• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Plastenici
 

Plastenici

on

  • 783 views

Plastenici

Plastenici

Statistics

Views

Total Views
783
Views on SlideShare
783
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Plastenici Plastenici Presentation Transcript

    • PlasteniciPlasteniciZaštićeni prostoriZaštićeni prostori
    • PlasteniciPlastenici►Plastenik je poseban tip višegodišnjeg iliPlastenik je poseban tip višegodišnjeg ilitrajno zašticenog prostora koji je svojimtrajno zašticenog prostora koji je svojimoblikom, velicinom i opremom uoblikom, velicinom i opremom upotpunosti prilagodjen uzgoju povrtarskihpotpunosti prilagodjen uzgoju povrtarskihi cvecarskih kultura.i cvecarskih kultura.► U njemu je moguce stvoriti i vrloU njemu je moguce stvoriti i vrlokvalitetno kontrolisati klimatske,kvalitetno kontrolisati klimatske,hranidbene i ostale uslove potrebne za rast ihranidbene i ostale uslove potrebne za rast irazvoj odredjene biljne kulture.razvoj odredjene biljne kulture.
    • ►Plastenici omogucavaju uzgoj i berbuPlastenici omogucavaju uzgoj i berbukvalitetnog povrca i cveca tokom celekvalitetnog povrca i cveca tokom celegodine, osiguravaju nekoliko puta vecigodine, osiguravaju nekoliko puta veciprinos u odnosu na proizvodnju naprinos u odnosu na proizvodnju naotvorenom i predstavljaju najintenzivnijiotvorenom i predstavljaju najintenzivnijioblik proizvodnje (slika 2. a i b).oblik proizvodnje (slika 2. a i b).sl.a sl.bsl.a sl.b
    • Mikroklima plastenikaMikroklima plastenika►Mikroklimatski uslovi u plasteniku uz vreme IMikroklimatski uslovi u plasteniku uz vreme Inacin proizvodnje, predstavljaju jedan odnacin proizvodnje, predstavljaju jedan odnajvažnijih faktora za ekonomski opravdanunajvažnijih faktora za ekonomski opravdanui kvalitetnu proizvodnju. Oni uticu na rast ii kvalitetnu proizvodnju. Oni uticu na rast irazvoj biljaka, pojavu bolesti i štetnika terazvoj biljaka, pojavu bolesti i štetnika tevisinu prinosa.visinu prinosa.
    • Temperatura - sistem zaTemperatura - sistem zazagrejavanje i provetravanjezagrejavanje i provetravanje►Jedan od najvažnijih mikroklimatskih uslovaJedan od najvažnijih mikroklimatskih uslovaje temperatura.je temperatura.►Ona direktno utice na porast, ranozrelost,Ona direktno utice na porast, ranozrelost,prinos i kvalitetu povrca. Porast i snižavanjeprinos i kvalitetu povrca. Porast i snižavanjetemperature izvan granica optimalnihtemperature izvan granica optimalnihvrednosti dovodi do usporenog rasta biljke,vrednosti dovodi do usporenog rasta biljke,a daljnji nastavak nepovoljnih temperaturaa daljnji nastavak nepovoljnih temperaturai do prekida rasta te ugibanja.i do prekida rasta te ugibanja.
    • ► Nagle promene temperature te velike razlikeNagle promene temperature te velike razlikeizmedju dnevnih i nocnih temperatura takodje nisuizmedju dnevnih i nocnih temperatura takodje nisupovoljne za uspešan rast biljke.povoljne za uspešan rast biljke.► Najjednostavniji sistemi, koji još uvijek imaju vrloNajjednostavniji sistemi, koji još uvijek imaju vrloširoku primenu u plastenickoj proizvodnji, suširoku primenu u plastenickoj proizvodnji, sulako prenosivi aparati za proizvodnju toploglako prenosivi aparati za proizvodnju toplogvazduha. Najcešce je rec o samostalnimvazduha. Najcešce je rec o samostalnimjedinicama sa dimovodnim cevima za odvodnjujedinicama sa dimovodnim cevima za odvodnjuplinova izgaranja koji za pogon koriste lož ulje,plinova izgaranja koji za pogon koriste lož ulje,prirodni ili tecni naftni plin (slika a. i b.).prirodni ili tecni naftni plin (slika a. i b.).
    • Slika a: Samostalna jednica za zagrejavanje toplim vazduhom loživim uljemSlika a: Samostalna jednica za zagrejavanje toplim vazduhom loživim uljemSlika b: Prenosiva jedinica koja koristi i loživo ulje i plinSlika b: Prenosiva jedinica koja koristi i loživo ulje i plin
    • ► Najkvalitetnije i svakako najsvrsihodnijeNajkvalitetnije i svakako najsvrsihodnijezagrejavanje unutrašnjosti plastenika, posebnozagrejavanje unutrašnjosti plastenika, posebnoako je rec o objektima pripremljenim zaako je rec o objektima pripremljenim zahidroponski uzgoj povrtarskih kultura, ostvaruje sehidroponski uzgoj povrtarskih kultura, ostvaruje seodgovarajucim sistemom toplovodnog grejanja.odgovarajucim sistemom toplovodnog grejanja.Pri tome se cevni razvod postavlja površinski iPri tome se cevni razvod postavlja površinski ito neposredno uz blokove kamene vune (slika a ito neposredno uz blokove kamene vune (slika a ib)b)
    • SvetlostSvetlost►Svim kulturama neophodni su odredjeniSvim kulturama neophodni su odredjeniintenzitet i kakvoca svetlosti te odredjenaintenzitet i kakvoca svetlosti te odredjenaduzina dana.duzina dana.►Intenzitet i kakvoca svetlosti u plastenikuIntenzitet i kakvoca svetlosti u plastenikuovise o trajanju suncanog dana,ovise o trajanju suncanog dana,geografskom položaju, položaju plastenika,geografskom položaju, položaju plastenika,dobu godine, dobu dana,vrsti folije,dobu godine, dobu dana,vrsti folije,debljini konstrukcije itd.debljini konstrukcije itd.
    • ► Ovisno o duzini dnevne svetlosti koja je biljciOvisno o duzini dnevne svetlosti koja je biljcipotrebna biljke delimo na biljke dugog i biljkepotrebna biljke delimo na biljke dugog i biljkekratkog dana te odredjujemo mogucnostkratkog dana te odredjujemo mogucnostuzgajanja pojedinih kultura na pojedinimuzgajanja pojedinih kultura na pojedinimgeografskim položajima.Prirodni izvor svetlosti jegeografskim položajima.Prirodni izvor svetlosti jeSunce.Sunce.► Za optimalnu osvetljenost plastenika potrebnaZa optimalnu osvetljenost plastenika potrebnakolicina suncevih zraka mora padati pod uglom odkolicina suncevih zraka mora padati pod uglom od90 stepeni.90 stepeni.
    • ► Sunceve zrake koje padaju pod drugim uglomSunceve zrake koje padaju pod drugim uglomreflektuju se izvan plastenika. Za biljke jereflektuju se izvan plastenika. Za biljke jenajznacajniji vidljivi deo spektra, tzv. fotosintetskanajznacajniji vidljivi deo spektra, tzv. fotosintetskaaktivna radijacija (FAR) pri kojoj se normalnoaktivna radijacija (FAR) pri kojoj se normalnoodvija fotosinteza.U nedostatku prirodnog izvoraodvija fotosinteza.U nedostatku prirodnog izvorasvijetlosti koriste se asimilacijske lampe.svijetlosti koriste se asimilacijske lampe.
    • Voda - sistemi za navodnjavanjeVoda - sistemi za navodnjavanje► Izbor opreme za navodnjavanje u izravnoj je vezi s izborom kulture iIzbor opreme za navodnjavanje u izravnoj je vezi s izborom kulture itehnologije uzgoja.tehnologije uzgoja.► Pri klasicnoj proizvodnji u zemlji vrlo se cesto koriste jednostavni cevniPri klasicnoj proizvodnji u zemlji vrlo se cesto koriste jednostavni cevnirazvodi sa posebno perforiranim(izbusenim) cevima. Razmak tih cevirazvodi sa posebno perforiranim(izbusenim) cevima. Razmak tih ceviprilagodjava se tokom ugradnje rasporedu biljaka u plasteniku (slika 1).prilagodjava se tokom ugradnje rasporedu biljaka u plasteniku (slika 1).► Sl.1 Sistem navodnjavanja kap po kapSl.1 Sistem navodnjavanja kap po kap
    • Vlažnost vazduhaVlažnost vazduha► Veliku ulogu u rastu i razvoju biljaka ima i relativnaVeliku ulogu u rastu i razvoju biljaka ima i relativnavlažnost vazduha koja utice na intenzitetvlažnost vazduha koja utice na intenzitettranspiracije, fotosinteze, oplodnje te pojavutranspiracije, fotosinteze, oplodnje te pojavubolesti. Ona zavisi od apsolutne vlažnosti vazduhabolesti. Ona zavisi od apsolutne vlažnosti vazduhai temperature. Najveca je u rano jutro a najmanjai temperature. Najveca je u rano jutro a najmanjaoko 14 h.oko 14 h.► Biljke koje imaju potrebu za visokom relativnomBiljke koje imaju potrebu za visokom relativnomvlažnošcu vazduha potrebno je dodatnovlažnošcu vazduha potrebno je dodatnoorošavanje.orošavanje.► Onim biljkama koje ne podnose visoku relativnuOnim biljkama koje ne podnose visoku relativnuvlažnost vazduha nakon svakog zalevanjavlažnost vazduha nakon svakog zalevanjapotrebno je osigurati kvalitetno provetravanje.potrebno je osigurati kvalitetno provetravanje.
    • Kvalitet vazduhaKvalitet vazduha► U sastavu vazduha CO2 zauzima 0.03%.U sastavu vazduha CO2 zauzima 0.03%.► Pri optimalnoj osvetljenosti i temperaturi sadržajPri optimalnoj osvetljenosti i temperaturi sadržajCO2 je 0.1 – 0.2% što doprinosi povecanjuCO2 je 0.1 – 0.2% što doprinosi povecanjuprinosa, ranozrelosti, vecoj kvaliteti, smanjenjuprinosa, ranozrelosti, vecoj kvaliteti, smanjenjugljivicnih oboljenja, bržem zakorenjivanju itd.gljivicnih oboljenja, bržem zakorenjivanju itd.► Sadržaj CO2 kontrolise se provetravanjem, aSadržaj CO2 kontrolise se provetravanjem, apovecava ubacivanjem CO2 posebnim uredjajimapovecava ubacivanjem CO2 posebnim uredjajimate gnojidbom organskim gnojivima.te gnojidbom organskim gnojivima.
    • ► Kiseonik je takodje neophodan za disanjeKiseonik je takodje neophodan za disanjebiljaka,aktivnost korena i klijanje.biljaka,aktivnost korena i klijanje.► U sastav vazduha plastenika ulaze još mnogi potrebni iU sastav vazduha plastenika ulaze još mnogi potrebni ištetni spojevi.štetni spojevi.► Dobar sastav vazduha u plasteniku postiže se redovnimDobar sastav vazduha u plasteniku postiže se redovnimprovetravanjem.provetravanjem.► Slika 2: Sistem za doziranje CO2Slika 2: Sistem za doziranje CO2
    • Sistem za upravljanjeSistem za upravljanje► Sistemi za grejanje i provetravanje savremenoSistemi za grejanje i provetravanje savremenoopremljenih plastenika u pravilu su tako projektovaniopremljenih plastenika u pravilu su tako projektovanida je njihov rad uvek pod nadzorom posebnoda je njihov rad uvek pod nadzorom posebnoizvedenih upravljackih jedinica (slika 3.).izvedenih upravljackih jedinica (slika 3.).► Slika 3 : Centralna upravljacka jedinica BrinkmanSlika 3 : Centralna upravljacka jedinica Brinkman
    • NACINI PROIZVODNJE POVRCA UNACINI PROIZVODNJE POVRCA UPLASTENICIMAPLASTENICIMA►Postoji nekoliko razlicitih nacina uzgoja uPostoji nekoliko razlicitih nacina uzgoja uplastenicima koji pružaju biljci razlicituplastenicima koji pružaju biljci razlicitukvalitetu i uslove rasta i razvoja.To su:kvalitetu i uslove rasta i razvoja.To su:►Uzgoj u tluUzgoj u tlu►Uzgoj u supstratu IUzgoj u supstratu I►Uzgoj bez tla.Uzgoj bez tla.
    • Uzgoj u tluUzgoj u tlu► Kod primene uzgoja u tlu, pre podizanjaKod primene uzgoja u tlu, pre podizanjaplastenika, potrebno je obaviti detaljnu hemijskuplastenika, potrebno je obaviti detaljnu hemijskuanalizu tla i postaviti drenažu.analizu tla i postaviti drenažu.► Drenaža je neophodna za plastenike u kojima seDrenaža je neophodna za plastenike u kojima seprakticira uzgoj u tlu. Ona predstavlja sistemprakticira uzgoj u tlu. Ona predstavlja sistemplasticnih cevi položenih ispod površine tla naplasticnih cevi položenih ispod površine tla nadubini od 70 - 120 cm i razmaku 300 - 600 cm.dubini od 70 - 120 cm i razmaku 300 - 600 cm.► Razmak i dubina ovise o svojstvima tla. PovrceRazmak i dubina ovise o svojstvima tla. Povrceuzgajano u tlu u plasteniku usvaja 2 - 3 puta višeuzgajano u tlu u plasteniku usvaja 2 - 3 puta višehraniva u odnosu na povrce uzgajano u tlu nahraniva u odnosu na povrce uzgajano u tlu naotvorenom.otvorenom.
    • ►Slika 4: Uzgoj paprike u tluSlika 4: Uzgoj paprike u tlu
    • Uzgoj u supstratuUzgoj u supstratu►Supstrati su visokovredne mešavine crnogSupstrati su visokovredne mešavine crnogtreseta(poluugljenisana zemlja), belogtreseta(poluugljenisana zemlja), belogtreseta i hranivima i dodacima poput perlita,treseta i hranivima i dodacima poput perlita,ilovastih granula, kamene vune iilovastih granula, kamene vune ikompostirane kore drveta, koji poboljšavajukompostirane kore drveta, koji poboljšavajuvec i tako odlicna svojstva treseta.vec i tako odlicna svojstva treseta.►Supstrate karakterizuje dobar vodovazdusniSupstrate karakterizuje dobar vodovazdusniodnos, optimalan pH, sterilnost, velicinaodnos, optimalan pH, sterilnost, velicinapora, razlicita struktura itd.pora, razlicita struktura itd.
    • ►Danas postoje i specijalizovani supstratiDanas postoje i specijalizovani supstratiprilagodjeni potrebama tacno odredjenihprilagodjeni potrebama tacno odredjenihvrsta biljaka.vrsta biljaka.►Slika 5: Uzgoj presadnica paradajza uSlika 5: Uzgoj presadnica paradajza umešavini tresetamešavini treseta
    • Uzgoj bez tlaUzgoj bez tla► Uzgoj bez tla je najmoderniji nacin uzgoja kojiUzgoj bez tla je najmoderniji nacin uzgoja kojiobuhvata uzgoj biljaka u cvrstoj i tecnoj sredini teobuhvata uzgoj biljaka u cvrstoj i tecnoj sredini teu aerosolu.u aerosolu.► On može biti sa ili bez supstrata cija je jedinaOn može biti sa ili bez supstrata cija je jedinafunkcija ucvršcivanje korenovog sistema.funkcija ucvršcivanje korenovog sistema.► Uzgoj biljaka bez tla omogucava vecu, kvalitetniju iUzgoj biljaka bez tla omogucava vecu, kvalitetniju ikontrolisanu proizvodnju, smanjenu upotrebukontrolisanu proizvodnju, smanjenu upotrebupesticida, zaštitu okoline i proizvodnju zdravogpesticida, zaštitu okoline i proizvodnju zdravogpovrca.povrca.► Danas razlikujemo hidropon, aeropon i tehnikuDanas razlikujemo hidropon, aeropon i tehnikuhranjivog filma.hranjivog filma.
    • ► Hidropon je tehnika uzgoja biljaka u vodi kojojHidropon je tehnika uzgoja biljaka u vodi kojojsu dodana sva potrebna hraniva;su dodana sva potrebna hraniva;► Aeropon je nacin uzgoja biljaka u kojem jeAeropon je nacin uzgoja biljaka u kojem jekoren biljke stalno ili samo privremeno uronjen ukoren biljke stalno ili samo privremeno uronjen usistem cevi u kojem se nalazi aerosol (zasicenasistem cevi u kojem se nalazi aerosol (zasicenamagla bogata hranivima);magla bogata hranivima);► Kod tehnike hranjivog filma koren je pricvršcenKod tehnike hranjivog filma koren je pricvršcenza plasticni kanal na cijem je dnu porozniza plasticni kanal na cijem je dnu poroznimaterijal koji omogucuje slobodan razvoj korena,materijal koji omogucuje slobodan razvoj korena,kroz sistem kanala neprestano protice tanki filmkroz sistem kanala neprestano protice tanki filmhranjive otopine.hranjive otopine.
    • ►Slika 6: Uzgoj paradajza u hidroponuSlika 6: Uzgoj paradajza u hidroponu