презентация1

1,692 views
1,235 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,692
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
11
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

презентация1

  1. 1. Ածխաջրերը կամ սախարիդները բնական օրգանական միացությունների մեծ դաս է: Անվանումը ծագել է ածուխ և ջուր բառերից, քանի որ այս միացությունների բրուտտո-ֆորմուլը հետևյալն է` Cn(H2O)n: Քիմիայի տեսանկյունից ածխաջրերը օրգանական նյութեր են, որոնք պարունակում են մի քանի ածխածնի ատոմից և հիդրոօքիլային խմբերից կազմված չճյուղավորված շղթա: Ածխաջրերը սննդում անհրաժեշտ են այնպես, ինչպես սպիտակուցները և լիպիդները: Ածխաջրերի անհրաժեշտությունը բնորոշվում է ոչ միայն նրանով, որ նրանք հանդիսանում են <<արագընթաց>> էներգիայի աղբյուր առանց կողմնակի թունավոր արգասիքների, այլ նաև նրանց մասնակցությամբ կենդանի բջջի բարդ սպիտակուցների` գլիկոպրոտեիդների կարգավորիչ և պաշտպանական ֆունկցիաներին: Լիպիդների օքսիդացումը ածխաջրային էներգիայի պակասի դեպքում ծայրահեղ դանդաղ է ընթանում: Ածխաջրերի պակասի հետևանքով արյան մեջ կուտակվում են ճարպա-թթուների ոչ լրիվ օքսիդացման արգասիքները` այսպես կոչված <<կետոնային մարմնիկները>>, որոնք տեղաշարժելով արյան ռեակցիան դեպի թթվային կողմ, խախտում են շատ ֆերմնետային համակարգերի գործառույթներ, ինչը նկատվում է շաքարային դիաբետով հիվանդների, թմրամոլների, հարբեցողների, տոկսիկոմանների մոտ:
  2. 2. Գալակտոզ Ռիբոզ Ֆրուկտոզ Մանոզ Գլյուկոզ
  3. 3. .Գլյուկոզը (C6H12O6) («խաղողի շաքար», դեքստրոզ) հանդիպում է բազմաթիվ մերգերի և հատապտուղների հյութի մեջ, այդ թվում նաև հասած խաղողի մեջ մեծ քանակներով, այստեղից էլ եկել է նրա անվանումը: Գլյուկոզը վեց ատոմանի ածխաջուր է: Ֆիզիկական հատկությունները Սպիտակ բյուրեղներով փոշի է, քաղցր համով, լավ է լուծվում ջրի մեջ, քիչ` սպիրտի մեջ և չի լուծվում եթերի մեջ: Հալման ջերմաստիճանն է 146oC: Ստացումը և քիմիական հատկությունները Գլյուկոզը հանդիսանում է բազմաթիվ դիսախարիդների և պոլիսախարիդների հիդրոլիզի պրոդուկտ:Արտադրական մաշտաբներով գլյուկոզը ստացվում է օսլայի կամ ցելյուլյոզի հիդրոլիզի միջոցով: Գլյուկոզը կարող է վերականգնվել վեցատոմանի սպիրտի` սորբիտի: Ինչպես բոլոր ալդեհիդները, այն հեշտ է օքսիդացվում: Գլյուկոզը վերականգնում է արծաթը նրա օքսիդի ամոնյակային լուծույթից և երկվալենտ պղինցը մինչև միավալենտի: Հեշտությամբ ալկիլացվում է և ացետիլացվում: Կենսաբանական նշանակությունը Գլյուկոզը ֆոտոսինթոզի հիմնական պրոդուկտն է, առաջանում է Կալվինի ցիկլի ընթացքում:Մարդու և կենդանիների օրգանիզմներում գլյուկոզը հանդիսանում է մետաբոլիկ պրոցեսների հիմնական և ավելի ունիվերսալ էներգիայի աղբյուր: Օրգանիզմի բոլոր բջիջները ունակ են յուրացնել գլյուկոզը, այնպարագայում երբ էներգիայի այլ աղբյուրներ ինչպիսիք են գլիցերինը, ֆրուկտոզը, ճարպաթթուները կարող են օգտագործել միայն որոշ տեսակի բջիջներ: Գլյուկոզի փոխադրումը արտաքին միջավայրից բջջի մեջ իրականացվում է ակտիվ տրանմեմբրանային փոխադրումով, հատուկ սպիտակուցի` հեքսոզների տրանսպորտյորի (փոխադրողի) միջոցով: Մարդու համար շատ կարևոր է արյան մեջ գլյուկոզի ստաբիլ մակարդակի պահպանումը, այն իրագործվում է ածխաջրերի փոխանակության հորմոնալ կարգավորման շնորհիվ և այս օղակում խանգարումները բերում են ծանր հետևանքների, օրինակ` դիաբետի առաջացման: Էներգիայի աղբյուր հանդիսացող շատ նյութեր կարող են լյարդում փոխակերպվել գյլուկոզի. օրինակ` կաթնաթթուն, շատ ճարպաթթուներ, գլիցերինը, ամինաթթուներ և սպիտակուցներ: Այս պրոցեսը անվանում են գլիկոնեոգենեզ:
  4. 4. Օսլա ՑելյուլոզԴեքստրան Գլիկոգեն Գալակտոմաննաներ Գլյուկոմաննան
  5. 5. Գլիկոգենը պոլիսախարիդ (ածխաջուր) է, որն գլյուկոզայի պոլիմերացման արդյունք է: Համարվում է մարդկանց և կենդանիների օրգանիզմի հիմնական պահուստայինածխաջուրը, ինչպես օսլան բուսական օրգանիզմների համար: Գլիկոգենը գտնվում է մեծ քանակով բջիջների (գլխավորապես լյարդի և մկանների) ցիտոպլազմայի մեջ` գրանուլների տեսքով: Այն օրգանիզմի համար հանդիսանում է էներգետիկ ռեզերվ, որն անհրաժեշտության դեպքում կարող է կոմպենսացնել գլյուկոզի պակասորդը: Լյարդի բջիջներում` հեպատոցիտներում, գլիկոգենը կարող է կուտակվել մինչև բջջի քաշի 8%-ը և անհրաժեշտության դեպքում հոգալ ողջ օրգանիզմի սնման համար, իսկ մկանային բջիջներում այն կազմում է մինչև 1%-ը և ծախսվում է տեղային, որպեսմկանային աշխատանքի համար անհրաժեշտ էներգիայի աղբյուր: Մեծահասակների մոտ լյարդում գլիկոգենի ընդհանուր զանգվածը կարող է հասներ 100-120 գրամի: Օրգանիզմում գլյուկոզի անբավարար քանակի պայմաններում, ֆերմենտների ազդեցության տակ գլիկոգենը մասնատվում է գլյուկոզի մոլեկուլների (մոնոմերների), որոնք անցնում են արյուն: Գլիկոգենի սինթեզն ու քայքայումը կարգավորվում է նյարդային համակարգի և հորմոնների (մասնավորապես ինսուլինի) միջոցով: .
  6. 6. Մալթոզ Լակտոզ Իզոմալթոզ Լակտուլոզ Սախարոզ (սովորական շարքար)

×