ditë e natë, - Ndonjëri prej tyre do t’i fryejë “Surit” në Ditën e Gjykimit, - Disa prej tyre janë të autorizuara për erërat dhe mjegullat, - Disa janë të autorizuara për marrjen e shpirtërave, - Disa janë të autorizuara me bë dua, dhe me kërku falje për besimtarët, - Disa janë të autorizuara për mbikqyrjen e kodrave. Secili e kryen detyrën ashtu siç ia ka caktuar Zoti i Madhëruar, detyrat me përpikëri dhe nuk kundërshtojnë. i kryejnë Pyetje: 1. A është i njohur numri i melaqeve? 2. Cilat janë punët e melaqeve? 3. Si i kryejnë detyrat melaqet? 39
  40. 40. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQET E DALLUARA Zoti i Madhëruar ka vlerësu disa melaqe më shumë se melaqet e tjera ashtu siç i ka vlerësu disa pejgamber më shumë se pejgamberët e tjerë. Allahu e vlerëson kë të donë Ai. Pra prej të gjitha melaqeve Zoti i ka dalluar katër melaqe, e ato janë: 1. Xhibrili 2. Mikaili 3. Melekul mevt 4. Israfili Zoti i Madhëruar në Kur’anin fisnik thotë: “Kush mundet me qenë armik i Xhibrilit deri sa ai ta ka zbritur Kur’anin në zemrën tënde që ishte dëshmues dhe vërtetues i asaj çka ka zbritur më parë dhe udhëzues e gjithashtu edhe përgëzues i besimtarëve. Kush është armik i Allahut, i melaqeve të Tij, i Xhibrilit i Mikailit (ai është pabesim) dhe pa kurrëfarë dyshimi Allahu është armik i mosbesimtarëve”. El – Bekare 97, 98. Pastaj prej këtyre katër melaqeve të rëndësishme Zoti e ka vlerësu më së shumti Xhibrilin. Pyetje: 1. Cilat melaqe i ka dalluar Zoti i Madhëruar nga melaqet tjera? 2. Çka thotë Zoti i Madhëruar për Xhebrailin? 3. Çka thotë Zoti i Madhëruar për ata të cilët janë armiq të melaqeve? 40
  41. 41. 2 MELAQET E ZOTIT ERR-RUHUL EMINË Ruhul Eminë apo “Shpirti Besnik” është emër i melaqes Xhibril. Xhibrili është imam i melaqeve. Xhibrili i ka zbritur të gjitha librat qiellor te pejgamberët, pra Xhibrili ia ka zbritur Vahjin secilit në kohën e tij, për popullin e tij për t’i plotësuar nevojat e secilit popull. Muhamedi a.s. Xhibrilin e ka parë në forma të ndryshme. Nuk është për tu habitur pse melaqet paraqiten në forma të ndryshme. Njëherë i Dërguari a.s. ka kërkuar për ta parë në formën e tij të vërtetë hyjnore! Me lejën e Allahut, Muhamedi a.s. e ka parë: se si krahët e Xhibrilit të shtrirë gjerë e gjatë në horizontin e gjërë gati sa i ka përfshirë lindje e perendim. Herën tjetër e ka parë në Natën e Miraxhit në Sidretul Munteha. Thotë Zoti i Madhëruar në Kur’anin Fisnik: “E ka parë edhe herën tjetër. Në Sidretul Munteha”. Pra Xhibrili pasi që ia ka zbritur Kur’anin Muhamedit a.s. si dhe çdo shpallje pejgamberëve tjerë e meriton të quhet “RUHUL EMINË” apo Shpirti Besnik. Të mësojmë edhe ne prej Xhibrilit besnikërinë dhe të gjitha detyrat tona t’i kryejmë me përpikëri dhe me besnikëri. Pyetje: 1. 2. 3. 4. 5. Kush është Ruhul Eminë? Kush është Xhibrili? Çka ka zbritur nga qielli Xhibrili? A e ka parë Muhamedi a.s. Xhibrilin? Çka duhet të mësojmë nga Xhibrili? 41
  42. 42. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQJA E RISKUT (Furnizimit) Secili njeri e ka të caktuar sa i nevojitet furnizimi gjatë jetës së tij. Këtë “risk” apo furnizim e ka regjistruar dhe e ka shënuar Mikaili në momentin e lindjes së secilit njeri, pse për këtë e ka autorizuar Zoti i Madhëruar. Na tregon shoku i Muhamedit a.s. Ibni Mes’udi se Muhamedi a.s. ka thënë: “Secilit prej juve formimi i embrionit në barkun e nënës vjen me fazën e parë për katërdhjetë ditë bëhet farë embrioni, pastaj për katërdhjetë ditë tjera bëhet gjak, pastaj katërdhjetë ditë tjera bëhet mish, pastaj dërgohet një melek ia jep Shpirtin dhe urdhërohet për katër çështje: - për regjistrimin, shënimin e riskut apo furnizimit, - për caktimin e exhelit, jetës së tij, - për caktimin e veprimtarisë së tij dhe - për caktimin se a do të jetë besimtarë apo pabesimtarë (fatkeqë) Pyetje: 1. Kush e ka të regjistruar “Rizkun” apo furnizimin? 2. Kur meleku ia jep shpirtin (fëmiut në barkun e nënës) çka urdhëruar që të regjistrojë? 42 është i
  43. 43. 2 MELAQET E ZOTIT ISRAFILI Meleku fisnik Israfili është melaqja e cila do t’i fryejë “SURIT” kur të ndodhë Dita e Kijametit pastaj do t’i fryejë herën tjetër dhe njerëzit ngriten nga varret për të dhënë llogari për veprat e tyre. Thotë Zoti i Madhëruar: “Pastaj i fryhet “SURIT” herën tjetër dhe menjëherë të gjithë ata (njerëzit) në këmbë presin (urdhërin e Zotit për tu gjykuar për veprat e tyre). (El-Zumer 68) Muhamedi a.s. ua përkujtonte shokëve të tij këtë melaqe fisnike dhe u tregonte për qështjen e tij dhe pë detyrën e tij. Një ditë derisa ishte ulur u tha shokëve të tij: “Si do të jetë puna me ju atë ditë derisa melaqja e ka pregaditur “SURIN” i ka hapur krahët dhe është pregaditur me e ndëgju urdhërin e Zotit dhe pret me i fry SURIT”. Shokët thanë: “Na mjafton Allahu. Ai është mbrojtësi më i mirë. Vetëm Allahut i mbështetemi”. Vazhdimisht të themi: “HASBUNALLAHU VE NIË’MEL VEKIL dhe ‘ALALL-LLAHI TEVEKKELNA” që në gjuhën shqipe dmth.: “Na mjafton Allahu, Ai është mbrojtësi më i mirë, vetëm Allahut i mbështetemi. Këto dy fjali janë armët më të forta për tu siguruar nga trishtimi i fryerjes së “SURIT” në Ditën e Kijametit. Pyetje: 6. Kush është meleku Israfil? 7. Çka i thanë shokët Muhamedit a.s. kur i tregoi për “SURIN”? 8. Cilat fjalë janë armët më të forta për t’u siguruar nga trishtimi i SURIT? 43
  44. 44. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQJA E AUTORIZUAR PËR MARRJEN E SHPIRTËRAVE Melaqja e autorizuar për marrjen e shpirtërave quhet “MELEKUL MEVT” për këtë arsye kjo melaqe ka rëndësi të madhe dhe është melaqe fisnike. Thotë Zoti i Madhëruar: “Thuaj u bënë që të vdisni Melaqja e marrjes së shpirtërave i cili është i autorizuar për ju (që tua marrë shpirtin)”. Es-Sexhde 11 MELKUL MEVTI i ka ndihmëtarët e vet të cilët i ndihmojnë në kryerjen e detyrës, këtë na e tregon Zoti i Madhëruar në Kur’anin fisnik: “Dhe, Ai (Allahu) është i fuqishëm mbi robërit e Tij dhe gjithashtu u dërgon mbrojtës deri në momentin kur ndonjërit prej juve i vjen vdekja, ia marrin shpirtin të dërguarit Tanë e ata nuk bëjnë kurrëfarë lëshimi”. El-En’am 61 Besimtarit Melekul Mevti i vjenë në formë tëmirë, me erë të mirë, me rroba të bardha dhe e përgëzon me kënaqësinë e Allahut dhe i tregon se edhe ai do të jetë i kënaqur me Allahun. Pabesimtarit Melekul Mevti i vjen në formë të trishtueshme dhe e lajmëron për moskënaqësinë e Allahut dhe denimin të cilin do ta përjetojë. Melekul Mevti ka fuqi të madhe, për këtë arsye i merr shpirtërat në momentin e caktuar ashtu siq është i autorizuar. Kur është pyetur Ibni Abasi: “Nëse një njeri vdes në lindje e tjetri në perendim në të njejtën kohë, atëherë si është e mundur që Melekul Mevti me ja marrë shpirtërat menjëherë”? Ibni Abasi thotë: “Fuqia e Melekul Mevtit për lindje a perendim dritë e errësirë, tokë e detë është sikur njeriu i cili ka tavolinën (tryezën) përpara dhe çka dëshiron, si dëshiron dhe kur të dojë merrë”. Melekul Mevti është melaqe fisnike, ai ka autorizim prej Zotit, ai nuk ka gabim pse i merr shpirtërat. Ne duhet ta rrespektojmë emrin e tij sepse Melekul Mevti nuk na shkurton jetën, nuk na e pengon furnizimin por vetëm i kryen urdhërat. Pyetje: 2. Cila është melaqja e cila i merr shpirtërat? 3. Si i vjen Melekul Mevti besimtarit? 4. Si i vjen Melekul Mevti pabesimtarit? 44
  45. 45. MELAQET E ZOTIT 2 MBIKËQYRËSI I XHENETIT DHE I XHEHENEMIT Secili nga ne e dëshiron Xhenetin, shpresojmë në Allahun që të na bëjë prej banorëve të Xhenetit. Secili nga ne frikësohet nga Xhehenemi, prandaj e lusim Allahun që të na largojë prej atij denimi. Zoti i Madhëruar ka autorizuar për Xhenet dhe për Xhehenem poashtu mbikëqyrës. Melaqja e autorizuar për Xhenet është “RIDVANI” e ai i ka edhe ndihmësit e tij, ata i përgëzojnë dhe i urojnë besimtarët dhe besimtaret, muslimanët dhe muslimanet kur të hynë në Xhenet. Thotë Zoti i Madhëruar: “Nuk i pikëllon ata (besimtarët) trishtimi i madh por i takojnë melaqet e u thonë: Kjo është dita e cila iu është premtuar juve”. Thotë Zoti i Madhëruar: “Melaqet u hynë atyre nga secila derë, e u thonë: ”Selamun alejkum” për atë që keni duruar. Nuk ka finalizim më të mirë se kjo, aty ka vendbanime të mrekullueshme”. Rojtari i Xhenetit quhet RIDVAN. I pari i cili do ta hapë derën e Xhenetit është Muhamedi a.s. Thotë Enes bin Maliku se Muhamedi a.s. ka thënë: “Do t’i afrohem derës së Xhenetit, do ta hapë, ndërsa rojtari thotë: Kush është? Do të them: Muhamedi. Thotë rojtari: Për ty jam urdhëruar me të lejuar për ta hapur këtë derë, e nuk mund që ta hapë askush para teje”. Zoti i Madhëruar rojtarin e Xhenetit e ka quajtur RIDVAN sepse ai është i kënaqur me banorët e xhenetit. Prandaj RIDVAN d.mth. i kënaqur. Ndihmësit e tij qëndrojnë para dyerve të Xhenetit dhe i thërrasin besimtarët dhe besimtaret, muslimanët dhe muslimanet që të hynë në Xhenet mvarësisht prej veprave të tyre: Kush falë namaz thirret nga dera e namazit. Kush ka bërë xhihad thirret nga dera e xhihadit. Kush ka agjëruar thirret nga dera e agjërimit (Rejan). Kush ka dhënë sadak thirret nga dera e sadakës. Disa thirren nga të gjitha dyert e lartëpërmendura. Melaqja e autorizuar për mbikqyrjen e Xhehenemit quhet “MALIK”. Quhet kështu sepse kjo dmth. e ka përmbajtjen e të “fuqishmit (të fortit)”. Zoti i Madhëruar për t’i ndëshkuar banorët e Xhehenemit Malikun e ka bërë të fortë dhe të fuqishëm. Ai i ka edhe ndihmësit dhe bashkëpunëtorët për t’i denuar pabesimtarët. 45
  46. 46. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Thotë Zoti i Madhëruar: “Mbi të (Xhehenem) mbikëqyrin nëntëmbëdhjetë. Ne mbikëqyrës të zjarrit të Xhehenemit nuk kemi përcaktuar tjetër përpos melaqet. Dhe numrin e përcaktuar të tyre nuk e kemi bërë për asgjë tjetër vetëm se për t’i sprovuar (ndëshkuar) ata të cilët nuk besojnë”. Thotë Zoti i Madhëruar: “Mbi të (Xhehenem) janë melaqet e ashpra dhe të forta” Të këqinjët ndëshkohe me zjarr së bashku me pabesimtarët, pas ndëshkimit të rreptë ata dëshirojnë t’i shpëtojnë zjarrit dhe e thërrasin mbikëqyrësin e xhehenemit për t’i shpëtuar por ai nuk iu përgjigjet lutjes së tyre. Thotë Zoti i Madhëruar: “Ata që janë në zjarr u thonë rojeve të tyre në Xhehenem, luteni Zotin e juaj që të na lehtësojë neve një ditë prej denimit. Melaqet e Xhehenemit thonë : A nuk iu kanë ardhur të dërguar prej mesit të juve me argumente të qarta. Banorët e Xhehenemit përgjigjen: Po gjithsesi, atëherë melaqet e Xhehenemit u thonë pra thirrni ata. Por lutja e pabesimtarëve është vetëm humbje e asgjë tjetër”. Mlaqet e xhehenemit quhen Zebanije. Thotë Zoti i Madhëruar: “Do t’i thërrasim Zebanijet (për t’i ndëshkuar banorët e Xhehenemit)”. Pyetje: 1. Kush mbikëqyrë Xhenetin dhe Xhehenemin? 2. Si quhet melaqja e Xhenetit? 3. Kush është i pari i cili e hapë derën e Xhenetit? 4. Pse quhet melaqja e Xhenetit “RIDVAN”? 5. Nga cilat dyer hyjnë besimtarët në Xhenet? 6. Si quhet melaqja e Xhehenemit? 7. A ka ndihmëtarë melaqja e Xhehenemit? 8. Pse ka ndihmëtarë melaqja e Xhehenemit? 9. Sa mbikëqyrës ka Xhehenemi? 10. A janë të ashpra melaqet e Xhehenemit? 11. A i pranohet lutja pabesimtarit për të shpëtuar nga denimi i Xhehenemit? 46
  47. 47. MELAQET E ZOTIT 2 MELAQET E AUTORIZUARA PËR ME NA PYETUR NË VARR Zoti i Madhëruar i ka autorizuar dy melaqe për të na pyetur neve në varr për veprat tona dhe fenë tonë. Posa të varroset i vdekuri i kthehet shpirti në trupin e tij, i vijnë dy melaqe dhe e pyetin: - Kush është Zoti yt? Besimtari thotë: Allahu është Zoti im. - Cila është feja jote? Feja ime është Islami. - Cili pejgamber është dërguar te ju? I Dërguari i Allahut- Muhamedi a.s. - Cila është dituria (libri) juaj? Kam lexuar Kur’anin librin e Allahut, i kam besuar, vërtetuar dhe praktikuar në vepër. Pastaj e pyesin cili është Zoti yt, feja jote dhe i dërguari yt. Zoti i Madhëruar ia përforcon fjalët besimtarit dhe ai pa hamendje thotë: Allahu është Zoti im, feja ime është Islami, pejgamberi im është Muhamedi a.s. Nga qielli vjen një thirrje: “E ka thënë të vërtetën robi im, shtroni shtrat të Xhenetit, visheni me rroba të Xhenetit, hapjani dyert e Xhenetit. Nga brendia e shpirtit i vjen era e mirë, i zgjerohet gjendja dhe i zgjatet shikimi. I vjen një person me pamje të bukur, rroba të mira, erë të mirë e i thotë: Të përgëzoj me diçka të mirë, të përgëzojë me kënaqësinë e Allahut, Xhenetin me të mira të shumta dhe të përgjithshme dhe kjo është dita e premtuar. Besimtari pyet: Ti që më përgëzon për të mira, kush je ti? Thotë: Unë jam vepra jote. Pastaj i hapet dera e Xhenetit dhe e sheh vendin e tij në Xhenet. Pabesimtari pasi të varroset i kthehet shpirti në trup, i vijnë dy melaqe dhe e pyesin: - Kush është Zoti yt? Jo, nuk e di!? - Cila është feja jote? Nuk e di!? - Cili pejgamber është i dërguar te ju? Nuk e di !? Pastaj i thuhet: Nuk e dite, nuk ke njohuri për këto gjëra, për këtë arsye vjen një zë nga qielli e thotë: “Shtroni shtrat të Xhehenemit dhe hapjani derën e Xhehenemit”. I vjen nxehtësi e fortë, i shtrëngohet gjendja aq shumë sa që i pëlcasin edhe eshtrat. 47
  48. 48. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL I vjen një person me fytyrë të keqe, rroba të këqia, erë të keqe dhe i thotë: Kjo është dita e premtuar, dita e ndëshkimit. Pabesimtari i thotë: Kush je ti? Unë jamë vepra e jote e keqe. Pastaj verbërohet dhe shurdhohet. Pra melaqet e autorizuara për në varr janë Munkeri dhe Nekiri. Pyetje: 1. 2. 3. 4. 5. 48 Sa melaqe i ka autorizuar Zoti i Madhëruar për me na pyet në varr? Çka ndodhë me të vdekurin kur të varroset? A ia forcon fjalët Zoti i Madhëruar besimtarit në varr? Çka ndodhë me besimtarin në varr? Çka ndodhë me pabesimtarin në varr?
  49. 49. MELAQET E ZOTIT 2 MELAQET E AUTORIZUARA PËR MBAJTJEN E ARSHIT Arshi është qështje më e lartë dhe më e madhe e krijesave. Thotë Muhamedi a.s.: “Nëse luteni, kërkoni prej Zoti të Madhëruar Xhenetin Firdevs, pse Firdevsi është mesi i Xhenetit dhe prej Xheneteve më të larta dhe mbi të është “Arshi” i të Gjithëmëshirshmit dhe prej aty burojnë lumejt e Xhenetit”. Këtë Arsh madhështorë e mbajnë melaqet fisnike. Ata gjithashtu e lavdërojnë, e falenderojnë dhe e besojnë Zotin e tyre, dhe nuk tregojnë kryelartësi por kërkojnë falje për besimtarët. Thotë Zoti i Madhëruar: “Ata (melaqet) të cilët e mbajnë Arshin dhe çka ka rreth tij e lavdërojnë dhe e falenderojnë Zotin e tyre dhe besojnë në Të dhe kërkojnë falje për ata të cilët besojnë: O Zoti ynë Ti ke përfshi çdo gjë me mëshirën dhe diturinë Tënde. Fali ata të cilët pendohen dhe pasojnë rrugën Tënde. Ruaj ata nga denimi i Xhehenemit”. Numri i atyre melaqeve të cilat e mbajnë Arshin janë tetë. Thotë Zoti iMadhëruar: “E mbajnë arshin e Zotit tënd, mbi ta (arsh) atëherë do të jenë tetë”. Thotë Harunë bin Raiabi se bartësit e arshit janë tetë. Katër prej tyre thonë: “SUBHANEKE VE BI HAMDIKE” për butësinë pas diturisë Tënde. “SUBHANEKE VE BI HAMDIKE” për falje pas fuqisë Tënde. Për fuqinë dhe mundësinë e melaqeve të cilat e mbajnë Arshin nuk di askush përpos Zotit të Madhëruar. Pyetje: 1. Çka është Arshi? 2. Çka është Firdevsi? 3. Kush e mbanë Arshin? 4. Çka thonë melaqet të cilat e mbajnë Arshin? 5. Sa është numri i melaqeve të cilat e mbajnë Arshin? 6. Si luten melaqet të cilat e mbajnë Arshin? 49
  50. 50. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQJA E AUTORIZUAR PËR SHI Zoti i Madhëruar ka caktuar melaqe për të zbritur shiun nga qielli që të ngjallë tokën pasi të thahet dhe të teret, që toka të lulëzojë dhe të ringjallet pas vdekjes së saj. Na tregon shoku i Muhamedit a.s. Ebu Hurejre se Muhamedi a.s. ka thënë: “Derisa një njeri shkonte në një pjesë të shkretëtirës e ndëgjon një zë lart mbi mjegulla: “Ujite bashqen (arën) e Abdullahut”. Kur mjegullat u larguan dhe shkuan në drejtim të një are dhe e lëshuan shiun në të, pastaj u formua një përrockë nga ai ujë. Aty në arë qëndronte një njeri i cili me shatë e pëcillte ujin ka dëshironte. E pyeti njeriu pronarin e arës: “Si e ke emrin”? Kur ai u përgjigj me të njejtin emër të cilin e kishte ndëgjuar lartë mbi mjegulla atëherë i tha: Pse po më pyet për këtë? Ai tha: Kam ndëgjuar një zë mbi mjegulla i cili thonte të zbresin mjegullat shi mbi arën tënde. E pse kështu nuk e di! I tha: Pasi po më pyet po të tregoj: Unë pasi t’i mbledhi të lashtat, një pjesë e jap sadakë, një pjesë e shpenzoj për veten dhe familjen time dhe një pjesë e shpenzoj për tokën”. Pra me sadakë fitohet mëshira e Allahut, dhe Allahu na furnizon me të gjitha begatitë e natyrës dhe të tokës. Pyetje: 1. Çka ka caktuar Zoti i Madhëruar për shi? 2. Çka fitohet me sadakë? 50
  51. 51. MELAQET E ZOTIT 2 MELAQJA E AUTORIZUAR PËR KODRA Melaqja fisnike e autorizuar për kodrat, kujdeset dhe i mbanë ato. Për këtë na tregon Aishja r.a.: “I kam thënë të dërguarit të Allahut se kur ka qenë dita më e vështirë për ty se sa dita e luftës në Uhud. E Muhamedi a.s. ka thënë: “Kam përjetuar prej popullit tënd çka nuk kam përjetuar ditën më të vështirë deri në ditë n e Kijametit. I kam paraqitur ftesë për besim fisit ABDU LEJL dhe nuk më është përgjigjur. U largova nga aty i pikëlluar deri sa arrita në një vend, kur e ngrita kokën e pashë se më kishin mbuluar mjegullat. Shikova, kur aty pashë Xhebrailin i cili më tha: Zoti i Madhëruar ka ndëgjuar për fjalët e këtij populli, dhe se nuk të është përgjigjur në ftesë. Unë jamë Melaqja e kodrave. Më ka dërguar Zoti yt që të veproj çka do që ti më urdhëron, nëse dëshiron i bashkoj këto kodra dhe përmbyti këtë fis”. Muhamedi a.s. çka i ka thënë: “Shpresoj se prej tyre do të dalin (pasardhës) të cilët do ta adhurojnë vetëm Allahun dhe që nuk i bëjnë shokë Atij”. Nga ky hadith kuptojmë: 1. 2. 3. 4. Pejgamberët në rrugën e Allahut sprovohen në të gjitha mënyrat. Zoti i Madhëruar ka autorizuar melaqe për kodra. Zoti i Madhëruar iu përgjigjet nevojave të pejgamberëve. Butësia e Muhamedit a.s. ndaj popullit të tij. Pyetja: 1. Çka ka autorizuar Zoti i Madhëruar për kodra? 2. Çka i ka thënë Melaqja e kodrave Muhamedit a.s. kur nuk e ka pranuar ftesën fisi ABDU LEJL? 3. Çka i ka thënë Muhamedi a.s. Melaqes së kodrave? 51
  52. 52. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQET E AUTORIZUARA ME BË LUTJE PËR BESIMTARËT Zoti i Madhëruar ka krijuar melaqe për me bë dua për besimtarët. Thotë Zoti i Madhëruar: “E lavdërojnë dhe e falenderojnë Zotin e tyre dhe besojnë në Të dhe kërkojnë falje për ata që besojnë. O Zoti ynë i cili ke përfshi me mëshirë dhe dituri çdo gjë, fali ata të cilët janë penduar dhe pasojnë rrugën Tënde. Mbroj ata nga dënimi i Xhehenemit, o Zoti ynë shtini në Xhenetin “ADN” të cilin u ke premtuar atyre dhe kush bënë vepra të mira prej prindëve të tyre, bashkëshortëve (bashkëshorteve) të tyre dhe trashigimtarët e tyre. Vërtetë Ti je i Fuqishëm. Pastroj nga të këqijat, kënd e pastron nga të këqiat vërtetë atë (atëherë) e ke mëshiruar. Kjo vërtetë për të është fitore e madhe”. Nga ky lloj i melaqeve ka caktuar Zoti i Madhëruar me bë dua për njeriun i cili bën dua për vëllaun e tij kur ai është larg. Thotë Ebu Dardai: “Duaja e besimtarit për vëllaun e tij kur ai nuk është në prezencën e tij është e pranuar. Mbi kokën e tij qëndron një melaqe, beson dhe e ndëgjon duan për të mirë e thotë: “AMIN” edhe ty gjithashtu njësoj. Të bëjmë dua për vëllezërit tanë e në të njejtën kohë të fitojmë duanë e meleqëve mbi ne. Pyetje: 1. 2. 3. 4. 52 Çka ka autorizuar Zoti i Madhëruar për besimtarët? Si luten melaqet për besimtarët? A duhet të bëjmë dua për vëllezërit tanë? Pse duhet të bëjmë dua për vëllezërit tanë?
  53. 53. MELAQET E ZOTIT 2 MELAQET E AUTORIZUARA PËR ME I SHËNUAR DHE REGJISTRUAR VEPRAT TONA Zoti i Madhëruar ka autorizuar melaqet “Shkrues Fisnik” me i regjistruar veprat tona. Thotë Zoti i Madhëruar: “Jo, jo kurrsesi jo! Po si po e mohoni Ditën e Kijametit. Ndërsa është e vërtetë se për ju (janë caktuar) rojtarët Shkrues Fisnik (ata) dinë çdo gjë çka veproni” Shkruesit fisnik i regjistrojnë veprat e mira e të këqia të njeriut, i shkruajnë edhe fjalët e njeriut pa marrë parasyshë se çfarë fjale është ajo. Ato i shkruajnë në librin (ditarin) e njeriut në të cilin njeriu do të shohë çdo vepër të tij, të vogël apo të madhe në Ditën e Kijametit. Zoti i Madhëruar ka caktuar njërën melaqe në anën e djathtë për t’i regjistruar veprat e mira. Ndërsa tjetrën në anën e majtë pë t’i regjistruar veprat e këqia. Mirëpo këto janë në pajtim ashtu që melaqja në anën e djathtë veprën e mirë e regjistron menjëherë, ndërsa melaqja në anën e majtë nuk e regjistron menjëherë por në prezencë të melaqes në anën e djathtë. Këto dy melaqe nuk ndahen nga njeriu as ditën as natën dhe e shënojnë çdo fjalë që e flet njeriu. Thotë Zoti i Madhëruar: “Nuk flet (njeriu) asnjëherë e të mos jetë në prezencën e tij “Rekibi”, “Atidi”. “Rekibi” në anën e djathtë, “Atidi” në anën e majtë. Këto shenojnë fjalët e mira apo të këqija ashtu që i shënojnë edhe fjalët si p.sh. hëngra, pita, shkova, erdha, shiqova etj. Nëse vepron keq, flet keq e pastaj pendohesh sinqerisht atëherë melaqja në anën e majtë nuk e shenon. Pyetje: 1. Kush i regjistron veprat tona? 2. A i shkruajnë” Shkruesit Fisnik” edhe fjalët tona? 3. Ku shkruhen veprat tona? 4. A do t’i shoh njeriu veprat e tij? 5. Çka shkruan melaqja në krahun e djathtë? 6. Çka shkruan melaqja në krahun e majtë? 7. A ndahen ndonjëherë melaqet të cilat i shkruajnë veprat nga njeriu? 8. Si quhet melaqja në anën e djathtë? 9. Si quhet melaqja në anën e majtë? 10.Nëse vepron keq dhe pendohesh a e shenon veprën melaqja në anën e majtë? 53
  54. 54. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQJA E AUTORIZUAR PËR MBROJTJEN E NJERIUT Zoti i Madhëruar ka krijuar melaqe për ta mbrojtur njeriun nga çdo e keqe. Thotë Zoti i Madhëruar: “Ai (njeriu) ka përcjellës (të cilët ndërrohen për çdo ditë) para dhe mbas e ruajnë atë me urdhërin e Allahut”. Këto melaqe e ruajnë njeriun prej xhinëve dhe shejtanëve. Pra njeriu vazhdimisht ka përcjellës natën apo ditën. Kur të përfundojë dita melaqet e ditës ngriten lart në qielldhe vijnë melaqet e natës dhe e ruajnë qëtë mos i ndodhë diç çka nuk i është shenuar atij. Nëse do me i ndodhë ndonjë fatkeqësi çka nuk i është shenuar atherë ato e mbrojnë prej asaj fatkeqësie. Thotë Ebu Hurejre: Ka thënë Muhamedi a.s.: “Ndërrohen melaqet e natës dhe të ditës në namazin e sabahut dhe të ikindisë. Kur të ngriten melaqet në qiell (Zoti e di) por i pyet ato melaqe të cilat kanë qenë në mbrojtjen e njeriut: “Si i keni lënë robërit e Mi”? Melaqet thonë: Kur kemi shkuar i kemi gjetur në namaz dhe kur kemi ardhur i kemi lënë në namaz”. Pyetje: 1. A ka melaqe të cilat e ruajnë njeriun nga fatkeqësia? 2. Prej kujt na ruajnë melaqet? 3. A ndërrohen melaqet të cilat e ruajnë njeriun? 4. Kur të ngriten melaqet në qiell për çka pyeten? 54
  55. 55. MELAQET E ZOTIT 2 MELAQET E AUTORIZUARA PËR TA VIZITUAR DHE KONROLLUAR TOKËN Zoti i Madhëruar ka krijuar melaqe për ta vizituar tokën dhe për t’i kërkuar vendtubimet në të cilat përkujtohet Allahu. Vendtubimet e përkujtimit të Allahut janë: Vendtubimet e këndimit të Kur’anit dhe mësimit të tij, e mësimit të haditheve të Muhamedit a.s., vendtubimet e mësimit të hallallit dhe haramit, vendtubimet e tesbihut dhe istigfarit, vendtubimet e diturisë së dobishme. Ebu Hurejra thotë: Ka thënë Muhamedi a.s.: “Vërtetë Zoti i Madhëruar dërgon melaqe në tokë për të kontrolluar rrugët dhe për t’i kërkuar ata të cilët e përkujtojnë Allahun. Kur të takojnë popullin i cili e përkujton Allahun. (U thuhet): “Kërkoni çka ju nevojitet”, dhe i mbulojnë me krahët e tyre në qiell. Zoti i Madhëruar e di por prap i pyet melaqet: - Çka thonë robërit e mi? Subhanallah, Elhamdulilah, Allahu ekber. - A më kanë parë? Jo për Zotin nuk të kanë parë. - Po si do të vepronin nëse më shohin? Sikur të të shohin do të të adhuronin më shumë, do të të falenderonin më shumë dhe do të të lavdëronin më shumë. Pastaj Zoti iMadhëruar i pyet melaqet: - Çka kërkojnë prej Meje? Kërkojnë Xhenetin. - A e kanë parë atë? Jo, për Zotin nuk e kanë parë. - Po sikur ta shihnin? Sikur ta kishin parë do ta lakmonin më shumë, do ta dëshironin më shumë dhe do ta kërkonin më shumë. Pastaj Zoti i Madhëruar prap pyet melaqet: - Prej çka kërkojnë mbrojtje? Nga zjarrit (Xhehenemit). - A e kan parë atë? Jo pë Zotin nuk e kanë parë. - Po sikur ta shihnin. Sikur ta kishin parë do të frigoheshin më shumë prej tij dhe do të largoheshin nga rruga e cila të shpie atje. Zoti në fund thotë: “Dëshmoj para juve se ia kam falur atyre gabimin”. 55
  56. 56. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Njëra nga melaqet thotë: Në mesin e tyre është një njeri i cili ka ardhur për nevojë tjetër. Zoti i Madhëruar thotë: “Ata janë një popull dhe të gjithë janë për një kuvendim”. Nga ky hadith kuptojmë se Zoti i Madhëruar i do ata të cilët e përkujtojnë Atë, njëherit ata kanë vlerë të madhe te Zoti i Madhëruar. Pashtu ata të cilët e përkujtojnë Zotin i dojnë edhe melaqet. Pyetje: 1. Cilat janë vendtubimet e përkujtimit të Allahut? 2. Kush i viziton vendtubimet e përkujtimit të Allahut? 3. Çka thonë melaqet kur ta takojnë popullin i cili e përkujton Alahun? 4. Çka kuptojmë nga hadithi i cili tregon për popullin i cili e përkujton Allahun? MELAQET E AUTORIZUARA ME PREZENTU NË NAMAZIN E XHUMASË Namazi i xhumasë është namaz javorë. Çdo musliman duhet të shkojë në xhami ku tubohen dhe bashkohen të gjithë muslimanët për ta falur këtë namaz. Në namazin e xhumasë shkojnë edhe melaqet për t’i shkruar emrat e atyre të cilët shkojnë me e falë këtë namaz dhe për ta ndëgjuar ligjeratën e xhumasë. Ebu Hurejra r.a. tha se Muhamedi a.s. ka thënë: “Kur të vjen dita e xhumasë, në derën e secilës xhami qëndrojnë melaqet të cilat i shkruajnë ata të cilët hynë për ta falur namazin e xhumasë. Ai i cili shkonë më herët ka vleftë më të madhe. Kur imami fillon ligjeratën (melaqet) i mbyllin regjistrat dhe e ndëgjojnë ligjeratën”. Pra sa më herët të shkojmë në xhami për ta falur namazin e xhumasë, kemi shpërblim më të madh e sa më vonë të shkojmë kemi shpërblim më të vogël. Duhet që gjithmonë të shkojmë sa më herët në namazin e xhumasë që emrat tanë të jenë të shkruara në rreshtat e para të regjistrave të melaqeve. Pyetje: 1. Çka duhet të bëjë muslimani në ditën e xhuma? 2. Çka shënojnë melaqet te dyert e xhamive në ditëne xhuma? 3. Çfarë shpërblimi kanë ata të cilët shkojnë më herët në xhami në ditën e xhuma? 56
  57. 57. MELAQET E ZOTIT 2 MELAQET E AUTORIZUARA VETËM PËR NAMAZ Zoti i Madhëruar ka autorizuar melaqet të cilat përcjellin muslimanin kur të falet me xhematë dhe bëjnë dua me ju pranu lutja e tij. Thotë Muhamedi a.s.:”Kur të thotë imami “Gajril magdubi alejhim veleddalijnë” thuani amin. Pse amin thojnë edhe melaqet, e kush thotë amin së bashku me melaqet i falen gabimet e më parme të tij”. Pra naga ky hadith kuptojmë se duhet shkuar në xhami me u falë me imam për ta arritur shpërblimin e melaqeve sepse edhe ato së bashku me neve thonë amin. Poashtu edhe kur të ngritet imami nga rukuja dhe thotë “Semi’all-llahu limen hamideh” thuani: “Rabbena lekel hamd” pse edhe melaqet thonë: “Rabbena lekel hamd” e kush thotë së bashku me melaqet i falen gabimet e mëparshme të tij. Për këtë arsye namazi me xhematë ka vleftë të madhe. Vlefta e namazit me xhematë është njëzetë e shtatë herë më e madhe se me u falë vetëm. Pyetje: 1. Kush i përcjellë muslimanët kur të falen me xhematë? 2. Çka duhet thënë kur të thotë imami në namaz, “Gajril magdubi alejhim veled-dal-lijnë? 3. Çka fitojmë kur të falemi në xhami me xhematë? 4. Çka duhet të themi kur në namaz imami thotë: “Semi’all-llahu limen hamideh”? 5. Sa është vlefta e namazit me xhematë më e madhe se me e falë vetë? 57
  58. 58. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQET IU NDIHMOJNË BESIMTARËVE Melaqet kryejnë punë të shumta. Disa mbajnë Arshin, disa janë rojtarë të Xhenetit, disa rojtarë të Xhehenemit, disa kujdesen për erërat, disa për furnizimine gjallesave, disa janë mbikëqyrës të kodrave. Mirëpo prej punëve kryesore janë ato punë që kanë të bëjnë me besimtarët të cilët e adhurojnë vetëm Allahun, falin namazin, japin Zekatin, agjërojnë Ramazanin dhe e kryejnë Haxhin. Pra melaqet iu dalin në ndihmë besimtarëve në momente të vështira. Sikurse ka ndodhur në luftën e Bedrit kur melaqet kanë luftuar së bashku me besimtarët kundër pabesimtarëve. Në luftën e Bedrit besimtarët ishin pak, të sdathur , të pambrojtur, ndërsa pabesimtarët ishin shumë, ishin të pregaditur mirë dhe të mbrojtur mirë, mirëpo Zoti i Madhëruar dërgoi melaqe me iu ndihmuar për të korrur fitore. Vërtetë ashtu ka ndodhur. Fitorja e Bedrit ishte fitore e besimtarëve ku iu kanë dalur në ndihmë melaqet. Thotë Zoti i Madhëruar: “Allahu ju ka ndihmu në Bedër, kur ju keni qenë të dobët dhe të pafuqishëm. Pra frigojuni vetëm Allahut që të jeni falenderues. Përkujto (o Muhamed) kur u thoshe besimtarëve: A nuk ju mjafton ndihma e Zotit tuaj me tremijë melaqe të zbritura (në mesin e juaj për ndihmë). Po! Po! (Ju mjaftojnë). Nëse ata ju sulmojnë bëhuni të durueshëm dhe të dëgjueshëm dhe Zoti juaj menjëherë do të ju dërgojë në ndihmë pesëmijë melaqe të shënuar me shenjë të dalluar, Allahu e ka bërë kështu që t’ju përgëzojë juve dhe t’ju qetësojë zemrat e juve se fitorja është vetëm nga Allahu i Plotëfuqishëm dhe i Gjithëdijshëm. Që grupet pabesimtare t’i shkatërrojë apo t’i turpërojë e të kthehen ata të humbur e të nënqmuar”. Pyetje: 1. Kush i del në ndihmë besimtarëve në momente të vështira? 2. Kush iu ka dalur në ndihmë besimtarëve në luftën e Bedrit? 58
  59. 59. MELAQET E ZOTIT 2 ALLAHU DËRGON MELAQE ME I SPROVU NJERËZIT Kush duron në vështërsi dhe në probleme të cilat i paraqiten Zoti i shpërblen me të mira. Kush e falenderon për të mirat që ia jep Zoti, ia shumfishon ato të mira. Kur dëshiron Allahu që të dënojë ndokënd i cili punon punë të këqija dërgon melaqe me i denu, ose një popull vepron me padrejtësi Zoti dëgon melaqet për ta shkatërruar atë popull. Kështu ka ndodhur me popullin e Lutit a.s. Ai i këshillonte , i udhëzonte në punë të mira. Mirëpo populli i tij nuk e dëgjoi, për këtë arsye Zoti i Madhëruar dërgoi melaqet të cilat shkatërruan këtë popull. Po me të njejtën mënyrë nëse dikush punon punë të mira Zoti dërgon melaqe me i dhënë atij të të miratë shumta. Të shohim se si ka ndodhur me tre persona të një vendi ku njëri e kishte zgjebën i dyti ishte pa flokë (qel) dhe i treti i verbër. Që të tre kishin të meta , që të tre ishin të vetmuar, nuk u ndihmonte askush por vetëm largoheshin prej tyre për shkak të sëmundjeve neveritëse të tyre, dhe për shkak të papastërtisë së tyre. Allahu dërgoi një melaqe te ata për t’i sprovuar duke u dhënë atyre pasuri dhe duke ua larguar sëmundjet. Melaqja shkoi te njeriu i parë: - Çka dëshiron i tha? Nuk dua asgjë pos të më shërojë Zoti nga kjo sëmundje dhe të kem pasuri sa për eksistencë. Melaqja e preki dhe ai u shërua nga zgjebja, pastaj i tha se Allahu të jep këto dy dele dhe ti prej tyre do të pasurohesh. Pastaj melaqja shkoi te njeriu i dytë dhe i tha: - Çka dëshiron? Njeriu pa flokë qeli i tha: Nuk dua asgjë tjetër pos të më shërojë Zoti nga kjo sëmundje dhe të kem pasuri sa për eksistencë. Melaqja e preki dhe ai u shërua nga sëmundja, pastaj i tha se Allahu të jep këto dy dele dhe ti prej tyre do të pasurohesh. Në fund melaqja shkoi te njeriu i tretë dhe i tha: - Çka dëshiron? I verbëri tha: Nuk dua asgjë tjetër pos të më kthejë shikimin Zoti dhe të kem pasuri sa për eksistencë. Melaqja e preki dhe i erdhi shikimi, pastaj i tha se Allahu të jep këto dy dele dhe ti prej tyre do të pasurohesh. 59
  60. 60. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Kaluan shumë vite ata u forcuan dhe u pasuruan pasiqë Allahu i Madhëruar i kishte frymëzu delet të shumohen. Pas atyre viteve të shumta Allahu e dërgoi melaqen dhe e urdhëroi që të shëndrohet në formën e një njeriu të varfër, me rroba të vjetra që t’i sprovojë ata, a janë bëmirësa, a e falenderojnë Zotin dhe a u ndihmojnë nevojtarëve. Në atë formë si i varfër melaqja kërkoi ndihmë prej njeriut të parë i cili kishte pasur zgjebën e i tha: “Jamë udhëtarë kam nevojë për ndihmë, më jep diç prej asaj që të ka dhënë Allahu”!! Ai e refuzoi dhe filloi t’i bërtas duke e qortuar. Në atë moment befasishtë prej formës së njeriut të varfër u shëndrue në formën e melaqes së vërtetë dhe i tha: “Pasi ti nuk i njeh të mirat e Allahut dhe njerëzit nuk kanë dobi prej teje kthehu zgjeban siç ishe më parë. Dhe menjëherë u kthye në sëmundjen e mëparme. Melaqja vazhdoi dhe shkoi te njeriu i dytë si i varfër dhe kërkoi ndihmë prej tij. Ai u tregua më koprac. Filloi t’i bërtas, ta ofendojë dhe ta largojë me forcë. Melaqja me shpejtësi u shëndrua në formën e vërtetë dhe i tha: “Kthehu në sëmundjen e mëparme pa flokë (qel) dhe me urdhërin e Allahut u sëmu. Ai filloi të qajë dhe u pendu por pendimi i tij nuk pati efekt. Vazhdoi melaqja me e provu njeriun e tretë. Kur shkoi te ai kërkoi ndihmë u paraqit si i varfër, i gjorë dhe me rroba të vjetra dhe i tha: “A keni diçka të më ushqeni se jamë i uritur. Ai me zemërgjërësi i tha: “O vëlla ti je i varfër dhe nevojtarë. Por tërë kjo pasuri është begati prej Allahut, merr sa të duash dhe sa të kesh nevojë vetëm se për këtë falenderoje Alahun e jo mua”. Melaqja prej të varfërit u shëndrua në formën e vërtetë e tha: “Ti je bëmirës falenderues dhe i dobishëm për shoqërinë, për këtë arsye Allahu do ta shtojë pasurinë dhe do të japë shëndet të fortë përgjithmonë. 60
  61. 61. 2 MELAQET E ZOTIT Dr. Musli Vërbani BESIMI NË LIBRAT E ZOTIT 3 Planprogrami i muslimanit të vogël 61
  62. 62. “Njerëzit ishin një popull (të fesë së natyrshme, islame), e (kur u përçanë) Allahu dërgoi pejgamberët përgëzues dhe qortues, dhe atyre Ai u zbriti edhe librin me fakte të sakta për të gjykuar në atë që u kundërshtuan ndërmjet veti.” (EL-BEKARE, 213) TEVRATI TEVRATI është Libër i Zotit i cili i ka zbritur Musait a.s. Zoti i Lartmadhëruar në Kur’anin fisnik thotë: “Vërtet Ne e kemi zbritur Tevratin, në të cilin ka udhëzim e dritë”. (EL-MAIDE, 44) Pasi Musai a.s. e shpëtoi popullin e vet prej firaunit, u premtoi atyre t’u sillte një libër prej Zotit të Lartmadhëruar. Musai a.s. shkoi në kodrën Turi Sina, aty agjëroi katërdhjetë ditë, pastaj bisedoi me Zotin xh.sh. dhe i zbriti Tevrati. Këtë ngjarje Zoti i Lartmadhëruar e tregon në Kur’an: “Dhe Ne i caktuam Musait tridhjetë netë (afatin për shpallje), e ato i plotësuam edhe me dhjetë (netë të tjera) dhe kështu u mbush afati për takim me Zotin e tij në katërdhjetë netë ...”. (EL-EARAF, 142) Kur ua solli Tevratin beni-israilëve ata thanë se urdhërat e Zotit në Tevrat qenkëshin të rënda dhe se nuk do t’i zbatonin, mirëpo Zoti xh.sh. e ngriti kodrën “Tur” mbi ta dhe u tregoi se nëse nuk i përmbaheshin ligjeve të Tevratit kodra “Tur” kishte për tu shembur e për të rënë mbi ta. Këtë e tregon Kur’ani: “(Përkujtoni) Kur Ne patëm marrë prej jush besën tuaj, ngritëm mbi ju (kodrën) Turin (e ju thamë): veproni sipas atij (Tevratit) që jua dhamë me seriozitet, e mësoni atë që është në të, ashtuqë të ruheni. E pas asaj (besës) ju më vonë ia kthyet shpinën e po të mos ishte mirësia dhe mëshira e Allahut ndaj jush, ju do të ishit prej të dëshpruarve (në të dy jetërat)”. (EL-BEKARE, 63-64) Jehudët i ka mallkuar Zoti pse e kanë thyer betimin, i kanë ndryshuar fjalët e Zotit dhe e kanë deformuar Tevratin. Poashtu edhe këtë e tregon Zoti i Lartmadhëruar në Kur’an: “Për shkak se ata thyen zotimin e tyre, Ne i mallkuam ata, dhe zemrat e tyre i bëmë të forta (të shtangura). Ata i shtrembërojnë fjalët (në Tevrat) nga domethënia e tyre dhe braktisën një pjesë me të cilën ishin urdhëruar. Ti vazhdimisht do ta vëresh tradhtinë e një pjese të tyre, përpos një pakice nga ata ...”. (EL-MAIDE, 13) Pyetje: 1. Cilit pejgamber i ka zbritur Tevrati dhe trego ajetin Kur’anor që shpjegon këtë?
  63. 63. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL 2. Si e pritën beni Israilët zbritjen e Tevratit? 3. Pse i ka mallkuar Zoti xh.sh. Jehudët? TEVRATI I SOTËM Tevrati i sotëm apo siç quhet “TORA” (Testamenti i vjetër) është dhjata (epoka) e vjetër e Biblës. “TORA” ka pesë kapituj, e ata janë: 1. Librat e Krijimit (TEKVIN) 2. Eksodi (HURUÇ) 3. Levistika (LEVILIER) 4. Numrat (SAJILAR) 5. Ligji i përsëritur (TESNIJE) Komentimi i Tevratit apo libri i cili përmban informacione dhe shpjegime për Tevratin e Musait a.s. quhet TALMUD. Sot gjenden dy TALMUDA, e ata janë: TALMUDI i Jerusalemit TALMUDI i Babilonit. Përsëritja e Tevratit (Torës) quhet Mishna. Mësimi, Komentimi i Tevratit (TORËS) quhet TALMUD. Pyetje: 1. 2. 3. 4. 5. 64 Çka është “TORA”? Sa kapituj ka “Tora”? Si quhet komentimi i Tevratit? Sa Telmuda kemi sot? Si quhet përsëritja e Tevratit?
  64. 64. 2 MELAQET E ZOTIT ZEBURI ZEBURI është libër i Zotit i cili i ka zbritur Davudit a.s. Zoti i Lartmadhëruar në Kur’an thotë: “Dhe Ne ia kemi shpallur Davudit Zeburin”. (EN-NISA, 163) Zebur domethënë libër. Davudi a.s. u është dërguar beni israilëve pas Musait a.s. Ai vepronte sipas ligjeve të Tevratit, e Zeburi i ka zbritut veç si libër për dashurinë e njerëzve për Zotin dhe për t’u lutur. Zeburi zbritur në gjuhën abranije. Davudi a.s. kishte zë të bukur. Kur këndonte Zebur, uji heshtte enuk gurgullonte, mali e kodrat dëgjonin, egërsirat e shpendët ndaleshin e dëgjonin. Poashtu, era ndalej e nuk fishkëllonte. Pesqind vjet pas davudit a.s., njëqind poet të ndryshëm anonim ia bashkangjitën vjershat dhe poezitë e tyre Zeburit. Ato vjersha a psalme nuk janë ai Zeburi për të cilin flet Ku’ani. Kështu në librin e shenjtë (Dhjatën) janë 150 psalme. Psalme quhen ato vargje poetike të cilat këndohen të shoqëruar me instrument. Shtatëdhjetë psalme i janë kushtuar posaçërisht Davudit a.s. Pyetje: 1. Cilit pejgamber i është zbritur Zeburi? 2. Çka ndodhte kur Davudi a.s. këndonte Zebur? 3. Çka quajmë Psalme? 65
  65. 65. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL INXHILI Ditën që lindi Isa a.s, i tha popullit të vet: Unë jam rob i Allahut! Ai ka caktuar të më japë libër (INXHILIN) e të më bëjë pejgamber. Kur Isa a.s. i mbushi tridhjetë vjet iu zbrit Inxhili. Isa a.s. u dërgua pejgamber për vërtetuar librin e Musait a.s. -Tevratin dhe ardhjen e pejgamberit tonë Muhamedit a.s. Zoti i Madhëruar këtë e tregon në Kur’anin fisnik: “Dhe, kur Isai, biri i Merjemes, tha: O të bijtë e Israelit, unë jam i dërguari i Allahut te ju, jam vërtetues i Tevratit që ishte para meje dhe përgëzues për një të dërguar që do të vijë pas meje, emri i të cilit është Ahmed”. (SAFF, 6) Zoti i Lartmadhëruar pashtu në Kur’an tregon kështu: “Ne vazhduam gjurmët e tyre (të Pejgamberëve) me Isain, birin e Merjemes, vërtetues i Tevratit që kishin më parë. Atij i dhamë inxhilin, që është udhëzim i drejtë dhe dritë, që ishte vërtetues i Tevratit që kishin pranë që ishte ushëzues e këshillues për të devotshmit”. (EL-MAIDE, 46) Mirëpo beni Israilët nuk e kanë zbatu as Tevratin, as Inxhilin e nuk dëshirojnë ta zbatojnë as Kur’anin, ata i kanë pasuar epshet e veta, ata kanë fshirë, kanë deformu dhe kanë humbur atë që është zbritur prej Zotit të Madhëruar në Tevrat dhe Inxhilë. Zoti i Lartmadhëruar në Kur’anin fisnik thotë: “Dhe, sikur ta zbatonin Tevratin, Inxhilin dhe Kur’anin që u zbritën nga Zoti i tyre, ata do të kishin furnizim me bollëk nga qielli dhe nga toka”. (EL-MAIDE, 66) Bibla e cila përbëhet prej ungjijve nuk ka lidhje me Inxhilin origjinal i cili i është zbritur Isait a.s. Një hebre me emrin Pavli, duke shtuar gënjeshtrat e veta ka shkruar ungjij të ndryshëm. Më vonë janë paraqitur shumë e shumë ungjij fals sa që numri i tyre ka arritë deri në tetëqind. Në vitin 313 ungjijt e tjerë nuk janë pranuar përpos katër prej tyre e ato janë: 1. Ungjilli sipas Lukës 2. Ungjilli sipas Joanit 3. Ungjilli sipas Markut dhe 4. Ungjilli sipas Mateut. Sot ekziston edhe Ungjilli sipas Bernabës. Pyetje: 1. Çka tha Isai a.s. atë ditën që lindi? 2. Çka rrëfente e çka paralajmëronte Inxhili? 3. Prej çka përbëhet bibla e sotme? 66
  66. 66. 2 MELAQET E ZOTIT 4. Cilët ungjij janë pranuar në vitin 313? BIBLA SOT Sot të krishterët për libër të shenjtë mbajnë biblën. Bibla përbëhet prej dy dhjatave (epokave) e ato janë: 1. Dhjata e vjetër - Dhjata e vjetër është libri (Bibla) i cili përfshin epokën para Isait a.s. Gjuha origjinale e saj është hebraishtja. 2. Dhjata e re - dhjata e re është libri (bibla) i cili përfshinë e pokën pas Isa a.s. Gjuha origjinale e tij është greqishtja, por edhe kjo ka qenë më parë në gjuhën hebreishte. Përpos kësaj, bibla sipas Lukës, Joanit dhe Markut është në gjuhën greke, ndërsa sipas Mateut është në gjuhën hebreishte. Nga të gjitha këto që i përmendëm më lartë shumë lehtë kuptohet se ajo çka është zbritur prej Zotit të Lartmadhëruar është humbur dhe është zëvendësuar me tregime dhe shkrime të beni- Israilëve. Për këtë Zoti i Lartmadhëruar ka treguar në Kur’an: “Mjerë (është shkatërrim) për ata që me duart e veta shkruajnë librin, e pastaj thonë: “Ky është prej Alahut”!, e për të arritur me te një fitim të paktë, mjerë për ata çka shkruan duart e tyre dhe mjerë për ta për atë çka fitojnë”. (EL-BEKARE, 79) Pyetje: 1. Prej sa dhjatash përbëhet bibla? 2. Çka tregon Kur’ani për ata të cilët e shkruajnë librin vetë dhe thonë: “Ky është libër i Zotit”? 67
  67. 67. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL SUHUFET Përpos katër librave; Tevrati, Zeburi, Inxhili dhe Kur’ani, Zoti i Lartmadhëruar ka zbritur edhe libra të tjerë të cilët quhen “SUHUFE”. SUHUFE quhen fletushkat apo broshurat. Kur’ani i përmend “SUHUFET” – broshurat e Ibrahimit a.s. dhe këshillat të cilat kanë qenë në ato Suhufe apo broshura. Në Kur’an Zoti i Lartmadhëruar tregon kështu: “Ka shpëtuar ai që është pastruar. Që e përkujton madhërinë e Zotit të vet dhe falet. Po ju po i jepni përparësi jetës së kësaj bote, E dihet se jeta e botës tjetër është më e dobishme dhe e përjetshme. Vërtet, kjo (këshillë) gjendej edhe në broshurat e para: Në broshurat e Ibrahimit dhe të Musait”. (EL-EALA, 14-19) Pyetje: 1. Përpos katër librave a ka zbritur Zoti xh. sh. Libra të tjerë, dhe nëse po, cilët janë ata? 68
  68. 68. 2 MELAQET E ZOTIT “Vërtet ne e kemi zbritur Kur’anin dhe vërtet Ne do ta ruajmë atë”. (EL-HIXHR, 9) KUR’ANI PËRKUFIZIM: Fjala “Kur’an” d.m.th. lexim, tubim, grumbullim. Kur’ani është quajtur me këtë emër sepse në vete ka tubuar, i ka grumbulluar ajetet, suret, urdhëresat, ndalesat, premtimet, kërcënimet etj. Ndërsa në terminologji është përkufizuar kështu: “Kur’ani është fjalë e Allahut të Lartmadhëruar e cila i ka zbritur pejgamberit të fundit Muhamedit a.s. për të qenë libri i fundit i zbritur prej Allahut për të gjithë njerëzimin”. Përmbledhja e Kur’anit në volum (në mes të dy koreve të librit) quhet Mus-haf. Prandaj Kur’an quhet ajo që lexohet e jo ajo që është e shkruar, ndërsa të shkruarit e Kur’anit në libër quhet Mus-haf. Pra “Kur’an” është emërtim mbi bazë leximi dhe “Mus-haf” mbi bazë shkrimi. Mus-hafi fillon me suretul-Fatiha, dhe përfundon me suretu Nas. Pyetje: 1. Çka d.m.th. Kur’an dhe trego përkufizimin? 2. Çka është Kur’ani e çka Mus-hafi? 3. Me cilën sure të Kur’anit fillon Mus-hafi dhe me cilën përfundon? 69
  69. 69. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL EMRAT E KUR’ANIT Kur’an është emër i përveçëm i Librit të Allahut. Mirëpo përpos këtij emri Zoti i Lartmadhëruar e ka emërtuar edhe me emra të tjerë të cilët tregojnë veçantitë e Kur’anit. Prej emrave të Kur’anit janë: 1. EL-KITAB El-Kitab d.m.th. libër, pse libri është vendi ku tubohen shkronjat, e shkronjat formojnë fjalë, e fjalët formojnë fjali. Për këtë Zoti i Lartmadhëruar thotë: “Ha, Mimë. Pasha Librin e kjartë”. (ED-DUHAN, 1-2) 2. EL-FURKAN El-Furkan d.m.th. dallues në mes dy çështjeve e në këtë rast ka për qëllim “dallues i së mirës nga e keqja, dallues i së drejtës nga e padrejta”. Zoti i Lartmadhëruar thotë: “Qoftë i lartësuar Ai (Allahu) i cili ia ka zbritur FURKANIN (dalluesin e së drejtës nga e padrejta) robit të Tij, për të qenë qortues për gjithë njerëzimin”. (EL-FURKAN,1) 3. EDH-DHIKR Edh-Dhikr d.m.th. Përkujtues. Zoti i Lartmadhëruar Thotë: “Ky është dhikri (përkujtuesi) i bekuar”. (EL-ENBIJA, 50) 4. TENZILË Et-Tenzilë d.m.th. Zbritje. Thotë Zoti i Lartmadhëruar: “Dhe vërtet kjo është zbritje nga Zoti i botërave. E ka zbritur nëpërmjet shpirtit (Melekut) i cili është besnik”. (ESH-SHUARA, 192-193) 5. EL-VAHJ El-Vahj d.m.th. frymëzim, inspirim. Zoti i Lartmadhëruar thotë: “Thuaj: “Vërtet unë ua kam tërhequr vërejtjen me vahjin (me inspirimin e Zotit)”. (EL-ENBIJA, 45) 70
  70. 70. 2 MELAQET E ZOTIT 6. EL-KASAS El-Kasas d.m.th. tregim i një realiteti Zoti i Lartmadhëruar thotë: “Vërtet ky është tregim real dhe i pamohueshëm”. (ALI IMRAN, 62) 7. ERR-RRUH Err-rruh d.m.th. shpirt. Zoti i Lartmadhëruar thotë: “Dhe Ne kështu të kemi frymëzuar ty me shpirtin (RUHIN) me urdhërin Tonë”. (ESH-SHURA, 52) Pyetje: 1. Trego për emrat e Kur’anit? 71
  71. 71. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL CILËSITË E KUR’ANIT Kur’ani, libër i Allahut për të gjithë njerëzimin, i ka edhe cilësitë e tij që i ka përshkruar Allahu, e ato janë: 1. NUR – DRITË. Kjo është cilësi e veçantë e Kur’anit pse bënë drit për tërë njerëzimin. Zoti i Lartmadhëruar thotë: “O ju njerëz ju ka ardhur argument prej Zotit tuaj dhe ne u kemi zbritur juve DRITË të qartë”. (EN-NISA, 174) 2. MUBINË – I QARTË Thotë Zoti i Lartmadhëruar: “Ta, Sinë. Këto janë ajetet e Kur’anit, (i cili) është libër i qartë”. (EN-NEML, 1) 3. HAK – I VËRTETË Për këtë cilësi Zoti i Lartmadhëruar thotë: “Ne të zbritëm ty (Muhamed) librin (Kur’anin) me plot të vërteta ...”. (EN-NISA, 105) 4. AZIZË – I FUQISHËM Nuk ka dyshim se Kur’ani është libër i Allahut xh.sh. i cili është i fuqishëm me argumente, i fuqishëm në shprehje i fuqishëm në çdo aspekt. Zoti i Lartmadhëruar thotë: “Vërtet ata të cilët mohojnë në Kur’an pasi u ka ardhur atyre, ndërsa është e vërtetë se Ai (Kur’ani) është libër i fuqishëm (AZIZË)”. (FUSILET, 41) 5. EL-MEXHIDË – I FAMSHËM Për këtë cilësi Zoti i Lartmadhëruar në Kur’an thotë: “Përkundrazi, Ky është Kur’ani i famshëm (MEXHIDË)” (EL-BURUXH, 21) 6. EL-ARABIJ Kur’ani ka zbritur në gjuhën e kulluar dhe të pastër arabe. Zoti i Lartmadhëruar e ka zgjedhur gjuhën arabe që njerëzit të mendojnë, të analizojnë, të logjikojnë dhe të hulumtojnë thellësinë, gjerësinë dhe urtësinë e Kur’anit. Për këtë Zoti i Lartmadhëruar thotë: “Ne e kemi zbritur Kur’anin në gjuhën arabe me qëllim që ju të logjikoni dhe mendoni”. Ndërsa për cilësinë e Kur’anit Zoti i Lartmadhëruar thotë: “Kur’ani në gjuhën arabe pa kurrfarë të mete apo shtrembërimi me qëllim që ata të frikohen”. (EZ-ZUMER, 28) 72
  72. 72. 2 MELAQET E ZOTIT 7. HUDEN, SHIFAEN, RAHMETEN VE MEVIDHATEN (UDHËZUES, SHËRUES, MËSHIRUES, DHE KËSHILLË) Të gjitha këto cilësi i ka përshkruar Zoti i Madhëruar në një ajet: “O ju njerëz! Juve ju erdhi nga Zoti juaj këshilla (Kur’ani) dhe shërimi i asaj që gjendet në krahrorët tuaj (në zemra), edhe udhëzim e mëshirë për besimtarët”. (JUNUS, 57) Pyetje: 1. Trego për cilësitë e Kur’anit? ZBRITJA E KUR’ANIT PJESË-PJESË Planprogrami i shkollës është që nxënësi të mësojë lëndët tema-tema, orë pas ore kështu që në fund të vitit ai ta përmbushë tërë planprogramin. Kjo është më e përshtatshmja metodë dhe më e lehta. Kështu edhe Zoti i Lartmadhëruar ia ka zbritur Muhamedit a.s. Kur’anin pjesë-pjesë, orë pas ore, tematikë pas tematike, ngjarje pas ngjarje. Po ashtu edhe ju nxënës nëse dëshironi ta mësoni Kur’anin përmendësh mund ta mësoni pjesëpjesë. Është e vërtetuar se Muhamedit a.s. i është zbritur Kur’ani kryesisht nga pesë ajete. Por është vërtetuar se ndonjëherë i kanë zbritur dhjetë ajete. Imami Aliju r.a. ka thënë: “Kur’ani ka zbritur pjesë-pjesë nga pesë ajete përpos suretul EN’AM. Kush e mëson Kur’anin pjesë-pjesë nuk e harron”. Po ashtu edhe Imami Bejhekiu ka thënë: “Kur’anin mësojeni nga pesë ajete pse Muhamedit a.s. i ka ardhur Kur’ani prej xhibrilit pjesë-pjesë nga pesë ajete”. Kur’ani i ka zbritur Muhamedit a.s. për 23 vjet. Prej tyre 13 vjet ajetet e Kur’anit kanë zbritur në Meke prandaj edhe quhen ajete Mekase, dhe 10 vjet në Medine prandaj quhen edhe ajete Medinase. Pyetje: 1. 2. 3. 4. Si i ka zbritur Muhamedit a.s. Kur’ani? Pse i ka zbritë Kur’ani Muamedit a.s. pjesë-pjesë? Për sa vjet ka zbritur Kur’ani? Sa vjet ka zbritur Ku’ani në Meke dhe sa në Medine? 73
  73. 73. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL VAHJI – FRYMËZIMI Vahji në aspektin gjuhësor quhet informimi i shpejt dhe i fshehtë. PËRKUFIZIM: Vahj quajmë frymëzimin dhe inspirimin e pejgamberit prej Zotit të Lartmadhëruar në mënyrë të jashtzakonshme. Vahji mund të jetë në dy mënyra: 1. Në mënyrë të drejtpërdrejtë. 2. Nëpërmjet Melekut Xhibril. Mënyra e parë e drejtpërdrejtë është frymëzimi dhe inspirimi nëpërmjet ëndërrave të vërteta. Kjo i ka ndodhur Muhamedit a.s. para fillimit të zbritjes së Kur’anit. Muhamedit a.s. çdo ëndërr që e shihte në gjumë i ndodhte në jetë. Ndërsa forma e dytë e drejpërdrejtë është të folurit e Allahut me pejgamber pas perde. Kjo i ka ndodhur Musait a.s. Zoti i Lartmadhëruar në Kur’an thotë: “Allahu i ka folë Musaut me fjalë”. (EN-NISA, 164) Mënyra e dytë e vahjit nëpërmet Melekut Xhibril. Xhibrili i ka ardhur Muhamedit a.s. në dy forma: - Forma e parë është kur Xhibrili ia ka zbritur Kur’anin nëpërmjet të folurit të tij, e kjo Muhamedit a.s. i ka tingëlluar si formë e zilës. Që d.m.th. të dëgjuarit e Muhamedit a.s. ka kaluar në të dëgjuar të lidhjes me Melekun në formë shpirtërore. - Forma e dytë është kur Xhibrili i është shndërruar Muhamedit a.s. në formë të njeriut. Argument për mënyrat e vahjit kemi ajetin Kur’anorë: “Nuk ka asnjë njeri që t’i ketë folur Allahu ndryshe, vetëm se me anën e frymëzimit, ose pas një perdeje, ose t’i dërgojë të dërguar (melek), e ai t’i shpallë me lejen e Tij atë që do Ai. Ai është me i larti, më i urti”. Pyetje: 1. Trego Përkufizimin e “Vahjit”? 2. Si mund të jetë “Vahji”? 3. Në sa mënyra ndodh vahji i drejtpërdrejtë? 4. Në sa forma i ka ardher Xhibrili Muhamedit a.s.? 5. Trego argumentin Kur’anor të vahjit? 74

×