cÐ     ng                                        1                            www.hobieuchanh.com                         ...
cÐ   ng                                     2                       www.hobieuchanh.com   - M i h i tr a này. H m nay tôi ...
cÐ     ng                                        3                            www.hobieuchanh.com      - Chú lai C g p vi ...
cÐ    ng                                          4                         www.hobieuchanh.com   p-r ng M u nói r ng: “Th...
cÐ   ng                                    5                           www.hobieuchanh.comTh ng Hi p móc xu ra m, r i a ch...
cÐ   ng                                    6                       www.hobieuchanh.com  p-r ng M u và ri t cho h t chén c ...
cÐ    ng                                        7                        www.hobieuchanh.com                              ...
cÐ    ng                                      8                          www.hobieuchanh.com  p-r ng M u li n xây m t vô v...
cÐ    ng                                      9                          www.hobieuchanh.com   - Bi t l y cái gì mà    ng ...
cÐ   ng                                    10                          www.hobieuchanh.comBa Trâm coi l i, té ra m con Hai...
cÐ     ng                                          11                              www.hobieuchanh.com                    ...
cÐ    ng                                       12                               www.hobieuchanh.com      -   ,     r i qua...
cÐ    ng                                            13                          www.hobieuchanh.com       - Không. i lâu r...
cÐ    ng                                    14                         www.hobieuchanh.comBây gi Ba Trâm m i khóc thút thí...
cÐ    ng                                      15                         www.hobieuchanh.commà không th y chi h t, l i c n...
cÐ    ng                                    16                          www.hobieuchanh.com     - Thôi, i qua gare15 ây mà...
cÐ     ng                                       17                           www.hobieuchanh.com       “Nh b t       c hai...
cÐ   ng                                   18                           www.hobieuchanh.com        Qua ngày sau, th ng Hi p...
cÐ     ng                                       19                          www.hobieuchanh.com                           ...
cÐ    ng                                   20                        www.hobieuchanh.comBa Trâm v i hai a nh l i ng trong ...
cÐ   ng                                    21                        www.hobieuchanh.comkéo xe l i nhìn m t và khai qu quy...
cÐ      ng                                  22                         www.hobieuchanh.comMái-Chín Cúng t m t m t cái tai ...
cÐ   ng                                        23                             www.hobieuchanh.comTân áp: Tôi không       ý...
cÐ    ng                                       24                        www.hobieuchanh.comlàm gi n, khi ph nh-ph kiêu ng...
cÐ     ng                                      25                        www.hobieuchanh.com                              ...
cÐ     ng                                      26                           www.hobieuchanh.com   - B a nay nó có lên Tòa ...
cÐ   ng                                        27                             www.hobieuchanh.com     - X a rày thím d n n...
cÐ   ng                                         28                         www.hobieuchanh.comCon Hào l m b m nói r ng: “ ...
cÐ    ng                                        29                          www.hobieuchanh.com                           ...
cÐ   ng                                      30                           www.hobieuchanh.com   - Ba tao tù, càng th ng nh...
cÐ   ng                                           31                            www.hobieuchanh.comng i. Nó ngh ph n nó r ...
cÐ   ng                                          32                               www.hobieuchanh.comY nh l i h n, g n n m...
cÐ     ng                                   33                       www.hobieuchanh.com      -       tao c t ngh a cho m ...
cÐ   ng                                      34                         www.hobieuchanh.com   - M y gi i thì m y xin i.   ...
cÐ   ng                                   35                       www.hobieuchanh.comkhông èn, nó tin ch c dì gh nó ã d t...
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Ho bieu chanh   lac duong
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Ho bieu chanh lac duong

355

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
355
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Ho bieu chanh lac duong"

  1. 1. cÐ ng 1 www.hobieuchanh.com c ng Bi u Chánh Ch ng I trách con phi n Tr i ch ng-v ng t i. Dãy nhà lá dài theo b kinh Dérivation, là cái kinh ào t L ng-Tô vô R ch-Cátch lúa g o trong các nhà máy Ch n em ra th ng-kh u Sàigòn, l n l n lu l , làm chophai b t cái v nghèo hèn th p th i c chút ít. Tuy v y mà ám con nít ch y ch i ngoài l , a qu n áo lang-thang, a m t mày d -dáy; nh ng ng i n-bà ng i ngoài c a h ng mát, ho c út c m cho con n, ph n nhi uhình vóc m-o, tóc tai x -x p; nh ng n-ông làm các s , mãn gi i v d p-d u, ng inào c ng da nám tay chai; quang c nh y, c ng ch ng cho cái xóm n y là xóm bình dânlao ng. Anh Lý-tr ng-M u, làm p-r ng1 ph trong m t hãng v n t i d i Xóm-Chi u, pxe máy ch y ch m-ch m trên b kinh này. Anh tr c ch ng 40 tu i, n c da en, con m t l n, t dài, trán r ng, rõ ràng là t ng m o ng i khí khái, quy t oán. Anh m c m t cái áobành-tô2 b xanh v i m t cái qu n v i en, chân mang gu c vông3, u i nón tr ng. Anhbi t c và bi t nói ti ng tây dùng, h i tr c trong nhà anh th ng có b c ngàn, nh ng vìanh mê bài b c l thua c t v n, nên anh i làm m n m i tháng có 25 ng. V l n c a anhch t, có l i cho anh m t a con trai tên Hi p, n m nay nó c 14 tu i. Anh ch p n i v icô Ba Trâm sanh c m t a con gái n a, tên Hào, n m nay nó c 11 tu i. Gió chi u hiu-hiu mát-m , n c kinh cu n-cu n ch y vô tàu kéo ghe th i xúp-lê4 vangrân, bên Sàigòn èn khí ã b c cháy sáng qu c. p-r ng M u p xe máy th ng-th ng ch y mà h ng c nh, khi run chuông cho con níttránh, khi d nón mà chào ng i quen. Thình lình g p thím Hai Ti n, là v c a Hai C làmcu-li5 vác hàng d i b n tàu, thím i x ng-xái d a l ng, tay c m cái kh n, và i và lau c m t. Anh li n ng ng xe b c xu ng h i Hai Ti n r ng: - Thím i âu v t i v y thím Hai? Có vi c gì mà thím khóc? - Cha con Lê té b b nh n ng l m anh Ba i! - Té âu? - Té d i tàu. - H i nào?1 ti ng Pháp: caporal 1) cai th ; 2) (quân hàm) h s2 ti ng Pháp: áo ng n c kín m c nh áo veste ngày nay, thích h p cho àn ông l n àn bà3 gu c làm b ng g cây vông ng (Hura Crepitans). G vông r t nh , t tr ng 0,35-0,40 kg/dm3, nên làm gu c ng g vong i ng xa ít m i chân. Gu c g vong i mau mòn vì ph m ch t g r t th p, th ng c gi i bình dân dùng.4 ti ng Pháp: souffler: còi tàu (ti ng h i n c xuyên qua ng khói nh ti ng th t ng b c a th rèn).5 d ch âm t ti ng Hindi sang ti ng Anh: cooly; ti ng Pháp: couli: 1) giai c p th p nh t c a ng i n , 2) phu khuân vác M và các x thu c a
  2. 2. cÐ ng 2 www.hobieuchanh.com - M i h i tr a này. H m nay tôi b nh nên tôi nhà, không i mua bán c. H i tr a con Lê m bánh d a em i bán, nó ch y v cho tôi hay r ng cha nó té b thùng hàng èh t th , h s a so n ch em l i nhà th ng thí. Tôi l t- t ra ó, té ra quan th y thu c coi i l i d y ch luôn vô nhà th ng Ch -R y. Tôi tu t theo vô Ch -R y m i g p. Thi t té n ng l m anh Ba i! - Quan th y thu c nói b nh th nào? Có l c u c hay không? - H có nói âu mà mình bi t, song tôi coi th n ng l m, s ch u không n i. Cha con Lê th y tôi thì bi t, mà c ngó tôi r i l c u ch y n c m t, ch không nói c. M t xanh lè, b m t l m, l i máu âu trong h ng m t lát tuôn ra c búng. - Nghèo i làm n, ph i b nguy hi m nh v y ó, ch t r i ai nuôi v con! Sao thím không trong nhà th ng v i chú, l i b i v ? - H nói ban êm h không cho . L i tôi ói b ng, nên ph i ch y v ki m n ba h t c m i khuya tôi tr vô. - nhà còn ti n b c gì hay không? - H m nay tôi b nh, có i mua bán gì c âu mà có ti n, nh cha con Lê i làm ki m a nào n b a n y. p-r ng M u móc túi l y ra b y c c b c, m n m c c mà a cho Hai Ti n mà nói r ng:„thim l y ít c c i xe ra vô mà nuôi chú. Khuya thím tr vô nhà th ng nói giùm tôi g i i th m chú nghe“Hai Ti n l y m y c c b c và áp r ng: „Cám n anh Ba. Nh tr i cho cha con Lê m nh, tôi imua bán r i tôi s tr l i cho anh Ba“. p-r ng M u khoát tay, r i leo lên xe máy mà i. t cái nhà lá hai c n tum húm, th p th i, vách phênh x ch x c, mái sau mu n , g nb n ò Kinh, y là nhà c a C p-r ng M u.Anh v t i, nh y xu ng xe, th y trong nhà t i mò, l i có con Hào ng i ch i tr c c a, thì h i ng: - Má con âu? - Má n m trong bu ng. - T i r i sao ch a t èn? - H i nãy con mu n t. Má nói t t n d u nên má không cho. p-r ng M u d t xe máy vô nhà, bóp h p qu t máy cho ra l a, r i kê vào èn trên bàn mà t.Ba Trâm tóc tai dã d i trong bu ng b c ra. Tuy cô h m hút trong cái chòi lá, tuy cô m ccái áo c t v i tr ng v i m t cái qu n lãnh en c xì, nh ng mà n c da tr ng trong, mái tóc n sóng, tay chân d u nhi u, môi má ng h ng, tu i ã quá ba m i mà s c v n còn xinh p. Nhan s c n y l thì ph i nhà l u, ng i xe h i m i x ng áng. p-r ng M u th y v thì nói r ng: - Chú hai C i làm, chú té b b nh n ng l m, h ch chú vô nhà th ng Ch -R y r i. - Sao mình hay? - Tôi m i g p thím ây. Tôi có cho thím n m c c b c. - Mình nghèo mà c làm cái m ng ó hoài g p ai mình c ng cho ti n.
  3. 3. cÐ ng 3 www.hobieuchanh.com - Chú lai C g p vi c r i-ro, mình ph i giúp chú chút nh ch . Mà thím Hai Ti n b thím ng b nh l m, mét ch ng. - Nghe nói thím au ban h m nay mà. cái ch sình l y, th p th i nh v y, t nhiên ph i au ban, ch y âu cho kh i. Ch ng nh ng là thím Hai Ti n, tôi s r i ây tôi v i con Hào c ng ph i au n a ch . - Cái gì mà au! V y ch thiên-h h ây ó sao? - H nhà cao ráo s ch s , ch h có cái nhà d -dáy th p-th i nh nhà mình v y âu. - Ai l i không mu n nhà cho r ng l n s ch s . Ng t vì mình nghèo bi t làm sao? - T i ai mà nghèo ó? N u h i tr c mình nghe l i tôi can gián, mình ng có mê sa bài c, thì âu n n i v con ph i c c kh nh v y. - Thôi, chuy n x a còn nh c l i làm chi! H mình nh c t i chuy n ó thì ch ng khác nào mình âm kim vào ru t tôi v y. - T i mình than nghèo, nên tôi m i nói ch nh c chuy n c r i làm giàu c hay sao? - Con ng i giàu hay nghèo c ng t i cái m ng. B i cái m ng tôi ph i nghèo, nên n m ó tr i m i khi n cho tôi sanh tâm bài b c, làm cho tiêu h t c a ti n. Tôi ch c n u tôi không thua thì c ng b tr m c p gi t h t. - Thua bài b c h t r i bây gi khéo ki m l i mà ch a mình! n c m hay ch a ng tôi n cho? - nhà n r i ch a? - M con tôi n r i. T i ngày không có bánh hàng chi h t, nên ói b ng, h i chi u c m chín m con tôi n tr c. - Thôi tôi i th ng Hi p v r i tôi s n v i nó. - Nó i u linh6, bi t ch ng nào nó v mà ch . - Ch ng nào c ng c. B a nay tôi không ói. p-r ng M u c i áo bành-tô en máng trong bu ng; bây gi còn m c cái áo thung tr ng, lênvõng mà n m, a nghe trèo-tr o. Ba Trâm kéo gh ng i d a èn n tr u, ánh sáng èn chói t cô ta coi thi t là p , mà cô nhai tr u cái mi ng c a cô l i càng h u duyên.Tr ng-M u n m ngó v m t h i r i kêu con Hào mà nói r ng: “Hào a, vô ba bi u m t chútcoi, con”.Con Hào m c b hàng en, tóc h t bom-bê7, ng t mày sáng r , gi ng h t m nó. Nó b cvô thì cha nó n m tay kéo l i bi u ng i trong lòng r i h i r ng: - Chi u nay con i h c, con có b òn hay không? - Con thu c bài mà b òn gi ng gì. - Gi i! Ráng h c nghe không, con. H c ng sau làm cô giáo nh cô giáo c a con v y ó. - H c n ch ng nào m i làm cô giáo c ba? - H c cho t i ch ng thi u, có b ng c p, m i làm cô giáo c ch .Ba Trâm xen vô nói r ng: “Th h c tr ng t trong xóm làm sao mà thi l y b ng c p cho c. Mu n i thi ph i h c tr ng l n, ng i ta d y l p r i m i i thi ch ”.6 l u=trôi; linh=l loi. L u linh : rày ây mai ó, lang thang không nh h ng7 ti ng Pháp: bombé. Mái tóc phía tr c h t ph trán vòng qua n trái tai
  4. 4. cÐ ng 4 www.hobieuchanh.com p-r ng M u nói r ng: “Thì nó còn nh , ph i h c tr ng nh . Ch ng nó h c l p, nó khá i, mình s em nó n tr ng l n: ch bây gi d u mình cho nó h c tr ng l n nó c ngph i ng i l p nh , có ích gì âu mà ph i i xa. nó h c m t vài n m n a r i s li u ch ”.Ba Trâm th ra nói gi ng bu n r ng: - Th y con Hào tôi r u h t s c. Con ng i ta 11 tu i ã ng i l p nhì l p nh t r i, còn nó thì l t t d i l p chót! Ch ng nói ai âu xa, n con c a con T , là con ch c khách, mà nó c ng h n con Hào n a, thì h th n bi t ch ng nào. - H i nào mà phân bì. Th ng th ng nó h c có g p gì âu. - Th ng th ng r i nó già, làm sao mà h c n a c. Ch chi mình m n ph bên C u- kho, ho c ngoài ch Ông-Lãnh mình thì nó h c tr ng C u-Kho, ho c tr ng ng- Cát, ti n bi t ch ng nào. Con c a con T , nh cha nó Ông Lãnh nên nó h c m i mau ó. - Tôi c ng mu n nh v y l m ch . Ng t mình n l ng ít, còn ph xá mi t b n m c quá, làm sao mà m n n i. - V ch ng con T không ra gì. mà coi th nó làm ra ti n nhi u, con nó n m c ph phê.Con Hào v vai cha nó mà nói r ng: - Tháng n y ba lãnh l ng r i ba mua cho con m t chi c vòng nghe không ba; vòng ch m nh c a con Kiên eo v y ó, con mu n quá. - Vòng m c ti n l m, ba mua sao n i, con. - Ba c a Kiên mua cho nó ó sao? p-r ng M u day m t vô vách, không tr l i c.Ba Trâm ng i x a thu c và than r ng: “Con n bây l n r i mà không có m t phân vàng trongmình. Ph n tôi ch ng nói làm chi, có vàng eo ch i, b ng không có thì thôi. T i nghi p chocon Hào, nó th y con ng i ta eo vàng, nó mu n, nó ngó, b th y th ng quá”. p-r ng M u c day m t vô vách, không nói m t ti ng chi h t.Ngoài sân có ti ng hút gió nghe l nh lót, hút gió theo u b n n hành-vân, r i th ng Hi p ng-hái b c vô nhà. Nó m c m t cái qu n v i en, hai ng c t trên u g i, v i m t cái áo i tr ng c mà l i d , hai v t tr c có hai cái túi thi t l n, trên u nó l i i mu t cái nón n en, nón c quá nên vành s p xu ng, còn dây ng8 t âu m t. Nó v a vô kh i c a thì nó ng ch n mi ng mà c i, lòi hai hàm r ng tr ng trong mà nh r t. Nó th y con Hào ng itrên võng v i cha nó, thì nó b c l i, móc trong túi, l y ra m t gói gi y mà a cho con Hàomà nói r ng: “Anh có mua cho em m t cái bánh s a ây, em n i”. p-r ng M u th y v y a n c m t.Th ng Hi p móc túi n a l y ra hai c t b c mà a cho Ba Trâm, ti ng xu v n còn khua trongtúi rôn r n.Con Hào h i r ng: - B a nay anh bán nh t trình khá l m hay sao mà xu nhi u d v y? - B a nay ki m c b n các, xài h t m t c c ba, còn có hai c c chín. - D hôn! Anh cho em m t ng xu ng sáng mua khoai lang n.8 ti ng Pháp: bande=dây c t quà cáp hay hàng hóa, dây ni n trên nón n
  5. 5. cÐ ng 5 www.hobieuchanh.comTh ng Hi p móc xu ra m, r i a cho con Hào hai ng xu và nói: “Cho em hai ng âycòn b y ng sáng anh n bánh mà i bán nh t-trình”.Ba Trâm ng d y b c vô trong và kêu th ng Hi p mà nói: “Hi p a, b ng èn vô ây ngtao d n c m cho mà n”. Cách ch ng bao lâu, th ng Hi p b ng ra m t cái mâm ch có m t ng c m, m t d a cá v i m t d a rau lu c mà thôi. Nó cái mâm trên bàn thì k Ba Trâm ng èn ra theo, tay l i có c m hai cái chén và hai ôi a. Cô ta nói tr ng r ng: “Thôi, i n m i, khuya r i”. p-r ng M u buông con Hào ra r i ng d y b c l i bàn mà dòm mâm c m. Anh ta châumày mà nói r ng: “ n c c quá!”Ba Trâm nói r ng: “Có i ch c âu mà n s ng. H m nay con Hào nó thèm th t, mà códám mua âu”.Con Hào n m a tòn ten trên võng, nghe m nói nh v y thì nó nói ti p r ng: “ u tháng balãnh l ng r i mua th t heo n nghe không ba. H m nay con bi u má mua hoài, mà má khôngch u mua”. p-r ng M u không tr l i, c ng i l i bàn mà n c m v i th ng Hi p.Ba Trâm g t u áp v i con Hào r ng: “ , ba con lãnh l ng r i, má s mua th t heo chocon n. Con n bánh r i, thôi i u ng n c i con; u ng n c r i ng ng sáng có i b c”.Con Hào vâng l i, i u ng n c r i i vô bu ng.Th ng Hi p ng i n c m v i cha nó, rau lu c ch m v i n c cá mà nó n ngon lành, b m tcoi r t hân hoan. Nó th y cha nó không vui, thì nó h i r ng: - Sao ba không mua gi y s ba? - S gì? - S t ng t h bán ó. Trúng c- c 10 ngàn l n ba à. Ba li u m t ng b c mua th nu t s , may trúng thì ba giàu to. - D gì mà trúng. - V y ch h trúng ó sao. H trúng c thì mình c ng có th trúng v y ch . Ch chi con có m t ng b c con mua m t s li n. N u con trúng c- c thôi thì s ng l m. - N u con trúng s r i con làm gi ng gì? - Tr c h t con thôi làm ngh bán nh t-trình. Tuy bán nh t-trình không ph i c c kh hay u h gì, mình th i ch i các n o ng rao b y b mà ki m c ng c m n, song mình trúng s c b c muôn thì c n gì ph i theo ngh y n a ph i không ba? - … Không i bán nh t-trình n a, con nhà, r i con làm vi c gì? - Con i h c ch . - H c th gì? - Con h c ch Tây cho gi i r i con h c ch ng-Lê, ng l n con làm nuôi ba. Mà h trúug s r i, thì con không cho ba i làm n a, làm c c kh mà l i b ti ng n ng ti ng nh , làm chi. Con m n ph t t bên Sàigòn cho ba , con b t ba không i ch i, không cho ba làm vi c gì h t. - không mà n, ch ng h t ti n r i làm sao? - D h t âu! Trúng 10 ngàn ng, d u n xài nhi u i n a, thì c ng n m m i n m m i t, ch có l nào m t hai n m mà h t c, mà ch ng h t ti n thì con gi i r i, con làm mà nuôi ba c, có sao âu mà s .
  6. 6. cÐ ng 6 www.hobieuchanh.com p-r ng M u và ri t cho h t chén c m, r i ng d y b ng tô n c mà b c ra sân.Ba Trâm i vô bu ng, v a i v a nói r ng: “Hi p n r i thì d n r a giùm m t chút r i s ng ,nghe không con”.Hi p g t u, r i ng i n cho h t t ng c m, n v n ngon, b v n vui hoài. Ch ng n r i, nó i b ng h t chén d a em ra sau mà r a, và úp vô sóng t -t . Nó b ng èn tr ra ngoài, thìth y cha nó, mi ng ng m u thu c, ng l y cái áo bành-tô b xanh mà m c, nó bèn h i ng: - Ba i âu mà b n áo v y ba? - i làm. - i làm ban êm n a sao? - . p-r ng M u d t xe máy em ra ngoài sân r i m i t èn. Th ng Hi p i theo ra ó, C p- ng M u d n r ng. “Dì con có h i ba, thì con nói ông ch sai ba i xa không bi t ch ng n mba b a ba m i v ”. Nói d t l i r i leo lên xe máy p i tu t.
  7. 7. cÐ ng 7 www.hobieuchanh.com Ch ng II Thí thân li u m ng i 3 gi khuya. Trên b l d c theo mé kinh Dérivation v ng teo, không có bóngng i qua l i, không nghe ti ng chó s a, mà nh ng nhà lá dài theo ng c ng im lìm, c agài kín mít. p-r ng M u 9 lén i trên khúc ng y, v a i v a ch m ch dòm phía tr c m t, m t lát i ngoái l i mà ngó phía sau l ng, d ng nh s ng i ta ón, ho c ng i ta theo mình v y. i ngang qua nhà Hai C , anh th y trong nhà có t èn, l i nghe có ti ng khóc r -r , có lanh s ng i trong nhà th y d ng anh hay sao, nên anh b c tránh qua phía bên kia ng r i i nh nh , không dám cho ng t. Mà ch ng qua kh i r i anh l i d ng chân, suy ngh m tchút, r i x ng x m tr l i, b c vô c a Hai C ng dòm vô nhà và kêu nho nh r ng:”ThímHai a, thím Hai, có vi c gì mà thím khóc v y, thím Hai?”.Ti ng khóc d t. Hai Ti n m c a, th y C p-r ng M u thì b u-b o nói r ng: “Anh ba i, chacon Lê m t r i, anh Ba à!” p-r ng M u b c vô nhà, ng tr ch10 qua ch t i và h i nho nh r ng: - Chú m t h i nào? - M i t t h i h i m t tr i l n ây. - Ch t trong nhà th ng hay sao? - Thì n m tr ng m y b a rày, t ng quan th y thu c c u c; té ra b nh càng ngày càng thêm n ng, ch u không n i ph i ch t. - Bây gi thím tính làm sao? - Tôì có bi t tính gi ng gì âu. H i t i h d n tôi nh mu n lãnh xác v mà chôn thì sáng mai vô mà lãnh; còn nh không lãnh thì tr a mai trong nhà th ng h chôn. - Thím tính lãnh xác v không? - Tôi mu n nh v y l m, ng t vì h lãnh xác em v thì ph i làm dám ma, ph i xin phép, ph i m n t mà chôn c t, t n hao lung l m, tôi ughèo tôi làm sao n i. Còn n u nhà th ng h chôn thì h t h i thân c a cha con Lê, t i nghi p l m. T h i hôm n bây gi tôi iên trong b ng không bi t làm sao cho c. Ch chi tôi có m t hai ch c ug b c, tôi mua m t cái hòm và v i s chút nh em vô nhà th ng c y h li m cho kín áo r i khiêng i chôn luôn c ng còn m cúng m t chút…Hai Ti n nói t i ó r i t i trong lòng nên khóc r ng lên. p-r ng M u ng nép vào vách, khoát tay ra d u bi u Hai Ti n ng khóc và h i nho nh ng: - Trong nhà có ai hay không? - Không. - Con Lê âu? - Nó ng trong bu ng.9 1) nh (kh ); 2) nh y10 ch ch, ch ch
  8. 8. cÐ ng 8 www.hobieuchanh.com p-r ng M u li n xây m t vô vách, móc túi l y ra m t bó gi y b c hai ch c ng, rút m t m không bi t m y t m, mà c m trong tay, r i b bó gi y b c vào túi l i. Vi c r i anh m iday ra a n m gi y b c cho Hai Ti n mà nói r ng: “Thím l y cái n y ng lo chôn c t chú”.Hai Ti n a tay l y n m gi y, th y nhi u quá thì gi t mình, nên ngó M u mà nói r ng: “Anh a chi nhi u quá v y? Ch ng vài ch c c ng mà”. p-r ng M u khoát tay, bi u ng nói.Hai Ti n nói ráng r ng: “Cám n anh Ba quá, em bi t làm sao mà tr n c.” p-r ng M u khoát tay n a và nói nh r ng: “Tôi th y chú hai nghèo nhà b vi c r i ro n m ng nên tôi th ng, tôi giúp cho thím t ng táng chú. Tôi d n thím môt u n y g t l m:thím ph i kín mi ng, ng nói cho ai bi t s tôi a ti n cho thím ây. H thím nói ra, thì làthím gi t tôi a, thím nh không?”Hai Ti n g t u. p-r ng M u li n b c ra ngoài, bi u Hai Ti n khép c a l i. Hai Ti n ngó theo thì th y haitúi áo bành-tô cua M u kè-nè y nhóc11, song không hi u ng nh ng v t gì. p-r ng M u ra l ng ngó trên d i; r i xâm-xâm i ri t lên phía b n ò Kinh. V n nhàanh th y trong nhà im lìm, t i mò. Anh i d c theo vách u xông mà vô phía sau, r i m c asau mà vô nhà. Anh lò mò i ra ch cái bàn n c m phía tr c, r ng cái èn, b ng èn vôbu ng mà trên m t cái gh , r i bóp h p qu t máy cho ra l a mà t èn.Anh d mùng lên th y Ba Trâm ang ng v i con Hào, thì n m tay Ba Trâm mà kéo.Ba Trâm gi t mình m m t, ngó th y ch ng thi ng i d y và h i r ng: “V h i nào v y? i âu mà bi t m t m y b a rày?” p-r ng M u khoát tay, bi u v ng nói, th y cái èn cao ng n thì v n b t xu ng lu-lu r imóc trong túi áo bành-tô l y ra m y bó gi y b c mà b trên gh , gi y 100 có, gi y 20 có, gi y5 ng c ng có.Ba Trâm th y b c nhi u quá thì chóa m t, nên vùng ng d y h i nh r ng: “Ti n âu mànhi u d v y?” p-r ng M u khoát tay n a, anh không nói chi h t, l i c i áo bành-tô ra, trong mình ch còn n m t cái áo thung mát thôi, trong áo thung l i có m y gói n u lên t tr c t i sau. Anhrút áo thung lên thì m y gói y r t xu ng t. Ba Trâm ch p l m em trên gh , thì m ygói y u là gi y 100 . Cô run bây b y n a m ng n a s , m ng có ti n b c nhi u, l i skhông bi t có xài c hay không.Ba Trâm h i n a r ng: “Cha ch ! B c ti n âu mà nhi u quá nh v y h ? em v nhà âybi t có h i gì hay không?” p-r ng M u l y áo bành-tô mà b n vô l i mà nói nh r ng: - Mình ph i làm th nào em gi u h t ti n n y li n bây gi i. Làm cho mau, tr không c. - Tr i i! Bi u gi u âu bây gi . . . Tôi lén em qua g i con T , c không? - Minh li u th nào c ng c, mi n gi u cho nh m thì thôi, ch trong nhà s h xét, l y h t, r i h b t t i mình n a. - Cha ch ! bi t làm sao bây gi ! - Ki m cái gì mà ng i cho mau.11 ph ng ng Nam b : th t y
  9. 9. cÐ ng 9 www.hobieuchanh.com - Bi t l y cái gì mà ng bây gi ... , thôi l y cái gi mây ng áo qu n ó mà ng .Ba Trâm li n b c lên gi ng, vói xách cái gi mây là cái gi tuy nh , song có khóa ch cch n. Cô móc túi l y ra nu t cái chìa khóa nh mà m gi , s p m y cái áo ra, r i C p-r ng u ph h t m y bó gi y b c vô. B c s p d i, áo s p lên trên, khóa gi l i.Ba Trâm b chìa khóa vô túi r i h i ch ng r ng: - Bây gi có bi t ch nào mà gi u cho kín. Thôi xách cái gi ra g i cho con T d h n. i cho nó c không? - Tôi t thi t v i mình, vì tôi th y v con nghèo c c tôi ch u không c, nên tôi c p gi t c a ng i ta em v cho mình ó. Mình ph i li u th nào c t dành mà xài và nuôi con, li u th nào t ý mình, mi n là ng m t h t, ho c h b t h l y l i. - Mình làm vi c nh v y, bi t có h i chi t i mình hay không? - Thân tôi không k gì, d u b ày hay ch t chém tôi c ng cam tâm, mi n là mình v i hai a nh c sung s ng thì thôi. Thà tôi thí cái m ng c a tôi cho v con c giàu có sung s ng, ch tôi s ng mà ph i c c cho h t c nhà, thì s ng có ích gì. Ch ng nói nh v y, mà Ba Trâm c ng ngó cái gi , không nói cm tl it n. p-r ng M u châu mày nói ti p r ng: “Tôi ph i i li n bây gi ây, ch nhà khôngti n. Mà h tôi i, tôi s tôi không g p mình n a c. V y tôi xin nói v i mình m t u n y:tôi g i th ng Hi p l i cho mình. Thu nay nó không có m , mà k t b a nay nó l i khôngcòn cha n a. Tuy mình không nó, song mình có công nuôi d ng nó t nh cho t i bâygi , thì mình c ng là m nó. V y tôi xin mình ngh tình tôi mà th ng yêu d y d nó giùmtôi. H vi c c a tôi làm ây mà êm c, thì ch ng nói làm chi. Còn n u có b ra mà tôiph i b h i, thì mình nhà ráng b o b c nó c ng nh con Hào v y, ch ng Tòa x r i, mình s y l n s b c n y ra mà xài, l y m i l n m t m ng kh i ng i ta nghi. ng có cho th ngHi p i bán nh t-trình n a, c c kh thân nó t i nghi p. Mình ki m tr ng cho nó i h c ngnó bi t ch v i ng i ta. Mình hãy nh m y l i tôi d n ó nghe. N u mình làm y nh v y, thì u tôi ch t, tôi c ng vui lòng, mà tôi l i còn cám n mình l m” p-r ng M u nói t i ó thì r ng r ng n c m t. Ba Trâm c ng c m ng, song ng trântrân ch không nói ti ng chi h t. p-r ng M u m i b ng cái èn i ra phía tr c, th y th ng Hi p n m ng trên cái võng,qu n áo lang thang, ng ngó m t h i r i l c u tr vô bu ng, n c m t tuôn d m d . Anh mùng, r i con Hào r i m i èn lên gh mà nói nh v i v r ng: “Thôi, tôi i. G nsáng r i, n u tr s ng i ta ngó th y. Ai có h i tôi thì mình c nói tôi r y l n v i mình r itôi i âu m t m y b a rày không có v nhà. D n s p nh , c ng ph i nói nh v y nghe không.Thôi, tôi i. À h tôi i r i, mình ki m ch mà gi u hay là g i cái gi ti n i nghe”.Ba Trâm g t u. C p-r ng M u d c a sau mà b c ra ngoài, song i c ch ng vài b c i anh l i tr vô nhà. Ba Trâm ng m cái gi tính m b c, b ng th y ch ng tr l i thìch ng-h ng . M u b c l i ôm v vào lòng mà hun hai ba cái r i nói nh r ng: “Tôi th ngmình l m, d u th nào mình c ng ng quên tôi nghe”.Ba Trâm g t u lia l a. M u c i r i b c i. Ba Trâm ng suy ngh m t h i lâu, d cái gilên mà coi b c n a r i m i ch u khóa l i, b chìa khóa vào túi. Cô b ng cái èn em trênbàn ngoài tr c mà t t, r i tr vô bu ng xách gi d c a sau mà ra ngoài.Ra l i c m t khúc cô th y có m t ng i l n v i m t a nh phía d i i lên, x ng-xái i theo cô. Cô h i h p nên ng l i r i cái gi bên ng làm b i kh n. Ng i l n di i v t h i r ng: “Ch Ba ph i không?”
  10. 10. cÐ ng 10 www.hobieuchanh.comBa Trâm coi l i, té ra m con Hai Ti n, cô v ng b ng m i h i r ng: - Thím Hai mà t ng ai ch . Thím i âu khuya v y? Nghe nói chú n m nhà th ng, v y mà chú m nh hay ch a? - Cha con Lê ch t r i, ch Ba à. M con em vô nhà th ng ng lo chôn c t ây. - Tôi nghi p chú Hai quá! G p vi c r i ro n b m ng! Chú n m nay cm ym i tu i? - M i 35 tu i . - Còn nh quá! . . .Không bi t n m gi bay ch a? - Còn khuya mà. Bây gi ch ng b n gi . - V y mà tôi t ng g n sáng r i ch . Tôi i qua bên Ch i có chuy n. ng v ng teo. Thôi, ch em mình i cho có b n.Ba Trâm v i m con Hai Ti n i trên ng, Hai Ti n th y Ba Trâm xách cái gi , song không i gi gì. Ra t i b n ò C u-kho, m con Hai Ti n i b vô Ch n, còn Ba Trâm nói iCh i, mà l i xách gi be-be i ra phía C u Ông-Lãnh.
  11. 11. cÐ ng 11 www.hobieuchanh.com Ch ng III b t n 2 gi chi u, con Hào s a so n i h c. Ôm sách v b c ra c a, thì Ba Trâm kêu nó l imà nói r ng: “Thôi, ng có i h c con, nhà ngh ít b a.Con Hào kh i i h c thì nó m ng nên l t- t em c t sách v và h i m nó r ng: - nhà ch ng ba v r i s i h c, ph i không má? - - Ba i âu mà m y b a rày không th y ba v nhà v y má? - i âu có nói âu mà bi t. B a h m nói v i th ng Hi p sao ó r i i m t m y b a rày, có th y tâm d ng gì âu. - Còn h i khuya má i âu m t! Con th c d y không th y má, con s quá. Má i âu v y má? - i mua v cho con n h i s m m i ó ch i âu. Nè ai có h i ba con thì con nói i âu m t ba b n b a rày không có v nhà. Còn nh h h i má có i âu hay không, thì con nói má nhà hoài, không có i âu h t. - Sao v y má? - Thì c nói nh má d n ó v y. Con nói b y, ba con tù ch t. - Còn cái gi ng qu n áo má trong mùng ó, sao âu m t t s m m i t i gi , con không th y n a. - Má bán má l y ti n mua cho con n ó. Con c ng ph i gi u, ng có nói cho ai bi t nghe không. - Nói làm chi. Nói cho h bi t r i h c i minh, ph i không má? - . con nói chuy n t i ó thì Sáu Thêm, làm cu-li Hãng g o ngoài b c vô h i r ng: - Có ch Ba nhà hay không? - Có qua ây, em h i chi v y, Sáu? - Anh Ba b lính b t v bót12 r i, ch Ba à. - Úy, b b t h i nào? - M i b t t c thì, tôi g p nh ng b lính còng mà em lên xe, nên tôi l t- t ch y v cho ch hay ây. - Tr i i! Làm gi ng gì mà b b t? - Có bi t âu. nh có ánh l n v i ai hay không? - Không có âu, nh gi n qua r i b nhà i m y b a rày, làm gi ng gì qua có bi t âu. - âu ch lên bót lóng nghe th coi nh b t i gì.12 ti ng Pháp: poste, hi u ng m: poste de police, tr m c nh sát/ n công an. Poste còn có ngh a là n lính.
  12. 12. cÐ ng 12 www.hobieuchanh.com - , r i qua i ch .Sáu Thêm t giã mà v . Ba Trâm n m l i trên võng a tòn ten, không tính i ki m ch ng.Con Hào nghe cha b lính b t thì nó s , nên ng bu n hiu, không nói m t ti ng chi h t.Cách ch ng bao lâu, có m t cái xe h i l n ng ng ngay tr c nhà Ba Trâm. Con Hào ngó rathì th y hai ng i Bi n Tây v i b n th y i Vi t-nam ng leo xu ng xe, l i có cha nótrong ám ng i y n a. Nó v t nói l n: “Ba v kia má. Mà sao có lính i theo ông quá”.Ba Trâm v t ng i d y ch y ra c a, thì qu th y ông Cò và lính ng d t ch ng ch vô nhà.Cô ng nép m t bên c a; con Hào ch y l i níu áo m nó mà ng g n ó. t th y i kêu Ba Trâm mà nói r ng: “Con kia, m con m y ra ng i d a mé l ây nè.Ng i ó ch ng có i âu a”. con Ba Trâm ríu-ríu ra ng i trên l ng, có m t th y i ng gi . t th y i khác d t C p-r ng M u vô nhà, bi u ng i d i t, r i ng m t bên mà gi .Còn ông Cò, m t ng i Bi n, và hai th y i khác n a thì l c soát cùng trong nhà. H b ngbàn d p gh ; h khiêng chõng m mùng, h mò t t m vách, h l n ki m trên mái nhà, hxom13 t, h r i èn, h l c soát t nhà trên xu ng t i nhà b p, m y ch hóc h m h l i càngki m k không b sót m t ch nào h t. Xét trong nhà r i l i xét t i ngoài sân, xét t i sau hè a.Xét t i chi u mà ki m không c v t chi h t, ông Cò m i kêu m t mình Ba Trâm vô r i bi u t th y i làm thông ngôn mà nói r ng: - Ch ng m y chém ng i ta mà gi t b c em v gi u âu, m y ph i ch cho mau? - B m ông, ch ng tôi làm s gì tôi có hay bi t âu. V ch ng r y l n v i nhau, ch ng tôi gi n b nhà mà i b n n m b a rày, không có v ây.Ông Cò a tay mu n ánh Ba Trâm, song ông không ánh, l i n t r ng: - Nói láo, con chó. - B m ông, tôi nói thi t. N u ông không tin, ông h i th chòm xóm coi m y b a rày có ai th y ch ng tôi v ây hay không. - Nó v ban êm, chòm xóm làm sao mà th y c? - B m ông, không có v h i nào h t. N u có v , d u ban êm i n a, c ng có m t hai ng i th y ch , thi t không có.Ông Cò d y d t Ba Trâm ra ngoài, r i d t con Hào vô.Con Hào s run l p-c p, th y cha nó ng i d i t mà nó không dám ngó.Ông Cò bi u h i nó r ng: - H m nay cha m y nhà hay i âu? - Ba tôi i âu m t m y b a rày, không có v nhà. - i h i nào? - i b a h m, i ban êm. - i b a h m là b a nào? - Tôi không nh . - Ph i i h i hôm n y hay không?13 dùng ch a hay thanh kim lo i âm xu ng t nh xom l n
  13. 13. cÐ ng 13 www.hobieuchanh.com - Không. i lâu r i. - Ch ng m y b a? - B n n m b a r i. - i r i có tr v hay không? - Không.Ông Cò rùn vai, kêu m t th y i mà sai em con Hào ra ngoài, r i i h i chòm xóm coi m y a rày có ai th y C p-r ng M u v hay không.Ông l i day qua h i C p-r ng M u r ng: - M y b a rày m y không có v nhà, v y ch m y i âu? - Tôi r y l n v i v tôi, h m nay tôi không v nhà, tôi d i nhà Tám Thi t. - Tám Thi t âu? - Tám Thi t làm m t s v i tôi, nhà d i Xóm-Chi u. - H i hôm m y có ó hay không? - Có êm h i hôm tôi ng t i nhà Tám Thi t t i sáng. - M y ng nhà Tám Thi t mà sao lính l i l m c cái xe máy c a m y g n ch Mái- Chín14 Cúng b gi t b c? - Xe máy c a tôi m t h m nay. - M t xe máy m y có c bót hay không? - Không. Vi c nh m n nên tôi không c .Th y i mà ông Cò sai i h i nãy ó, th y tr v nói r ng m y ng i g n u khai m y a rày không th y C p-r ng M u v nhà.Ông Cò bi u m t th y i nói v i M u n a r ng: - N u m y b a rày m y không có v ây, t c thì ti n b c m y gi t c a ng i ta h i hôm y em gi u ch khác. Gi u ch nào m y ph i ch li n bây gi , n u m y không ch tao ánh m y ch t. - Tr i t i! Tôi có gi t ti n gi t b c c a ai h ì nào âu mà bi u tôi ch . - M y c ch i hoài h ?Ông Cò v a nói v a t ng cho M u m t b t tay ch y máu r ng r i h m r ng: “ r i m y coitao”. Ông l i bi u ng i Bi n Tây d t M u ra xe. Ông v i m y th y i c ng ra theo.Lúc y m t tr i ã chen l n, th thuy n i làm v d p d u, ai th y nhà M u có Cò lính t i ông c ng u ng l i mà ngó.Khi M u ra t i l , anh th y v con ng ó, vì có lính c p hai bên nên anh không dám nóichuy n song anh ngó con r i ngó v c i chúm chím, không l s c bu n hay là lo chút nào t. M u và lính lên r i thì xe ch y th ng xu ng phía Xóm-Chi u.Chòm xóm và ng i quen i ngang nãy gi ng xa xa mà coi, ch ng th y xe c a Cò và lính i r i, m i áp l i h i Ba Trâm t i c nào mà M u b lính b t.14 phát âm theo Tri u Châu: (mãi t n), ng i thay m t hãng buôn l n n c ngoài làm môi gi i, giao thi p v i khách hàng
  14. 14. cÐ ng 14 www.hobieuchanh.comBây gi Ba Trâm m i khóc thút thít mà nói r ng: “Tôi có bi t chuy n gì âu. Gi n tôi r i bnhà i bi t m y b a rày. Làm vi c gì mà b b t ó tôi có hi u âu”.Có ng i nh c r ng: “Ch c là ánh l n âu ó, b h khai, nên Cò bót b t ch gì”.Ng i khác cãi r ng: “ ánh l n thì lính b t giam mà tra h i r i gi i tòa, ch xét nhà làm chi.Cò bót n xét nhà ây, tôi s h nghi v v tr m c p nào ó ch ”.Chòm xóm bàn bàn lu n lu n m t h i r t lâu r i th ng-th ng rút i v nhà. Trong ám ó cóHai Ti n. Ch ta ch y n c m t, ch không nói chi h t.Ba Trâm tr vô nhà th y bàn gh gi ng chõng nghênh ngang nh nhà hoang, bèn lo d n-d p i r i lên võng mà n m. Con Hào h i m nó r ng: “H ki m gi ng gì trong nhà mình v ymá?”Ba Trâm l ng thinh m t h i r i áp r ng: - Ai bi t h ki m gi ng gì. - Con th y ông Cò con s quá. - Mình có t i gì mà mình s . - H d t ba i r i ch ug nào h th ba v , má? - Mai m t h th .Th ng Hi p i bán nh t-trình v , nó b c vô, c ng a m t cái bánh cho con Hào nh m y a tr c, l i c i ng n-ngo n.Con Hào 1i n nóì v i nó r ng: - Ba b lính b t r i, anh Hi p à. - B t h i nào? - B t h i nào không bi t, mà cò v i lính d t v nhà l c ki m cùng h t, r i ch ba i n a: i i h i nãy ây.Hi p nghe nói thì ng n ng . Nó day l i th y Ba Trâm n m trên võng bèn h i r ng: - T i sao ba tôi b b t v y dì? - M y b a rày i làm gi ng gì âu r i b b t, tao nhà tao có bi t âu. - H có d t ba tôi v ây r i h xét nhà n a sao? - Ch sao. H xét nhà làm tan hoang h t.Hi p ng suy ngh r i nói r ng: “N u h xét nhà thì ch c h nghi ba ho c ch a l u, ho c n tr m, ho c n c p ch gì. B a nay m y t nh t-trình không có t nào nói chuy n b t l uhay là tr m c p mà... À, à, có m t t nói êm h i hôm, l i m i gi , có m t ng i Mái-Chín trong Ch -l n i ra Sàigòn, i xe kéo, g n t i xóm Bàn-C thì b ng i ta ch n ng gi tcái c p da có ng hai m i l m ngàn ng b c. Ng i Mái-Chín la lên và r t k gian mà y c p da l i, nên b k gian chém m t dao trên u n ng l m, té x u máu ra linh-láng. Kgian l y b c ch y m t. S C nh-sát ng tìm ki m g t l m. Không l ba liên can trong v y... T i r i, không bi t lính em ba v bót nào ng ki m mà h i th m th coi”.Ba Trâm nói: “H i chi u xe h i c a ông Cò ch ba m y i ngã Xóm-Chi u, không bi t em i âu. V y i ki m th coi may có g p hay kh ng”.Hi p móc túi l y hai c c b c mà a cho Ba Trâm r i b c ra c a mà i. Tr i t i mò mà l ichuy n m a n a, Hi p i ri t xu ng bót Khánh-H i ngh u ngh n tr c bót trót gi ng h ,
  15. 15. cÐ ng 15 www.hobieuchanh.commà không th y chi h t, l i c ng không dám h i th m lính. Tr i m a gió m- m, nó t mình t, l nh l o ch u không n i, nó ph i tr v nhà.Ba Trâm m c a cho nó vô và h i r ng: - Ki m c ba m y không? - Không c. Bót nhi u quá, không bi t h em ba v bót nào. Tr i m a l nh quá, nên tôi v r i sáng tôi s i ki m n a. - H i chi u n gi n c m r i hay ch a? - Ch a. - Còn c m d i nhà sau. B ng èn xu ng d i l y mà n. - Tôi không ói. H i chi u tôi có n bánh.Ba Trâm tr vô bu ng mà ngh . Th ng Hi p c i qu n áo t mà v t cho ráo n c, r i g ntheo n p vách mà ph i. Nó l y b khác mà b n vô, mà b n y rách r , nên lòi vai lòi ít t. Nó t t èn r i lên võng mà n m, nghe u trên có ti ng chó s a vang-rân, r i l i nghe i kinh tàu d t ghe ch y ngang súp-lê inh- i. Nó n m suy ngh hoài, mà không hi u cha nócó t i gì mà b lính b t. Nó thao th c sáng êm ng không c.Tr i h ng sáng, th ng Hi p r b t h i hôm ã khô r i, nó bèn thay áo qu n rách ra mà nb y vô, l y cái nón n c c a nó mà i r i m c a ra i. Nó qua bót Qu n nhì tr c,nó i qua i l i tr c bót, ch coi lính có d t cha nó ra mà tra h i hay không. Nó không th ytâm d ng chi h t, m i i ra bót Qu n-nh t r i l n lên bót Qu n ba. ã tr a r i mà tìm không ra m i, nó m i tr xu ng ch B n-Thành, i ngh u-ngh n chungquanh ch . Thình lình sau l ng có ti ng h i r ng: “Hi p, m y i âu ó? Sao b a nay m ykhông bán nh t-trình?”Th ng Hi p day l i thì th y th ng Cao là b n bán nh t-trình nh nó; tay ôm m t bó nh t-trình th h t. Nó bèn h i th ng Cao r ng: - B a nay bán khá không m y? - Không khá m y. T h i s m m i t i bây gi m i bán c có ba m oi m y s . - Ba m i m y s còn gì n a? - Sao b a nay m y không bán, l i th i ch i? - Tao m c i ki m ba tao. - Ba m y âu mà ki m? - Hôm qua ba tao b lính b t, không bi t h em v bót nào, mà t h i hôm t i gi tao i ngang m y bót h t, song tao không th y. - Cò bót b t, h giam trong khám, m y i ngang ngoài ng làm sao mà th y c. Ba y làm gi ng gì mà b lính b t? - Không hi u. âu m y cho tao m n m y th nh t-trình c a m y ng tao ki m th coi có nói chuy n ba tao b b t hay không. - Không c âu m y. M y m ra m y coi, rách b ng r i tao làm sao. - Tao bi t m mà, không rách âu. M y t ug tao d i l m sao? Nhà ngh mà. Tao m ra tao coi m t chút r i tao xin bún tao dán l i c mà.
  16. 16. cÐ ng 16 www.hobieuchanh.com - Thôi, i qua gare15 ây mà coi.Hai a d t nhau qua gare xe n, l i cái ng16 trong góc mà ng i r i th ng Hi p m i l pth g b ng m t “Nam-K Tân-V n” ra mà coi. Tr ng u có bài t a ch l n nh v y: c p hai m i l m ngàn Ng i b c p s không s ng Hai gian nh n ã b b t.Th ng Hi p th y t a nh v y thì c th coi ai b b t ó. Bài y nói nh v y: “S báo hôm qua chúng tôi có thông tin v Mái-Chín Cúng b n c p gi t m t s b c t l n mà l i còn b b n c p chém r t n ng. Nay chúng tôi xin thu t rõ ràng v y cho c gi bi t thói tàn nh n c a k gian. Mái-Chín Cúng tu i g n n m m i, vóc m y u, nhà Sàigòn, ng Lefèbvre có v m, mà l i có m t v ng i Nam n a t i Ngã Sáu trong Ch n. Không ai bi t chú làm ngh gì song ng i mi t Xóm-Chi u th ng th y h có tàu hàng bên Tàu qua thì chú hay xu ng tàu. Th ng ngày chú i m t cái xe kéo nhà và chú hay dùng cái xe kéo y mà ra vô trong Ch -l n, ch không i xe n. Theo l i c a Mái-Chín Cúng khai, thì êm hôm qua, úng m i gi t i, chú Ngã-Sáu ng i xe kéo mà v Sài-gòn. Chú có em theo m t cái c p da, trong y có m t s b c hai i l m ngàn ng, có gi y m t tr m, gi y hai ch c và gi y n m ng. Ng i trên xe, chú cái c p da khít bên mình. V g n t i xóm Bàn-C thình-lình có hai ng i Vi t- Nam, tay c m dao ch n xe kéo chú l i, r i m t ng i gi t cái c p da mà ch y vô phía ng T p-tr n. Chú l t- t nh y xu ng xe mà ch y theo và la om sòm, quy t gi t cái p da l i. Th ng gian th nhì nh y theo chém chú hai dao té qu xu ng t, r i nó ch y theo th ng tr c mà vô ng. Tên N m là ng i kéo xe kéo Mái-Chín Cúng, th y ch b nguy, nh ng vì không có khí gi i nên không dám ti p c u. Ph i ch y ra phía Ch i mà la Mã-tà17. Lính gác ch y vô t i ch thì b n c p ã tr n m t, ch th y Mái-Chin Cúng n m d a l ng b hai t dao chém, m t v t t i cánh tay m t, t th t th u x ng và m t v t t i bàng tang phía trái, làm t lìa cái tai, máu ch y lai-láng. Lính li n báo cho bót hay. Ông Cò qu n ba ng i xe h i ch y vô, khám th ng tích Mái- Chín Cúng r i cho xe ch vô nhà th ng Ch -R y. Ông truy n l nh cho lính i r o trong ng T p-Tr n mà tìm ki m gian-nh n, song ki m không c b n c p, ch c hai cái xe máy b trên cái gò m . Trong hai cái xe máy y, m t cái không có kh c tên ch xe, còn m t cái g n t m plaque18 kh c tên: Lý-tr ng-M u”.Th ng Hi p c t i ó thì bi n s c, kêu th ng Cao mà nói r ng: - Cao i, ch c ba tao b b t v v 25 ngàn ây ch gì. Có xe máy c a ba tao ây. - N u v y thì m y no. - No cái gì? Ba tao có ph i là ng ic p tr m âu m y. Ba tao làm n mà. - âu, m y c h t bài coi mà.Th ng Hi p c ti p nh v y:15 ti ng Pháp ã c Vi t hóa gare=ga: tr m, b n xe l a, xe n.16 ti ng Pháp: banc= gh dài trong các n i công c ng ngh chân.17 ti ng Mã-Lai: mata-mata= c nh sát18 ti ng Pháp: plaque=mi ng nhôm m ng kh c tên ch xe p, g n lên xe sau khi óng thu l u hành vào th i Pháp thu c .
  17. 17. cÐ ng 17 www.hobieuchanh.com “Nh b t c hai cái xe máy n y, s c nh-sát ph ng l n m i b t c Lý-tr ng-M u, nhà V nh-H i, làm C p-r ng ph trong m t hãng v n t i. M u khai ra m i b t thêm ng lõa là Tám-Thi t, nhà Xóm-Chi u, làm cu-ly trong hãng y. Tuy gian-nh n c ch i hoài, song Cò bót xét nhà Thi t có tìm c m t s b c n m ngàn ng, nên nhà ng cu c nh ch c hai tên y là k c p và c ng ch c trong vài ngày n a s tìm ra c s b c c a Mái-Chín Cúng b gi t. Còn Mái-Chín Cúng thì ng n m t i nhà th ng, b nh coi n ng l m, quan th y-thu c ch a dám ch c c u c hay không. c tin gì thêm n a, b n báo s ng cho công-chúng bi t”.Th ng Hi p c d t bài r i thì r ng-r ng n c m t và nói qu -quy t v i th ng Cao r ng: - Tuy nh t-trình nói nh v y, song tao ch c ba tao không có gi t c a âu. - Không có sao mà cò bót b t. - H nghi r i h b t nh u ch gì. - B h b t c cái xe máy c a ba m y ó, nên tao s khó g ch . - , xe máy âu mà l i em b ó không bi t. Tao mu n ki m ba tao ng tao h i th coi. Không bi t bây gi h giam âu. - Theo bài nh t-trình ó thì ông Cò qu n ba tra xét, ch c ba m y b giam trên bót qu n ba ch âu. - M nói có lý: tao lên bót Gi ng-N c tao l p th h i d th coi. - M yt ng d l m sao? M y láng-chán lên ó lính ánh m y ch t. - Tao ngoài l , có làm vi c chi âu mà h ánh. - ngoài l làm sao mà h i th m ba m y c. - Thây k ! Lên ó r i s hay. - M y n c m ch a? - T h i chi u hôm qua cho t i bây gi tao không có n c m, hôm qua bán nh t-trình v tao giao cho dì tao hai c c, d m y xu tao n bánh tr c m. - Th ng nh n ói gi i d ! - T s m m i t i gi tao bán c ba m i m y s nh t-trình. Thôi tao v i m y xu ng ch c n c m cho no r i s i ki m ba m y ch . - M y bao cho tao nghe không, ch thi t tao không có ti n a. - c mà, tao bao. - Mà r i m y c ng ph i cho luôn tao s nh t-trình “Nam-k ” n y a, cho ng tao em v tao c cho dì tao nghe. - c. Tao s n lòng v i m y luôn luôn mà.Hai a d t nhau xu ng ch c n c m h t sáu xu, r i ph i phân r nhau, th ng Cao i bánnh t-trình, còn th ng Hi p c m t “Nam-k Tân-v n” lên bót Gi ng-N c.Th ng Hi p ng i ngoài l mà ch t i t i mò mà không th y tâm d ng cha nó. Nó bèn i vnhà ki m c m n và c bài nh t-trình cho Ba Trâm nghe.Ba Trâm thì ch m ch nghe c, song s c m t coi không bu n chi l m.
  18. 18. cÐ ng 18 www.hobieuchanh.com Qua ngày sau, th ng Hi p lên bót Gi ng-N c mà ón. G n 10 gi nó th y có m t cáixe h i phía sau ch y ra u tr c c a bót, r i m t ông Cò v i hai th y i d t cha nó v imôt ng i n a em lên xe. Nó l t- t ch y l i thì b lính i, nên nó không nói cm tti ng chi v i cha nó. Xe h i m máy mà ch y, nó ng ng -ngáo, không hi u h em cha nó i âu. May lúc y có hai ng i lính nói chuy n v i nhau, nó nghe m t ng i nói: “B n n y ch i hoài! Gi i xu ng Tòa coi chúng nó có ch u khai hay không”. Th ng Hi p nghe nh y m i bi t h gi i cha nó ra Tòa, nên i ri t xu ng Tòa ng ngoài c a mà ón n a. n 11 gi r i, hai th y i m i d t C p-r ng M u và Tám Thi t trong Tòa i ra. M u v ath y th ng Hi p thì nói r ng: “Tòa giam ba r i. Con v i. Không có sao âu mà s ”.Th ng Hi p khóc ròng, ng ngó theo ng i ta d t cha nó vô khám l n.Nó tr v nhà thu t l i cho Ba Trâm nghe, r i b a sau i bán nh t-trình ng ki m ti n n.
  19. 19. cÐ ng 19 www.hobieuchanh.com Ch ng IV Tòa xCách hai tháng sau, các nh t-báo u ng tin Tòa i-Hình Sàigòn nh ngày nhóm x , l i ng ng luôn ch ng trình Tòa nh ngày nào s x nh ng v nào.Th ng Hi p i bán nh t-báo, nó c ch ng trình y, nó th y có v cha nó và Tám Thi t bcáo v t i chém Mái-Chín Cúng mà gi t b c, nên t i nó v nhà nó thu t l i cho dì gh nó hay.Ba Trâm, tuy ch ng b giam, song b n c ng nh th ng, n u ai h i th m C p-r ng M uthì cô làm b bu n, còn trong nhà v i con thì cô c ng vui v nh không có tai h a chi h t.Cô nghe th ng Hi p nói cha nó s b Tòa i-Hinh x , thì cô không l s c lo s hay là bu n u. Cô ch h i nó: - Không bi t Tòa i-Hình x , mình i coi c hay không? - c ch . Ai vô c ng c h t th y. Tôi i coi hai ba l n r i. Dì mu n i, thì b a ó tôi t dì i. - , b a ó m y d t tao i v i con Hào vô Tòa ng tao th y m t ba m y m t chút. Không bi t h có cho nói chuy n hay không? - Nói chuy n âu c! - T ng nói c thì tao nói cho ba m y hay, nhà v con no m. Không có sao âu mà lo. - M y tháng nay ba b giam, không có lãnh l ng n a, r i làm sao ti n n v y dì? - Thì m i b a m y bán nh t-trình m y a cho tao hai c c ó, tao mua g o n. Có nhi u n nhi u, có ít n ít, ph i ti n t n ch sao; còn b a nào có thi u h t thì tao ch y qua dì m y bên C u Ông-Lãnh tao xin. X a rày dì T m y nó giúp cho tao có m y ch c ng r i. - Dì T giúp thì ch ng ba v ba làm r i ba tr l i cho dì. - Bi t có v c hay không! - Sao l i không v . Tôi ch c ba tôi ch ng bao gi c p gi t c a ai. Cò bót l m c cái xe máy c a ba ó, h nghi nh v y thôi, th nào ch ng x , Tòa c ng tha b ng. - N u c nh v y thì nói gì! - b a x r i dì coi. i ngày Tòa x , th ng Hi p th c d y s m, nó xin dì gh nó s a so n ng nó d t dì i. BaTrâm m c m t cái áo xuy n v i m t cái qu n lãnh m i, tóc b i m vang, r ng ánh ch p, con Hào thì b n qu n lãnh en v i áo bà ba l a tr ng, u có cài l c cài. Còn th ngHi p thì nó c ng còn m c cái qu n v i en c t v i cái áo v i tr ng c nh h i tr c.Ba m con d t nhau qua C u Ông-Lãnh r i lên Tòa.Tuy ch a t i gi , song bi n Tây, Sen- m19 ã ng bao chung quanh phòng x và bà con a t i nh n cùng là ch ng và Tr ng-s u t u l i ông n c.19 hay s ng á, s n á: ti ng Pháp gendarme: c nh sát.
  20. 20. cÐ ng 20 www.hobieuchanh.comBa Trâm v i hai a nh l i ng trong m t góc tr c phòng x v i nhi u ng i n bàkhác, cách ch ng bao lâu lính gi i t i nh n n m tay nhau mà i hai hàng, hai bên thì lính theogi .Th ng Hi p kéo tay dì gh nó và ch trong ám t i nh n mà nói: “Ba kìa, dì”. Ba Trâm g t u. Con Hào nói: “Ba b n qu n áo sao mà nhàu nhè h t v y má há? Còn ba c o u tr c lócchi v y?”.Lính d t t i nh n vô phòng x mà s p cho ng i có th t r i ng chung quanh mà gi .Cách m t lát, ng i ta cho phép ch ng và bà con c a t i nh n cùng là công chúng vô phòng . M con Ba Trâm i theo h vô ng i m t cái b ng g n c a v i nhi u ng i khác.Th ng Hi p ngó ám t i nh n ng i phía tr c mà ki m cha nó. C p-r ng M u day l i th y vcon thì c i, coi b không lo s bu n r u chi h t. n l n ng i ta vô càng thêm ông, chen l n nhau mà ng i. Quan ch ng-Lý, quan L c-S ,Tr ng-Tòa và Tr ng-S c ng u t u . ng h gõ 8 gi , k nghe ti ng chuông run trong, r i ba quan Tòa b n áo v i ba ông i- ng th m án Vi t-Nam b n áo dài, b t kh n en, m c a phía trong mà b c ra. ÔngTr ng-Tòa hô m t ti ng l n, ai n y u ng d y h t th y.Các quan Tòa ng i hàng gi a ngó ra phía ngoài, m t bên thì quan Ch ng-Lý, còn m t bênthì quan L c-S v i th y thông-ngôn ng i. Các quan Tr ng-S ông thì ng, ông thì ng i t ihai cái bàn tr c. Trong phòng x u l ng trang, cái không khí oai nghiêm làm cho ng ihung d n ây th nào c ng ph i khi p s .Th ng Hi p h i h p trong lòng, l y tay cào Ba Trâm mà nói nh r ng: “Tôi ghê quá dì”. BaTrâm c ng s , nên h t tay nó và l c u, t d u bi u ng nói chuy n.Quan L c-S kêu tên Lý-tr ng-M u và Lê-v n-Thi t, và c m t t dài l m. Ch ng c d t i, th y Thông-ngôn m i kêu M u ng d y bi u a tay lên mà th khai thi t, r i h i tên hgì, m y tu i, sanh âu, làm ngh nghi p gì, nhà c a âu, có v hay không. p-r ng M u tr l i rõ ràng r ng: “Tôi tên Lý-tr ng-M u, 40 tu i, sanh Sàigòn, làm p-r ng ph cho hãng v n-t i t i Xóm-Chi u, nhà d a kinh Dérivation, có v và có hai a con.Tòa h i: Anh giúp vi c cho hãng v n-t i c bao lâu? u áp: H n ba n m r i.Tòa h i: Anh n l ng m i tháng bao nhiêu? u áp: Hai m il m ng.Th y thông ngôn nói: Anh b cáo trong êm 12 tháng ba Tây n m nay, l i ch ng m i gi t i,anh hi p v i tên Tám Thi t, là ng i làm vi c m t s v i anh, mà núp d a mé ngChasseloup-Laubat n i dài vô Ch n, n i kho ng v ng v không có nhà, tay l i có c m khígi i, r i ch n xe kéo c a ng i khách-trú tên Mái-Chín Cúng mà gi t cái c p da, trong y có ng 25 ngàn ng b c gi y. Theo h s thì chính mình anh gi t cái c p y mà ch y. Mái-Chín Cúng ch y theo níu anh mà la. Tên Tám Thi t nh y n chém Mái-Chín Cúng hai dao téqu , r i hai ng i m i ch y vô ng T p-tr n mà thoát thân. Tài ch và anh xa phu ã nhìnanh m t cách qu quy t mà cò bót l i l y c hai cái xe máy trong ng T p-tr n, g n ch p gi t y, m t cái plaque kh c tên h anh rõ ràng. Anh có nh n các u m i nói, s thi thay không? Hay là anh có u chi ch a mình thì khai h t cho Tòa nghe. u ng êm m t chút r i t ng h ng và áp r ng: “B m quan Tòa, nh ng u Tòa m i nói ó thi t tôi không hay bi t chút nào h t. Tôi vô can mà. Mái-Chín Cúng v i tên N m là ng i
  21. 21. cÐ ng 21 www.hobieuchanh.comkéo xe l i nhìn m t và khai qu quy t tôi gi t b c. Thi t êm 12 tháng ba, tôi ng t i nhà TámThi t bên Xóm-Chi u. êm y tên Tân l i ch i và nói chuy n v i tôi và Tám Thi t quá m i t gi khuya, r i m i v . N u m i m t gi tôi còn nhà Tám Thi t bên Xóm-Chi u thìlàm sao mà h i m i gi tôi ón Mái-Chín Cúng t i Bàn-C cách Xóm-Chi u ba b n cây sngàn mà gi t b c cho c. Xin Tòa th m xét l i k o oan cho tôi t i nghi p.Tòa nói: Ph i, theo l i khai ch ng c a anh, là tên Tân, thì h i 11 gi anh v i Tám Thi t còn i Xóm-Chi u. Song l i khai y không tin c là vì tên Tân là b n h u làm chung m t s i anh, có l là tên Tân khai nh v y ng c u anh. u áp: B m, tôi có t i hay là vô t i là do l i khai c a tên Tân. V l i tên Tân có ng i nóichuy n ch i v i tôi t i 11 gi , nên nó khai s thi t nh v y, mà Tòa mu n x tôi cách nào tôi ng cúi u v ng ch u h t.Tòa nói: Anh ng nói v y. N u xét ra mà anh vô t i thì Tòa có l âu l i làm t i anh. Ti c vì i khai c a ch ng anh là m t b ng c m ng m nh quá, không ch rõ anh vô t i, còn cónhi u vi c khác làm cho Tòa qu quy t anh có t i kia mà. S c nh-sát l y c cái xe máy a anh g n ch Mái-Chín Cúng b c p gi t, ó là m t cái b ng c ch c ch n quá, anh có thnào mà cãi c. u áp: B m quan Tòa, v cái xe máy thì tôi ã khai v i quan Th m-Án r ng tôi b ng i ta n c p m y b a tr c. Ng i n c p xe c a tôi r i i c p gi t ng i khác, tôi c ng ph i bliên can v s c p gi t ó hay sao? Tôi ch c Tòa ch ng bao gi g t gao n th .Tòa nói: Anh b ng i ta n c p xe máy mà anh không có c Cò bót. Bây gi b , anh khainh v y, làm sao Tòa tin anh cho c. Hu ng chi anh chung m t nhà v i Tám Thi t… u ch n mà cãi: B m, tôi có nhà riêng, tôi có v con; thu nay tôi nhà tôi, ch không ph i chung v i Tám Thi t, vì tôi có vi c xích mích v i v tôi, nên tôi l i v i Tám Thi t có ba n ngày mà thôi.Tòa nói: Ph i. Tòa mu n nói trong lúc Mái-Chín Cúng b gi t b c và b chém thì anh m tnhà v i Tám Thi t, mà ch ng Cò b t anh thì anh c ng còn ó. Anh v i Tám Thi t chung t nhà, s c nh-sát l y c cái xe máy c a anh v i m t cái xe máy khác n a g n ch Mái-Chín Cúng b c p, l i tìm c g n nhà Tám Thi t n m ngàn ng b c, nh ng vi c y hákhông c cho Tòa oán quy t anh v i Tám Thi t hi p nhau mà c p gi t hay sao? u áp: B m, Cò bót xét l y n m ngàn ng b c g n nhà Tám Thi t, ch không ph i trongnhà.Tòa nói: Anh d ng tâm mà cãi nh v y không hay. Cách cãi nh v y thì làm cho Tòa th yanh ki m l i ch a mình, ch không ph i nh n anh vô t i âu. u áp: Mà d u ki m c n m ngàn ng b c ó trong nhà i n a, tôi c ng không có t i i vì n u tôi có gi t b c thì tôi em v nhà tôi gi u, mà ông Cò xét nhà tôi không có m t ng b c nào h t.Tòa nói: Anh ch a mình th t là khôn lanh. D u anh nói gi ng gì, c ng không kh i Tòa nghianh gi t b c, anh chia cho Tám Thi t n m ngàn, còn hai ch c ngàn anh gi u ch khác. u áp: Cái “nghi” c a Tòa tôi không th nào cãi c. Tôi ch l y Tòa ki m cho b ng r i s làm t i tôi, ch không có b ng c , c dùng cái “nghi” mà kêu án thì oan cho m tng i vô t i.Tòa nói: Tòa s cho anh th y b ng c .Quan Chánh Tòa d y M u tr l i ch c mà ng i, r i kêu Mái-Chín Cúng ng lên tr cm tTòa mà khai.
  22. 22. cÐ ng 22 www.hobieuchanh.comMái-Chín Cúng t m t m t cái tai bên trái, t i màng-tang l i có m t cái th o r t l n v a m ilành. L i khai c a chú gi ng in nh l i c a quan Chánh-Tòa nói h i nãy. Tòa d y chú chtrong ám t i nh n coi ng i nào gi t c p da ng b c, ng i nào chém. Chú Mái-Chín day i, ngó qua ám t i nh n r i ch Lý-tr ng-M u nói qu quy t r ng tên y gi t cái c p da, l ich Tám Thi t mà nói tên ó chém chú.Tòa kêu tên N m, là ng i kéo xe cho Mái-Chín Cúng, lên mà h i thì ng i n y khai và ch i nh n y nh Mái-Chín Cúng.Trong phòng x im lìm, d ng nh có m t lu ng gió làm l nh h t th y trong lòng d c anh ng ng i ng i trong ó. t v Tr ng-s ng d y nói: Tôi r t cung kính xin Tòa h i Mái-Chín Cúng v i tên N m coithu nay có bi t m t tên M u và tên Thi t hay không.Quan Chánh-Tòa nói: Theo h s thì hai ng i n y ã có khai t i phòng Th m-án r ng: tr c c p gi t thì ch ng h g p M u và Thi t l n nào. Nh Tr ng-s mu n h i thêm Tòa s nlòng nh m l i xin.Quan Chánh-Tòa h i Mái-Chín Cúng v i tên N m thì hai ng i u khai tr cv c p gi thai ng i không quen bi t v i M u và Thi t.Tr ng-s nói: Xin Tòa nh giùm l i khai n y cho b cáo nh . Mái-Chín Cúng n c m v i vVi t-Nam, th nào c ng có u ng r u chút nh. Ng i xe kéo tr v Sàigòn lúc m i gi t i,tr i trong gió mát, t nhiên trong lòng kho kho n, c p m t lim dim. Còn tên N m kéo xe,ch y ng dài t nhiên ph i m t thân th , l m hôi, c p m t hào quang. Thình lình b n p ch n ng, ch ng i trên xe, t kéo d i, t nhiên c hai u ph i h t h n m t vía. ã v y mà cái th i gian gi t c p da và chém, nó ng n ng n mau l nh nháy m t, ph n ban êm t m t i, có l nào Cúng v i N m nh m t k c p cho c.Quan Ch ng-lý ch n mà nói: Tôi xin cãi v i ông Tr ng-s r ng ch “c p gi t” ó khôngph i t m t i. ng có èn khí sáng qu c.Tr ng-s c i và áp: Tôi v n bi t ng y có èn khí. Nh ng tôi xin cãi l i r ng nhà n c m èn khí t i n m ch c th c m i có m t ng n, b n c p không d i gì núp d i ng n ènmà ch ng ch n ng, t nhiên chúng nó núp cho xa ng n èn, ngh a là cách 25 th c, thìlàm sao th y rõ g ng m t chúng nó c.Quan Chánh-Tòa h i: Quan Ch ng-lý ch a bu c t i mà sao ông l i cãi?Tr ng-s áp: Không. Tôi ch a cãi. Tôi ch xin Tòa ghi nh m y kho n tôi ã v ch ra ó màthôi.Quan Chánh-Tòa g t u r i kêu Lý-tr ng-M u ng d y mà nói: Anh mu n có b ng c , thìMái-Chín Cúng v i anh N m là b ng c hi n hi n ây, anh v a lòng ch a? u áp: B m ó là ch ng, ch không ph i b ng c . N u Tòa tin l i ch ng ó, thì tôi xin ng tin l i ch ng c a tôi v i.Quan Chánh-Tòa nói: Tòa s h i ch ng c a anh.Quan Chánh-Tòa bi u kêu tên ch ng, là tên Tân. Ngài d y tên Tân a tay m t lên mà th r i i tên Tân êm m i hai tháng ba có nói chuy n v i M u và Thi t hay không, nói âu, tgi nào t i gi nào?Tên Tân khai rõ ràng êm y nó ghé nhà th m Tám Thi t h i tám gi t i, có C p-r ng M u ó. Ba ng i ng i nói chuy n ch i t i m i m t gi khuya nó bu n ng nên m i t giã mà vnhà. H i nó ra v thì M u ng gi ng mùng s a so n ng .Tòa h i: Anh th y trong nhà Tám Thi t có ng h hay không?
  23. 23. cÐ ng 23 www.hobieuchanh.comTân áp: Tôi không ý ns ó.Tòa h i: B a ó anh có ng h trái quít trong túi anh hay không?Tân áp: Tôi không có s m ng h nh .Tòa nói: N u anh không có ng h mà anh c ng không th y ng h trong nhà Tám Thi t,thì sao anh dám ch c h i anh l i là tám gi và quá m i m t gi anh m i v .Tân áp: B m, tôi nh m ch ng.Tòa nói: Tòa c ng nh m ch ng anh l i ó h i sáu gi r i b y gi anh v c ng c v y. Màthôi, Tòa ch h i thêm anh m t câu n y n a: theo l i khai c a anh, thì êm y anh nhà TámThi t trên ba gi ng h . Anh nói chuy n gì mà ng i lâu d v y, anh thu t l i cho Tòa ngheth coi.Tên Tân ng l -láo m t h i lâu, không tr l i.Tòa thúc: Khai i?Tân áp: Tôi không nh hôm ó nói chuy n gì.Tòa h i: M i hai tháng nay, có l nào anh quên h t?Tân áp: Tôi không nh c.Quan Chánh-Tòa d y Tân ra ngoài r i kêu b cáo là Tám Thi t ra ng tr c m t Tòa. Ngài y a tay m t lên mà th r i h i tên, h , tu i, ngh nghi p, nhà c a, v con.Tám Thi t cao l n, m nh d n, ng khai r ng: Tôi tên Lê-v n-Thi t, hai m i tám tu i, sanh t i Ch n, ch a có v , làm cu-li trong hãng V n-t i, nhà t i Xóm-Chi u.Quan Chánh-Tòa c ng nói y nh m y l i ngài nói v i Lý-tr ng-M u h i nãy và h i TámThi t ch u nhìn nh n t i ác c a mình làm hay không?Tám Thi t l c u áp r ng: Tôi không có c p gi t ti n b c c a ai h t.Tòa nói: Tài ch Mái-Chín Cúng v i ch ng là tên N m ng khai quy t cho anh và chánh anh m dao chém Mài-Chín Cúng, anh còn ch i gì n a?Thi t áp: H khai gian.Tòa nói: S c nh-sát l i có xét l y c n m ngàn ng b c, anh b vào h p bánh mì mà chôn a bên hè anh. Ph i s b c y là ph n c a tên M u chia cho anh hay không?Thi t áp: Không. Ai lén em chôn b c ó tôi không hay.Tòa h i: ã có b ng c và ch ng khai h n hòi, nh v y mà anh c ch i hoài hay sao?Thi t áp: Tôi không có n c p, làm sao mà tôi ch u có cho c.Quan Chánh-Tòa rùn vai r i khoát tay bi u Tám Thi t tr v ch mà ng i.Quan Ch ng-lý ng d y bu c t i, bác b m y l c a Lý-tr ng-M u và Lê-v n-Thi t vi n mà ch a mình, nói hai b cáo ã c p gi t m t s b c r t l n mà l i còn g n gi t m t m ngng i, lu n nh ng l i ch i là m t cách ch a mình r t vô lý, xin Tòa ph i vì cu c an c l cnghi p c a xã-h i mà tr ng tr hai b cáo thi t n ng n , cho k khác kiêng n , không dám p gi t n a.Nghe l i bu c t i g t gao nghiêm ngh y, thì trong phòng l ng trang, ai c ng ch c b cáo s án. Tr ng-s cãi l h i nãy v s Mái-Chín Cúng v i tên N m nhìn m t Lý-tr ng-M u, bâygi ng d y mà bi n lu n ng c u tên b cáo y. Ban u ông nói ch m rãi nho nh , l n l nông c t gi ng lên cao, l i nói hùng-hào, b t ng m nh-m , khi tha thi t nh than, khi ào
  24. 24. cÐ ng 24 www.hobieuchanh.comlàm gi n, khi ph nh-ph kiêu ng o, khi chúm chím mi ng c i. Ông nói s l y xe máy t i ng T p-tr n không ph i là cái b ng-c ch ng ch c tên M u n c p, s nhìn m t c a tài-ch và c a xa-phu không úng. Ông nài xin ph i tin l i khai c a ch ng là tên Tân. Ch ng k tlu n, ông xin Tòa hãy ngh Lý-tr ng-M u thu nay là m t ng i chân th t lo làm m n mànuôi v con, không có án ti t chi h t, hãy ngh xét nhà tên M u không ki m c b c, mà t y n nay s C nh-sát thám d thì c ng không th y v con M u n xài ch i b i; xin ông hãy y công tâm mà xét l i, tên M u b lôi ra tr c Tòa i-Hình v t i c p gi t ch vì tình nghimà thôi, ch không có b ng-c ch c-ch n. V y Tòa ph i tha b ng m i công bình, m i kh ilàm án l m m t tên vô t i.Ông cãi r i ông ng i xu ng. Thính gi u th ra ph d . t v Tr ng-s khác ng d y bi n lu n giùm cho b cáo Lê-v n-Thi t. Ông nói nh nh , êmái, ông không dùng kh u khí, ch tr ng lý lu n mà bác b t bu c t i. Ông cho l i qu quy t a tài-ch và c a tên N m là l i cáo gian, b i vì n m i m t gi khuya mà Tám Thi t cònnói chuy n v i khách t i nhà, thì không th nào h i m i gi mà ch n ng c p gi t Mái-Chín Cúng t i Bàn-C cho c. Còn n m ngàn ng b c ki m c g n hè Tám Thi t, thìông nói r ng Tám Thi t m n m t c n nhà lá mà , theo lu t Vi t-Nam, thì ngoài c n nhà y,Thi t không có quy n gì h t. N u nghi Thi t c p b c v gi u t i ó, sao Tòa không nghi choch t, ho c ng i c n phía bên kia c ng g n ch gi u ó mà l i nghi cho Thi t. Ông xinTòa xét ch ó mà tha b ng Lê-v n-Thi t.Trang-s cãi xong r i, quan Chánh-Tòa h i hai b cáo còn mu n khai thên u chi n a. Cácquan Tòa và Th m-án ng ng d y i vô phòng phía sau mà ngh án.Cách n a gi , Tòa m i ra nhóm l i và quan Chánh-Tòa c án ph t:1.- Lý-tr ng-M u, m i n m kh sai.2.- Lê-v n-Thi t, m i hai n m kh sai.Th ng Hi p nghe Tòa lên án cha nó m i n m kh sai, thì nó b n-r n tay chân, v a khóc v a ng d y kéo tay Ba Trâm bi u i v . Ch ng m y m con i ngang qua c a khám l n, th ngHi p ng ngó vô khám, nh cha nó s trong ó m i n m thì nó ng m ngùi nên n c m tnh gi t.Thình lình có ti ng n ào phía bên Tòa. M y m con Ba Trâm day l i thì th y lính S n- m ng d t Tr ng-M u và Tám Thi t xu ng khám. p-r ng M u kêu v và nói r ng: “Má con Hào, nhà ráng d y giùm hai a nh , nghekhông. M i n m r i tôi s v ”.Lính xô M u i ri t, không cho nói n a.Th ng Hi p ng ngó theo au- n nh dao c t ru t.
  25. 25. cÐ ng 25 www.hobieuchanh.com Ch ng V gh con gh i C u Ông-Lãnh, d c theo ng Lò heo, h i tr c có m t dãy ph l u c , trong hai c nph u có d n m t ti m bán cà-phê n c trà và bánh ng t, bánh m n th , m i bu i tr avà bu i t i ng i ta n n u ng n m n p.Ch ti m n y tên là T -H u, là ng i Minh-h ng, có v ng i Nam tên là T H ng, là emru t c a Ba Trâm.Cách m y tháng tr c, Ba Trâm xách gi b c i ra C u Ông-Lãnh là em g i cho T H ng. a Tòa x C p-r ng M u r i, m con Ba Trâm d t nhau i v , t i C u Ông-Lãnh thì th ngHi p i m t mình v nhà, còn Ba Trâm v i con Hào thì ghé l i ti m n c c a T -H u. a b c vô ti m, con Hào g p con Kiên là con gái c a T -H u, ch em m ng nhau nên ómà ch i, Ba Trâm b c vô trong nói nh v i T -H u r ng: “Ba con Hào b Tòa lên án m i m”. T -H u ch ng h ng h i r ng: “Cha ch ! T i m i n m hay sao?” Ba Trâm g t u r i i th ng lên l u. H ng ng n m trên b ván mà cho con bú, ngó th y ch l m c m ng i d y h i r ng:“Ch nói b a nay Tòa x nh, sao ch không i lên Tòa h i th m coi nh c Tòa tha hay là án?”Ba Trâm vén áo ng i m t bên em mà áp nho nh r ng: - Qua i coi Tòa x t h i s m m i t i gi , qua m i v t i ây. - Tòa x sao ó? - Tòa kêu án m i n m. - Ch t ch a! - Tài-ch v i ng i kéo xe h nhìn m t, h khai qu quy t, t nhiên Tòa ph i kêu án n ng ch sao. - Tòa có h i s b c gi t ó em gi u ch nào hay không? - Không … , may quá! Tòa không có h i cái ó. T i sao v y không bi t. - Tuy v y mà ch c ng ph i dè d t, ng có ch n r n, r i b ra h l y l i mà mình còn ph i tù c ám. - Em t ng qua d i l m sao? M y tháng nay qua l y có m y ch c ng b c ng mua o, cá mà n, còn bao nhiêu thì còn nguyên ó, qua có dám ng t i âu. - , th ng th ng v y, ng có g p. i n m b y tháng, ho c m t n m nguôi ngoai r i ch xài. - Th ng T nó hi u vi c ó hay không? - Không. Tôi gi u, tôi không dám nói. - , em ng có nói cho nó bi t làm chi. sau r i qua s giúp cho m t hai ngàn làm v n buôn bán. Qua khá thì em c ng khá v y mà. - Còn th ng con riêng c a nh, nó bi t hay không? - Không. Nó c ng không bi t gì h t. êm cha nó lén em v thì nó ng nên không hay. y tháng nay qua có nói ra âu mà nó bi t.
  26. 26. cÐ ng 26 www.hobieuchanh.com - B a nay nó có lên Tòa coi x hay không? - Có, nh nó d t, ch không thì qua có bi t âu mà i coi. - Tôi s nó c nh t trình, r i nó coi Tòa x n a, nó phát nghi ch . - Không có âu. Ba con Hào ch i hoài, không ch u có c p gi t, thì nó có dè em ti n c v nhà âu mà nghi. - B a h m ch m h t th y bao nhiêu? - M i chín ngàn chín tr m ng. Theo nh l i trên Tòa h i nãy, thì Mái-Chín Cúng b gi t 25 ngàn. Cò bót xét l y l i c 5 ngàn sau hè Tám Thi t. L thì ph i còn 20 ngàn. Không bi t l c âu m t h t 100 ng. - i! M t 100 ng c ng không h i gì. Không bi t ch ng nh ch n l i b theo l ng mà xài. - Em c t giùm cho k nghe không, ng có h -h ng a. - D không! Tôi b cái gi trong t áo, tôi khóa t , chìa khóa tôi gi trong túi luôn luôn ây. - , ph i gi cho g t m i c. - Ch có tính ch ng nguôi ngoai r i, ch l y b c ra mà làm vi c gì hay không? - Th ng th ng r i s hay. Bây gi có bi t làm vi c gì âu. Có l qua s mua m t cái nhà mà cho s ch s , r i s m m t cái xe h i qua i ch i. - Ch mua s m nh v y thì ng ti n c a ch ch t, ch có l i gì âu. - Ph i n cho sung s ng ã, r i tính gi ng gì sau s hay. - Có v n, ph i lo buôn bán làm n cho có l i thêm n a ch . - Em nói theo u v ch c hoài, h m mi ng thì tính l i tính l . Ai mà làm nh v y cho c. H ng c i. Cô nghe nói Ba Trâm ch a n c m, nên kêu b n trong ti m sai i mua v n cho m con Ba Trâm n.Còn th ng Hi p v th ng bên nhà, nó n m chèo queo trên cái võng, n c m t c tuôn ra hoài,không n không u ng chi h t. n x , Hai Ti n b c vô nhà, th y th ng Hi p n m lim-dimthì h i r ng: - Ch Ba i âu v ng v y cháu? - Dì tôi còn ghé bên ch Ông-Lãnh. - Nghe nói b a nay Tòa x anh Ba ph i không? - Ph i. Tòa x r i h i s m m i. - X sao ó cháu?Th ng Hi p b u-b o áp r ng “X m i n m tù, thím Hai à!”Hai Ti n la ba ti ng: “Tr i t i!”, r i ng i trên gh mà khóc r m r t. Th ng Hi p th y v ycàng thêm ng lòng nên nó c ng khóc. Cách m t h i, nó v t ng d y mà nói r ng: “ i! i n m c ng không lâu gì, ba tôi tù oan hay là ng, d u ng i ta không bi t, ch tr i ng bi t. Tôi làm mà nuôi dì tôi v i em tôi c, không h i gì”.Hai Ti n th y Hi p còn nh mà nói m y l i kh ng khái y thì ng i ngó nó trân trân.Th ng Hi p day qua r i h i Hai Ti n r ng:
  27. 27. cÐ ng 27 www.hobieuchanh.com - X a rày thím d n nhà i âu m t v y thím Hai? - Qua bên B n-Thành ng mua bán ki m c m n, ch không có n ông mà bên nây thì khó làm n l m. Cháu còn i bán nh t trình hay không? - Còn ch . - Ch Ba cho cháu i làm nh v y n a hay sao? - Cho. N u không cho thì c m âu mà n.Hai Ti n ng d y ngó th ng Hi p trân trân r i nói r ng: “Ch ng ch Ba v , cháu nói l i cóthím qua th m nhá. Thôi, thím v ”.Th ng Hi p a Hai Ti n ra c a, th y m t ám con nít ng gi n ch i ngoài ng, nó menmen i l i ó, mà ch ng l i g n thì nó châu mày r i th ng th ng tr v nhà. n chi u, Ba Trâm v i con Hào v , có xách hai ba gói bánh a cho th ng Hi p mà bi u n.Hi p ói b ng nên ph i n, nh ng mà nó không vui chút nào h t.Sáng b a sau, th ng Hi p i lãnh nh t-trình mà bán nh th ng, r i chi u có c bao nhiêu u a h t cho Ba Trâm. B a nào nó c ng làm nh v y, mà nó không bu n, không vui chi t, d ng nh nó t ng s c c kh ó là b n ph n c a nó. Nó lang-thang l i-th i, còncon Hào thì qu n áo nh n nha, nhi u khi Ba Trâm i ch v l i ng i xe kéo n a, nh ng mà nókhông ý m y vi c ó. t b a, th ng Hi p i bán nh t-trình n t i mò m i v nhà, th y trong nhà không èn, mà a l i khóa phía ngoài. Nó ói b ng nên l i quán mua m t bánh mì ngu i, v i m t táng20 ng mà n r i n m trên cái chõng nh tr c hàng ba mà ng . n khuya, có m t cái xe h i i u ngay tr c c a, èn chói sáng lòa. Th ng Hi p gi t mình, ngóc u d y thì th y BaTrâm v i con Hào trên xe ng leo xu ng, r i con Hào i vô c a, còn Ba Trâm thì ch ng taylên xe ng nói chuy n nho nh v i m t ng i n ông b n tây ng i trên xe. M t lát r ing i n ông y ló u ra mà hun Ba Trâm. Hai ng i c i v i nhau r i xe ch y. Ba Trâm i vô nhà.Th ng Hi p gi n quá không th d n c, nên ch ng Ba Trâm vô t i c a thì nó v t ng i d y i l n r ng: “Dì i âu mà ch ng n y m i v ? i v i th ng cha nào nó hun dì ó?” y l i h i l n mà c ng c i làm cho Ba Trâm h th n quá, nên cô b c l i mà ch t trong m tth ng Hi p và m ng r ng: “ chó ! M y nói gi ng gì ó? M y dám b s tao h ?”Th ng Hi p b v au, nên nh y xu ng t mà ch y. Ba Trâm còn gi n l m, song không l r yrà làm v l trong xóm lúc n a êm, b i v y c d n lòng, l y chìa khóa trong túi ra mà m a r i i vô nhà v i con Hào. Cô v a t èn r i, thì th ng Hi p c ng ló mó vô nhà, nó i l icái võng mà n m, không thèm nói m t ti ng chi n a h t, mà m t nó l m l m, b gi n dì ghnó l m.Ba Trâm m c m t b hàng tr ng còn m i tinh, ch n l i có mang giày, còn con Hào thì ng b n áo qu n b ng hàng tr ng, u l i có cái l c cài, chân mang gu c quai nhung.Ba Trâm i vô bu ng thay . Con Hào c m gói bòn-bon a ngay m t th ng Hi p mà nói ng: “Anh n bòn-bon21 không anh Hai? Nh n thì l y vài c c ây mà n”.Th ng Hi p ng qu u, nghe h i nh v y nó càng thêm gi n, nên h t tay con Hào m t cáithi t m nh, làm v ng c gói xu ng t, bòn-bon t tung.20 hay t ng: m t d ng c a ng, mi ng ng táng có hình tròn d p, chi u dày 10-20 mm, m t táng ng là t mi ng ng táng ( ng táng ng th , ng cát là ba d ng c a ng th i Pháp thu c).21 ti ng Pháp:bonbon: m t cách g i k o viên.
  28. 28. cÐ ng 28 www.hobieuchanh.comCon Hào l m b m nói r ng: “ n hay không thì nói, ch sao l i h t cho bòn-bon c a ng ita”.Th ng Hi p nói r ng: “H ! M y vui s ng d l m, nên i xe h i n bòn-bon!”Con Hào ng i l m bòn-bon mà áp r ng: - ! Th y ng i ta i xe h i nên ganh r i nói b y! - Tao nói nh v y ó là nói b y h ? Ba b ày m y vui s ng l m mà! - B ày thì thôi, ch ai bi t làm sao bây gi . Anh gi i thì anh làm sao cho ba ra kh i khám i. - Tao có tài gì mà làm cho ba ra kh i khám c. Nh ng mà tao nh thân ba tù, b n áo xanh, n c m l t, tao th ng, tao không mu n n chi h t, ch không ph i nh m y, c lo m c qu n hàng áo l a, lo mang gu c mang giày, ki m th mà i xe h i, không bi t th ng xót ai, không k x u h chi h t.Ba Trâm thay r ib c ra nói r ng: - N y, tao nói cho m y bi t, m y không c phép ki m chuy n mà gây v i con Hào a. - Tôi âu thèm gây v i nó. Tôi nói chuy n ph i qu y t t x u cho nó nghe mà thôi ch . - Cái tu ng m t m y mà bi t gi ng gì, nên dám nói chuy n ph i qu y t t x u. - Tuy tu ng m t tôi nh v y, song tôi bi t nhi u chuy n l m. - M y bi t chuy n gì? - Dì h i chi v y? Dì v i ba tôi h n m i n m, có sanh c m t a con, mà dì không bi t th ng ba tôi … Ba tôi r i b tù m i m y tháng nay mà dì nhà l i i l y trai.Ba Trâm nghe nói t i ó thì gi n run, x c l i toan ánh th ng Hi p. Th ng Hi p ch y ra c a ng nói r ng: - Tôi có l i gì mà ánh tôi? - Tao ánh t i con gái m m y d i m n a, nói cho mà bi t. - M tôi có làm l y trai nh h âu mà ánh.Ba Trâm gi n quá, nh ng vì s ánh th ng Hi p r i nó nùi chòm xóm hay, càng thêm x u , nên c d n lòng gi n mà nói r ng: “M y ph i i cho kh i nhà tao. ng ngh ch, taokhông ch a n a. i cho mau”. Cô nói d t l i li n óng c a l i.Th ng Hi p v a i ra l v a nói r ng: “ i thì i, còn gai con m t, ch mà làm gì”.
  29. 29. cÐ ng 29 www.hobieuchanh.com Ch ng VI ul cTh ng Hi p ra kh i nhà nh m lúc n a êm, nên ngoài ng v ng hoe, không có m t ng iqua l i. Tuy v y mà trên tr i m t tr ng v a l t qua kh i c m mây nên ánh sáng d i xu ng ng, chi u c cây t rõ nh ban ngày. C nh thú d ng y d làm cho ng i i ng ph i m xúc. Ti c vì th ng Hi p còn mang cái kh i gi n m gh trong lòng canh cánh, nên nó m l i i xu ng phía Xóm-Chi u, không c m c cái c nh ìm-lìm, không th ng th c c ng tr ng t r ng.Vì nó không nh t nh ph i i âu, nên xu ng t i ch Xóm-Chi u nó ng d -d m t chút, i men-men lên c u m ng mà qua B n-Thành. i ngang qua nhà ga xe n g n ch c , nó c nh n anh em b n c a nó, có nhi u a ban êm th ng hay ng t i ó, nó m i ghé l imà coi có a nào. B c vô ga xe n nó th y có ba a nh m t trang v i nó ng n mng trên cái bàn dài lót d a vách t ng. Nó cúi xu ng dòm m t t a thì là th ng Hai, th ngCao v i th ng C u là b n bán nh t-trình nh nó. Nó bèn lúc l c mà kêu th ng Cao d y.Th ng Cao ban u h t tay r i day vô vách không ch u d y, b th ng Hì p c theo phá hoài, c ch ng ã nó ph i ng i d y, l y tay gi i m t và nói l m b m r ng: “ trong r p hát v m ing có m t chút, c theo phá hoài”.Th ng Hi p nói r ng: “M y d y cho tao nói chuy n riêng m t chút mà”.Th ng Cao m m t th y th ng Hi p thì h i: - M y i âu qua bên nây ch ng n y v y m y? - Dì gh tao i, không cho tao nhà c a ba tao n a. - Sao mà ngang v y? Nhà c a ba m y thì m y , có phép nào mà im y c. - D u không i, tao c ng i ch không th nào ón a c. - M y ngu quá. Có nhà mà không ch u ch . M y không th y thân tao ây hay sao? Vì không nhà nên ng âu ng ó, mu i c n có gh cùng mình, qua tháng gió b c l nh rút ru t teo gan, m y t ng s ng l m hay sao? - Thà là tao ch u c c, ch nhà tao th y dì gh c a tao, sao ghét l m. - Dì gh nào c ng v y, bao gi mà có dì gh d th ng âu m y. - Ph i. Dì gh th ng sao c. Nh ng mà dì gh c a ng i ta thì d ch u, còn dì gh c a tao kh n n n quá ch u không ng. - Trông th m y b b ào22 h , nên m y oán m y nói x u b ây ch gì. - Không ph i v y. Thu nay tao th ng dì tao l m ch . Có khi tao k khôi, d c ng ánh ch i tao mà tao có phi n âu. M y n m nay i bán nh t-trình m i b a tao em v a cho dì tao hai c c luôn luôn. T hôm ba tao b tù t i nay, tao càng th ng dì tao nhi u n n a, tao lo h t s c, bán nh t trình bao nhiêu tao không dám n xài, tao em v a t cho d ng mua g o mà n. Tao v i dì tao nh v y mà dì tao kh n n n l m, không bi t th ng ba tao …Th ng Hi p nói t i ó r i nó khóc. Th ng Cao ch a rõ tâm s c a nó nên nói pha l ng r ng: - Có th ng c ng b ng, ch ba m y m c tù mà làm sao?22 ch i b i ( ào ông, ào cha…).
  30. 30. cÐ ng 30 www.hobieuchanh.com - Ba tao tù, càng th ng nhi u h n m i ph i. Ch th ng cái gì mà ba tao m i b án, thì nhà làm l y trai.Th ng Cao ch ng h ng, nó ngó th ng Hi p trân trân r i ch m rãi nói r ng: - M y nói b t t , có lý nào mà kh n n n d v y? - Thi t nh v y ch . Tao th y rõ ràng, ch ph i tao nghe phong phanh hay sao. Tao m i t c h i nãy ây. - B t âu? - Tao m c i bán nh t-trình, nhà d t con em tao i âu không bi t. n khuya có m t ng i n ông a xe v , r i ng i y ôm dì tao mà hun, tao th y rõ ràng nh v y. - Kh n n n quá! M y th y nh v y sao m y không ch i th ng cha ó m t cái. - Thình lình quá tao làm không k p. Mà nó hun r i xe ch y li n, ch không có vô nhà. - Dì m y h nh v y, mà sao l i còn i m y? - Tao dóa, tao xài dì tao, nên d gi n d i tao ch sao. - M y nói m y có em gái. M y gi n m y i r i m y b nó cho ai nuôi? - Dì tao nuôi. Con ru t c a dì tao mà. - À! Tao t ng là em ru t c a m y ch . - Nó là con c a ba tao ch , song nó v i tao khác m . Dì tao nh v y, tao s nó v i dì tao r i ít n m nó l n nó c ng h n a. - Ôi! Chuy n ó còn xa, h i nào mà lo. Ph i lo chuy n g p bây gi ây. Tao h i thi t y, v y ch m y tính i ít b a r i v nhà hay m y i luôn? - V làm gì n a! V nhà tao gai con m t r i s có án m ng a m y. - M y không v nhà r i m y i âu mà ? - V y ch m y không có nhà, r i m y âu? Không có nhà mà m y s ng c, thì tao ng s ng c ch . Tao vái tr i cho tao s ng t i ba tao mãn tù, ng tao thu t chuy n tao th y cho ba tao nghe. - Con nhà nghèo có bao gi ch t âu mà s m y. T i mình ph i s ng ng giúp i ch . u mình ch t r i ai i bán nh t trình cho thiên h c.Th ng Hi p bu n, ng gi n mà nghe nh ng l i pha l ng c a th ng Cao thì nó b t bu n. Nóngó th ng Hai v i th ng C r i nói r ng: “Hai a n y ng ngon d !” Th ng Cao ngáp và nói ng: “Thôi, ng m y. Tao bu n ng quá. M y n m u n y ây, tao n m u kia cho. Ng ng sáng có i bán nh t-trình”.Th ng Cao nói ch a d t l i thì ã n m chùi trên cái b ng. Th ng Hi p ng i ngó qua phía bênkia ng, thì th y m t gánh mì trên l ng, hai ba ng i ng i n mì nói chuy n omsòm, l i có m y chú xa phu kéo xe i nh n nh g n ó. Nó móc túi mà m ti n thì còn chai c c r i, vì h i t i nó v không có Ba Trâm nhà, nên nó không n p ti n. S b túi ng t m t, nên nó l y s ti n mà l n trong l ng ch c c ng, r i day l i mà nói r ng: “M y nghay sao Cao?” Không nghe Cao tr l i, nó m i n m xu ng mà ngh . ng h nhà gare ch bagi .Th ng Hi p n m suy ngh n ph n c a nó t nay không còn cha m , bà con, anh em gì n a t thì t i trong lòng, nên nó a n c m t. ã bi t thu nay nó c ng không sung-s ng gì h nbây gi , nh ng mà s m m i i, chi u t i v thành thói quen, bây gi b c vô cái i vô gia- ình, vô thân-t c, là cái i ch ng h tính t i bao gi , thì t nhiên nó ph i lo bu n, ph i ái
  31. 31. cÐ ng 31 www.hobieuchanh.comng i. Nó ngh ph n nó r i nó ngh t i thân cha nó n a. Cha nó bây gi âu? Ng i ta nói t i án trên 5 n m thì b ày ra Côn-Nôn. V y thì cha nó ã i Côn-Nôn r i hay còn Khám n? S y nó không bi t c. Mà d u tù ch nào, thân cha nó c ng ph i ch u c c kh áo cho n 10 n m. Ngh quanh ngh qu t, m t trí nên n m ng quên. n 5 gi sáng, xe n s a so n ch y chuy n nh t, ng i ta qua l i trong nhà gare l n-x nlàm cho th ng Hai gi t mình th c d y. Nó kéo chân, kéo tay mà kêu m y a kia, ch ng l i n ch th ng Hi p n m, nó th y th ng n thì nó ch ng h ng, nên h i r ng: “Th c d y yHi p, y l i ây h i nào?”.Th ng Hi p l m c m ng i d y, v a d i m t v a áp r ng: - Tao l i h i khuya. - y coi hát c p23 r i y l i ây ng c p n a h ? - Không mà. Tao nhà tao ra ây ch . - Có nhà sao không ng nhà, l i ra ây mà ng ch c24? y ph m lu t r i. Tao nói cho y bi t, m y a tao không có nhà, nên m y a tao c quy n ng nhà gare v i hàng ba các c n ph tr ng Sàigòn này. y có nhà, y không c phép gi t quy n c a 25 y a tao. Tao s kêu lính b t y gi i i Ông Y m bây gi .Th ng Cao ch n l i mà nói r ng: “ ng nói nhi u chuy n y. Nó có nhà mà nó b dì gh nókhông cho nó n a, nên nó ra ây ch sao …”.Th ng C ch y l i nói r ng: “Té ra th ng Hi p bây gi c ng ra nh t i mình r i h ? c m. Nh p t i thêm ông v y m i vui”.Th ng Hai nguýt m t cái r i b i ra ng, v a i v a nói: “V y nó m i h t làm phách, chkhông thì b a nào h chi u r nó i l i r p hát ki m gi y coi c p ch i, nó c nói: “M c vnhà, m c v nhà”, nghe ghét quá”.Xe n rút ch y, b n a d t nhau i l i fontaine26 ngã t g n ó mà r a m t. Th ng Hi p c r a chân r a tay n a nên lâu, th ng Hai v i th ng C i tr c qua phía ch c B n-Thành. Th ng Cao ng ch nó, th y lâu thì thúc r ng: “Ê, mau mau, y Hi p. y mu n m hay sao?”Th ng Hi p v a i v a áp r ng: - Còn s m mà. Nh t-trình ch a ra âu mà l t t. - Hai a mình vô ch m i ki m mua n r i s l i nh t trình. Dì y i y, v y mà t ngày rày s p lên m i b a m y ph i em v n p hai c c n a hay không? - N p gi ng gì n a y. Dì tao l y trai thì trai n p cho dì tao n. - V y t nay s p lên y xài s ng l m. - Ph i. Tao ki m c bao nhiêu, tao xài b y nhiêu, kh i nuôi ai n a h t.Th ng Hi p nói nh v y mà s c m t nó bu n hiu, không bi t nó bu n là t i nó m t thói quen,hay là t i nó còn th ng dì gh v i em nó.Hai a vô ch m i mua xôi n r i l i i ki m C p-r ng lãnh nh t trình i bán. Tr c khi rra, hai a h n nhau chi u l i ch m i ng g p nhau r i i n c m m t l t.23 l u, không tr ti n24 ch c=tr c= ng s n mà i (ch c s n, ch c vi c, n ch c, ch u ch c)25 tên m t tr i giam tr con s ng lang thang ngoài ng.26 ti ng Pháp: vòi n c phun.
  32. 32. cÐ ng 32 www.hobieuchanh.comY nh l i h n, g n n m gi chi u, Hi p l i tr c ch m i thì ã th y th ng Cao ng ch nó i ó. Hi p h i Cao r ng: - B a nay y ki m ng bao nhiêu? - B nc cr i, còn y? - Tao ki m c có b n c c hai. - T s m m i t i gi y xài h t bao nhiêu? - H t m t c c hai. - V y thì y còn ba c c; mà y kh i n p cho dì y thì y còn d ti n nhi u l m. - Hôm qua tao còn d hai c c r i n a. - ! N u v y thì bây gi trong l ng y có t i n m c c r i. - . - M y giàu l n r i, xài sao cho h t. - Có n m c c r i b c mà giàu gi ng gì m y. - Tao nói ch i, ch t i mình giàu gi ng gì cho c. Xài nh tr i mà. - Nè Cao, tao mu n nói v i m y m t chuy n. - Chuy n gì? - M y có t t n hàng lung quá. - a! Làm thì ph i n ch ; không n thì làm làm chi. - Tao nói cho m y nghe, t i mình không có cha m bà con. M i b a n c m n bánh r i, còn d c bao nhiêu mình ph i dành m i c. - Thôi i cha! dành r i ch âu mà c t. G i cho h thì h gi t mà n. N m ngoái tao dành c n m ng b c, tao g i cho h r i h t h t ó, tao có nói chuy n cho y nghe r i mà. - Ph i. M y có nói chuy n ó cho tao nghe. Thiên h x u l m, thôi thì mình ng có g i cho ai h t, mình gi trong l ng mình. - Tr i i, không c. Ti n trong l ng tao ch u sao n i. H có ti n thì th y v t gì tao ng thèm h t th y. - Ph i nh n ch . - T i gì có ti n l i ph i nh n ói mà dành? - Ph i dành ti n ng r i khi au m mình mua thu c mà u ng ch . - C n gì m y. au thì có nhà th ng ó chi. Nhà n c l p nhà th ng là có ý nuôi t i mình ó a, m y không bi t hay sao? - Bi t. Thôi, au thì có nhà th ng ã ành, còn qu n áo n a chi? - Qu n áo gì? - Ph i s m qu n áo mà b n, ch b n rách r i d dáy, coi kh n n n quá. - M y nói b y quá. T i mình ph i b n rách r i d dáy, ch b n t t thì sái lu t còn gì. - Sao mà sái lu t?
  33. 33. cÐ ng 33 www.hobieuchanh.com - tao c t ngh a cho m y nghe. Mình b n t t có hai cái trái: th nh t là ng i ta ng mình là con c a ông n y bà kia, mà mình i bán nh t-trình, thì h danh giá c a y ông bà t t h t; th nhì, h mình b n t t thì mình ph i lên h ng nh ng a ua y, lên h ng trên mà mình không có h c, không có xu, ngh a là mình ch y d i chân ng i ta thì kh quá. V y thì thà mình h ng bét mà d n u, còn hay h n lên h ng trên mà ch y chót. - M y nói gi ng tr ng ua quá! - Tr i i! Tao b nh l m mà, m y không bi t hay sao? Có hai ba nhà báo c y tao ch p bút m c “Bàn ng a”, mà tao còn d c-d c tao ch a ch u ó a m y. - Nói dóc quá! N u có nhà báo c y m y bàn ng a mà sao m y còn d c-d c?Th ng Cao c i ng t, n m vai th ng Hi p mà y nó i và nói r ng: “S bàn b y, h ánhtheo, h thua ti n r i h r y ch sao. Thôi, th xu ng ch c n c m, ói b ng r i”.Hai a d t nhau i xu ng ch c . id c ng, th ng Hi p v n vai Cao mà nói r ng: - Tao nói thi t mà m y gi u c t hoài. - Tao gi u c t h i nào? M y nói thi t, tao c ng nói thi t v y ch . M y mu n nói chuy n gì? - Tao mu n nói chuy n dành ti n. - N a! C bao nhiêu ó nói hoài. Tao nói ti n l n trong l ng dành khó l m m y i! - Tao tính nh v y thì c l m. - Tính sao? - Mình xin v i nhà n c l p trong m i quartier m t cái kho Ti t-Ki m, cho con nhà nghèo có th g i ti n mà dành c b n, l p t i Khánh-H i m t cái, t i C u Ông- Lãnh m t cái, t i Ch i m t cái, t i a-Kao m t cái, t i Tân- nh m t cái; cho phép có n m ng xu g i c ng c, thì d cho mình bi t ch ng nào. - N u c nh v y thì tao ch u, ch g i cho ng i ngoài thì tao ch y ngay, thà tao n hàng cho s ng h n là giao cho h xài. - b a nào tao v i m y i v i m y ông ch -bút nh t-báo và nói v i m y ông H i- ng Thành-Ph , c y m y ng, ng i thì vi t báo, ng i thì vô gi a H i- ng, kêu nài xin cho c vi c y. - Thôi i m y! M y ng m c nh ng vi c l n lao, có gi âu mà lo cho mình m i ngày có th g i n m b y xu mà dành. Mà l p cái ó tao coi khó l m, t i mình g i vô, a rút ra l n-x n, tính sao c. - Sao l i không c. Thiên h k có n m ba ngàn ng i, k ánh con ng a n y, ng i ánh con ng a kia, r i con v nh t, con v nhì, l n x n, mà ng i ta còn tính c ó sao. - Còn cái n y khó n a, nh m y bi t ch m y ký tên c, còn có nhi u a không bi t ch , r i ch ng mu n rút ti n ra m i làm sao? N u h t ti n, xin rút ti n ra mà ph i ch m b y ngày thì ch t ói ng m27 cù- èo. - Có khó gì. Mình g i ti n thì h phát cho mình m t cu n s , trong s dán hình c a mình. Ch ng mình mu n l y ti n ra, mình c trình cu n s hình, h coi hình ph i c a mình thì phát ti n, có chi âu mà khó.27 Hay ng m: ch t.
  34. 34. cÐ ng 34 www.hobieuchanh.com - M y gi i thì m y xin i. - Tao có quen m t ông H i- ng, b a nào ng c ng mua nh t-trình c a tao, tao s nói i ng.Hai a ra i l La Somme, thì th y th ng Hai v i th ng C ng ng i d a l ng mà n m v i nhi u ng i lao- ng khác. Chúng nó l a m t ch tr ng mà ng i, r i mua m t tôcanh ba xu, m t d a th t ba xu, v i hai tô c m m i tô hai xu mà n chung v i nhau, ch ng ihèn h , n không quí, mà chúng nó n ngon l m.Th ng Hi p li c m t ngó th ng Hai, thì th y th ng n nghiêm ch nh, ch không ph i li n xáonh m y b a tr c. Ch ng n c m r i nó v i th ng Cao tr ti n ng d y thì th ng C ã i âu m t, còn th ng Hai thì ng d a g c cây mà ch . Hai a i ngang qua l thì th y th ngHai i theo, ch ng i kh i ám ông ng i nó m i móc trong túi l y ra m t cái ng-h nh , i a cho th ng Cao coi mà nói r ng: - ng h n y t t hay không m y? - M y làm gì có ng h . - Tao mua n m ng b c ó m y. R không? - M y nói dóc. M y làm gì có t i n m ng b c mà mua? Th thì m y n c p ch gì? - ng nói b y m y. Tao mua thi t ch . Nh m y mu n, tao bán l i cho m y. - Không thèm. - Tao bán r . Tao bán hai ng mà thôi. - M y cho không i n a, tao c ng không thèm l y. - Thôi m t ng ây nè, ch u không? - Tao nói không thèm, mà c nài hoài. - ngu quá.Th ng Hi p nghe th ng Hai m ng th ng Cao thì nó gi n, nên nói r ng: - m y n c p, ng i ta không thèm, sao m y l i m ng ng i ta ngu. - M y nói tao n c p h ? - Ch gì. - D u tao n c p i n a c ng còn khá h n ba m y ch n ng c p gi t ng i ta, nên i b ày ó.Th ng Hi p nghe m y l i nói y thì nó lùng bùng l tai, chóa lòa con m t, ngh n c ng h ng, ng trân trân không nói c n a.Th ng Hai b i l n tr l i.Th ng Cao bèn c p tay th ng Hi p d t i và nói r ng: “Th ng Hai gian gi o l m, mình ch i i nó có ngày mình mang h a. Thôi mình th vô r p hát Vi t-Nam l p th coi hát c p ch i,ch ng bu n ng mình lên gare Taberd mà ng êm h n, ng ng v i th ng Hai n a”.Th ng Hi p l u linh trót m t tháng, tuy trong l ng nó có ti n luôn luôn, không b a nào b óikhát, nh ng mà ban êm, h nó nh n thân cha nó b tù, nh t là nh t i l i c a th ng Hai ng nó, thì nó au n trong lòng, không mu n s ng chút nào h t. t b a, nó nh cha nó quá, nên ban êm nó lén tr v cái xóm nó h i tr c, ng th y cáinhà là cái d u tích c a cha nó. Mà ch ng i ngang qua nhà, nó th y c a óng, trong nhà
  35. 35. cÐ ng 35 www.hobieuchanh.comkhông èn, nó tin ch c dì gh nó ã d t em nó mà i ch i v i trai, thì nó u t c trong lòng, a bu n r u, v a oán h n vô cùng. t bu i s m m i, nó i bán nh t trình, có m t cô ã tr ng tu i, ng i trên xe h i, kêu nó em i mua hai s báo. Cô tr ti n r i cô h i nó có cha m hay không. Nó nói không có. Cô m i i nó mu n thì cô m n nó b i, m i tháng cô tr cho nó n m ng b c.Th ng Hi p chán ngán vì n i m gh l y trai, mà l i au n vì n i chúng b n ng o báng, nên ã có ý b x Sàigòn mà i, ng t s n x khác không ngh làm n r i ph i ói khát. Nay nónghe cô n y m n nó, thì nó h i r ng: - B m cô, nhà cô âu? - Qua có l p v n cao su ngoài phía núi Ch a-chan. - Xa quá há? - Không xa bao nhiêu. Qua mu n m n em là vì qua c n dùng m t a nh lanh l i ng m ba b a qua sai i xe l a xu ng Sàigòn m t l n mà mua . Còn công vi c trong nhà thì có b i khác, ch không ph i m t mình em âu.Th ng Hi p suy ngh m t h i r i ch u i. Cô bi u nó leo lên xe h i, ch y l i nhà C p-r ng màtr nh t trình, r i m i ch nó v Ch a-chan.

×