თბილისში ნარჩენების მართვის მონიტორინგი | პი-ემ-სი კვლევითი ცენტრი
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

თბილისში ნარჩენების მართვის მონიტორინგი | პი-ემ-სი კვლევითი ცენტრი

on

  • 795 views

2010-2011 წლებში თბილისში შემოღებული ნარჩენების მართვისა და დასუფთავების ...

2010-2011 წლებში თბილისში შემოღებული ნარჩენების მართვისა და დასუფთავების ტარიფის ადმინისტრირების ახალი სისტემის მონიტორინგის კვლევის შედეგები.

Statistics

Views

Total Views
795
Views on SlideShare
795
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
4
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    თბილისში ნარჩენების მართვის მონიტორინგი | პი-ემ-სი კვლევითი ცენტრი თბილისში ნარჩენების მართვის მონიტორინგი | პი-ემ-სი კვლევითი ცენტრი Document Transcript

    • ქ. თბილისის 2011-2012 წლების ბიუჯეტის გამჭვირვალობის გაზრდა ნარჩენების მართვა და დასუფთავებაპროგრამის 2012 წლის წლიური შედეგების მონიტორინგი და შეფასება საბოლოო ანგარიში „პი-ემ-სი“ კვლევითი ცენტრი თბილისი მაისი, 2012
    • შინაარსი შეჯამება ...................................................................................................................................4 რეკომენდაციები - მოკლე მიმოხილვა .................................................................................8თავი 1. - სამართლებრივი მიმოხილვა...................................................................................10თავი 2. ქ. თბილისის „ქალაქის დასუფთავების და სანიტარული წესრიგის,საყოფაცხოვრებო ნარჩენების გატანის და უტილიზაციის“ პროგრამის 2012 წლისშესრულების ანალიზი .............................................................................................................18თავი 3. რეკომენდაციები .........................................................................................................24გამოყენებული მასალები.........................................................................................................29დანართი №1 .............................................................................................................................31
    • პრეამბულა„პი-ემ-სი“ კვლევითი ცენტრი ფონდის ფონდის "ღია საზოგადოება-საქართველო"ადამიანის უფლებებისა და კანონის უზენაესობის პროგრამის საგრანტო კონკურსისფარგლებში, ახორციელებს ქ. თბილისის 2011-2012 წლის ბიუჯეტის "ქალაქისდასუფთავება და სანიტარული წესრიგი, საყოფაცხოვრებო ნარჩენების გატანა დაუტილიაზაცია" პროგრამის მონიტორინგს.მონიტორინგის მიზანს წარმოადგენს: o ქ. თბილისის 2011-2012 წლების ბიუჯეტის გამჭვირვალობის ამაღლება და საბიუჯეტო პროცესებში სამოქალაქო სექტორის ჩართვა; o ქ. თბილისის 2011 წლის ბიუჯეტიდან დაფინანსებული პროგრამების და პროექტების ეფექტურობისა და ეფექტიანობის შეფასება; o 2012 წლის პროგრამული ბიუჯეტის შემუშავების პროცესში მონაწილეობითი ინიციატივების მხარდაჭერა; o პროგრამული ბიუჯეტის შედგენის მონიტორინგი და ადგილობრივი ხელისუფლებისთვის შესაბამისი რეკომენდაციების შემუშავება; o ცალკეული პროგრამის დაგეგმვის და განხორციელების პროცესში თბილისის მოსახლეობის ინტერესების დაცვა და ადვოკატირება; o მიზნობრივი პროგრამების მიმდინარეობის და შესრულების შესახებ საზოგადოების ინფორმირების ხარისხის გაზრდა; o წინასაარჩევნო პერიოდში ადმინისტრაციული რესურსების არამიზნობრივი გამოყენების პრევენცია.„პი-ემ-სი“ კვლევითმა ცენტრმა განახორციელა ქ. თბილისის "ქალაქის დასუფთავება დასანიტარული წესრიგი, საყოფაცხოვრებო ნარჩენების გატანა და უტილიაზაცია" 2011 და2012 წლის 6 თვის წლის პროგრამის მონიტორინგი, რომლის შედეგებიცწარმოდგენილია წინამდებარე კვლევაში. ბიუჯეტის მონიტორინგთან ერთადგაანალიზებულია 2011-2012 წლის განმავლობაში სფეროში განხორციელებულისაკანონმდებლო ცვლილებები და მათი მიზანშეწონილობა. მონიტორინგის ანგარიშშიასევე შემოთავაზებულია რეკომენდაციები, რომელთა განხორციელება ხელს შეუწყობსპროგრამის ბიუჯეტის გამჭვირვალობის და ეფექტიანობის გაზრდას.პროექტის განმავლობაში საჯარო დაწესებულებებიდან გამოთხოვილ იქნა სხვადასხვასახის ინფორმაცია. დანართ №1-ში შეჯამებულია მოთხოვნილი ინფორმაცია დადაწესებულებებიდან მიღებული პასუხები
    • შეჯამებათბილისში დასუფთავების საფასურის ელექტროენერგიის გადასახადზე მიბმამოსახლეობის 72%-ისთვის მთავარი პრობლემაა1.ნარჩენების მართვისა და დასუფთავების საკითხები ადგილობრივითვითმმართველობის - თბილისის, განსაკუთრებული კომპეტენციის სფეროა. 2011წლამდე დარგის რეგულირების საბიუჯეტო ფინანსირების წყარო გახლდათმოსაკრებელი, ხოლო შემდგომ (დღემდე) - ტარიფი/საფასური. 2011 წელსგანხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებებით თბილისის მერიას მიეცათავისუფლება დასუფთავების საფასურის ოდენობა ყოველგვარი მეთოდოლოგიისა დადასაბუთების გარეშე განესაზღვრა: 0.05 თეთრი - 1 კვ.ტ. ელექტროენერგიაზეგაანგარიშებით. სწორედ დასაბუთების სიმცირის (უკეთეს შემთხვევაში) დაგადაწყვეტილების არასამართლიანობის დასტურია ის გარემოება, რომ 1 წლის თავზეთბილისის მაცხოვრებელთა თითქმის ¾-სთვის დასუფთავების ტარიფისელექტროენერგიის გადასახადზე მიბმა მთავარ, #1 პრობლემად მიაჩნია2.თბილისში 2011 წლის იანვრიდან დასუფთავების დარგის მართვა ხორციელდებამუნიციპალური საწარმოს შპს „თბილსერვის ჯგუფი“-ს მიერ - ეს არის საწარმო, ხოლო„მეწარმეთა შესახებ“ კანონით (მუხლი 1.2.) საწარმოს ძირითადი მიზანი არის მოგებისმიღება. მიუხედავად სამართლებრივი ფორმისა, თბილისში ნარჩენების მართვა,არსებული სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით არ უნდა იყოსმერიისთვის მოგების წყარო და ორიენტირებული უნდა იყოს სერვისის სრულყოფილშესრულებასა და გაუმჯობესებაზე. აღნიშნულის მიღწევა შესაძლებელია ტარიფის,კომპანიის ბიუჯეტის, საოპერაციო ხარჯებისა და რეინვესტიციის მოცულობისგანსაზღვრით.მორიგი არსებითი საკითხია მოსაკრებლისა და ტარიფის მეშვეობით რეგულირებისგანსხვავების ჯეროვნად შეფასება. საქართველოს კანონით მომსახურების მიმღებსმოსაკრებელი შეაქვს ბიუჯეტში, ახლად შემოღებული დასუფთავებისსაფასური/ტარიფი მიემართება არა ბიუჯეტში, არამედ კონკრეტულ საბანკო ანგარიშზე.ეს კი მნიშვნელოვნად ამცირებს საჯარო ფინანსების მართვის, გამჭვირვალობისა დაანგარიშგების ხარისხს.სატარიფო რეგულირების ინსტრუმენტის არჩევამ დღის წესრიგში დააყენაკონკურენციის, აგრეთვე საფასურების საბაზრო წესით ფორმირების საკითხი. ამიტომსაქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით თბილისის ტერიტორიაზე დაგვა-დასუფთავებისა და საყოფაცხოვრებო ნარჩენების მართვის მომსახურება განისაზღვრა1 წყარო: http://www.ndi.org/node/18677, http://www.ndi.org/node/192832 წყარო: http://www.ndi.org/node/18677, http://www.ndi.org/node/19283
    • რეგულირებად სფეროდ. პრეზიდენტის ბრძანებულებამ თვალნათელი გახადაუფლებრივი ასიმეტრია თბილისსა და სხვა თვითმმართველობებს შორის.მნიშვნელოვანია საქართველოს პრეზიდენტის 2011 წლის 4 მაისის #235 ბრძანებულებისანალიზი „თავისუფალი ვაჭრობისა და კონკურენციის შესახებ“ საქართველოს კანონთანმიმართებაში. სახელმწიფო და ადგილობრივ ორგანოებში მიღებულ ვერც ერთგადაწყვეტილებაში და შესაბამის პროექტში ვერ ვხვდებით ჯეროვან და გონივრულდასაბუთებას, რომელიც მოგვცემდა საშუალებას გვემსჯელა, რომ ეს გადაწყვეტილებებისწორედ მომხმარებელთა ეკონომიკური ინტერესების დაცვის საჭიროებით იყონაკარნახევი. თბილისის მთავრობას შეუძლია ნარჩენების მართვის უფლება ტენდერისადა კონკურსის გარეშე გადასცეს მისივე საწარმოს. არც კანონით და არც სხვა აქტით არარის განსაზღვრული, თუ რა პირობებს უნდა აკმაყოფილებდეს ეს საწარმო, როგორიწესით უნდა იქნეს მიღებული ეს გადაწყვეტილება, როგორ განხორციელდებამონიტორინგი და ფინანსური ანგარიშგება. ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით,შესაძლებელია დავასკვნათ, რომ „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“საქართველოს კანონში დამატებების შეტანით იგი შეუსაბამობაში მოვიდა „თავისუფალივაჭრობისა და კონკურენციის შესახებ“ საქართველოს კანონთან.მნიშვნელოვანია დასუფთავების საფასურის ელეტროენერგიის გადასახადზე „მიბმის“გადაწყვეტილებების ანალიზი. „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“. 6კანონს დაემატა 49 მუხლი, რომლითაც მოხდა აღნიშნული 2 ტარიფის დარიცხვა-ამოღების, ადმინისტრირების გაერთიანება. თავდაპირველად უნდა აღვნიშნოთ, რომ ამკანონის რეგულირების სფერო არ გახლავთ დასუფთავება; წყალმომარაგების,ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის რეგულირება - ეს არის კანონისპირველივე მუხლში მკაფიოდ გახცადებული მიზანი და ამოცანა. წინააღმდეგობა დანაჩქარევი გადაწყვეტილების/ცვლილების მკაფიო დასტური იმთავითვე სახეზეა.კვლევის ფარგლებში საქართველოს პარლამენტიდან გამოთხოვილი დოკუმენტაციითირკვევა, რომ კანონპროექტი, ინიცირების შემდგომ განხილულ იქნა დაჩქარებულიწესით. ამასთან, სავალდებულო იყო კანონპროექტთან დაკავშირებით კომიტეტებისდასკვნების არსებობა. მიუხედავად პარლამენტისათვის წარდგენილი რამდენიმეწერილობითი თხოვნისა აღნიშნული დასკვნები არ გადმოგვცემია.ცალკე განხილვის საგანია ტარიფის ადმინისტრირების წესი. ადმინისტრატორიადმინისტრირების ერთიანი სისტემის მეშვეობით მომსახურების გაწევისასვალდებულია ქვითარში ასახული ერთ-ერთი საფასურის ან/და მოსაკრებლისგადაუხდელობის ან არასრული გადახდის შემთხვევაში შესაბამის მომხმარებელსშეუწყვიტოს თავისი მომსახურების გაწევა, სახეზეა კერძო, სახელშეკრულებოურთიერთობებში უხეში ადმინისტრაციული ჩარევა, ხოლო თვით საკანონმდებლონორმის კონსტიტუციასთან შესაბამისობის (კონსტიტუციურობის) საკითხი ეჭვქვეშდგება, რადგანაც ილახება როგორც საკუთრების, ასევე სამეწარმეო საქმიანობისთავისუფლება, თუ მომხმარებელთა უფლებები.
    • თბილისის მერის 2010 წლის 29 დეკემბრის #33 ბრძანებით 2011 წლის 3 იანვრიდანგაუქმებულია თბილისის მერიის დასუფთავების საქალაქო სამსახური. აღნიშნულისგათვალისწინებით აღარ არსებობს კომისიის გადაწყვეტილებით განსაზღვრულისისტემის სუბიექტი. აღნიშნულით კი ეჭვქვეშ დგება ყველა იმ გადაწყვეტილებისა დაქმედების ლეგიტიმურობა, რომელიც შეეხება კომისიის გადაწყვეტილებითგანსაზღვრულ დარგებს, სისტემას, სუბიექტებს და მომხმარებლებს.ქ. თბილისის 2012 წლის ბიუჯეტი დამტკიცებულია საკრებულოს 2011 წლის 25ნოემბრის №12-49 გადაწყვეტილებით. 2012 წლის ბიუჯეტში ცვლილება განხორციელდა4–ჯერ, 2011 წლის 23 დეკემბერს, 2012 წლის 30 მარტს, 29 ივნისს და 27 ივლისს.ცვლილებები არ შეხებია დედაქალაქის 2012 წლის პრიორიტეტებს და პროგრამებს, მათიშეცვლის ან გაუქმების მიმართულებით.არც ტექსტობრივ, არც ფინანსურ ნაწილში საერთოდ არ არის მოცემული ინფორმაციადასუფთავების საფასურის სახით მობილიზებული სახსრების ან დასუფთავების დასანიტარული წესრიგის, საყოფაცხოვრებო ნარჩენების გატანისა და უტილიზაციისკუთხით განხრციელებული ღონისძიებების შესახებ.როგორც ვხედავთ, დასუფთავების, სანიტარული წესრიგის დამყარების ღონისძიებებითბილისის პრიორიტეტებში საერთოდ არ არის მოხსენიებული. ანალოგიურისიტუაციაა ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშების მიმართულებითაც, სადაცდასუფთავების, ნარჩენების გატანის და სანიტარული ღონისძიებების მიმართულებებისაერთოდ არ არის მოხსენიებული.ვინაიდან პი-ემ-სი კვლევითმა ცენტრმა ვერ მოიპოვა დასუფთავების დასაყოფაცხოვრებო ნარჩენების უტილიზაციის კუთხით მიღებული შემოსულობების დაგადასახდელების შესახებ ინფორმაცია ოფიციალური წყაროებიდან, შესაბამისიწერილობითი თხოვნით მივმართეთ ქ. თბილისის მერიას და საკრებულოს, სს „თელასს“,ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიას, შპსთბილსერვის ჯგუფს.სამწუხაროდ, ამ უწყებებიდან, სხვადასხვა მოტივით ვერ იქნა მიღებული მოთხოვნილიინფორმაცია.პი-ემ-სი კვლევითი ჯგუფი იძულებული გახდა, რომ დასუფთავების და სანიტარულინარჩენების უტილიზაციის მიმართულებით არსებული ვითარების წარმოსადგენადესარგებლა ალტერნატიული ინფორმაციით და ექსპერტული შეფასებებით.კერძოდ, დასუფთავების საფასურის სახით მიღებული შემოსავლების შესახებსიტუაციის წარმოსადგენად ვისარგებლეთ ს/ს თელასის ინფორმაციით (სხვადასხვაგანცხადებები პრესაში), რომლის მიხედვითაც ქ. თბილისის წლიური მოხმარება(მხოლოდ საბინაო სექტორი) შეადგენს 800 მილიონ კილოვატ საათს. თუ ამ მონაცემს
    • გავამრავლებთ დასუფთავების საფასურის ტარიფზე – 5 თეთრი ყოველ დახარჯულკილოვატზე, მივიღებთ, რომ მხოლოდ მოსახლეობის მიერ წლიურად გადახდილისაფასური შეადგენს დაახლოებით 40 მილიონ ლარს.ორგანიზაციების, დაწესებულებების, ინდივიდუალური მეწარმეებისა და იურიდიულიპირებისათვის – დაგროვებული ნარჩენების წონის, მოცულობის ან/და ნარჩენებისდაგროვების ნორმის, ნარჩენების სახეობის მიხედვით, აგრეთვე, ნარჩენებისწარმომქმნელის შემოსავლის, ქონების, დაკავებული ფართობის, დასაქმებულიპერსონალის რაოდენობის, საქონლის (მომსახურების) მომხმარებელთა რაოდენობის,მიღებული სხვა საბინაო-კომუნალური მომსახურების მოცულობის (ღირებულების) დაა.შ. მიხედვით. ტარიფის ოდენობის დადგენისას შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს ამსიდიდეების კომბინაციებიც.სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, ქ თბილისში მოქმედებს 167 417იურიდიული პირი. თუ ვივარაუდებთ, რომ თითოეული საწარმო/ორგანიზაცია თვეშისაშუალოდ 203 ლარს მაინც იხდის დასუფთავების საფასურის სახით, ანუმობინადრეებზე 50 %-ით მეტს, იურიდიული პირებიდან დასუფთავების საფასურიშეადგენს დაახლოებით 20 X 12 X 167 000= 40 მილიონ ლარს. ეს ანალიზი საბოლოოჯამში გვაძლევს იმის თქმის საფუძველს, რომ 2012 წელს დასუფთავების საფასურისსახით შპს „თბილსერვის ჯგუფის“ ანგარიშზე მობილიზებულ იქნება მინიმუმ 80მილიონი ლარი.როგორც თბილისის ბიუჯეტის დასუფთავების და სანიტარული წესრიგისგადასახდელების თაობაზე მონაცემები აჩვენებს, 2008 წლიდან 2010 წლამდე ამმიმართულებით გამოყოფილი სახსრები მკვეთრად იზრდება წლიდან წლამდე. თუმცა,2010–2011 წლებში გამოყოფილი სახსრები დაახლოებით იდენტურია და 50 მილიონილარის ფარგლებშია. თუ გავაკეთებთ დაშვებას, რომ დასუფთავების, სანიტარულიწესრიგის და საყოფაცხოვრებო ნარჩენების უტილიზაციის დანახარჯებიმნიშვნელოვნად არ გაიზრდება 2012 წლის განმავლობაში, ის 50 მილიონი ლარისფარგლებში იქნება. ამასთან, ჩვენი გაანგარიშებით, 2012 წელს „თბილსერვის ჯგუფის“ანგარიშზე მობილიზებულ იქნება მინიმუმ 80 მილიონი ლარი, რაც გაცილებითაღემატება ორგანიზაციის ხარჯებს.დასკვნის სახით შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ დასუფთავების მიმართულებითშემოსავალ–გასავალი არ არის დაბალანსებული. თუ წინა წლებში ადგილი ქონდამერიის მხრიდან დამატებით სახსრების გამოყოფას და მოსაკრებლის სახით მიღებულიშემოსავლები ხარჯების მხოლოდ 55–65%–ს შეადგენდა, 2012 წელს შემოსავლებს დაგადასახდელებს შორის ჩვენი ვარაუდით 30 მილიონიანი დადებითი სხვაობაა. ანუ,3 აღნიშნული ციფრი მიღებულია უხეში გათვლების შედეგად ვინაიდან საჭირო ინფორმაცია შესაბამისიორგანოებიდან არ იქნა მოწოდებული. მოცემული გაანგარიშებები ეფუძნება რეალურ გათვლებს(კონსერვატული მიდგომა) და მხოლოდ ილუსტრირების მიზნით არის მოყვანილი.
    • „თბილსერვის ჯგუფის“ შემოსავლები ხარჯებს 30 მილიონი ლარით გადააჭარბებს.ალბათ ამით აიხსნება თბილისის ხელისუფლების მცდელობა დამალოს ინფორმაციადასუფთავების საფასურით მიღებული სახსრებისა და გაწეული ხარჯების შესახებ. ესასევე ბუნებრივად ბადებს ეჭვებს, ხომ არ ხდება ჭარბი შემოსავლების გამოყენებაარამიზნობრივად.ყოველივე ზემოთთქმულიდან გამომდინარე, პროექტის გუნდმა შეიმუშავარეკომენდაციები:რეკომენდაციები - მოკლე მიმოხილვა 1) საზოგადოების ფართო მონაწილეობით შემუშავდეს დასუფთავების მოსაკრებლის/ტარიფის ოდენობის განსაზღვრის მეთოდოლოგია, რომელშიც გათვალისწინებული იქნება მომხმარებელთა ეკონომიკური ინტერესები; დაუყოვნებლივ უნდა იქნას გადახედილი ხელისუფლების გადაწყვეტილება მოხმარებული ელექტროენერგიის ოდენობის დასუფთავების საფასურის გაანგარიშებასთან მიბმის თაობაზე. ზოგიერთი აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების (ბოსნია, ხორვატია, მაკედონია, ალბანეთი) გამოცდილება გვაჩვენებს, რომ დასუფთავების საფასური დაკავშირებულია საცხოვრებელი ფართის მოცულობასთან და არა კომუნალური სერვისების მომსახურებასთან. 2) ნარჩენების მართვისა და დასუფთავების ადმინისტრირების და ანგარიშგების საკითხები განისაზღვროს ცალკე საკანონმდებლო აქტით და არ იყოს „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონის რეგულირების საგანი; 3) წარიმართოს მსჯელობა ნარჩენების მართვისა და დასუფთავების ადმინისტრირების მხოლოდ საჯარო პროცედურებით შერჩეული ოპერატორის ან თბილისის მერიის შესაბამისი სუბიექტის მეშვეობით წარმართვის თაობაზე და შესაბამისი ცვლილებები შევიდეს კანონში; 4) საკანონმდებლო აქტით განისაზღვროს მომხმარებლის მიერ მოსაკრებლის ან ტარიფის მხოლოდ ბიუჯეტში შეტანა და ელექტროენერგიის გათიშვა, როგორც სანქცია გაუქმდეს; 5) საკანონმდებლო აქტით განისაზღვროს კომუნალური და სოციალური მომსახურებების გამწევი სუბიექტების მონაცემთა ერთიანი ბაზის ფორმირების, ამ ბაზების ჰარმონიზაციის/მონაცემთა გაცვლის ვალდებულება. 6) საქართველოს იუსტიციის სამინისტრომ და საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიამ იმსჯელონ
    • საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2010 წლის 13 ოქტომბრის #24/3 გადაწყვეტილების კანონშესაბამისობაზე და უზრუნველყონ მასში სამართლებრივი ხარვეზების აღმოფხვრა;7) დაუყოვნებლივ მოხდეს დასუფთავების, სანიტარული წესრიგისა და ნარჩენების უტილიზაციის მიმართულების ქ. თბილისის პრიორიტეტებში, ისევე როგორც ამ კუთხით მიღებული შემოსულობებისა და გაწეული გადასახდელების 2012 და შემდგომი წლებისდ ბიუჯეტებში, შესრულების ანგარიშებში ასახვა.8) შპს „თბილსერვის ჯგუფი“ ვალდებულია საჯარო გახადოს როგორც ტექნიკური ისე ფინანსური ინფორმაცია. მათ შორის, შექმნას ვებ-გვერდი სადაც განათავსებს კვარტალურ და წლიურ მონაცემებს როგორც ფინანსური მაჩვენებლების, ასევე გაწეული მომსახურების და მოსახლეობისათვის მიწოდებული საზოგადოებრივი სიკეთეების შესახებ.9) მოხდეს ქ. თბილისის მიერ წილობრივი მონაწილეობით შექმნილი საწარმოების საბიუჯეტო ანგარიშგებაში ასახვა10) განხორციელდეს დასუფთავების სფეროში განხორციელებული ცვლილებების ბიუჯეტში და შესრულების ანგარიშებში უკეთ ასახვა11) მოხდეს ბიუჯეტში და შესრულების ანგარიშებში მოყვანილი დანართების შესაბამისობის-ინფორმაციულობის გაზრდა12) განხორციელდეს პროგრამით გათვალისწინებული ღონისძიებების ბიუჯეტირება13) მოხდეს პროგრამების მოსალოდნელი შედეგების და ინდიკატორების შედგენა პროგრამაში მოცემული ღონისძიებების მიხედვით14) პროგრამების ანგარიშგებისას ნაჩვენები იქნეს არსებული, წინა წლებთან შედარებითი და მომავლის პროგნოზის ანალიზი
    • თავი 1. - სამართლებრივი მიმოხილვალევან ალაფიშვილი თბილისში დასუფთავების საფასურის ელექტროენერგიის გადასახადზე მიბმა მოსახლეობის 72%-ისთვის მთავარი პრობლემაა. საზოგადოებრივი განწყობები საქართველოში: 2012 წლის კვლევის შედეგები. ამერიკის შეერთებული შტატების ეროვნულ დემოკრატიული ინსტიტუტი. მარტი 2012. http://www.civil.ge/files/files/2012/February%202012_NDI%20Survey_Public%20Eng.pdfსაქართველოს კონსტიტუციით, „ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ“ორგანულ კანონით და „საქართველოს დედაქალაქის - თბილისის შესახებ“4 კანონითნარჩენების მართვისა და დასუფთავების საკითხები ადგილობრივითვითმმართველობის - თბილისის, განსაკუთრებული კომპეტენციის სფეროა.თვითმმართველობის კანონმდებლობით გამიჯნულია წარმომადგენლობითი დააღმასრულებელი ორგანოების უფლებამოსილებებიც: საკრებულოს ჩართულობანარჩენების მართვისა თუ დასუფთავების საკითხებში განსაზღრულიამოსაკრებლების/საფასურის (ტარიფის) დაწესების, მისი ოდენობის განსაზღვრის,მართვის წესების დადგენის თუ საბიუჯეტო კონტროლის მექანიზმებით, ხოლოაღმასრულებელი ორგანოს (მერიის) კომპეტენციასა და პასუხისმგებლობასგანეკუთვნება - დარგის მართვა, ორგანიზება და განხორციელება.2011 წლამდე დარგის რეგულირების საბიუჯეტო ფინანსირების წყარო გახლდათმოსაკრებელი, ხოლო შემდგომ (დღემდე) - ტარიფი/საფასური. მართალია ორივეშემთხვევაში მოსაკრებლისა თუ საფასურის/ტარიფის შემოღებაში თბილისისთვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანო შეზღუდულია საკრებულოსჩართულობით (რადგანაც სწორედ და მხოლოდ საკრებულო იღებს გადაწყვეტილებასორივე მათგანის შემოღებისა და გადახდის წესის თაობაზე), თუმცა განსხვავება ის არის,რომ საფასურის/ტარიფის განსაზღვრის საკითხში თვითმმართველობაკანონმდებლობით შეზღუდული არ არის, მოსაკრებლის შემთხვევაში კი მასგანსაზღვრული აქვს ჩარჩო, რომლის ფარგლებშიც შეუძლია მიიღოს გადაწყვეტილება.კერძოდ: „ადგილობრივი მოსაკრებლების შესახებ“ კანონით დასუფთავებისმოსაკრებლის ოდენობა არ შეიძლება აღემატებოდეს მომსახურების ორგანიზებისა დაადმინისტრირების ხარჯებს. სწორედ აღნიშნულის გათვალისწინებით თბილისისმერიას ჰქონდა თავისუფლება დასუფთავების საფასურის ოდენობა ყოველგვარიმეთოდოლოგიისა და დასაბუთების გარეშე განესაზღვრა: 0.05 თეთრი - 1 კვ.ტ.ელექტროენერგიაზე გაანგარიშებით.5 საკამათოა და ვერ ჩაითვლება ჯეროვანდასაბუთებად „დედაქალაქის დაგვა-დასუფთავების და ნარჩენების მართვისმომსახურების ტარიფის (საფასური) და მისი გადახდის წესის დადგენის შესახებ“4 შემდგომში მოკლედ მოხსენიებულია როგორც თვითმმართველობის კანონმდებლობა5 ამონაწერი თბილისის საკრებულოს 2011 წლის 24 ივნისის სხდომის ოქმი#7-დან;
    • თბილისის საკრებულოს 2011 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილების განმარტებითბარათში მოცემული ინფორმაცია: „აქედან გამომდინარე, ჩატარდა ქალაქის სხვადასხვა უბნებში ნარჩენების წარმოქმნის ქრონომეტრაჟი და ელ.ენერგიის ხარჯის ოდენობა თითოეულ აბონენტზე. გამოანგარიშების შედეგად არსებულ მონაცემებზე დაყრდნობით მოხდა წარმოქმნილი ნარჩენებისა და ელ.ენერგიის ხარჯის ურთიერთპროპორციულობის საშუალო კოეფიციენტის გამოთვლა, რამაც შეადგინა დახარჯულ 1 კვტ. სთ-ზე 0.05 ლარი.“დროის რომელ პერიოდში ჩატარდა ქრონომეტრაჟი; რა მეთოდოლოგიით ჩატარდა; იყოთუ არა განსხვავებული მიდგომა და შედეგები მრავალბინიან და ინდივიდუალურსახლებში; როგორ ჩატარდა ქრონომეტრაჟი მრავალბიანიან სახლებში და როგორგანზოგადდა ეს მონაცემები ყველა მაცხოვრებელზე; არის თუ არა ქრონომეტრაჟი ისმეთოდი, რომელიც მოგვცემს სწორ, რეპრეზენტატიულ მონაცემებს და მოგცემს თუ არაგანზოგადოების საშუალებას - ეს არის ნაწილი იმ კითხვებისა, რომლებზე პასუხებიცტარიფის ოდენობის განსაზღვრამდე უნდა ყოფილიყო ცნობილი. სწორედ დასაბუთებისსიმცირის (უკეთეს შემთხვევაში) და გადაწყვეტილების არასამართლიანობის დასტურიაის გარემოება, რომ 1 წლის თავზე თბილისის მაცხოვრებელთა თითქმის ¾-სთვისდასუფთავების ტარიფის ელექტროენერგიის გადასახადზე მიბმა მთავარ, #1პრობლემად მიაჩნია6.თბილისში 2011 წლის იანვრიდან დასუფთავების დარგის მართვა ხორციელდებამუნიციპალური საწარმოს შპს „თბილსერვის ჯგუფი“-ს მიერ - ეს არის საწარმო, ხოლო„მეწარმეთა შესახებ“ კანონით (მუხლი 1.2.) საწარმოს ძირითადი მიზანი არის მოგებისმიღება. ეს გარემოება კი თავისთავად გულისხმობს წინააღმდეგობას რომ ამ საწარმოსმიერ გაწეული მომსახურება გარდა ორგანიზებისა და ადმინისტრირების ხარჯებისა(როგორც ეს განსაზღვრულია მოსაკრებლის ოდენობისათვის „ადგილობრივიმოსაკრებლების შესახებ“ კანონით), მოიცავს (უნდა მოიცავდეს) მოგებას - წინააღმდეგშემთხვევაში საწარმო გაკოტრების საფრთხის წინაშე შეიძლება აღმოჩნდეს. მიუხედავადსამართლებრივი ფორმისა, თბილისში ნარჩენების მართვა, არსებული სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით არ უნდა იყოს მერიისთვის მოგებისწყარო და ორიენტირებული უნდა იყოს სერვისის სრულყოფილ შესრულებასა დაგაუმჯობესებაზე. აღნიშნულის მიღწევა შესაძლებელია ტარიფის, კომპანიის ბიუჯეტის,საოპერაციო ხარჯებისა და რეინვესტიციის მოცულობის განსაზღვრით.ვფიქრობთ მორიგი არსებითი საკითხია მოსაკრებლისა და ტარიფის მეშვეობითრეგულირების განსხვავების ჯეროვნად შეფასება. საქართველოს კონსტიტუციით,6 საზოგადოებრივი განწყობები საქართველოში: 2012 წლის კვლევის შედეგები. ამერიკის შეერთებულიშტატების ეროვნულ დემოკრატიული ინსტიტუტი. მარტი 2012.http://www.civil.ge/files/files/2012/February%202012_NDI%20Survey_Public%20Eng.pdf (2012 წლის 12 მაისისმდგომარეობით)
    • „მოსაკრებლების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონით და „ადგილობრივიმოსაკრებლების შესახებ“ საქართველოს კანონით მომსახურების მიმღებს მოსაკრებელიშეაქვს ბიუჯეტში; აღნიშნულისგან განსხვავებით ახლადშემოღებული დასუფთავებისსაფასური/ტარიფი მიემართება არა ბიუჯეტში, არამედ კონკრეტულ საბანკო ანგარიშზე(„ტარიფი მთლიანად ჩაირიცხება დედაქალაქში დაგვა-დასუფთავებისა და ნარჩენებისმართვის მომსახურების განმახორციელებელი პირის მიერ მითითებულ ანგარიშზე.“)7,ეს კი მნიშვნელოვნად ამცირებს საჯარო ფინანსების მართვის, გამჭვირვალებისა დაანგარიშგების ხარისხს. ის გარემოება, რომ სფეროს ოპერირებას ახორციელებს ანშეიძლება განახორციელოს კერძო ოპერატორმა - იმის არგუმენტად ვერ გამოდგება რომსაფასური არ წარიმართოს ბიუჯეტში. თბილისის მერიას უკვე აქვს გამოცდილება:პარკირების სფეროს ოპერირებას ახორციელებს კერძო კომპანია (ct-park) დამიუხედავად ამისა, პარკირების მოსაკრებელი თუ ოპერატორის მიერ დარიცხულიადმინისტრაციული ჯარიმები მიემართება ბიუჯეტში, შემდგომ კი თბილისის მერიაბიუჯეტიდან ოპერატორს ურიცხავს/უბრუნებს საკონკურსო პირობებითა დახელშეკრულებით განსაზღვრულ პროცენტს. შესაძლებელია ეს სისტემაც არ არისუნაკლო და სრულყოფილი, მაგრამ მისი სრულყოფა დიდ სირთულეს არ უნდაწარმოადგენდეს.სატარიფო რეგულირების ინსტრუმენტის არჩევამ დღის წესრიგში დააყენაკონკურენციის, აგრეთვე საფასურების საბაზრო წესით ფორმირების საკითხი. სწორედამიტომ, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით (2006 წლის 8 თებერვალი #104)8თბილისის ტერიტორიაზე დაგვა-დასუფთავებისა და საყოფაცხოვრებო ნარჩენებისმართვის მომსახურება განისაზღვრა რეგულირებად სფეროდ (ეს ცვლილებასაქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებაში შევიდა 2011 წლის 4 მაისის #235ბრძანებულებით)9 და მხოლოდ ამის შემდგომ შეიძინა ლეგიტიმური საფუძველითბილისის საკრებულომ განესაზღვრა საწარმოს მომსახურების ტარიფი/საფასური.პრეზიდენტის ბრძანებულებამ თვალნათელი გახადა უფლებრივი ასიმეტრია თბილისსადა სხვა თვითმმართველობებს შორის - თუკი პრეზიდენტის #104 ბრძანებულებითგანსაზღვრული სხვა დარგების (ტრანსპორტი) რეგულაცია საერთოა ყველათვითმმართველობისათვის, დასუფთავება და ნარჩენების მართვა - მხოლოდ თბილისსშეეხება. ყველაზე მნიშვნელოვანი კი ის გახლავთ, რომ პრეზიდენტის აღნიშნულიბრძანებულება ძალაშია 2013 წლის 1 იანვრამდე, რაც ნიშნავს, რომ ნარჩენების მართვადა დასუფთავება რეგულირებადი სფერო იქნება მხოლოდ 2012 წელს, ხოლო შემდგომსაფასური/ტარიფი უნდა განისაზღვროს საბაზრო წესით.7 მუხლი 5.2. ქალაქ თბილისის საკრებულოს გადაწყვეტილება №7-38. 2011 წლის 24 ივნისი. „დედაქალაქისდაგვა-დასუფთავების და ნარჩენების მართვის მომსახურების ტარიფის (საფასური) და მისი გადახდისწესის დადგენის შესახებ“. https://matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=1386351(2012 წლის 12 მაისის მდგომარეობით)8 https://matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=97240&publication=0 (2012 წლის12 მაისის მდგომარეობით)9 https://matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=1323136 (2012 წლის 12 მაისისმდგომარეობით)
    • მნიშვნელოვანია საქართველოს პრეზიდენტის 2011 წლის 4 მაისის #235 ბრძანებულებისანალიზი „თავისუფალი ვაჭრობისა და კონკურენციის შესახებ“ საქართველოს კანონთანმიმართებაში, რადგანაც ბაზარზე რეგულირებადი სფეროების განსაზღვრის პრინციპებიდა რეგულაციები სწორედ ამ კანონით არის მოცემული. ამასთან, პრეზიდენტისბრძანებულების პრეამბულაშივე მითითებულია, რომ გამოცემულია სწორედ ამკანონისა და „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე.„თავისუფალი ვაჭრობისა და კონკურენციის შესახებ“ საქართველოს კანონის10 მე-2მუხლის „თ“ პუნქტი ასე განსაზღვრავს რეგულირებად ეკონომიკურ სფეროს: „თ) რეგულირებადი ეკონომიკური სფეროები – ეკონომიკური საქმიანობის სახეები, რომლებიც მომხმარებელთა ეკონომიკური ინტერესების დაცვის საჭიროებიდან გამომდინარე ექვემდებარება სატარიფო რეგულირებას ან/და ინფრასტრუქტურულ სფეროებში სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული საწარმოები;“სახელმწიფო და ადგილობრივ ორგანოებში მიღებულ ვერც ერთ გადაწყვეტილებაში დაშესაბამის პროექტში ვერ ვხვდებით ჯეროვან და გონივრულ დასაბუთებას, რომელიცმოგვცემდა საშუალებას გვემსჯელა, რომ ეს გადაწყვეტილებები სწორედმომხმარებელთა ეკონომიკური ინტერესების დაცვის საჭიროებით არის ნაკარნახევი.აღნიშნულის საპირისპიროდ პარლამენტში ინიცირებული კანონპროექტისგანმარტებითი ბარათიდან ირკვევა, რომ მისი მიღების ძირითადი მიზანიაელექტროენერგეტიკის, წყალმომარაგების, ბუნებრივი გაზისა და დასუფთავებისსატარიფო/მოსაკრებლების სისტემის ადმინისტრირების გამართვა11, ხოლო თბილისისსაკრებულოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას წარმოდგენილი მოხსენებითა დაგანმარტებითი ბარათით - დასუფთავების მომხმარებელთა ბაზის და ადმინისტრირებისგაუმართაობის გამოსწორება და ტარიფის დადგენა.„თავისუფალი ვაჭრობისა და კონკურენციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7მუხლის „გ“ პუნქტი: „სახელმწიფო ან ადგილობრივი ხელისუფლების ყველა ორგანოს ეკრძალება: გ) საქონლის წარმოების ან რეალიზაციის მონოპოლიზაციის მიზნით შექმნას სახელმწიფო ან ადგილობრივი ხელისუფლების სტრუქტურები ან უკვე არსებულ სტრუქტურებს მიანიჭოს ისეთი უფლებამოსილება, რომელიც გამოიწვევს კონკურენციის შეზღუდვას;“10 https://matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=29644 (2012 წლის 12 მაისისმდგომარეობით)11 საქართველოს პარლამენტის 2012 წლის 14 მარტის #2034/3-5 და 10 აპრილის #3008/3-5 წერილები დაკანონპროექტები;
    • „საქართველოს დედაქალაქის - თბილისის შესახებ“ საქართველოს კანონის 441 მუხლისპირველ პუნქტში 2011 წლის 3 ივნისს შეტანილი ცვლილებით12, კანონში გაჩნდაჩანაწერი, რომ ნარჩენების მართვის განხორციელება გარდა ტენდერისა და კონკურსისწესისა (რომლებიც საჯაროობის უფრო მეტი ხარისხისაა), თბილისის მთავრობასშეუძლია ნარჩენების მართვის უფლება ტენდერისა და კონკურსის გარეშე გადასცესმისივე საწარმოს. არც კანონით და არც სხვა აქტით არ არის განსაზღვრული თუ რაპირობებს უნდა აკმაყოფილებდეს ეს საწარმო, როგორი წესით უნდა იქნეს მიღებული ესგადაწყვეტილება, როგორ განხორციელდება მონიტორინგი და ფინანსური ანგარიშგება.ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით გონივრულია ვარაუდი, რომ„ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონშიგანხორცილებული დამატებები შეუსაბამობაში მოდის „თავისუფალი ვაჭრობისა დაკონკურენციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის „გ“ პუნქტთან.დასუფთავების საფასურის ოდენობის გარდა, მნიშვნელოვანია დასუფთავებისსაფასურის ელეტროენერგიის გადასახადზე „მიბმის“ გადაწყვეტილებების ანალიზი.2010 წლის 1 ოქტომბერს საქართველოს პარლამენტმა მიიღო კანონი„ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონში 6დამატებების შეტანის თაობაზე13 რომლითაც კანონს დაემატა 49 მუხლი, რომლითაცმოხდა აღნიშნული 2 ტარიფის დარიცხვა-ამოღების, ადმინისტრირების გაერთიანება.თავდაპირველად უნდა აღვნიშნოთ, რომ ამ კანონის რეგულირების სფერო არ გახლავთდასუფთავება; წყალმომარაგების, ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზისრეგულირება - ეს არის კანონის პირველივე მუხლში მკაფიოდ გახცადებული მიზანი დაამოცანა. წინააღმდეგობა და ნაჩქარევი გადაწყვეტილების/ცვლილების მკაფიო დასტურიიმთავითვე სახეზეა.კვლევის ფარგლებში საქართველოს პარლამენტიდან გამოთხოვილი დოკუმენტაციით14ირკვევა, რომ კანონპროექტი, ინიცირების შემდგომ განხილულ იქნა დაჩქარებულიწესით. მიუხედავად აღნიშნულისა, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 160-ემუხლით სავალდებულო იყო კანონპროექტთან დაკავშირებით კომიტეტებისდასკვნების არსებობა (უნდა დართვოდა კანონპროექტს სამივე მოსმენაზე). გარდა ამისა,კანონპროექტების თავფურცელზე მითითებულია, რომ არსებობს პარლამენტისაპარატის იურიდიული დეპარტამენტის დასკვნა. მიუხედავად პარლამენტისათვისწარდგენილი რამდენიმე წერილობითი თხოვნისა აღნიშნული დასკვნები (გარდაკანონპროექტის ინიციატორი კომიტეტის დასკვნისა) არ გადმოგვცემია, რაც იძლევა12 https://matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=1381578 (2012 წლის 12 მაისისმდგომარეობით)13 გამოქვეყნებულია და ძალაშია 2010 წლის 11 ოქტომბერი.https://www.matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=1042376# (2012 წლის 12მაისის მდგომარეობით)14 საქართველოს პარლამენტის 2012 წლის 14 მარტის #2034/3-5 და 10 აპრილის #3008/3-5 წერილები;
    • დასაბუთებული ვარაუდის საფუძველს, რომ ეს დასკვნები არ არსებობდა, რაცკანონდარღვევაა. 6საგანგებოდ შევჩერდებით კანონპროექტის 49 მუხლის მე-4 პუქტზე, რომლითაცგანისაზღვრა ტარიფების ადმინისტრირების წესი: „4. ადმინისტრატორი ადმინისტრირების ერთიანი სისტემის მეშვეობით მომსახურების გაწევისას ვალდებულია ქვითარში ასახული ერთ-ერთი საფასურის ან/და მოსაკრებლის გადაუხდელობის ან არასრული გადახდის შემთხვევაში შესაბამის მომხმარებელს შეუწყვიტოს თავისი მომსახურების გაწევა, რაც არ არის ადმინისტრატორის მიერ მომხმარებლის წინაშე სახელშეკრულებო ვალდებულებების დარღვევა. ამასთანავე, მომსახურების გამწევი პირის მიერ ადმინისტრატორისათვის მიწოდებული ინფორმაციის სისწორისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება ინფორმაციის წარმდგენს.“აღნიშნული დებულებიდან გამომდინარეობს, რომ თუკი მომხმარებელს გადახდილიაქვს ელექტროენერგიის, მაგრამ არ აქვს (ან არასრულად აქვს) გადახდილიდასუფთავების ტარიფი/საფასური ან წყლის საფასური, თელასი მაინც ვალდებულიაგაუთიშოს ელექტროენერგიის მიწოდება და ეს არ ეთვლება სახელშეკრულებოვალდებულების დარღვევად. სახეზეა კერძო, სახელშეკრულებო ურთიერთობებშიუხეში ადმინისტრაციული ჩარევა, ხოლო თვით საკანონმდებლო ნორმისკონსტიტუციასთან შესაბამისობის (კონსტიტუციურობის) საკითხი ეჭვქვეშ დგება,რადგანაც ილახება როგორც საკუთრების, ასევე სამეწარმეო საქმიანობის თავისუფლებათუ მომხმარებელთა უფლებები.ზემოაღნიშნული კანონის საფუძველზე და მის შესასრულებლად საქართველოსენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2010 წლის13 ოქტომბრის (!) - კანონი ძალაში შევიდა 11 ოქტომბერს) #24/3 გადაწყვეტილებით15ელექტროენერგიის, წყლის და დასუფთავების ერთიანი ადმინისტრირების არეალადგანისაზღვრა მხოლოდ თბილისი, სუბიექტებად: თელასი, ენერგოპრო ჯოჯია, თბილისიუოთერ ენდ პაუერ და თბილისის მერიის დასუფთავების საქალაქო სამსახური;ელექტროენერგიის, წყლის და დასუფთავების სისტემის ადმინისტრატორებადგანისაზღვრა თელასი და ენერგო პრო ჯორჯია. ზემოაღნიშნული კანონის მსგავსადკომისიის გადაწყვეტილებაშიც გვხვდება ზემოაღნიშნული სადავო ნორმის გამეორება.როგორც კანონის, ასევე კომისიის გადაწყვეტილების ეს ნორმები სადავო შეიძლებაგახდეს საკონსტიტუციო ან საერთო სასამართლოში და მხოლოდ ამ უკანასკნელთაგადაწყვეტილების არსებობის პირობებში შესაძლებელია ამ ნორმების და სისტემის15 https://matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=1060012 (2012 წლის 12 მაისისმდგომარეობით)
    • გაუქმება. აღნიშნულისაგან განსხვავებული და უფრო ოპტიმალური გადაწყვეტილებაშეუძლია მიიღოს პარლამენტმა და გააუქმოს ან შეცვალოს როგორც ნორმა, ასევე ამაქტით შექმნილი სისტემა.დღეისათვის, როგორც კანონი, ასევე კომისიის გადაწყვეტილება ძალაშია.თბილისის მერის 2010 წლის 29 დეკემბრის #33 ბრძანებით16 2011 წლის 3 იანვრიდანგაუქმებულია თბილისის მერიის დასუფთავების საქალაქო სამსახური. აღნიშნულისგათვალისწინებით აღარ არსებობს კომისიის გადაწყვეტილებით განსაზღვრულისისტემის სუბიექტი (თბილისში ნარჩენების მართვის ოპერირებას ახორციელებსთბილისის მერიის შპს „თბილსერვის ჯგუფი“ და არა დასუფთავების საქალაქოსამსახური). აღნიშნულით კი ეჭვქვეშ დგება ყველა იმ გადაწყვეტილებისა და ქმედებისლეგიტიმურობა რომელიც შეეხება კომისიის გადაწყვეტილებით განსაზღვრულდარგებს, სისტემას, სუბიექტებს და მომხმარებლებს, ან მიღებულია ადმინისტრატორისათუ სისტემის სუბიექტების მიერ.დასასრულს, შევჩერდებით საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგებისმარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2010 წლის 13 ოქტომბრის #24/3გადაწყვეტილების, „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ 6საქართველოს კანონის 49 მუხლთან შეუსაბამობასა და სამართლებრივ უსწორობაზე.„ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის პირველიპუნქტის შესაბამისად ნორმატიული აქტის პროექტი სამართლებრივი დასკვნისათვისუნდა გადაეცეს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს. კვლევის ფარგლებში ცენტრმამიმართა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს და მოითხოვა საქართველოსენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2010 წლის13 ოქტომბრის #24/3 გადაწყვეტილების პროექტისა და მასზე გაცემული საქართველოსიუსტიციის სამინისტროს სამართლებრივი დასკვნების ასლები. საქართველოსიუსტიციის სამინისტროს 2012 წლის 13 ივლისის #29937 წერილით საქართველოსიუსტიციის სამინისტრომ გვაცნობა, რომ კომისიის გადაწყვეტილება საქართველოსიუსტიციის სამინისტროს სამართლებრივი დასკვნისთვის არ გადასცემია. აღნიშნულისგათალისწინებით, სახეზეა კანონით დადგენილ პროცედურებთან აშკარაწინააღმდეგობით გამოცემული ნორმატიული აქტი - საქართველოს ენერგეტიკისა დაწყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2010 წლის 13 ოქტომბრის#24/3 გადაწყვეტილება. აღნიშნულ საკითხზე, მიზეზებსა თუ შედეგებზე მსჯელობა დაგადაწყვეტილების მიღება უნდა გახდეს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროსსაგანგებო მსჯელობის საგანი.16 https://matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=1160011# (2012 წლის 12 მაისისმდგომარეობით)
    • გარდა აღნიშნულისა, „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ 6საქართველოს კანონის 49 მუხლის მე-2 პუნქტით განისაზღვრა კომისიის შემდეგიუფლებამოსილება და ადმინისტრატორის განსაზღვრის წესი: „2. კომისია გადაწყვეტილებით განსაზღვრავს ადმინისტრირების ერთიანი სისტემის გავრცელების არეალს (ტერიტორიულ ფარგლებს) და ამ სისტემით მომსახურების გამწევ პირებს. კომისიის გადაწყვეტილებით განსაზღვრული მომსახურების გამწევი ერთ-ერთი პირი (შემდგომში – ადმინისტრატორი) ადმინისტრირების ერთიანი სისტემის მეშვეობით ახორციელებს მომსახურების საფასურის/მოსაკრებლის ადმინისტრირებას.“კანონით განსაზღვრული მხოლოდ ამ კომპეტენციის ფარგლებში იყო უფლებამოსილიკომისია მიეღო გადაწყვეტილება; აღნიშნულის საპირისპიროდ კომისიის 2010 წლის 13ოქტომბრის #24/3 გადაწყვეტილების მე-2 პუნქტში აღნიშნულია: „2. პირველ პუნქტში მითითებულ ტერიტორიულ ფარგლებში ადმინისტრირების ერთიანი სისტემის მეშვეობით მომსახურების საფასურის/მოსაკრებლის ადმინისტრირება თავიანთ მომხმარებლებთან მიმართებით განახორციელონ სს ,,თელასმა“ და სს ,,ენერგო-პრო ჯორჯიამ“ (შემდგომში – ადმინისტრატორი).“როგორც ვხედავთ, კომისიამ ნაცვლად კანონით განსაზღვრული მხოლოდ ერთიადმინისტრატორის განსაზღვრის უფლებამოსილებისა, განსაზღვრა 2ადმინისტრატორი, რაც პირდაპირი კანონშეუსაბამობაა. ეს კანონშეუსაბამობაც ასევეგახლავთ საკითხი, რომელიც უნდა იქცეს როგორც საქართველოს იუსტიციისსამინისტროს, ასევე საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგებისმარეგულირებელი ეროვნული კომისიის მსჯელობის საგანი და გადაწყვეტილებებისმიღების საფუძველი.
    • თავი 2. ქ. თბილისის „ქალაქის დასუფთავების და სანიტარული წესრიგის,საყოფაცხოვრებო ნარჩენების გატანის და უტილიზაციის“ პროგრამის 2012წლის შესრულების ანალიზიპროგრამის შესრულების მონიტორინგისათვის პი–ემ–სი კვლევითი ცენტრი დაეყრდნოქ. თბილისის 2012 წლის ბიუჯეტს, ისევე როგორც ბიუჯეტის შესრულების 3 და 6 თვისანგარიშებს. 9 თვის ანგარიში არ არის ხელმისაწვდომი მერიის და საკრებულოს ვებ-გვედზე. ამასთან საბიუჯეტო კოდექსის მიხედვით მერია ვალდებულია საკრებულოსწარუდგინოს 9 თვის ანგარიში 30 ოქტომბრამდე.ქ. თბილისის ბიუჯეტი დამტკიცებულია საკრებულოს 2011 წლის 25 ნოემბრის №12-49გადაწყვეტილებით. 2012 წლის ბიუჯეტში ცვლილება განხორციელდა 4–ჯერ, 2011 წლის23 დეკემბერს, 2012 წლის 30 მარტს, 29 ივნისს და 27 ივლისს. ცვლილებები არ შეხებიადედაქალაქის 2012 წლის პრიორიტეტებს და პროგრამებს, მათი შეცვლის ან გაუქმებისმიმართულებით.2012 წლის ქ. თბილისის ბიუჯეტის პრიორიტეტებია:  სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება  მოსახლეობის სოციალური დაცვა  მოსახლეობის ხელშეწყობა  თბილისის ეკონომიკის განვითარების ხელშეწყობა  ძველი თბილისის ახალი სიცოცხლე  ქალაქის ეკოლოგიური მდგომარეობის შენარჩუნება და გაუმჯობესება  ქალაქის ინფრასტრუქტურული ობიექტების მშენებლობა, ავარიული შენობების გამაგრება  ჯანსაღი ცხოვრების წესის დამკვიდრება  თბილისი – 2015 წლის ახალგაზრდული ოლიმპიური ფესტივალის მასპინძელი ქალაქი  ხელოვნების დარგების განვითარებაროგორც ვხედავთ, დასუფთავების, სანიტარული წესრიგის დამყარების ღონისძიებებითბილისის პრიორიტეტებში საერთოდ არ არის მოხსენიებული. შესაბამისად, ბიუჯეტისარც ტექსტობრივ, არც ფინანსურ ნაწილში საერთოდ არ არის მოცემული ინფორმაციადასუფთავების საფასურის სახით მობილიზებული სახსრების ან დასუფთავების დასანიტარული წესრიგის, საყოფაცხოვრებო ნარჩენების გატანისა და უტილიზაციისკუთხით განხრციელებული ღონისძიებების შესახებ.ანალოგიური სიტუაციაა ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშების მიმართულებითაც,სადაც დასუფთავების, ნარჩენების გატანის და სანიტარული ღონისძიებებისმიმართულებები საერთოდ არ არის მოხსენიებული.
    • ხაზგასასმელია ის გარემოება, რომ ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებსაქართველოს კანონის მე–16 მუხლის შესაბამისად, თვითმმართველობის საკუთარკომპეტენციას წარმოადგენს „დასახლებებში ქუჩების დასუფთავება, განათება,წყალმომარაგების, სანიაღვრე მეურნეობის, კანალიზაციის, საყოფაცხოვრებო ნარჩენებისშეგროვებისა და უტილიზაციის სამუშაოთა წარმოების დაგეგმვა და განხორციელება ანმათ განხორციელებაზე მუნიციპალური შესყიდვის ორგანიზება“.შესაბამისად, აუცილებელია ეს მიმართულება წარმოადგენდეს თვითმმართველიერთეულის ადგილობრივი სამეურნეო პოლიტიკის და ხარჯების ერთ–ერთპრიორიტეტს. ბუნებრივია, რომ ამ კუთხით გაწეული ხარჯების შესახებ ინფორმაციაუნდა იყოს საჯარო და საზოგადოებისათვის ხელმისაწვდომი.ამერიკის საერთაშორისო დემოკრატიული ინსტიტუტის მიერ 2012 წლის თებერვალსადა ივნისში განხორციელებული საზოგადოებრივი განწყობების კვლევა აჩვენა, რომთბილისის მოსახლეობის 2/3–ზე მეტისათვის კვლავ მწვავე პრობლემად რჩებადასუფთავების საფასურის ელექტროენერგიის მოხმარების რაოდენობაზე მიბმისსაკითხი. შესაბამისად, ქ. თბილისის ხელისუფლების გადაწყვეტილება, არ მოახდინოსამ საკითხზე მოსახლეობისათვის საჯარო ინფორმაციით უზრუნველყოფა, გაუგებარია.შეგვიძლია ცალსახად დავასკვნათ, ქ. თბილისის ხელისუფლება არ არისდაინტერესებული იმით, რომ მოსახლეობას მიაწოდოს ინფორმაცია მისი ფუნქციისგანხორციელების თაობაზე.ვინაიდან პი-ემ-სი კვლევითმა ცენტრმა ვერ მოიპოვა დასუფთავების დასაყოფაცხოვრებო ნარჩენების უტილიზაციის კუთხით მიღებული შემოსულობების დაგადასახდელების შესახებ ინფორმაცია ოფიციალური წყაროებიდან, შესაბამისიწერილობითი თხოვნით მივმართეთ ქ. თბილისის მერიას და საკრებულოს, სს „თელასს“,ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიას, შპსთბილსერვის ჯგუფს.სამწუხაროდ, ამ უწყებებიდან, სხვადასხვა მოტივით ვერ იქნა მიღებული მოთხოვნილიინფორმაცია. ხაზგასასმელია, რომ შპს „თბილსერვის ჯგუფს“ არ განუხორციელებია არცერთი შესყიდვა სახელმწიფო შესყიდვების ელექტრონული სისტემის მეშვეობით, 2012წლის განმავლობაში, რაც წინააღმდეგობაში მოდის არსებულ კანონმდებლობასთან.კერძოდ, შესყიდვების შესახებ საქართველოს კანონი ავალდებულობს სახელმწიფოწილობრივი მონაწილეობით შექმნილ საწარმოებს სახელმწიფო შესყიდვები აწარმოონ ამელექტრონული სისტემის მეშვეობით. აქედან გამომდინარე, ცალსახად შეგვიძლიადავასკვნათ, რომ შპს „თბილსერვის ჯგუფი“ ისევე როგორც ქ. თბილისისხელისუფლება, არღვევს კანონს სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ და სულ მცირე მალავსსაჯარო ფინანსების შესახებ ინფორმაციას.
    • პი-ემ-სი კვლევითი ჯგუფი იძულებული გახდა, რომ დასუფთავების და სანიტარულინარჩენების უტილიზაციის მიმართულებით არსებული ვითარების წარმოსადგენადესარგებლა ალტერნატიული ინფორმაციით.დასუფთავების საფასურის სახით მიღებული შემოსავლების შესახებ სიტუაციისწარმოსადგენად ვისარგებლეთ ს/ს თელასის ინფორმაციით (სხვადასხვა განცხადებებიპრესაში), რომლის მიხედვითაც ქ. თბილისის წლიური მოხმარება (მხოლოდ საბინაოსექტორი) შეადგენს 800 მილიონ კილოვატ საათს. თუ ამ მონაცემს გავამრავლებთდასუფთავების საფასურის ტარიფზე – 5 თეთრი ყოველ დახარჯულ კილოვატზე,მივიღებთ, რომ მხოლოდ მოსახლეობის მიერ წლიურად გადახდილი საფასურიშეადგენს დაახლოებით 40 მილიონ ლარს.რაც შეეხება იურიდიულ პირებს, მათთვის დასუფთავების საფასური გამოითვლებაქვემოთ მოცემული ტარიფის შესაბამისად ცხრილი 1 - იურიდიულ პირთა დასუფთავების ტარიფები ნარჩენების ტარიფის დაწესებულებები, ორგანიზაციები, იურიდიული პირები წლიური (საფასური) № ზომის ერთეული და ინდივიდუალურიმეწარმეები დაგროვების ოდენობა თვეში ნორმა მ 3 ზომის ერთეულზე 1 2 3 4 5 მუზეუმები, ბიბლიოთეკები, გალერიები, არქივები საერთო ფართის1 0,022 0,027 (ინფრასტრუქტურის ფართზე ტარიფი არ დაერიცხება) 1მ2 ოფისები, სააგენტოები, პროფესიული და სახელმწიფო ორგანიზაციები, სახელმწიფო დაწესებულებები, ბანკები, საერთო ფართის2 0,08 0,1 საკრედიტო და საფინანსო ორგანიზაციები 1მ2 (ინფრასტრუქტურის ფართზე ტარიფი არ დაერიცხება) მაყურებლის3 კინოთეატრები და თეატრები, საკონცერტო დარბაზები 0,331 0,41 ერთი სავარძელი მოხუცებულთა სახლები, ბავშვთა სახლები, მომსახურების4 უმწეოთათვის უფასო სასადილოები ერთეული 0,128 0,16 (ინფრასტრუქტურის ფართზე ტარიფი არ დაერიცხება) ადგილი სკოლები, ინსტიტუტები, კოლეჯები, საბავშვო ბაგა-5 ბაღები, საგანმანათლებლო დაწესებულებები ერთ მოსწავლეზე 0,198 0,25 (ინფრასტრუქტურის ფართზე ტარიფი არ დაერიცხება) მომსახურების სასტუმროები (ინფრასტრუქტურის ფართზე შიდა6 ერთეული (ერთი 1,72 2,15 მომსახურებისათვის ტარიფი არ დაირიცხება) საწოლი) საავადმყოფოები (ინფრასტრუქტურის7 ერთი საწოლი 1,157 1,45 ფართზეტარიფი არ დაერიცხება) პოლიკლინიკები, სამედიცინო დიაგნოსტიკური საერთო ფართის8 ცენტრები, ექიმებისა და სტომატოლოგიური კაბინეტები 0,16 0,2 1მ2 (ინფრასტრუქტურის ფართზე ტარიფიარ დაერიცხება) სტადიონები, სპორტულ - გამაჯანსაღებელი ღია ფართის 1 მ 2 0,02 0,025 დაწესებულებების ღია ტერიტორიები და მანეჟები,9 დახურული საჯინიბოები (სატურნირო და სავარჯიშო მოედნების 0,08 0,1 ფართის 1 მ 2 გარდა) სამუშაო ფართის10 სასურსათო საქონლის მაღაზიები (სავაჭრო დარბაზი) 0,76 0,95 1მ2
    • სამრეწველო საქონლისა და ზოომაღაზიები, აფთიაქები სამუშაო ფართის11 0,25 0,31 (სავაჭრო დარბაზი) 1მ2 აგრარული ბაზრები, ყვავილების ღია და დახურული საერთო ფართის12 0,3 0,37 მაღაზიები 1მ2 საერთო ფართის13 შერეული საქონლის ბაზრობები 0,21 0,26 1მ2 ავტოსადგომები და საწყობები პირდაპირი მიყიდვის ღია ფართის 1 მ 2 0,02 0,02514 გარეშე (გარდა საცავებისა პროდუქციის ხანგრძლივი დახურული 0,08 0,1 შენახვის დროით) ფართის 1 მ 2 საერთო ფართის15 ავტოგასამართი სადგურები 0,08 0,1 1მ2 ღია საერთო 0,04 0,05 ფართის 1 მ 216 მანქანის საჩვენებელი და გასაყიდი ნაგებობები დახურული საერთო ფართის 0,08 0,1 1მ2 ღია საერთო 0,02 0,025 ფართის 1 მ 2 ა/მანქანების სარემონტო და სამრეცხაო სადგურები,17 დახურული ტექ.მომსახურების ადგილები საერთო ფართის 0,14 0,17 1მ2 საერთო ფართის18 აბანოები, საუნები 0,18 0,22 1მ2 საერთო ფართის19 სადალაქოები და სილამაზის სალონები 0,35 0,43 1მ2 მცირე სამეწარმეო საქმიანობა შენობის შიგნით საერთო ფართის20 მიმდინარე წარმოებისას საყოფაცხოვრებო მომსახურების 0,25 0,31 1მ2 ობიექტები რესტორნები, პიცერიები, სასადილოები, /გარდა ერთ დასაჯდომ21 უმწეოთათვის უფასო სასადილოებისა/კაფეები და 2,4 3 ადგილზე ბარები ერთ დასაჯდომ22 საბანკეტო დარბაზები, სარიტუალო მომსახურებისათვის 0,96 1,2 ადგილზე სამუშაო ფართის23 საცხობები , საოჯახო სამზარეულოები 0,26 0,32 1მ2 დისკოთეკები, ღამის კლუბები, კაზინოები, საერთო ფართის24 0,36 0,45 ტოტალიზატორები, სათამაშო და გასართობი ცენტრები 1მ2 ღია ფართის 1 მ 2 0,008 0,01 ვაგზლები, აეროპორტები, რკინიგზის, საავტომობილო და25 დახურული მეტროპოლიტენის სადგურები 0,08 0,1 ფართის 1 მ 2 ღია ტიპის დასვენებისა და გასართობი თავშეყრის საერთო ფართის26 0,008 0,01 ადგილები, სკვერები, ბაღები, ატრაქციონები 1მ2 სამხედრო ნაწილები და პენიტენციარული სისტემები27 ერთი ადგილი 0,6 0,75 (ინფრასტრუქტურის ფართზე ტარიფიარ დაერიცხება) საწარმოო ობიექტების ღია ტერიტორიები, სადაც საერთო ფართის28 0,008 0,01 მიმდინარეობს საწარმოო პროცესი 1მ2 სერიული პროდუქციის საწარმოების შენობა-ნაგებობები საერთო ფართის29 0,04 0,05 (საწარმოო ნარჩენების გარდა) 1მ2
    • ორგანიზაციების, დაწესებულებების, ინდივიდუალური მეწარმეებისა და იურიდიულიპირებისათვის – დაგროვებული ნარჩენების წონის, მოცულობის ან/და ნარჩენებისდაგროვების ნორმის, ნარჩენების სახეობის მიხედვით, აგრეთვე, ნარჩენებისწარმომქმნელის შემოსავლის, ქონების, დაკავებული ფართობის, დასაქმებულიპერსონალის რაოდენობის, საქონლის (მომსახურების) მომხმარებელთა რაოდენობის,მიღებული სხვა საბინაო-კომუნალური მომსახურების მოცულობის (ღირებულების) დაა.შ. მიხედვით. ტარიფის ოდენობის დადგენისას შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს ამსიდიდეების კომბინაციებიც.სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, ქ თბილისში მოქმედებს 167 417იურიდიული პირი. თუ ვივარაუდებთ, რომ თითოეული საწარმო/ორგანიზაცია თვეშისაშუალოდ 20 ლარს მაინც იხდის დასუფთავების საფასურის სახით, იურიდიულიპირებიდან დასუფთავების საფასური შეადგენს დაახლოებით 20 X 12 X 167 000= 40მილიონ ლარს. ეს ანალიზი საბოლოო ჯამში გვაძლევს იმის თქმის საფუძველს, რომდასუფთავების საფასურის სახით შპს „თბილსერვის ჯგუფის“ ანგარიშზემობილიზებულ იქნება მინიმუმ 80 მილიონი ლარი.2012 წლის სავარაუდო გადასახდელების შესახებ წარმოდგენის შესაქმნელად,გამოვიყენებთ 2008–2011 წლების პერიოდში არსებული დანახარჯების შესახებინფორმაციას.ცხრილი 2 - „ქალაქის დასუფთავების და სანიტარული წესრიგის, საყოფაცხოვრებო ნარჩენების გატანის და უტილიზაციის“ პროგრამის სახსრები (მლნ ლარი) 2008 2009 % ზრდა 2010 % ზრდა 2011 % ზრდა წინა წინა წინა წელთან წელთან წელთან 34.1 40.9 40% 50.1 25% 50.8 1%როგორც თბილისის ბიუჯეტის დასუფთავების და სანიტარული წესრიგისგადასახდელების თაობაზე მონაცემები აჩვენებს, 2008 წლიდან 2010 წლამდე ამმიმართულებით გამოყოფილი სახსრები მკვეთრად იზრდება წლიდან წლამდე. თუმცა,2010–2011 წლებში გამოყოფილი სახსრები დაახლოებით იდენტურია. თუ გავაკეთებთდაშვებას, რომ დასუფთავების, სანიტარული წესრიგის და საყოფაცხოვრებო ნარჩენებისუტილიზაციის დანახარჯები მნიშვნელოვნად არ გაიზრდება 2012 წლის განმავლობაში,ის 50 მილიონი ლარის ფარგლებში იქნება. ამასთან, ჩვენი გაანგარიშებით, 2012 წელს„თბილსერვის ჯგუფის“ ანგარიშზე მობილიზებულ იქნება მინიმუმ 80 მილიონი ლარი,რაც გაცილებით აღემატება ორგანიზაციის ხარჯებს.დასკვნის სახით შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ დასუფთავების მიმართულებითშემოსავალ–გასავალი არ არის დაბალანსებული. თუ წინა წლებში ადგილი ქონდამერიის მხრიდან დამატებით სახსრების გამოყოფას და მოსაკრებლის სახით მიღებულიშემოსავლები გადასახდელების მხოლოდ 55–65%–ს შეადგენდა, 2012 წელს შემოსავლებს
    • და გადასახდელებს შორის ჩვენი ვარაუდით 30 მილიონიანი დადებითი სხვაობაა. ანუ,„თბილსერვის ჯგუფის“ შემოსავლები ხარჯებს 30 მილიონი ლარით გადააჭარბებს.ალბათ ამით აიხსნება თბილისის ხელისუფლების მცდელობა დამალოს ინფორმაციადასუფთავების საფასურით მიღებული სახსრებისა და გაწეული ხარჯების შესახებ. ესასევე ბუნებრივად ბადებს ეჭვებს, ხომ არ ხდება ჭარბი შემოსავლების გამოყენებაარამიზნობრივად.
    • თავი 3. რეკომენდაციებირეკომენდაციები17:1 საზოგადოების ფართო მონაწილეობით შემუშავდეს დასუფთავებისმოსაკრებლის/ტარიფის ოდენობის განსაზღვრის მეთოდოლოგია, რომელშიცგათვალისწინებული იქნება მომხმარებელთა ეკონომიკური ინტერესები;დაუყოვნებლივ უნდა იქნას გადახედილი ხელისუფლების გადაწყვეტილებამოხმარებული ელექტროენერგიის ოდენობის დასუფთავების საფასურისგაანგარიშებასთან მიბმის თაობაზე. მრავალი ავტორიტეტული კვლევა აჩვენებს, რომ ესსერიოზულად აშფოთებს მოსახლეობას, რაც იმას ნიშნავს, რომ საზოგადოებისთვისამგვარი გაანგარიშების მეთოდიკა აუხსნელი და მიუღებელია. ზოგიერთი აღმოსავლეთევროპის ქვეყნების (ბოსნია, ხორვატია, მაკედონია, ალბანეთი) გვაჩვენებს, რომდასუფთავების საფასური დაკავშირებულია საცხოვრებელი ფართის მოცულობასთან დაარა კომუნალური სერვისების მომსახურებასთან. ჩვენი ტიპის ქვეყნებისთვის, სადაცსიღარიბის და უმუშევრობის დონე მაღალია, სახელმწიფომ უნდა მოახდინოსდასუფთავების სერვისის სუბსიდირება ფიზიკური პირებისთვის(მობინადრეებისთვის).მასობრივი მოხმარების მუნიციპალური, თუ სახელმწიფო სერვისებს განსაკუთრებულიმნიშვნელობა და ზეგავლენა აქვს საზოგადოების ყოველდღიურ ცხოვრებაზე. სწორედაღნიშნულის გათვალისწინებით, ყველა სხვა კომუნალური მომსახურებისსაფასურის/ტარიფის თუ მოსაკრებლისათვის კანონით ან ნორმატიული აქტითგანსაზღვრულია ჩარჩო, ზედა ზღვარი ან მეთოდოლოგია, რომლის ფარგლებშიცმომსახურების მიმწოდებელს შეუძლია ტარიფის ოდენობის დადგენის მოთხოვნაშესაბამისი დამოუკიდებელი საჯარო დაწესებულებისაგან. ყოველივე აღნიშნულზესაჯარო განხილვის წესით, საბოლოო გადაწყვეტილებას სწორედ დამოუკიდებელიკომისია იღებს; ელექტროენერგიის, ბუნებრივი გაზის და წყლის შემთხვევაში ესგახლავთ საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელიეროვნული კომისია, ხოლო კომუნიკაციების სფეროში - საქართველოს კომუნიკაციებისმარეგულირებელი ეროვნული კომისია. ნარჩენების მართვისა და დასუფთავებისსფეროში აღნიშნული მექანიზმები უგულებელყოფილია, რაც ხელჰყოფსმომხმარებელთა ეკონომიკურ ინტერესებს.2. ნარჩენების მართვისა და დასუფთავების ადმინისტრირების და ანგარიშგებისსაკითხები განისაზღვროს ცალკე საკანონმდებლო აქტით და არ იყოს„ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონისრეგულირების საგანი;გარდა საკანონმდებლო ტექნიკის თვალსაზრისით გაუმართაობისა (მაგ.: ნარჩენებისადმინისტრირებასთან დაკავშირებული არსებითი საკითხი ჩამატებულია სულ სხვასფეროების მარეგულირებელ კანონში „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის17 იმის გათვალისწინებით, რომ საკითხი კომპლექსურია და გადაწყვეტილებებიც სხვადასხვაორგანოების კომპეტენციას განეკუთვნება, რეკომენდაციებში დასმულია მხოლოდ საკითხისმოწესრიგების შესაძლო ვერსია და არ არის მოცემული ადრესატი
    • შესახებ“), მნიშვნელოვანია ნარჩენების მართვის პროცედურებთან დაგადაწყვეტილებებთან დაკავშირებული საკითხები გათვალისწინებულ იქნეს ერთკანონში, რაც თავისთავად გამორიცხავს სხვადასხვა კანონის ნორმების (რომლებიცნარჩენების მართვას შეეხება) ურთიერთწინააღმდეგობას ან სხვადასხვაგვარკონტექსტუალურ ინტერპრეტაციას. ამავე აქტით გათვალისწინებული უნდა იყოსსაფასურის განსაზღვრის მეთოდოლოგიის შედგენის პრინციპები (ისევე როგორც არისმოცემული მოსაკრებლების შესახებ კანონმდებლობაში), მომსახურების გაწევისმინიმალური პირობები, მომხმარებელთა უფლებების დაცვის ეფექტური მექანიზმები,გადაწყვეტილებების მიღების, აგრეთვე ანგარიშგების (იქნება ეს კერძო ოპერატორი თუსაჯარო დაწესებულება - თბილისის მერიის სამსახური) მაქსიმალურადგამჭვირვალობის უზრუნველმყოფი მექანიზმები და მომხმარებელთა მონაცემთაბაზების სინქრონიზაცია/გაცვლის საკითხები.3. წარიმართოს მსჯელობა ნარჩენების მართვისა და დასუფთავების ადმინისტრირებისმხოლოდ საჯარო პროცედურებით შერჩეული ოპერატორის, ან თბილისის მერიისშესაბამისი სუბიექტის მეშვეობით წარმართვის თაობაზე და შესაბამისი ცვლილებებიშევიდეს კანონში.გადაწყვეტილებების მიღების გამჭვირვალების, საჯაროობის ხარისხის ამაღლების,აგრეთვე კონკურენციის ხელოვნური შეზღუდვის გამოსარიცხად საჭიროა კანონშიცვლილებების შეტანა: ნარჩენების მართვა ან უშუალოდ თვითმმართველობისშესაბამისმა სამსახურმა უნდა გასწიოს, ან საჯაროდ (კონკურსის/ტენდერის წესით)გამოვლენილმა ოპერატორმა. ამ უკანასკნელი პროცედურით ოპერატორის შერჩევისას,თუკი იარსებებს ტარიფის/საფასურის თუ მოსაკრებლის განსაზღვრის მეთოდოლოგიადა მის საფუძველზე დადგენილი ტარიფი, კონკურსის/ტენდერის გამოცხადებისთანავესაზოგადოება ინფორმირებული იქნება იმ მინიმალური პირობების შესახებ, რომლითაცმიიღებს მომსახურებას კონკურსში/ტენდერში გამარჯვებული კომპანიისაგან.4. საკანონმდებლო აქტით განისაზღვროს მომხმარებლის მიერ მოსაკრებლის ანტარიფის მხოლოდ ბიუჯეტში შეტანა და ელექტროენერგიის გათიშვა, როგორც სანქციაგაუქმდეს;5. „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონის ნორმა,რომლითაც ადმინისტრატორი (თელასი ან ენერგოპრო ჯორჯია) ვალდებულია მისმომხმარებელს არ მიაწოდოს/გაუთიშოს ელესტროენერგიის მიწოდება დასუფთავების,ან წყლის საფასურის გადაუხდელობის გამო, იმ შემთხვევაშიც კი, თუკი მასელექტროენერგიის დავალიანება არ აქვს, ლეგიტიმურ საფუძველს აცლის ნარჩენებისმართვის ყველა რეგულაციებს, რადგანაც სახეზეა ამ ნორმის კონფლიქტი ქვეყნისუმაღლეს კანონთან და ადამიანის უფლებებთან. მიზანი, რისთვისაც სავარაუდოდმიიღეს ასეთი ნორმა, შეიძლება იყოს დასუფთავების საფასურის მაქსიმალურადამოღების მაჩვენებლის მიღწევა. ვფიქრობთ, სირთულეს არ წარმოადგენს ამ მიზნისმიღწევის სხვა, ლეგიტიმური და სამართლიანი მექანიზმების შემუშავება და კანონშიასახვა. საკანონმდებლო აქტით განისაზღვროს კომუნალური და სოციალური
    • მომსახურებების გამწევი სუბიექტების მონაცემთა ერთიანი ბაზის ფორმირების, ამბაზების ჰარმონიზაციის/მონაცემთა გაცვლის ვალდებულება.სწორედ საკანონმდებლო აქტით ამ საკითხის დარეგულირების საჭიროებაგანპირობებულია იმ გარემოებით, რომ კომუნალური მომსახურების გამწევიკომპანიების მონაცემთა ბაზები არ არის საჯარო. ამ დროს შესაძლოა ეს ბაზებიშეიცავდეს არასწორ ინფორმაციებს, რომლებსაც ნეგატიური გავლენის მოხდენაშეუძლია მომხმარებელზე (მაგ.: მომხმარებლის მისამართზე რეალურად მცხოვრებზემეტი რიცხოვნობა/სულადობა). დღეს ოპერატორ კომპანიებს არ აქვთ ვალდებულება ანსაჯარო გახადონ (რა თქმა უნდა გარკვეული პირობების დაცვით), ან დაუშვანდაინტერესებული მომხმარებელი, თუ პირი მის მონაცემთა ბაზებთან; ამასთან, როგორცწესი ყველა ოპერატორი საკუთარი მონაცემთა ბაზის ადმინისტრირებას ახორციელებსგანსხვავებული და ხშირად არათავსებადი პროგრამული თუ ტექნიკურიპარამეტრებით. საკანონმდებლო წესით საკითხის დარეგულირება მნიშვნელოვნადშეუწყობს ხელს მონაცემთა ერთიანი, ობიექტური, სანდო და მუდმივად განახლებადიბაზის ფორმირებას, რაც დადებითად იმოქმედებს როგორც მომხმარებლების, ასევეთვით ოპერატორი კომპანიების ინტერესების დაცვის ხარისხზე.6. ქ. თბილისის მიერ წილობრივი მონაწილეობით შექმნილი საწარმოების საბიუჯეტოანგარიშგებაში ასახვასახელმწიფო, ისევე როგორც ადგილობრივი თვითმმართველობის საბიუჯეტო პროცესი,არ ითვალისწინებს ქონებრივი და ბუღალტრულ-საბალანსო მონაცემებისდამტკიცებულ ბიუჯეტში და მის თანდართულ დოკუმენტაციაში ასახვას. ამასთან,დედაქალაქის ვებ-გვედზე არ არის განთავსებული ინფორმაცია საბალანსო მონაცემებისან საკუთრებაში არსებული ქონების და საწარმოების მართვის შესახებ.ამავდროულად, დედაქალაქის მიერ წილობრივი მონაწილეობით შექმნილი საწარმოები(მაგ:დასუფთავების პროგრამის შემთხვევაში) აქტიურად მონაწილეობენ ბიუჯეტითდაგეგმილი ღონისძიებების განხორციელებაში და პროგრამული შედეგების მიღწევაში.მეტიც, დასუფთავების მოსაკრებელი, რომელიც ადგილობრივ მოსაკრებელსწარმოადგენს, ჩაირიცხება შპს-ს ანგარიშზე. ასევე სავარაუდოა (ბიუჯეტიდან ეს არ ჩანს),რომ ბიუჯეტით გათვალისწინებული დასუფთავების პროგრამის ღონისძიებებისდაფინანსება ხორციელდება შპს-ს მეშვეობით.შესაბამისად, საბიუჯეტო ანგარიშვალდებულობისა და გამჭვირვალობისუზრუნველყოფისათვის, აუცილებელია დასუფთავების პროგრამისგანმახორციელებელი შპს-ს, ისევე როგორც მერიის სხვა პროგრამებისგანმახორციელებელი სახელმწიფო საწარმოების შემოსავალ-გასავლის მონაცემებიცალკე დანართის სახით ჰქონდეს ბიუჯეტის შესრულების კვარტალურ და წლიურანგარიშებს.აგრეთვე მნიშვნელოვანია, რომ მერიის წილობრივი მონაწილეობით შექმნილისაწარმოების მიერ მომზადებული ანგარიშების ის ნაწილი, რომელიც ეხება საბიუჯეტოპროგრამების შესრულებას და დადგენილი წესის მიხედვით პერიოდულადწარედგინება ქ. თბილისის ქონების მართვის სამსახურს, გახდეს საჯარო დახელმისაწვდომი დაინტერესებული მხარეებისთვის.
    • 7. დაუყოვნებლივ უნდა მოხდეს დასუფთავების, სანიტარული წესრიგისა დანარჩენების უტილიზაციის მიმართულების ქ. თბილისის პრიორიტეტებში, ისევეროგორც ამ კუთხით მიღებული შემოსულობებისა და გაწეული გადასახდელების 2012ბიუჯეტში, შესრულების ანგარიშებში ასახვა.როგორც ავღნიშნეთ, თვითმმართველობის კანონმდებლობის შესაბამისად, ესმიმართულება საკუთარ უფლებამოსილებას და შესაბამისად უნდა იყოს ასახულიპრიორიტეტებში, ისევე როგორც ბიუჯეტში. მოსახლეობაში დენის გადასახადისდასუფთავების საფასურთან მიბმით გამოწვეული გაღიზიანების გასანეიტრალებლადმნიშველოვანი იქნება ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა, თუ როგორ გაუმჯობესდა ამკუთხით ფინანსური, ან სამეურნეო პოლიტიკის პრიორიტეტების მიღწევისმდგომარეობა.8. შპს „თბილსერვის ჯგუფის“, ისევე როგორც მერიის მიერ დაფუძნებული სხვასაწარმოების, ფინანსურ–საბუღალტრო მაჩვენებლების დაუყოვნებელიკონსოლიდირება ქ. თბილისის ფინანსურ მაჩვენებლებში. აუცილებელია ფინანსთასამინისტრომ შეიმუშაოს შესაბამისი მეთოდური მითითებები საჯარო სამართლისიურიდიული პირების და სახელმწიფო კომპანიების ფინანსური მონაცემებისკონსოლიდირების შესახებ სახელმწიფო, ისევე როგორც ადგილობრივ დონეზე.მითითებების გამოცემამდე, ქ. თბილისის მერიამ შესაძლებელია მის დაქვემდებარებაშიმყოფი კომპანიების ფინანსური მონაცემები განათავსოს საკუთარ ვებ–გვედზე.9. შპს „თბილსერვის ჯგუფი“ ვალდებულია საჯარო გახადოს როგორც ტექნიკური ისეფინანსური ინფორმაცია. მათ შორის, შექმნას ვებ-გვერდი, სადაც განათავსებსკვარტალურ და წლიურ მონაცემებს როგორც ფინანსური მაჩვენებლების, ასევე გაწეულიმომსახურების და მოსახლეობისათვის მიწოდებული საზოგადოებრივი სიკეთეებისშესახებ.ეს აამაღლებს საჯარო სერვისების შესახებ ინფორმაციის ხელმისაწვდომობას. ასევედაინერგება პრაქტიკა, როდესაც საწარმოები საკუთარი ფინანსური მაჩვენებლების (არაკომერციულ საიდუმლოებას მიკუთვნებული) შესახებ ინფორმაციას ასაჯაროებენ.10. ბიუჯეტში და შესრულების ანგარიშებში მოყვანილი დანართების შესაბამისობის-ინფორმაციულობის გაზრდაროგორც ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშების მონიტორინგმა აჩვენა, შემოსულობებისდა გადასახდელების დანართებს შორის გარკვეული შეუსაბამობებია. შესაბამისად,მნიშვნელოვანია, ანგარიშის დანართების უფრო სრულყოფილი და მოცულობითიანალიზი მოცემულ იქნას ბიუჯეტის შესრულების საინფორმაციო ნაწილში.11. პროგრამის ღონისძიებების ბიუჯეტირებამნიშვნელოვანია ბიუჯეტში მოცემულ იქნას ფინანსური ინფორმაცია არა მხოლოდპროგრამის, არამედ პროგრამით გათვალისწინებული ღონისძიებების მიხედვითაც. ესსაშუალებას მისცემს დაინტერესებულ მხარეებს გაარკვიოს თუ რა ჯდება პროგრამით
    • გათვალისწინებული ამა თუ იმ ღონისძიების დაფინანსება (მაგ: ახალი ნაგავსაყრელისმშენებლობა).12. მოსალოდნელი შედეგების და ინდიკატორების შედგენა ღონისძიებების მიხედვითასევე მნიშვნელოვანია პროგრამის მოსალოდნელი შედეგების და შეფასებისინდიკატორების ჩამოყალიბება თითოეული ღონისძიების მიხედვით. ესდაინტერესებულ მხარეებს საშუალებას მისცემს მიიღონ ინფორმაცია თუ რა შედეგისმიღებას გეგმავს დედაქალაქის ხელისუფლება თითოეული ღონისძიებისდაფინანსებით, და არა ზოგადად, პროგრამის მიხედვით. ასევე ეს შესაძლებელს გახდისშეფასდეს თითოეული ღონისძიების ეფექტიანობა.13. არსებული, წინა წლებთან შედარებითი და მომავლის პროგნოზიბიუჯეტის შესრულების ანგარიშის ინფორმაციულ ნაწილში მოცემულ უნდა იქნას წინაწლებთან შედარებითი ანალიზი. ეს დედაქალაქის ხელისუფლებას, ისევე როგორცდაინტერესებულ მხარეებს საშუალებას მისცემს უფრო ხელშესახები გახადოსსერვისების მიწოდების გაუმჯობესების კუთხით გადადგმული ნაბიჯები. ასევე უნდაიქნას მოცემული ინფორმაცია, თუ რა გაუმჯობესებაა დაგეგმილი მომავალიწლებისთვის.ეს აგრეთვე შესაძლებელს გახდის უკეთესი კავშირი დამყარდეს თვითმმართველიერთეულის პრიორიტეტების დოკუმენტსა და ყოველწლიურ ბიუჯეტის დოკუმენტსშორის.
    • გამოყენებული მასალები 1. საზოგადოებრივი განწყობები საქართველოში: 2012 წლის კვლევის შედეგები. ამერიკის შეერთებული შტატების ეროვნულ დემოკრატიული ინსტიტუტი. მარტი 2012. http://www.civil.ge/files/files/2012/February%202012_NDI%20Survey_Public%20Eng.pdf 2. „ადგილობივი თვითმამრთველობის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონი 3. „დედაქალაქის-თბილისის შესახებ“ საქართველოს კანონი 4. თბილისის საკრებულოს 2011 წლის 24 ივნისის სხდომის ოქმი#7 5. „ადგილობრივი მოსაკრებლების შესახებ“ საქართველოს კანონი 6. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონი 7. საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება №104 „მომხმარებელთა ეკონომიკური ინტერესების დაცვის უზრუნველსაყოფად გასატარებელი ზოგიერთი ღონისძიების შესახებ“ 8. „თავისუფალი ვაჭრობისა და კონკურენციის შესახებ“ საქართველოს კანონი 9. „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონი 10. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2010 წლის 13 ოქტომბრის #24/3 გადაწყვეტილება 11. თბილისის მერის 2010 წლის 29 დეკემბრის #33 ბრძანება 12. ქ. თბილისის 2011 წლის ბიუჯეტის შესახებ საკრებულოს გადაწყვეტილება #12-72 (18.11.2010) 13. ქ. თბილისის 2011 წლის ბიუჯეტში ცვლილებების შესახებ საკრებულოს გადაწყვეტილება #1-2 (28.01.2011) 14. ქ. თბილისის 2011 წლის ბიუჯეტში ცვლილებების შესახებ საკრებულოს გადაწყვეტილება #5-21 (29.04.2011 ) 15. ქ. თბილისის 2011 წლის ბიუჯეტში ცვლილებების შესახებ საკრებულოს გადაწყვეტილება #7-31 (24.06.2011) 16. ქ. თბილისის 2011 წლის ბიუჯეტში ცვლილებების შესახებ საკრებულოს გადაწყვეტილება #8-39 (22.07.2011) 17. ქ. თბილისის 2011 წლის ბიუჯეტში ცვლილებების შესახებ საკრებულოს გადაწყვეტილება #9-41 (26.08.2011) 18. ქ. თბილისის 2011 წლის ბიუჯეტში ცვლილებების შესახებ საკრებულოს გადაწყვეტილება #10-43 (30.09.2011) 19. ქ. თბილისის 2011 წლის ბიუჯეტში ცვლილებების შესახებ საკრებულოს გადაწყვეტილება #12-56 (25.11.2011) 20. ქ. თბილისის 2011 წლის ბიუჯეტში ცვლილებების შესახებ საკრებულოს გადაწყვეტილება #13-57 (23.12.2011) 21. თბილისის მთავრობის დადგენილება №16.08.651-ით „დედაქალაქში დაგვა- დასუფთავების, ნარჩენების მართვის, ოპერატორის შერჩევისა და ქ. თბილისის
    • თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული ნარჩენების განკარგვის წესის“ დამტკიცების თაობაზე22. თბილისის მთავრობის 28 ოქტომბრის #30.02.1201 დადგენილება 2011 წლის თბილისის ბიუჯეტის 9 თვის ანგარიში შესრულების მიმოხილვის თაობაზე23. ქ. თბილისის საკრებულოს 2012 წლის 30 მარტის #16 დადგენილება "ქ. თბილისის 2011 წლის ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშის დამტკიცების შესახებ".24. ,,ქ. თბილისის 2012 წლის ბიუჯეტის შესახებ’’ ქ. თბილისის საკრებულოს25. 2011 წლის 25 ნოემბრის #12-49 გადაწყვეტილება26. ქ. თბილისის საკრებულოს 2011 წლის 23 დეკემბრის გადაწყვეტილება „ქ. თბილისის 2012 წლის ბიუჯეტის შესახებ“ ქ.თბილისის საკრებულოს 2011 წლის 25 ნოემბრის №12-49 გადაწყვეტილებაში ცვლილების შესახებ27. ქ. თბილისის საკრებულოს 2012 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილება „ქ. თბილისის 2012 წლის ბიუჯეტის შესახებ“ ქ.თბილისის საკრებულოს 2011 წლის 25 ნოემბრის №12-49 გადაწყვეტილებაში ცვლილების შესახებ28. ქ. თბილისის საკრებულოს 2012 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილება თბილისის 2012 წლის ბიუჯეტის შესახებ“ ქ.თბილისის საკრებულოს 2011 წლის 25 ნოემბრის №12-49 გადაწყვეტილებაში ცვლილების შესახებ29. ქ. თბილისის საკრებულოს 2012 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილება „ქ. თბილისის 2012 წლის ბიუჯეტის შესახებ“ ქ.თბილისის საკრებულოს 2011 წლის 25 ნოემბრის №12-49 გადაწყვეტილებაში ცვლილების შეტანის შესახებ30. ქ. თბილისის 2012 წლის ბიუჯეტის შესრულების 3 და 6 თვის ანგარიშები31. საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსი32. დედაქალაქის ვებ-გვედრი www.tbilisi.gov.ge
    • დანართი №1პროექტის განმავლობაში საჯარო დაწესებულებებიდან გამოთხოვილ იქნა სხვადასხვა სახისინფორმაცია. ქვემოთ მოცემულ ცხრილში შეჯამებულია მოთხოვნილი ინფორმაცია დამიღებული პასუხები: ორგანიზაცია მოთხოვნილი ინფორმაცია პასუხი/კომენტარიქალაქ 1)ქ. თბილისის მერიის 2010 წლისა და 2011 წლის პასუხი:თბილისის მერია შესრულების აგარიში 1) იხ. ვებ გვერდი 2)ქ. თბილისის მერიის „ქალაქის დასუფთავებისა და 2) მიმართეთ სანიტარული წესრიგის, საყოფაცხოვრებო ნარჩენების საკრებულოს გატანისა და უტილიზაციის“ პროგრამის 2010 და 2011 წლების შესრულების ანგარიშებისაქართველოს „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ პასუხი დროულად იქნაპარლამენტი საქართველოს კანონში დამატებების შეტანის თაობაზე მოწოდებული, (2010 წლის 1 ოქტომბერი #3650-IIს) საქართველოს დოკუმენტები სრულად კანონის პროექტი, განმარტებითი ბარათი და დასკვნები არ იქნა მოწოდებული. კანონპროექტის განხილვის სამივე მოსმენისათვის; გაიგზავნა დამატებითი წერილებისაქართველოს „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ პასუხი დროულად იქნაპარლამენტი საქართველოს კანონში დამატებების შეტანის თაობაზე მოწოდებული თუმცა (2010 წლის 1 ოქტომბერი #3650-IIს) საქართველოს არასრულყოფილი კანონის პროექტი, განმარტებითი ბარათი და დასკვნები კანონპროექტის განხილვის მეორე მოსმენისათვის;საქართველოს „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ პასუხი დროულად იქნაპარლამენტი საქართველოს კანონში დამატებების შეტანის თაობაზე მოწოდებული თუმცა (2010 წლის 1 ოქტომბერი #3650-IIს) საქართველოს არასრულყოფილი კანონის პროექტი, განმარტებითი ბარათი და დასკვნები კანონპროექტის განხილვის მეორე მოსმენისათვის;საქართველოს „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ პასუხი დროულად იქნაპარლამენტი საქართველოს კანონში დამატებების შეტანის თაობაზე მოწოდებული თუმცა (2010 წლის 1 ოქტომბერი #3650-IIს) საქართველოს არასრულყოფილი კანონის პროექტი, განმარტებითი ბარათი და დასკვნები კანონპროექტის განხილვის სამივე მოსმენისათვის პარლამენტის იურიდიული დეპარტამენტის დასკვნები და შემდეგი კომიტეტების დასკვნები:ქალაქ 1)ქ. თბილისის დასუფთავების სამსახურის ბიუჯეტი მოთხოვნილითბილისის მერია (შემოსულობები და გადასახდელები) 2009-2010 წლებში ინფორმაცია არ იქნა 2)თბილისის მთავრობის 2010-2011 წლების ის მოწოდებული. გადაწყვეტილება/დადგენილება (აგრეთვე მისი ქ. თბილისი მერიის პროექტი, განმარტებითი ბარათით), რომლითაც პასუხი: განისაზღვრა ქ.თბილისში დაგვა-დასუფთავების და „ინფორმაცია ქ. ნარჩენების მართვის მომსახურების ტარიფი/საფასური თბილისის მერიის და თბილისის საკრებულოს წარედგინა წინადადება დასუფთავების ტარიფის/საფასურის შემოღების, ოდენობის სამსახურისათვის 2009- განსაზღვრისა და გადახდის წესის შესახებ; 2011 წლებში 3)თბილისის მთავრობის იმ სხდომის ოქმი, რომელზეც გამოყოფილი თანხების განხილულ იქნა და მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება/ შესახებ შეგიძლიათ დადგენილება ქ.თბილისში დაგვა-დასუფთავების და იხილოთ დედაქალაქის ნარჩენების მართვის მომსახურების ტარიფი/საფასურის შესაბამისი წლების
    • განსაზღვრისა და თბილისის საკრებულოსათვის ბიუჯეტებში, რომლებიც დასუფთავების ტარიფის/ საფასურის შემოღების, განთავსებულია ვებ- ოდენობის განსაზღვრისა და გადახდის წესის შესახებ გვერდზე წინადადების წარდგენის თაობაზე; www.tbilisi.gov.geსსიპ - ქონების შპს „თბილსერვის ჯგუფი“-ს (ს.ნ. 206267494) საბალანსო სტატუსი: „უარყოფილია“მართვის მონაცემები 2011, წლისათვის (შემოსავლები, ხარჯები, შედეგი: გაცნობებთ, რომსააგენტო დასაქმებულთა რაოდენობა, სახელფასო ფონდი) თქვენი განცხადება განსახილველად გადაეგზავნა შპს ,,თბილსერვის ჯგუფს".შპს შპს „თბილსერვის ჯგუფი“-ს (ს.ნ. 206267494) საბალანსო პასუხი არ მიგვიღია,,თბილსერვის მონაცემები 2011, წლისათვის (შემოსავლები, ხარჯები,ჯგუფს" დასაქმებულთა რაოდენობა, სახელფასო ფონდი)ქალაქ „დედაქალაქის დაგვა-დასუფთავების და ნარჩენების კომპეტენციისთბილისის მართვის მომსახურების ტარიფის (საფასური) და მისი ფარგლებში დროულადსაკრებულო გადახდის წესის დადგენის შესახებ“ ქ.თბილისის და სრულად საკრებულოს 2011 წლის 24 ივნისის №7-38 მოწოდებული პასუხი. გადაწყვეტილების პროექტი (განმარტებითი ბარათით) და საკრებულოს სხდომის ოქმი;საქართველოს შპს „თბილსერვის ჯგუფი“-ს (ს.ნ. 206267494) წესდება სრული და დროულიიუსტიციის პასუხისამინისროქალაქ 1) ინფორმაცია 2012 წლის ქალაქ თბილისის პასუხი არ მიგვიღიათბილისის მერია დასუფთავების საფასურის სახით მიღებული შემოსავლების შესახებ 2) ინფორმაცია 2012 წლის ქალაქ თბილისის დასუფთავების ხარჯების შესახებ, ეკინომიკურ და ფუნქციონალურ ჭრილში 3) შპს „თბილსერვის ჯგუფი“-ს (ს.ნ. 206267494) 2012 წლის 6 თვის (იანვარი-ივნისი) საქმიანობის ანგარიში.ქალაქ 1) ინფორმაცია 2012 წლის ქალაქ თბილისის პასუხი: სცილდებათბილისის დასუფთავების საფასურის სახით მიღებული კომპეტენციას, წერილისაკრებულო შემოსავლების შესახებ გადაიგზავნა ქ! 2) ინფორმაცია 2012 წლის ქალაქ თბილისის თბილისის მერიაში დასუფთავების ხარჯების შესახებ, ეკინომიკურ და (მერიიდან პასუხი არ ფუნქციონალურ ჭრილში მიგვიღია) 3) შპს „თბილსერვის ჯგუფი“-ს (ს.ნ. 206267494) 2012 წლის 6 თვის (იანვარი-ივნისი) საქმიანობის ანგარიში.ქალაქ 1) შპს „თბილსერვის ჯგუფი“-ს (ს.ნ. 206267494) პასუხი არ იქნათბილისის მერია საბალანსო მონაცემები 2011, წლისათვის (შემოსავლები, მოწოდებული ხარჯები, დასაქმებულთა რაოდენობა, სახელფასო ფონდი) 2) შპს „თბილსერვის ჯგუფი“-ს (ს.ნ. 206267494) საბალანსო მონაცემები 2012, წლისათვის (შემოსავლები, ხარჯები, დასაქმებულთა რაოდენობა, სახელფასო ფონდი)თელასი 2011 წლის და 2012 წლის იანვარი-ივნისის თვეებისთვის პასუხი არ მიგვიღია თბილისში მოხმარებული ელექტროენერგია შემდეგი სახით (თვეების მიხედვით): o 220/380 კვ. სულ: მათ შორის:
    •  არასამომხმარებლო, სულ:  სამომხმარებლო, სულ: მათ შორის:  I საფეხური:  II საფეხური:  III საფეხური:საქართველოს 2011 წლის და 2012 წლის იანვარი-ივნისის თვეებისთვის პასუხი:ენერგეტიკისა და თბილისში მოხმარებული ელექტროენერგია შემდეგი წერილში დასმულიწყალმომარაგები სახით (თვეების მიხედვით): საკითხი სცილდებას o 220/380 კვ. სულ: კომისიისმარეგულირებე მათ შორის: უფლებამოსილებისლი ეროვნული  არასამომხმარებლო, სულ: ფარგლებსკომისია  სამომხმარებლო, სულ: მათ შორის:  I საფეხური:  II საფეხური:  III საფეხური: