Your SlideShare is downloading. ×
0
Verdwijnt door de kredietcrisis de markteconomie? prof.dr. Eelke de Jong  Internationale Economie
Opzet <ul><li>Drie fases in het ontstaan van kredietcrisis en de rol van de overheid  </li></ul><ul><li>Maatregelen door d...
Fase 1: ontstaan te veel geld  <ul><li>Te veel geld door </li></ul><ul><li>1. Te ruim monetair beleid VS  </li></ul><ul><l...
 
 
Fase 2: banken zetten het geld uit <ul><li>Er is zo veel geld dat de banken het niet bij de bestaande klanten uit kunnen z...
Fase 2: Waarom deze hypotheken?  <ul><li>Stimulans van de overheid </li></ul><ul><li>. 1977 Community Reinvestment Act sti...
Fase 3: risicospreiding <ul><li>Risico is wellicht toch te groot dus laten we het over meerdere partijen verdelen  </li></...
Uitbreken van de crisis (1) <ul><li>De veronderstellingen kloppen niet meer </li></ul><ul><li>. Rente stijgt </li></ul><ul...
Uitbreken van de crisis (2) <ul><li>Onderpand daalt sterk in waarde  </li></ul><ul><li>. Pakketten hypotheken  </li></ul><...
Uitbreken van de crisis (3) <ul><li>Door de onduidelijkheden over de risico’s (bij wie en voor welk bedrag?) droogt de gel...
Crisis kent drie fases  <ul><li>Geldmarkt droogt op; liquiditeitsprobleem </li></ul><ul><li>Wellicht dat sommige banken to...
Maatregelen: drie fases  <ul><li>Gericht op </li></ul><ul><li>Het weer op gang brengen van de interbancaire geldmarkt  </l...
Maatregelen: gericht op interbancaire geldmarkt <ul><li>ECB  </li></ul><ul><li>Verruimen mogelijkheden van banken om bij d...
Maatregelen gericht op systeemrelevante instellingen  aankoop Fortis <ul><li>Kopen aandelen Fortis Bank Nederland Holding ...
Maatregelen gericht op systeem relevante instellingen  DNB: ING (1) <ul><li>De overheid versterkt het kernkapitaal van ING...
Maatregelen gericht op systeem relevante instellingen  DNB: ING (2) <ul><li>De staat garandeert de risico’s van een portef...
Wat is een systeem relevante bank?  <ul><li>Lehman Brothers  </li></ul><ul><li>achteraf misschien toch wel? </li></ul><ul>...
Bestrijden recessie <ul><li>Gericht op stimuleren economische activiteit  </li></ul><ul><li>. Renteverlaging, maar banken ...
Samenvatting <ul><li>Er komt te veel geld in het systeem door de overheid: </li></ul><ul><li>. Ruim monetair beleid </li><...
Conclusie <ul><li>De kredietcrisis is mede door  het verkeerde beleid van de overheid veroorzaakt, waaronder het tegen gaa...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Kredietcrisis2februari2009 Korte Versie

448

Published on

Powerpoint presentatie professor Eelke de Jong over het ontstaan van de kredietcrisis, tbd debat 2-2-2009 LUX Nijmegen

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
448
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Kredietcrisis2februari2009 Korte Versie"

  1. 1. Verdwijnt door de kredietcrisis de markteconomie? prof.dr. Eelke de Jong Internationale Economie
  2. 2. Opzet <ul><li>Drie fases in het ontstaan van kredietcrisis en de rol van de overheid </li></ul><ul><li>Maatregelen door de overheid genomen </li></ul><ul><li>Conclusie meer overheid minder markt? </li></ul>Kredietcrisis Prof.dr. E. de Jong
  3. 3. Fase 1: ontstaan te veel geld <ul><li>Te veel geld door </li></ul><ul><li>1. Te ruim monetair beleid VS </li></ul><ul><li>reactie op faillissement Long Term Capital Managment </li></ul><ul><li>angst bubbel door te prikken (gevolgen voor de groei; Japan) </li></ul><ul><li>Vergelijk kritiek op ECB: te restrictief </li></ul><ul><li>2 Overschot lopende rekening China, waardoor die grote reserves in US dollars opbouwen en in Amerikaans schatkistpapier en hypotheken belegden (waardoor lage rente) </li></ul><ul><li>Overschot mede doordat de Chinese autoriteiten niet aan marktwerking wilden meedoen (munt systematisch ondergewaardeerd) </li></ul>Kredietcrisis
  4. 6. Fase 2: banken zetten het geld uit <ul><li>Er is zo veel geld dat de banken het niet bij de bestaande klanten uit kunnen zetten </li></ul><ul><li>Gevolg </li></ul><ul><li>. Ze zoeken nieuwe klanten </li></ul><ul><li>mensen zonder vaste baan en zonder veel zekerheden </li></ul><ul><li>. Bonus op omzet </li></ul><ul><li>. Leningen op de gedachte dat alles wel goed zal blijven (lage rente, stijgende huizenprijzen, etc.) </li></ul>Kredietcrisis
  5. 7. Fase 2: Waarom deze hypotheken? <ul><li>Stimulans van de overheid </li></ul><ul><li>. 1977 Community Reinvestment Act stimuleert leningen in arme wijken </li></ul><ul><li>. 1994 Riegle-Neal Interstate Banking and Branching Efficiency Act: Interstate banking als banken aan de CRA-eisen voldoen </li></ul><ul><li>. 1999 Gramm-Leac- Bliley Act: banken mogen ook investeringen en verzekeringen doen als ze aan de CRA-eisen voldoen </li></ul><ul><li>Meningen zijn verdeeld over het effect van CRA </li></ul>Kredietcrisis
  6. 8. Fase 3: risicospreiding <ul><li>Risico is wellicht toch te groot dus laten we het over meerdere partijen verdelen </li></ul><ul><li>Verkoop van pakketten hypotheken </li></ul><ul><li> Oktober 1997 eerste handel in pakket hypotheken van CRA-leners (securitization) </li></ul><ul><li>deze pakketten bestaan uit hypotheken van verschillende kwaliteit </li></ul><ul><li>verkocht aan instellingen waar de banken weer mede-eigenaar van waren, maar die niet onder het toezicht vallen </li></ul><ul><li>Nadeel van risicospreiding </li></ul><ul><li>iedereen denkt dat de ander het risico goed heeft ingeschat maar niemand doet een serieus onderzoek </li></ul>Kredietcrisis
  7. 9. Uitbreken van de crisis (1) <ul><li>De veronderstellingen kloppen niet meer </li></ul><ul><li>. Rente stijgt </li></ul><ul><li>. Bijkomend effect </li></ul><ul><li>. de huizenprijzen dalen </li></ul><ul><li>Gevolg </li></ul><ul><li>schulden kunnen niet afgelost worden </li></ul>Kredietcrisis
  8. 10. Uitbreken van de crisis (2) <ul><li>Onderpand daalt sterk in waarde </li></ul><ul><li>. Pakketten hypotheken </li></ul><ul><li>Deze pakketten worden gefinancierd door leningen op de geldmarkt: winst is verschil tussen de hypotheekrente en de (veel) lagere geldmarktrente. </li></ul><ul><li>Men moest dus regelmatig geldmarktleningen afsluiten </li></ul><ul><li>Door de gedaalde waarde van de hypotheken werd dit niet meer mogelijk </li></ul><ul><li>Bijkomend probleem </li></ul><ul><li>. Onduidelijk is wie voor welk bedrag een bepaald risico loopt </li></ul>Kredietcrisis
  9. 11. Uitbreken van de crisis (3) <ul><li>Door de onduidelijkheden over de risico’s (bij wie en voor welk bedrag?) droogt de geldmarkt op </li></ul><ul><li>Dit is feitelijk het kloppende hart van de financiële sector elke dag moet de banken via de geldmarkt hun tijdelijke overschotten en tekorten wegwerken </li></ul>Kredietcrisis
  10. 12. Crisis kent drie fases <ul><li>Geldmarkt droogt op; liquiditeitsprobleem </li></ul><ul><li>Wellicht dat sommige banken toch niet solvabel zijn, dan moeten die failliet gaan tenzij het SYSTEEM RELEVANTE banken zijn </li></ul><ul><li>Door te weinig krediet wordt de reële economie beïnvloed en ontstaat een recessie in de rijke landen die overslaat naar andere landen door </li></ul><ul><li>. Minder vraag </li></ul><ul><li>. Minder kapitaal (daalt to 30%) </li></ul><ul><li>. Protectie?; minder hulp? </li></ul><ul><li>Positief voor sommigen: lagere voedsel- en olieprijzen </li></ul>Kredietcrisis
  11. 13. Maatregelen: drie fases <ul><li>Gericht op </li></ul><ul><li>Het weer op gang brengen van de interbancaire geldmarkt </li></ul><ul><li>Het voorkomen van faillissementen van systeem relevante banken </li></ul><ul><li>Het bestrijden van de recessie </li></ul>Kredietcrisis
  12. 14. Maatregelen: gericht op interbancaire geldmarkt <ul><li>ECB </li></ul><ul><li>Verruimen mogelijkheden van banken om bij de ECB te lenen </li></ul><ul><li>. Onderpand dus geen geldschepping </li></ul><ul><li>. Alternatief interbancaire leningen </li></ul><ul><li>DNB </li></ul><ul><li>. Garanties voor interbancaire leningen tussen Nederlandse banken </li></ul><ul><li>Opm. een renteverlaging is in principe wel geldschepping </li></ul>Kredietcrisis
  13. 15. Maatregelen gericht op systeemrelevante instellingen aankoop Fortis <ul><li>Kopen aandelen Fortis Bank Nederland Holding NV </li></ul><ul><li>. Voor € 16,8 miljard </li></ul><ul><li>ING boot € 5 miljard en de door de begeleider van Fortis geschatte waarde was ruim € 30 miljard </li></ul><ul><li>. Deelnemingen zijn van tijdelijke aard </li></ul><ul><li>. De eerder overeengekomen € 4 miljard als injectie in Fortis is niet meer overgemaakt. </li></ul>Kredietcrisis
  14. 16. Maatregelen gericht op systeem relevante instellingen DNB: ING (1) <ul><li>De overheid versterkt het kernkapitaal van ING en verkrijgt twee zetels in de Raad van Commissarissen </li></ul><ul><li>Vorm: securities: rente is minimaal 8,5% als er dividend wordt uitgekeerd </li></ul><ul><li>Bank kan de securities terugbetalen tegen 150% of ze na 3 jaar omzetten in aandelen. Voor het laatste is toestemming van de aandeelhouders nodig. </li></ul><ul><li>Opm. deze vorm van securties is gekozen omdat anders een aandeelhoudersvergadering uitgeschreven had moeten worden. </li></ul>Kredietcrisis
  15. 17. Maatregelen gericht op systeem relevante instellingen DNB: ING (2) <ul><li>De staat garandeert de risico’s van een portefeuille van hypotheken, omdat die een (te) lage marktwaarde hebben. </li></ul><ul><li>. Staat en ING delen inde winsten en verliezen op deze portefeuille </li></ul><ul><li>. ING hoeft niet zo veel van haar eigen vermogen af te boeken </li></ul><ul><li>Voorwaarden </li></ul><ul><li>. Geen bonussen </li></ul><ul><li>. ING moet € 25 miljard extra krediet aan partculieren en bedrijven lenen </li></ul><ul><li>. ING houdt PIN betalingssysteem </li></ul>Kredietcrisis
  16. 18. Wat is een systeem relevante bank? <ul><li>Lehman Brothers </li></ul><ul><li>achteraf misschien toch wel? </li></ul><ul><li>inschattingsfout van de overheid? </li></ul>Kredietcrisis
  17. 19. Bestrijden recessie <ul><li>Gericht op stimuleren economische activiteit </li></ul><ul><li>. Renteverlaging, maar banken gebruiken het om hun vermogen te verbeteren </li></ul><ul><li>Stimulering via </li></ul><ul><li>. belastingverlaging </li></ul><ul><li>. extra overheidsuitgaven </li></ul><ul><li>. hopelijk geen protectie </li></ul>Kredietcrisis
  18. 20. Samenvatting <ul><li>Er komt te veel geld in het systeem door de overheid: </li></ul><ul><li>. Ruim monetair beleid </li></ul><ul><li>. Betalingsbalansonevenwichtigheden omdat de Chinese overheid geen vrij markt van de valuta wil </li></ul><ul><li>Gevolg: banken zoeken nieuwe klanten en zijn daarbij niet kritisch genoeg. Bovendien stimuleert wetgeving een risicozoekend gedrag richting slechte hypotheken </li></ul><ul><li>Systeem klapt in als de veronderstellingen niet meer kloppen </li></ul><ul><li>.Overheid moet deel weer redden </li></ul>Kredietcrisis Prof.dr. E. de Jong
  19. 21. Conclusie <ul><li>De kredietcrisis is mede door het verkeerde beleid van de overheid veroorzaakt, waaronder het tegen gaan van marktwerking. Op grond hiervan is het niet logisch noodzakelijk dat marktwerking verminderd moet worden. </li></ul><ul><li>Verwachting </li></ul><ul><li>. Aanpassingen m.b.t. o.a. de beloning </li></ul><ul><li>. Pleidooien voor meer staatsinvloed van landen die dat zo wie zo al willen en hebben (Frankrijk) maar niet van anderen (VS) </li></ul><ul><li>Opmerking </li></ul><ul><li>. Markt kan niet zonder staatstoezicht </li></ul><ul><li>. Wellicht wel meer staatsbedrijven(bescherming) nodig tegen invloed China / Rusland? </li></ul>Kredietcrisis Prof.dr. E. de Jong
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×