Mεταφορές και επικοινωνίες -  ΑΕΡΟΣΤΑΤΟ
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Mεταφορές και επικοινωνίες - ΑΕΡΟΣΤΑΤΟ

on

  • 16,046 views

Εργασία για το μάθημα Τεχνολογίας Α' Γυμνασίου

Εργασία για το μάθημα Τεχνολογίας Α' Γυμνασίου

Statistics

Views

Total Views
16,046
Views on SlideShare
16,034
Embed Views
12

Actions

Likes
1
Downloads
78
Comments
0

1 Embed 12

http://e-reflect.edu20.org 12

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Mεταφορές και επικοινωνίες -  ΑΕΡΟΣΤΑΤΟ Mεταφορές και επικοινωνίες - ΑΕΡΟΣΤΑΤΟ Document Transcript

  • 5ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΤΑΞΗ: Α1΄ΟΜΑΔΑ: Β΄ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2010-11Γ΄ ΤΡΙΜΗΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΘΕΜΑ ΑΕΡΟΣΤΑΤΟΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΚΑΤΣΙΚΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑΠΑΤΡΩΝΥΜΟ: ΙΩΑΝΝΗΣΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ: -1-
  • ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελιδα ο1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Μεταφορές και Επικοινωνίες………………………………….. 32ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Περιγραφή αερόστατου………………………………………... 93ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τεχνικά σχέδια………………………………………………… 144ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Διαδικασία που ακολουθήθηκε………………………………... 155ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ιστορική εξέλιξη αερόστατου…………………………………. 166ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Λειτουργία αερόστατου………………………………………... 257ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Χρησιμότητα και επιπτώσεις στην κοινωνία, τον άνθρωπο και το περιβάλλον…………………………………………………. 308ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κατάλογος υλικών……………………………………………... 399ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κόστος κατασκευής…………………………………………… 4010ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βιβλιογραφία – Πηγές………………………………………. 41 -2-
  • 1Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ο άνθρωπος, των προϊστορικών χρόνων, στη διαρκή προσπάθειάτου να επιβιώσει κατόρθωσε και να δαμάσει τη φύση και να τηναξιοποιήσει. Αρχικά επέλεξε την τροφή του και αξιοποίησε τη φωτιά,ελέγχοντας τη δύναμή της, την οποία προσάρμοσε στη καθημερινή τουζωή. Το άλλο μεγάλο και σημαντικό βήμα, στην εξέλιξη του παγκόσμιουπολιτισμού, ήταν η ανακάλυψη και η χρησιμοποίηση της γραφής. Μεαυτήν αποτύπωσε ο άνθρωπος τη σκέψη του, μετέδωσε την πείρα του καιεξυπηρέτησε την οργάνωση της ζωής. Στα γραπτά κυρίως κείμενα θεμελίωσε η ιστορία την ανασύνθεσητου παρελθόντος. Η ανακάλυψη της γραφής, δηλαδή της απόδοσης τουπροφορικού λόγου με γραφικά σύμβολα, αποτελεί τη μεγαλύτερηπολιτισμική επανάσταση όλων των εποχών. Εγκαινίασε τον πολιτισμό εκείνο που διαρκεί ήδη χιλιάδες χρόνια,τον αποκαλούμενο «πολιτισμό της γραφής», τον δικό μας πολιτισμό, οοποίος, εξακολουθεί ακόμα και σήμερα, να αποκρούει την αμφισβήτησήτου, από τον έωλο «πολιτισμό της εικόνας». ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Το ανήσυχο και δραστήριο ανθρώπινο πνεύμα πάντα αναζητούσετρόπους για την καλυτέρευση της καθημερινότητας. Έτσι φτάσαμε στηνεξέλιξη της τεχνολογίας πουέδωσε τη δυνατότητα στονάνθρωπο να μπορεί ναμετακινείται από το ένα μέρος στοάλλο, χωρίς να είναι αναγκα-σμένος να διανύσει μεγάλες από-στάσεις με τα πόδια. Ταυτόχρονα,έχοντας εξασφαλίσει τη δική τουμετακίνηση, μπόρεσε να μετα-φέρει και αντικείμενα ή προϊόντα. Οι μετακινήσεις αυτές, είτε ανθρώπωνείτε αντικειμένων, επιτυγχάνονται με τα ονομαζόμενα μέσα μεταφοράς.Έτσι, λοιπόν, κάθε μέσο μεταφοράς για να πετύχει το σκοπό του, δηλαδήνα μεταφέρει, πρέπει να εφαρμοστεί σε αυτό η τεχνολογία και φυσικά ναχρησιμοποιηθεί ενέργεια. -3-
  • Η πρώτη ενέργεια που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος ήταν η μυϊκήενέργεια, για να μπορέσει να μετακινήσει τις τροχήλατες άμαξες και ναδιανύσει αποστάσεις με το ποδήλατο. Με την εφευρετικότητα του ανθρώπου και την αξιοποίηση όχι μόνοτων γνώσεων που αποκτούσε καθημερινά, αλλά και των φυσικώνφαινομένων (αέρας) κατασκεύασε τα ιστιοφόρα, κάνοντας χρήση τηςαιολικής ενέργειας. Με τα πλοία, που διέσχιζαν τις θάλασσες με τηβοήθεια του ανέμου, μπορούσε ο άνθρωπος να πάει σε διάφορα μέρη,κοντινά ή μα-κρινά σχετικά με τον τόπο διαμονής του και να μεταφέρειότι ήθελε. Όσο η τεχνολογία εξελισσόταν οι ανησυχίες του ανθρώπουμεγάλωναν και μαζί με αυτές γίνονταν ακόμα μεγαλύτερη η ανάγκη γιατην ε-ξεύρεση νέων -πιο εύκολων- τρόπων μεταφοράς. Πάλι στράφηκεστη φύση αξιοποιώντας το «μαύρο χρυσάφι», το πετρέλαιο και ταπαράγωγά του. Με τη χρήση των καυσίμων κατόρθωσε να μετατρέψει τηθερμική ενέργειά τους σε μηχανική ενέργεια. Έτσι κατάφερε ναλειτουργήσει τους κινητήρες εσωτερικής καύσης, τους στροβίλους καιτους κινητήρες αντιδράσεως. Σιγά σιγά άρχισε να διαμορφώνεται, με όλες αυτές τις εφαρμογές,ένα καινούριο περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί η σύγχρονηκοινωνία της τεχνολογίας. Μέσα μεταφοράς Ο άνθρωπος εκμεταλλευόμενος αυτές τις δυνατότητες διακινείσήμερα μεγάλες ποσότητες πρώτων υλών, από το ένα κράτος στο άλλο,μειώνοντας με τον τρόπο αυτό τις ανισότητες στην κατανομή τωνπροϊόντων από χώρα σε χώρα. Γενικότερα οι μεταφορές εδώ και εκατοντάδες χρόνια αποτελούσανίσως το σημαντικότερο κομμάτι της ζωής του ανθρώπου. Τα τελευταίαχρόνια με την διαρκή εξέλιξη που παρουσιάζουν αποτελούν αναπόσπα-στο κομμάτι της καθημερινότητας, με πολλά παρακλάδια. Οι μεταφορέςγίνονται από τη στεριά, τη θάλασσα και τον αέρα. Δηλαδή μπορούμε νατις χωρίσουμε σε χερσαίες, θαλάσσιες και εναέριες μεταφορές. Αυτές τιςτρεις βασικές κατηγορίες μπορούμε να τις χωρίσουμε σε υποκατηγορίες. Χερσαίες μεταφορές Οι μεταφορές από τη στεριά, δηλαδή οι χερσαίες μεταφορές επιβα- τών και εμπορευμάτων, γίνονται κυρίως με αυτοκίνητα και τρένα, που διατρέχουν όχι μόνο την επιφάνεια της γης αλλά τόσο το υπόγειο μέρος της όσο και τις σήραγγες. -4-
  • Τα οδικά και σιδηροδρομικά δίκτυα συνέχεια αναβαθμίζονται καιπυκνώνουν, κάνοντας πιο εύκολες τις χερσαίες μεταφορές. Τα μέσαμεταφοράς είναι πολυάριθμα και πολλών χρήσεων. Το κυρίαρχο μέσοκαθημερινής μετακίνησης είναι το αυτοκίνητο, επιβατικό ΙΧ ήλεωφορείο ή φορτηγό. Με βασικό πλεονέ-κτημα την ευελιξία του και τηνταχύτητά του, αποτελεί βασικό εργαλείο στη ζωή μας. Είναι είδοςπρώτης ανάγκης και οι δυνατότητές του εξελίσσονται με πολύ γρήγορουςρυθμούς. Στα χερσαία μέσα μεταφοράς συμπεριλαμβάνονται εκτός από τοαυτοκίνητο, το τρένο, το δίκυκλο (ποδήλατο ή μοτοσικλέτα), αλλά και οανελκυστήρας και οι κυλιόμενες σκάλες. Για ειδικές μεταφορέςχρησιμοποιούνται διάφοροι τύποι τρακτέρ, αυτοκίνητα - ψυγεία,ανυψωτικά μηχανήματα, κοντέινερς κ.λ.π. Θαλάσσιες μεταφορές Θαλάσσιες μεταφορές ονομάζονται όλες εκείνες οι μετακινήσειςανθρώπων ή κάθε άλλου αντικειμένου που γίνεται από τη θάλασσα, τουςποταμούς ή τις λίμνες. Οι μεταφορές αυτές είναι ταυτισμένες σχεδόν με την παρουσία του ανθρώπου στη γη. Χιλιάδες χρόνια πριν οι ξυλοκόποι για παράδειγμα έριχναν τους κορμούς των δέντρων στα ποτάμια και με τη ορμή που είχαν τα νερά τους γίνονταν η μεταφορά σε άλλο μέρος. Τα πρώτα πλωτά μέσα ήταν οι σχεδίες και οι ξύλινες βάρκες που κινούνταν με κουπιά ή πανιά. Ακολούθησαν τα ιστιοφόρα, τα οποίασταδιακά εξελίχθηκαν και επέτρεψαν στους μεγάλους θαλασσοπόρουςτης Ευρώπης μεγάλα ταξίδια εξερευνήσεων στην Αφρική, την Ασία καιτην Αμερική. Μετά την ανακάλυψη της ατμομηχανής χρησιμοποιήθηκαν τασιδερένια ατμοκίνητα πλοία. Τα περισσότερα από αυτά χρησιμοποιούνσήμερα τον πιο σύγχρονο ηλεκτρονικό εξοπλισμό και εξυπηρετούν τομεγαλύτερο μέρος του διεθνούς εμπορίου. Τα είδη πλωτών μέσωνπεριλαμβάνουν υδρόπτερα, χόβερκραφτ, παγοθραυστικά,αεροπλανοφόρα, φορτηγά πλοία για μεγάλα φορτία, δεξαμενόπλοια,πλοία ρυμουλκά, υποβρύχια και άλλα. Εναέριες μεταφορές Το αεροπλάνο αποτελεί το ταχύτερο μέσο μεταφοράς. Κινείται μεταχύτητα υπερπολλαπλάσια των αυτοκινήτων και των τρένων και πολύ -5-
  • περισσότερο των πλοίων. Κινούνται ανεξάρτητα από την διαμόρφωσητου εδάφους και μπορούν να μεταφέρουν επιβάτες αλλά και ευαίσθηταεμπορεύματα μεγάλης αξίας και μικρού όγκου. Στα είδη των εναέριων μεταφορών περιλαμβάνονται:· αεροσκάφη με σταθερά φτερά (αεροπλάνα)· αεροσκάφη με περιστρεφόμενα φτερά (ελικόπτερα)· αερόστατα Με τα μέσα αερομεταφοράς εξυπηρετούνται και δραστηριότητες ό-πως:· φωτογράφηση απομακρυσμένων περιοχών· έλεγχος αυτοκινητοδρόμων· ψεκασμός καλλιεργειών· κατάσβεση πυρκαγιών· μεταφορά ασθενών Οι τύποι των μεταφορικώνμέσων που είναι διαθέσιμοι σε μίαχώρα είναι ενδεικτική για τιςτεχνολογικές δυνατότητες και τονβαθμό ανάπτυξής της. Οι οι-κονομικά αναπτυγμένες χώρεςδιαθέτουν σύγχρονουςαυτοκινητόδρομους, αερογέφυρες,μετρό, υπόγεια τούνελ, πυκνόοδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο και διεθνή αεροδρόμια. Έτσιεπιτυγχάνεται η γρήγορη, εύκολη, οικονομική και ασφαλής μετακίνησητων πολιτών και εμπορευμάτων. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Οι άνθρωποι επικοινωνούν μεταξύ τους με τις κινήσεις, τον λόγο,την εικόνα και την γραφή. Κάθε μέρα, κάθε στιγμή, οι άνθρωποι -αλλάκαι κάθε ζωντανό πλάσμα- επικοινωνούν ανταλλάσσοντας πληροφορίες.Όλες οι μορφές επικοινωνίας περιλαμβάνουν έναν πομπό, έναν δέκτη καιτο μήνυμα που μεταβιβάζεται. Απαραίτητος είναι ένας κώδικαςεπικοινωνίας και το μέσον που σήμερα προσφέρει η τεχνολογία.Αν για παράδειγμα δύο άνθρωποι συζητούν, ο ένας είναι ο πομπός και οάλλος ο δέκτης. Και φυσικά, όσο διαρκεί η συζήτηση, οι ρόλοι αυτοίαλλάζουν συνεχώς. Το θέμα της συζήτησης αποτελεί το μήνυμα πουμεταδίδεται μέσο του αέρα και ο κώδικας επικοινωνίας είναι η γλώσσαπου χρησιμοποιούν. Η δυσκολία επικοινωνίας αυξάνεται, όταν οι άνθρωποι είναι πολλοίή οι αποστάσεις είναι μεγάλες. Τότε είναι απαραίτητα τα τεχνολογικάμέσα (ασύρματος, μεγάφωνο, τηλέφωνο) για να υπάρξει δυνατότηταεπικοινωνίας. -6-
  • Η επικοινωνία είναι από τις βασικές ανάγκες του ανθρώπου. Σε όλητην διάρκεια της πορείας του, πάνω στη γη, χρησιμοποίησε σε μεγάλοβαθμό και την μη λεκτική επικοινωνία, δηλαδή τα μηνύματα που στέλνειμε την στάση του σώματός του, την εμφάνισή του και τις χειρονομίες πουκάνει. Μία από τις πρώτες μαρτυρίες επικοινωνίας είναι τα σχέδια που οιπροϊστορικοί άνθρωποι ζωγράφιζαν στα σπήλαια, εδώ και 17.000 χρόνια.Η εμφάνιση της γραφής αποτέλεσε και αποτελεί το βασικό μέσοεπικοινωνίας. Ένας συνηθισμένος τρόποςεπικοινωνίας σε όλον τον αρχαίοκόσμο, που ήταν σε χρήση μέχρι ταμεσαιωνικά χρόνια, ήταν η μετάδοσηφωτεινών σημάτων κατά την διάρκειατης νύχτας με φωτιές (φρυκτωρίες). Η αλληλογραφία, ένας άλλοςπανάρχαιος τρόπος επικοινωνίας, πουείναι πολύ διαδεδομένος μέχρι σή-μερα, χρησιμοποίησε μία ποικιλία υλικών ανάλογα με την εποχή πηλός,πάπυρος, όστρακα, κυρωμένο σανίδι, χαρτί και άλλα. Ο τρόποςδιακίνησης των επιστολών είναι επίσης διαφορετικός σε κάθε εποχή(αγγελιοφόροι στα αρχαία χρόνια, ταχυδρομεία και ηλεκτρονικά μέσασήμερα). Από την δεκαετία του 1960 άρχισε η ραγδαία ανάπτυξη τωνεπικοινωνιών. Ο κόσμος έμοιαζε να μικραίνει και οι ειδικοί προέβλεπανότι η γη θα γινόταν «παγκόσμιο χωριό». Τα υπερατλαντικάτηλεφωνήματα έγιναν πραγματικότητα και η τηλεόραση συναγωνιζόταντο ραδιόφωνο και τον τύπο. Σήμερα, στο ξεκίνημα της νέας χιλιετίας οι περισσότερες χώρες τουκόσμου έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο, ενώ μία τεράστια ποικιλία απόσυσκευές επικοινωνίας που ολοένα εμπλουτίζεται έχουν συμπιέσει τουςχρόνους και τις αποστάσεις. Περισσότεροι από 200 τηλεπικοινωνιακοίδορυφόροι γύρω από την γη μεταφέρουν χιλιάδες τηλεφωνικές κλήσειςκαι τηλεοπτικά σήματα. Μερικά από τα μέσα επικοινωνίας που έχουν συνδεθεί με τηνκαθημερινή μας ζωή είναι:· τα βιβλία μέχρι τον 15ο μ.Χ. αιώνα ήταν χειρόγραφα και στην συνέχειατυπωμένα· οι εφημερίδες που διακρίνονται σε καθημερινές ή εβδομαδιαίες τα περιοδικά, που εμφανίστηκαν μετά την ανακάλυψη της τυπογραφίας· η φωτογραφία που αρχικά ήταν ασπρόμαυρη και στην συνέχεια εξελί-χθηκε σε έγχρωμη· ο κινηματογράφος που ξεκίνησε με βωβές ασπρόμαυρες ταινίες και έ- -7-
  • φτασε στις υπερπαραγωγές του Χόλυγουντ· ο τηλέγραφος και το τηλέφωνο που μεταδίδουν τον ήχο χάρη σεκωδικοποιημένα μηνύματα ο πρώτος και στον ηλεκτρισμό το δεύτερο· το ραδιόφωνο και η τηλεόραση που μεταδίδουν τον ήχο και την εικόνατηλεπικοινωνιών μέσω ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων· τα δίκτυα τηλεπικοινωνιών που διακρίνονται σε καλωδιακά (τηλέφωνο),ραδιοηλεκτρικά ή ερτζιανά (ραδιόφωνο ή τηλεόραση) και κυψελοειδή(κινητά τηλέφωνα). Όταν οι αποστάσεις που πρέπει να διατρέξουν τακύματα είναι μεγάλες, αυτά στέλνονται μέσω δορυφόρου· η διαφήμιση που μεταδίδει πληροφορίες με σκοπό να γοητεύσει και ναπείσει· ο ηλεκτρονικός υπολογιστής που επιλέγει και επεξεργάζεται πολύγρήγορα κάθε είδους πληροφορία· τα πολυμέσα στα οποία ο χρήστης επεμβαίνει και διαμορφώνει τοντρόπο με τον οποίο του παρουσιάζεται η πληροφορία. Η ανάπτυξη της τεχνολογίας άνοιξε νέους ορίζοντες στην εύκολη,γρήγορη και οικονομική επικοινωνία μεταξύτων ανθρώπων, με τρόπο που θα θύμιζεταινία επιστημονικής φαντασίας πριν απόμερικές δεκαετίες. Μεταξύ των πλέονσύγχρονων τρόπων επικοινωνίας, ο ση-μερινός άνθρωπος μπορεί να διαλέξει τοΔΙΑΔΙΚΤΥΟ και τα πολυμέσα.Το διαδίκτυο προσφέρει πολλές υπηρεσίες.Επιτρέπει την λήψη και την αποστολήμηνυμάτων πολύ γρήγορα, σε οποιοδήποτεμέρος του κόσμου μέσω του ηλεκτρονικούταχυδρομείου, την συμμετοχή σε συζητήσεις με άλλους χρήστες, τηνανταλλαγή ιδεών, φωτογραφιών, μουσικής κ.λ.π. Καθώς ο ιστός του ίντερνετ απλώνεται γύρω από τον πλανήτη, οιυπολογιστές γίνονται όλο και πιο ισχυρότεροι ενώ ο όγκος τωνπληροφοριών στις οποίες έχουμε πρόσβαση γίνεται όλο και μεγαλύτερος.Τα πολυμέσα μας επιτρέπουν να χρησιμοποιούμε πληροφορίες με μορφήκειμένου, εικόνας και ήχου. Ο χρήστης ενός πολυμέσου δεν δέχεται τιςπληροφορίες παθητικά, όπως ένας τηλεθεατής, αλλά μπορεί να επέμβεικαι να διαμορφώσει ο ίδιος τον τρόπο με τον οποίο του προσφέρεται ηπληροφορία. Σήμερα, τα πολυμέσα καλύπτουν τομείς όπως τηςψυχαγωγίας, της εκπαίδευσης κ.α. Η τεχνολογία των πολυμέσωνεπιτρέπει την δημιουργία της εικονικής πραγματικότητας πουαποτελείται από τρισδιάστατες εικόνες συντεθειμένες στον υπολογιστήπου συνοδεύονται από ήχους και επιτρέπουν την επικοινωνία με όλεςσχεδόν τις αισθήσεις μας. -8-
  • Χάρη στα ψηφιακά δίκτυα τηλεπικοινωνίας και τα πολυμέσα, ο πλανήτηςετοιμάζεται να γίνει μία πόλη που οι κάτοικοί της θα επικοινωνούν όσοσυχνά θέλουν καταργώντας τις αποστάσεις. -9-
  • 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΕΡΟΣΤΑΤΟ Το Αερόστατο είναι ένα πτητικό μέσο, (πτητική μηχανή),ελαφρύτερο από τον αέρα, που αιωρείται χάρη στην αεροστατική άνωση. Σκοινί ελέγχου βαλβίδας (περνά από το εσωτερικό του σάκκου) Κώνος διαρροής Βαλβίδα Περσίδα σχισμής Πλέγμα Μικρά ανοίγματα πλέγματος Μεγάλα ανοίγματα Σκοινί ελέγχου πλέγματος βαλβίδας Στόμιο Σκοινιά αναρτήσεως Σκοινί ελέγχου βαλβίδας Στεφάνη συγκρατήσεως Άγκυρα Καλάθι Σάκκοι με έρμα Σκοινί πρόσδεσης - 10 -
  • Υπάρχουν 4 διαφορετικοί τύποι αερόστατων σύμφωνα με τηνστρατηγική που χρησιμοποιείται για την απογείωση τους: Θερμού αέρα: το μπαλόνι γεμίζει με ζεστό αέρα (το οποίοθερμαίνεται μέχρι μια θερμοκρασία μεγαλύτερη της θερμοκρασίας τουπεριβάλλοντος) τα σημερινά αερόστατα είναι αυτού του τύπου. Αερίου: τροφοδοτούνται με ελαφρύ αέριο μη θερμαινόμενο.Μεταξύ τον αερίων που χρησιμοποιούνται είναι: Υδρογόνο, Ήλιο,αμμωνία, Συνθετικό γκάζι Αερόστατο του Γκολζιερ: Χρησιμοποιεί είτε ελαφρά αέρια είτεθερμαινόμενα με σκοπό να επιτύχει μέγιστες αποδόσεις είναι αερόστατατου Γκοζιερ αυτά που πραγματοποίησαν πρόσφατα τον γύρο τουπλανήτη. Ελαστικά: Είναι σε θέση να ρυθμίζουν την πίεση του ωθούμενουαερίου ακόμα και κατά την διάρκεια της πτήσης με σκοπό ναεκμηδενίσουν την απώλεια αερίου της ημερήσιας θέρμανσης. Ένα αερόστατο για επανδρωμένες πτήσεις χρησιμοποιεί έναμπαλόνι, με ένα άνοιγμα στο κάτω μέρος που ονομάζεται στόμα ήλαιμός. Συνδεδεμένο με το μπαλόνι είναι ένα καλάθι, ή γόνδολα, για τημεταφορά των επιβατών. Τοποθετημένη πάνω από το καλάθι και στοκέντρο του "λαιμού" είναι ο "καυστήρας", ο οποίος διοχετεύει μια φλόγαστο μπαλόνι, που θερμαίνει τον αέρα στο εσωτερικό του. Ο καυστήραςτροφοδοτείται από προπάνιο, ένα υγροποιημένο φυσικό αέριο πουαποθηκεύεται σε ειδικά δοχεία. ΜΠΑΛΟΝΙ Τα μοντέρνα αερόστατα κατασκευάζονται συνήθως από ελαφρύ καιισχυρό συνθετικό ύφασμα. Κατά τη διάρκεια της παραγωγικής διαδικασίας, το υλικό κόβεται σε πλάκες, ράβεται και ενώνεται με ειδικές ταινίες φορτίου που σηκώνουν το βάρος του καλαθιού. Τα επιμέρους τμήματα, τα οποία τρέχουν από τον λαιμό προς την κορυφή του αερόστατου, λέγονται αδράχτια. Ένα μπαλόνι μπορεί να έχει από 4 έωςπερισσότερα από 24 αδράχτια. Στην κορυφή του μπαλονιού υπάρχει ένα αλουμινένιο δαχτυλίδι, μεδιάμετρο περίπου 30 εκατοστά, στο οποίο δένονται οι ταινίες φορτίου. - 11 -
  • Οι ραφές Η πιο συνηθισμένη τεχνική για το ράψιμο των κομματιώνυφάσματος είναι η πλακοραφή. Επιστρώσεις Το ύφασμα (ή τουλάχιστον ένα μέρος αυτού) μπορεί να είναιεπικαλυμμένο με στεγανωτικό, όπως σιλικόνη ή πολυουρεθάνη, ώστε ναείναι στεγανό στον αέρα. Συχνά η υποβάθμιση της επίστρωσης και άρα ηαπώλεια της στεγανότητας είναι αυτή που τελειώνει την ζωή τουμπαλονιού και όχι η αποδυνάμωση του ίδιου του υφάσματος. Ζέστη,υγρασία και φθορά κατά τη διάρκεια του στησίματος ή τουπακεταρίσματος του μπαλονιού είναι τα κύρια αίτια της υποβάθμισηςαυτής Μεγέθη Είναι διαθέσιμη μια μεγάλη ποικιλία μεγεθών. Το μικρότερο είναιμπαλόνι για καλάθι ενός ατόμου. Στο άλλο άκρο της κλίμακαςβρίσκονται τα μπαλόνια που χρησιμοποιούνται από μεγάλες εμπορικέςεπιχειρήσεις που μεταφέρουν πάνω από 20 άτομα. Ωστόσο, τα περισσότερα μπαλόνια είναι τέτοιου μεγέθους ώστε ναμεταφέρουν από 3 έως 5 άτομα. Βαλβίδα διαρροής Στην κορυφή του μπαλονιού υπάρχει συνήθως μια κάποιου είδουςδιέξοδος. Αυτή επιτρέπει στον χειριστή να απελευθερώσει ζεστό αέραγια να επιβραδύνει την άνοδο ή να αυξήσει το ρυθμό της καθόδου,συνήθως για την προσγείωση. Μερικά αερόστατα έχουν πλάγιες σχισμές οι οποίες όταν ανοίξουν,αναγκάζουν το μπαλόνι να περιστραφεί. Αυτές οι σχισμές είναι ιδιαίτεραχρήσιμες για μπαλόνια με ορθογώνια καλάθια, για να διευκολυνθεί τοαερόστατο κατά την προσγείωση. Σχήμα Εκτός από ειδικά σχήματα, πιθανόν για λόγους μάρκετινγκ, υπάρ-χουν αρκετές παραλλαγές για το παραδοσιακό σχήμα του αερόστατου. Η απλούστερη είναι ένα ημισφαίριο στην κορυφή ενός κόλουρουκώνου. Περισσότερο εξελιγμένα σχέδια επιχειρούν να ελαχιστοποιήσουντην περιφερειακή πίεση στο ύφασμα. Τέλος, υπάρχουν εξειδικευμένα σχήματα που αποσκοπούν στηνελαχιστοποίηση της αεροδυναμικής αντίστασης (στην κάθετηκατεύθυνση), ώστε να βελτιωθούν οι επιδόσεις πτήσης σε διαγωνισμούς. - 12 -
  • ΚΑΛΑΘΙ Τα καλάθια είναι συνήθως κατασκευασμένα από λυγαριά ή καλάμι.Αυτά τα υλικά έχουν αποδειχτεί ότιείναι αρκετά ελαφριά, γερά καιανθεκτικά για πτήση αερόστατου. Το σχήμα τους είναι συνήθωςτετράγωνο ή τρίγωνο. Το μέγεθός τους ποικίλλει απόπολύ μικρό (για 1-2 άτομα) έως αρκετάμεγάλο (για μεταφορά έως 30 άτομα) Καλάθια μπορούν επίσης να είναικατασκευασμένα από αλουμίνιο. ΚΑΥΣΤΗΡΑΣ Η μονάδα του καυστήρα, αναμιγνύει το αέριο με τον αέρα,αναφλέγει το μίγμα, και κατευθύνει την φλόγα στο στόμα του μπαλονιού. Οι καυστήρες ποικίλλουν ανάλογα με την ισχύ. Είναι στηριγμένοι πάνω από το καλάθι, κι ο χειριστής έχει τον έλεγχο των βαλβίδων τους ώστε να ρυθμίζει την ένταση της φλόγας. O μόνος λόγος που χρησιμοποιείται ο καυστήρας είναι για να κρατά το αερόστατο στον αέρα, απλά με την πρόοδο της τεχνολογίας και την ισχύ των μηχανημάτων σήμερα είμαστε εξαιρετικά ακριβείς στο πόσοψηλά πετάμε. Το αερόστατο μπορεί να κρατηθεί ακόμα και 10 εκατοστάαπό το έδαφος ακόμα κι αν αυτό είναι εξαιρετικά ανώμαλο. Ο έλεγχοςαυτός είναι δυνατός με ριπές μεγάλης ακριβείας. ΔΕΞΑΜΕΝΕΣ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Οι δεξαμενές καυσίμων είναι κυλινδρικά δοχεία από αλουμίνιο,ανοξείδωτο χάλυβα ή τιτάνιο, με βαλβίδα στο ένα άκρο για νατροφοδοτήσουν τον καυστήρα. Μπορεί ναέχουν μετρητή καυσίμου και έναν μετρητήπίεσης. Συνηθισμένα μεγέθη δεξαμενήςείναι 10, 15 και 20 γαλόνια. Μπορούν ναχρησιμοποιηθούν σε όρθια ή οριζόντια - 13 -
  • στάση και τοποθετούνται μέσα ή έξω από το καλάθι. Το καύσιμο πουσυνήθως χρη-σιμοποιείται είναι το προπάνιο. ΟΡΓΑΝΑ Ένα μπαλόνι μπορεί να είναι εφοδιασμένο με μια μεγάλη ποικιλίαμέσων για την διευκόλυνση του πιλότου. Αυτά περιλαμβάνουν συνήθως ένα υψόμετρο, ένα βάριο (όργανομέτρησης της κατακόρυφης ταχύτητας), θερμόμετρα για τη μέτρηση τηςθερμοκρασίας του μπαλονιού και του περιβάλλοντος. Ένας δέκτης GPSβοηθάει στη γνώση της ταχύτητας και της κατεύθυνσης. - 14 -
  • 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑΠΡΟΣΟΨΗ 18 εκ. 22 εκ. 35 εκ. 10 εκ. 2 εκ. 3 εκ. 12,5 εκ. ΚΑΤΟΨΗ - 15 -
  • 4ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΗΘΗΚΕ Κατασκευή μπαλονιού αερόστατου Πήρα ένα μπαλόνι και το φούσκωσα. Έκοψα εφημερίδες σεκομμάτια και άρχισα να κολλάω με ξυλόκολλα τα κομμάτια πάνω στομπαλόνι έτσι ώστε να το καλύψω εντελώς. Άφησα να στεγνώσει καιεπανέλαβα την ίδια δουλειά για πολλές μέρες. Όταν είχε σχηματιστεί ένα στρώμα που μου φαινόταν ανθεκτικό,έσπασα το μπαλόνι και έμεινε μόνο το εξωτερικό περίβλημα πουσχημάτιζε το μπαλόνι του αερόστατου. Κατασκευή καλαθιού αερόστατου Το καλάθι του αερόστατου, το έφτιαξα χρησιμοποιώντας οδοντο-γλυφίδες, που της κόλλησα με πιστολάκι σιλικόνης, που έχει την ιδιότητανα στεγνώνει γρήγορα. Έφτιαξα ξεχωριστά τα 5 κομμάτια που χρειάζονταν και μετά τακόλλησα μεταξύ τους, δημιουργώντας ένα καλάθι. Έφτιαξα και ένα ακόμη κομμάτι που το στερέωσα λίγο πάνω από τοκαλάθι, γιατί εκεί ήθελα να στερεώσω τα σκοινιά του αερόστατου. Μετά ζωγράφισα το μπαλόνι και το καλάθι του αερόστατουχρησιμοποιώντας τέμπερα, σε διάφορα χρώματα. Ένωση καλαθιού-μπαλονιού Χρησιμοποιώντας ένα καρφί έκανα 4 τρύπες στο κάτω μέρος τουμπαλονιού και από εκεί πέρασα 4 καλώδια, τα οποία ένωσα με τοκομμάτι που είχα στερεώσει λίγο πάνω από το καλάθι. Αυτά τα καλώδιατα πέρασα με μονωτική ταινία για να είναι πιο σταθερά. Το αερόστατοήταν πλέον έτοιμο. Κατασκευή βάσης αερόστατου. Πήρα σύρμα γαλβανιζέ, λίγο χοντρό, και δημιούργησα ένα κύκλο μεδιάμετρο λίγο μικρότερη από τη διάμετρο του μπαλονιού, και ένανακόμη κύκλο πολύ μεγαλύτερο από τον προηγούμενο, ο οποίος θαχρησίμευε σαν βάση. Οι δύο αυτοί κύκλοι ήταν ενωμένοι με το σύρμα, το οποίο δεν τοέκοψα για να είναι σταθερή όλη η κατασκευή. Τέλος για να γίνει ακόμασταθερότερη την πέρασα με μονωτική ταινία. - 16 -
  • 5Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ Αν και πολλά εγχειρίδια της Φυσικής αναφέρουν τους ΑδελφούςΜονγκολφιέ ότι πρώτοι αυτοί επινόησαν το αερόστατο αυτό είναιαναληθές. Σ΄ αυτούς όμως δίκαια αποδίδεται η πρώτη επιτυχής πτήση.Πριν την επινόηση της Μονγκολφιέρας, όπως ονομάστηκε τότε τοαερόστατο, είχαν προηγηθεί πολλές άλλες προσπάθειες με κατασκευέςόμως βαρύτερες του αέρα. Κατά την αρχαιότητα, ένας αρχαίος λαός στη Μικρά Ασία οι Μυσοί,χαρακτηρίζονταν "καπνοβάτες", όπου και κατά μία παράδοση πουδιασώθηκε, ένας Μυσός άναψε φωτιά εκ της οποίας ο καπνός τονανύψωσε και τον μετέφερε στην πατρική του οικία. Να πρόκειται άραγεγια πρόγονο του αερόστατου των Μονγολφιέρων; Ένας ακόμη θρύλος αναφέρει ότι οι Ίνκας τοποθετούσαν επιφανείςνεκρούς σε ένα όχημα που έμοιαζε με αντεστραμμένη πυραμίδα, ήασπίδα, το οποίο στη συνέχεια απογειωνόταν με τη βοήθεια θερμού αέρα και μετέφερε τους νεκρούς στους θεούς (προφανώς στον εγγύτερο ωκεανό). Ευρήματα γι αυτό το θρύλο δεν υπάρχουν όμως ακόμα. Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι σχε- δίασε πολλές «μηχανές» και διατάξεις, οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν για πτήση, αλλά δεν υλοποίησε καμία από αυτές. Ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε στα τέλη του 17ου αιώνα περιελάμβανεσχέδια για «χάρτινους δράκους» (χαρταετούς στα καθ ημάς), οι οποίοιανυψώνονταν με θερμό αέρα. Έτσι η ιδέα του ελαφρύτερου του αέραμέσου άρχισε να καλλιεργείται. Αρχικά το 1550 ο ΒαυαρόςΙησουΐτης Γκάσπαρ Σκοτ δημοσίευσεένα έργο με τίτλο "Παγκόσμιος Μαγεία"όπου έδειχνε πως είναι δυνατόν κάποιοςνα κινηθεί στους ουρανούςχρησιμοποιώντας μέοο ελαφρύτερου τουαέρα. Το μέσον αυτό το είχε ονομάσει"υπερατμοσφαίρα". Έκανε όμως τοτραγικό λάθος να γράψει ότι τέτοιο μέσον δεν πρόκειται να βρεθεί και - 17 -
  • έτσι δεν κατόρθωσε να οδηγήσει τη λύση του προβλήματος χωρίς ναμάθει ποτέ ότι είχε καθορίσει τουλάχιστον την αρχή της λύσης. Το 1670 ο Ιταλός κληρικός πατήρ Φραντζέσκο Λάνα, φιλόσοφος,θεολόγος και σπουδαίος φυσιοδίφης, γνωστός και ως "πατέρας τηςαεροναυτικής" δημοσίευσε ένα σύγγραμμά του με τίτλο " Προοίμιο ήΔοκίμιο μερικών νέων εφευρέσεων προτεινομένων από τη μεγάλη τέχνη". Στο έργο του αυτό ο πολυτάλαντος εκείνος Ιησουΐτης καθόρισε μεεξαιρετική σαφήνεια τη θεωρία των αερόστατων και της αεροναυτιλίαςμε χρήση ελαφρύτερων μέσων του αέρα η οποία και τελικά πραγματοποι-ήθηκε ένα αιώνα μετά το θάνατό του. Μάλιστα στο έκτο κεφάλαιο του έργου τουο Λάνα περιγράφει σε σχέδιο ένα μικρό σκάφοςπου φέρει τέσσερις σφαίρες από φύλλαορείχαλκου στις οποίες θα έπρεπε απαραίτητανα δημιουργηθεί κενό δια των οποίων και θαυψώνονταν και θα μετατρέπονταν σεαερόπλοιο. Ιστορικοί της εποχής βεβαιώνουνότι ο Λάνα από έλλειψη χρημάτων δεν μπόρεσενα πειραματιστεί στο "ιπτάμενο πλοίο" όπως τοείχε ονομάσει, για 10 δουκάτα που κανείς δενπροθυμοποιήθηκε να προσφέρει. Αν αληθεύει ότι στον Λάνα οφείλεται η πρώτη ιδέα του"ελαφρύτερου μέσου", τότε η ιδέα της εφαρμογής ανήκει σ΄ έναν άλλοεπίσης ιερωμένο τον Βραζιλιάνο Βαρθολομαίο Λορέντζο ντε Γκουσμάο. Το 1709 πέτυχε η πρώτη καταγεγραμμένη «πτήση» "ελαφρύτερουμέσου" στην Πορτογαλία: Ο Bartholomeo Lourenco de Gusmao,(1685-1724), κατασκεύασε ένα μπαλόνι με διάμετρο περί τα 70 εκ. και το οποίο τροφοδοτείτο με το ζεστό αέρα που δημιουργούσε η καύση χόρτων και ξύλων σε ένα μικρό δοχείο στο κάτω μέρος του. Η επίδειξη ήταν τόσο εντυπωσιακή ώστε ο Γκουσμάο εκλήθη να επαναλάβει την επίδειξή του στη Λισαβώνα, μπροστά στο βασιλιά, στη μεγάλη αίθουσα υποδοχής των "Ανακτόρων των Ινδιών". Οι αυτόπτες μάρτυρες μετα- βλήθηκαν όμως σε πυροσβέστες, γιατί τομπαλόνι αυτό ανερχόμενο, στη συνέχεια ακούμπησε στις κουρτίνες τουανακτόρου, με αποτέλεσμα να προκληθεί πυρκαγιά. Ποιός όμως ήταν οεφευρέτης αυτός που ονομάσθηκε στη συνέχεια "Βοαντόρ" (=ιπτάμενος)δεν είναι ακριβώς γνωστό. Το πείραμά του αυτό θεωρήθηκε μαγεία! Τα - 18 -
  • σχέδια και οι μελέτες του κατασχέθηκαν και κάηκαν από την ΙεράΕξέταση, ο ίδιος δε, πέθανε εξόριστος στη Σεβίλλη. Το 1782 ο Ναπολιτάνος Τιβέριος Καβάλο (1749-1809) παρουσίασεσε μεγάλο κοινό που είχε συγκεντρωθεί στην έδρα της ΒασιλικήςΕταιρίας του Λονδίνου μία έκθεσή του στη οποία και βεβαίωνε ότι:"οποιοδήποτε περίβλημα του οποίου το περιεχόμενο θα ήταν υδρογόνοτούτο θα μπορούσε στον αέρα ν΄ ανυψωθεί", παρουσιάζοντας επιτυχήπειράματα με μπαλόνια από έντερα βοδιού. Αναμφίβολα και αυτή ηιδιοφυΐα της μελέτης και των πειραμάτων διευκόλυνε τελικά τη λύση τουπροβλήματος που τόσο καιρό αντιμετώπιζαν τόσοι μελετητές. Ταυτόχρονα, την ίδια περίοδο, οι ερευνητές συζητάνε για τον «αέρατης φωτιάς» που προκαλεί η καύση, ένα ιδιαίτερο είδος αέρα, το οποίοανέβαινε με τον καπνό ψηλά, επειδή ήταν ελαφρύτερο από τον ατμο-σφαιρικό. Επίσης ότι το υδρογόνο που ανακάλυψε το 1766 ο Κάβεντιςκαι ονομάστηκε «καύσιμος αέρας» ήταν ελαφρύτερο του ατμοσφαιρικούήταν ήδη γνωστό, καθώς και ότι ο συνάδελφός του, Μπλακ είχε ήδη τότεεκτιμήσει ότι θα έπρεπε αντικείμενα που είναι γεμάτα με αέραελαφρύτερο του ατμοσφαιρικού να ανεβαίνουν ψηλά, χωρίς όμως και ναέχει πειραματιστεί. Μονγκολφιέρα, η πραγμάτωση του ονείρου Οι διάφορες απόψεις και σκέψεις για τον «ελαφρύ αέρα»καταγράφηκαν κάποια στιγμή στη Γαλλική Ακαδημία Επιστημών καιέγιναν γνωστές σε όλα τα μέλη της. Ανάμεσά τους ήταν και οι αδελφοί Joseph-Michele (1740-1810)και Jacques-Etienne Montgolfier (Μονγκολφιέ, 1745-1799) από την περιοχή της Λυών. Οι εύποροι αδελφοί αποφάσισαν τότε να κατασκευάσουν ένα μπαλόνι που θα ανέβαινε ψηλά με ζεστό αέρα. Υπάρχουν πολλές εκδοχές για τις εργασίες και μυστικές δοκιμές που εκτελέστηκαν, μέχρι να γίνει η επίσημη παρουσίαση της εφεύρεσής τους, δεδομένου ότι τις επόμενες δεκαετίες έγιναν λαϊκοί ήρωες και διάφορα κατορθώματά τους, πραγματικά και φανταστικά, περι- γράφονταν σε εφημερίδες και βιβλία. Αυτοί ουσιαστικά ήταν και οι πρώτοι που πέτυχαν πρακτικά αποτελέσματα, αν και ο έπαινος γιατην επιτυχία αυτή ανήκει μεν και στους δύο αλλά περισσότερο στονΙωσήφ. - 19 -
  • Η πρώτη τους προσπάθεια λέγεται πως έγινε με χάρτινες σφαίρεςγεμισμένες με ατμό. Πλην όμως αυτός γρήγορα υγροποιήθηκε βρέχονταςτα περιβλήματα καθιστώντας τα βαρύτερα του αέρα με συνέπεια τηπτώση τους. Το γεγονός δεν τους πτόησε και συνέχισαν τις προσπάθειες.Το φθινόπωρο του 1782 κατασκεύασαν ένα επίμηκες μπαλόνι απόμεταξωτό ύφασμα και το τροφοδότησαν με ζεστό αέρα από την καύσηχόρτων και μαλλιού. Η επιτυχία τους ήταν σημαντική, γιατί αυτό τομπαλόνι πέταξε για περίπου 10 λεπτά σε ύψος 20 μέτρων. Στην επόμενη προσπάθειά τους ήταν τέτοια η δύναμη άνωσης, ώστεέσπασαν τα σκοινιά που το κρατούσαν και το μπαλόνι έφτασε περίπουστα 300 μέτρα, μέχρι να πέσει σε απόσταση μερικών χιλιομέτρων. Μετά από αυτές τις επιτυχίες οργανώθηκε στις 4 Ιουνίου του 1783μια επίσημη παρουσίαση στη γενέτειρα πόλη Ανοναί. Κατασκεύασαν μιασφαίρα από ύφασμα αδιάβροχο, ψιλό, με χωρητικότητα 600 m 3, πουκαλύπτονταν με χρωματιστό χαρτί και που τη γέμισαν με θερμό αέρα, όπου και την άφησαν να υψωθεί στον ουρανό στις 5 Ιουνίου 1783. Η κατάκτηση του αέρα είχε γίνει. Το αερόστατο αυτό ανέβηκε σε ύψος περίπου 180 μ. και κά-λυψε απόσταση 2.337 μ. από το σημείο της εκκινήσεώς του. Οι επίσημοι κα-λεσμένοι από την εξουσία και την επιστήμη πήραν θέσεις σε ξύλινες εξέδρες και παρακολούθησαν την πτήση της "Μονγκολφιέρας" όπως ονομάστηκε, που είχε διάμετρο 30 μέτρων, για το ο-ποίο και λέγεται ότιέφτασε σε ύψος μερικών χιλιομέτρων. - 20 -
  • Η έκθεση για την πτήση που παραδόθηκε από παρατηρητές στηνΑκαδημία Επιστημών ανατέθηκε στον ερευνητή Jacques Alexandre Cesar Charles (Σαρλ, 1746-1823) για περαιτέρω μελέτη και οι αδελφοί εφευρέτες προσκλήθηκαν να παρου-σιάσουν το έργο τους στο Παρίσι. Έτσι το πείραμα αυτό επανέλαβαν οι Μονγολφιέροι ένα χρόνο μετά στις 19 Σεπτεμβρίου του 1784 στην μεγάλη αυλή του Ανακτόρου των Βερσαλιών παρουσία του Βασιλέως. Μάλιστα τότε για περισσότερο επιστημονικό ενδιαφέρον προσδέθηκε στο κάτω μέρος ένα καλάθι απόλυγαριά το οποίο και μετέ-φερε τους πρώτους αεροναύτες της Ιστορίας.Ήταν ένας κόκορας, μια πάπια κι ένα αρνί. Το μέγα πλήθος πουπαρευρέθηκε περίμενε ανυπόμονα να μάθει για τη τύχη των "επιβατών".Πράγματι το πείραμα και αυτή τη φορά πέτυχε απόλυτα και τα ζώαεπέστρεψαν στη Γη "σώα και αβλαβή" αποδεικνύοντας ότι και ζωντανοίοργανισμοί μπορούν να αντιμετωπίσουν χωρίς ζημιά την ελεύθερηατμόσφαιρα. Παράλληλα όμως με τα πειράματα των Μονγκολφιέρων οκαθηγητής της Σορβώνης ο Ιάκωβος Αλέξανδρος Καίσαρ Σάρλσυνδυάζοντας την εφεύρεση με τις πληροφορίες που είχε από τηνΑκαδημία για τη συμπεριφορά του υδρογόνου και με τη βοήθεια τωναδελφών Ρόμπερτ που είχαν επινοήσει μέθοδο διάλυσης του καουτσούκκαι εξ αυτής την παραγωγή ενός βερνικιού που καθιστούσε το ύφασμααπόλυτα στεγανό,οργάνωσε με συλλογήχρημάτων από φίλουςκαι συνεργάτες του,την πραγματοποίησηπτήσης με μπαλόνιυδρογόνου. Πράγματι στις 27Αυγούστου 1783, στοΠεδίο του Άρεως, στοΠαρίσι, μπροστά σε300.000 Παριζιάνους, ο Γάλλος φυσικός Σαρλ ύψωσε μια σφαίρα από - 21 -
  • ύφασμα, ντυμένο με καου-τσούκ με διάμετρο 3,5 μ., γεμάτη υδρογόνο,που μόλις είχε ανακαλυφτεί. Η πρωτόγονη διάταξη για παραγωγήυδρογόνου προκάλεσε τεράστια ρύπανση και πολλοί από τους, όπωςλέγεται με δόση υπερβολής, 300.000 θεατές, το μισό Παρίσι δηλαδή,έφυγαν μακριά για να μην δηλητηριαστούν. Τελικά η πτήσηπραγματοποιήθηκε με επιτυχία και θεωρήθηκε η πρώτη πτήσημπαλονιού, στο Παρίσι, δεδομένου ότι οι αδελφοί Μονγκολφιέ ήτανακόμα άγνωστοι στην πρωτεύουσα. Παρά ταύτα η σημαντικότερη δοκιμή για τη κατάκτηση των αιθέρωναπό τον άνθρωπο δεν είχε γίνει ακόμα. Πρώτοι αεροναύτες Η Ιστορία χάρισε τελικά τον επίζηλο τίτλο των πρωτοπόρωναεροναυτών σε δύο Γάλλους συνονόματους, στους Φρανσουά Πιλάτρντε Ροζιέ (1754-1785) και Φρανσουά Λωραίν (1742-1809). Οι δύοαυτοί θαρραλέοι πρωτοπόροι στις 21 Νοεμβρίου του 1783 επιβαίνονταςσε περιστόλιστη Μονγκολφιέρα, στο πάρκο της Λα Μυέτ, ανυψώθηκαν στον αέρα περίπου 1000 μέτρα και αφού διέσχισαν το Παρίσι, ύστερα από 25 λεπτά της ώρας, προσγειώθηκαν ομαλά στη περιοχή του Μουλέν ντε Μερβέιγ σε απόσταση 12 χλμ. από το σημείο της αναχώρησης. Η συγκίνηση της επιτυχίας αυτής ήταν ζωγραφισμένη στα πρόσωπα όλων των κατοίκων του Παρισιού που έτρεχαν χοροπηδώντας ακολουθώντας το αερόστατο. Με δάκρυα συγκίνησης οι ηρω- ικοί πρωταγωνιστές επέστρεψαν στο έδα- φος, και ενώ ο κόσμος μέσα στον ενθου-σιασμό του σχεδόν κατέστρεφε το αερόστατο, αυτοί μεταφέρονταν απότο πλήθος θριαμβευτικά στους ώμους προς στ΄ ανάκτορα. Η ημερομηνία εκείνη αποτελεί σήμερα και το γενέθλιο τηςαεροναυτιλίας, ή αεροναυτικής. Μετά από αυτή τη τόσο μεγάλη επιτυχία, δυστυχώς η τύχη δενστάθηκε ευνοϊκή για τους δύο αυτούς πρωταγωνιστές. Ιδιαίτερα τον ντεΡοζιέ, που βρήκε τραγικό θάνατο τον Ιούνιο του 1785, όταν ηΜονγκολφιέρα που επέβαινε, στη προσπάθειά του να περάσει τη Μάγχη,δέχθηκε ριπαίο ισχυρό άνεμο με συνέπεια τη πτώση και ανάφλεξή τηςστη περιοχή του Βιμερέ. Η φωτιά εκείνη ήταν τελικά και η "πυρά τιμής"της ανθρωπότητας για τον πρωτοπόρο στη κατάκτηση των αιθέρων. Η αποτυχημένη εκείνη προσπάθεια τελικά έγινε επιτυχία από ένανάλλο επίσης Γάλλο αεροναύτη, τον Ζαρ Πιέρ Μπλανσάρ (1753-1809) - 22 -
  • όπου στις 7 Ιανουαρίου 1785 αναχωρώντας από το Ντόβερπροσγειώθηκε στη γαλλική ακτή διασχίζοντας τη Μάγχη με πολύδεξιοτεχνία και με ευνοϊκά ρεύματα του αέρος. Έτσι το πάθος πλέον του αερόστατου αρχίζει να γενικεύεται.Δεύτερη μετά τη Γαλλία ακολουθεί η Ιταλία, σε πτητικές παρόμοιεςδοκιμές όπου και η πρώτη ανύψωση συνέβη στο Μιλάνο στις 25Φεβρουαρίου του 1784 που επιχείρησαν οι Ιταλοί αεροναύτες ΠάολοΑντρεάνι και Αγκοστίνο Τζέρλι. Το σκάφος τους διέφερε από τηΜονγκολφιέρα στο ότι αντί για καλάθι έφερε λέμβο με ανετότερηδιαμονή. Αυτούς ακολούθησαν οι επίσης Ιταλοί Βιτζέντζο Λουνάρντι(1759-1799) και Φραντζέσκο Τζαμπεκάρι (1762-1812). Αυτοίαναφέρονται τόσο για τις τολμηρές επιχειρήσεις τους όσο και για τησυμβολή τους στη κατασκευαστική τεχνική της αεροπλοΐας. Μάλιστα μετά την ανύψωσή του Λουνάρντι που επεχείρησε στοΛονδίνο στις 14 Σεπτεμβρίου του 1784 οι μέχρι τότε δισταγμοί τωνΆγγλων εξέλιπαν. Στο εγχείρημά του αυτό ο Λουνάρντι χρησιμοποίησευδρογόνο τελειοποιώντας τις θεωρίες του προηγηθέντος ΤιβέριουΚαβάλο. Στο σχέδιο του αερόστατου του Λουνάρντι είναι σήμερα τα"μετεωρολογικά αερόστατα". Ο Φραντσέσκο Τζαμπεκάρι, γόνος ευγενών της Μπολόνια, επινόησεαερόστατο που αποτελούνταν από δύο σφαίρες χωριστές η μία πάνω απότην άλλη. Η πάνω έφερε υδρογόνο και η κάτω που είχε σχήμα κόλουρουκώνου έφερε θερμαινόμενο αέρα από μια λυχνία οινοπνεύματος. Τελικάο Τζαμπεκάρι μετά από αρκετές επιτυχείς πτήσεις φονεύθηκε σε μιατολμηρή προσπάθειά του στις 21 Σεπτεμβρίου του 1812 στη Μπολόνια. Βέβαια από τις γενναίες αυτές προσπάθειες δεν έλειψε η παρουσίακαι η συμβολή της γυναίκας άλλοτε ως συζύγου αεροναύτη και άλλοτε ηίδια αεροναύτης όπως η κυρία Γκαρνερέν και η δεσποινίδα Χένρυ πουεπιχείρησαν επιτυχή ανύψωση στις 10 Νοεμβρίου του 1798 στο Παρίσι.Μάλιστα η κ. Γκαρνερέν εκτός του ότι θεωρείται η πρώτη γυναίκα πουοδήγησε αερόστατο είναι και η πρώτη γυναίκα που χρησιμοποίησεαλεξίπτωτο. Ο δε σύζυγός της Αντρέ Ζακ Γκαρνερέν (1769-1823) πουήταν κι αυτός αεροναύτης ήταν ο πρώτος που πήδηξε με επιτυχία στοκενό κάνοντας χρήση αλεξιπτώτου. Στην Ελλάδα Το 1803 ένας χρυσοχόος από το Συρράκο (αν και ο Κρυστάλλης καιτο Αρχείο Δουρούτη ισχυρίζονται ότι η καταγωγή του ήταν από τουςΚαλαρρύτες) έφτιαξε το πρώτο πετούμενο στον Ελλαδικό χώρο. Κατάπαραγγελία του ιδιαίτερα φιλομαθή Αλή Πασά που είχε εντυπωσιαστείμε την πολεμική χρήση αερόστατων από τον Ναπολέοντα έβαλε μπρος - 23 -
  • να σηκώσει ένα αερόστατο στον χώρο περίπου που είναι τώρα το αερο-δρόμιο των Ιωαννίνων. Από κακούς χειρισμούς, ξαφνική ριπή ανέμου και την απειρία των βοηθών, το αερόστατο γύρισε άτσαλα και άρπαξε φωτιά. Και μόνο η προσπάθεια πάντως έκανε έντονη εντύπωση στους ανθρώπους της εποχής. Μέχρι και οι Σαρακατσάνοι στις Σέρρες την θυμούνται την μέρα! Το όλο γεγονός έγινε γνωστό από το σατυρικό ποίημα του Γιάννη Βηλαρά με τίτλο “Η εν Ιωαννίνοις περί το 1803Αεροστατική Σφαίρα” το οποίο βέβαια αδικεί κατάφωτα την προσπάθεια «...Τριχιές, παλούκια, τσαπιά και φτυάρια, περόνια, ακρίδες, χονδρά σκεπάρια, ασκιά με πίσσα και με κατράμι, και δυο ζαλίκια λιανό καλάμι όλα χρειώδη διά την Σφαίραν που θα πηγαίνη χειμάρρου πέραν...» ……. «Ο Γιώργης Γκιούρτης, Κολέτας Δήμος, οι δυο προβάλλουν πολλά φρονίμως. με τα σχοινιά καλά δεμένην να την κρατούσι εσφαλισμένην· λοιπόν ευθέως παλούκια σταίνουν, και με τους σπάγγους την σφαίραν δένουν· ωσάν τζαντήρι την εξαπλώνουν, και τότ’ αρχίζουν να την φουσκώνουν. Γκιούρτης, Κολέτας με τον Παχώμη, και άλλοι είκοσι βλάχοι ακόμι» Η αυλή του Αλή Πασά είχε έντονες επιστημονικές ανησυχίες και οΠαχώμης ήταν από τους κατοίκους του Συρράκου που βοηθούσαν στηνανάπτυξη του πνεύματος πρακτικά. Οι περιηγητές της εποχής (πχ Pouqueville 1818 ή Leake 1815)αναφέρουν ότι το Συρράκο είχε εντυπωσιακές βιβλιοθήκες, εμπορικήκίνηση όμοια με τις καλύτερες ευρωπαϊκές πόλεις και μάλιστακυκλοφορούσαν και οι ευρωπαϊκές εφημερίδες! Στο Λεωνίδιο της Αρκαδίας, η νύχτα της Ανάστασης είναι η Νύχτατων Αερόστατων, έθιμο που ξεκίνησε στα τέλη του 19ου αιώνα. Η - 24 -
  • όμορφη πρωτεύουσα της Τσακωνίας μετατρέπεται σε έναφαντασμαγορικό σκηνικό θεάματος. Το έθιμο αυτό προέρχεται από ντόπιους ναυτικούς οι οποίοιγυρίζοντας τον κόσμο, εντυπωσιάστηκαν από κάποιο αντίστοιχοασιατικό έθιμο. Στη συνέχεια, τομετέφεραν στην πατρίδα τους, πουμε το πέρασμα των χρόνων καθιε-ρώθηκε και συνδυάστηκε με τονεορτασμό της Ανάστασης. Με το πρώτο "ΧριστόςΑνέστη" οι ενορίες καίνε τοομοίωμα του Ιούδα και αερόσταταελευθερώνονται στον ουρανό. Ηφαντασμαγορική ατμόσφαιρα συ-μπληρώνεται με βεγγαλικά, βαρελότα, δυναμιτάκια και με κάθε είδουςπυροτεχνήματα. Έχει παρατηρηθεί πως όποιες καιρικές συνθήκες και να επικρατούντο βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, τη στιγμή της Ανάστασης επικρατείσχετική νηνεμία, με ελαφρό δυτικό αεράκι. Τα Αερόστατα, που είναι οι «πρωταγωνιστές» εκείνο το βράδυ, ετοι-μάζονται εβδομάδες πριν από τη «μεγάλη» βραδιά. Σχεδόν κάθε σπίτι κατασκευάζει το δικό του και στην ετοιμασία του συμμε- τέχει όλη η οικογένεια, μικροί και με- γάλοι. Η τεχνική που χρησιμοποείται είναι ειδική και η προέλευση της χάνεται στα βάθη των χρόνων. Τα αερόστατα είναι φτιαγμένα από καλάμι και χαρτί. Το μεγεθός τους ποικίλει, όμως δε ξεπερνάει τα δύο μέτρα. Τα μεγάλα απαιτούν από 32 έως 36 κόλλες χαρτί για να φτιαχτούν, τα μικρότερα χρειάζονται 8 κόλλες ενώ κάποια άλλα από 16 ή 18. Για την πυροδότησή τους γίνεταιχρήση ενός πανιού, εμποτισμένο με λάδι και πετρέλαιο, την"καλυμμάρα". Έχει παρατηρηθεί πως από κάθε ενορία αφήνονταιπερισσότερα από 100 αερόστατα το βράδυ της Ανάστασης. - 25 -
  • 6Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΕΡΟΣΤΑΤΟΥ Η Αρχή λειτουργίας του αερόστατου βασίζεται στην Αρχή τουΑρχιμήδη όπως ισχύει η άνωση στην αεροστατική. Αρχή του Αρχιμήδη Μία μέρα, ο βασιλιάς Ιέρων Α των Συρακουσών παρήγγειλε στο μεγαλύτερο καλλιτέχνη της πόλης να του φτιάξει μία κορώνα από καθαρό χρυσάφι. Όταν ο βασιλιάς πήρε την κορώνα, άρχισαν να διαδίδονται φήμες πως ο καλλιτέχνης τον είχε κοροϊδέψει, παίρνοντας ένα μέρος από το χρυσάφι και αντικαθιστώντας το με άλλο μέταλλο. Ωστόσο, η τελειωμένη κορώνα είχε το ίδιο βάρος με το χρυσάφι του βασιλιά. Ο βασιλιάς κάλεσε τότε τον Αρχιμήδη να εξετάσει το ζήτημα. Στα πειράματά του, ο Αρχιμήδης βρήκε το νόμο του ειδικούβάρους. Ανακάλυψε πως όταν ένα στερεό σώμα μπει μέσα σε υγρό χάνειτόσο βάρος όσο είναι το βάρος του όγκου του νερού που εκτοπίζει. Ο Αρχιμήδης επινόησε το σύστημα να παίρνει το ειδικό βάρος τωνστερεών σωμάτων. Ζύγιζε πρώτα το στερεό στον αέρα και έπειτα τοζύγιζε μέσα στο νερό. Και αφού το στερεό ζύγιζε λιγότερο μέσα στονερό, αφαιρούσε το βάρος που είχε μέσα στο νερό από το βάρος που είχεστον αέρα. Τέλος, διαιρούσε το βάρος του στερεού σώματος στον αέραμε την απώλεια βάρους που είχε το σώμα μέσα στο νερό. Έμαθε έτσι,πως ένας δοσμένος όγκος από χρυσάφι ζυγίζει 19,3 φορές τον ίσο όγκονερού. Όμως, καθώς δεν μπόρεσε ναπροχωρήσει περισσότερο στοπρόβλημα της βασιλικής κορώνας, οΑρχιμήδης σηκώθηκε να πάει σταλουτρά για να ξεκουραστεί. Εκείβρήκε τη λύση. Μέσα στον εν-θουσιασμό του βγήκε από το λουτρόγυμνός στο δρόμο φω-νάζοντας:"Εύρηκα! Εύρηκα!". Ο Αρχιμήδης γύρισε στο σπίτιτου, ζύγισε την κορώνα στον αέρα και ύστερα τη ζύγισε μέσα στο νερό. - 26 -
  • Με τη μέθοδο αυτή βρήκε το ειδικό βάρος της κορώνας. Το ειδικό βάροςτης δεν ήτανε 19,3. Δεν μπορούσε, λοιπόν, η κορώνα να είναι απόκαθαρό χρυσάφι. Ο Αρχιμήδης απέδειξε πως ο καλλιτέχνης ήταναπατεώνας. Η Αρχή του Αρχιμήδη αποδεικνύεται πειραματικά με τον ακόλουθοτρόπο: Λαμβάνοντας ένα σώμα και κρεμώντας το σ΄ ένα μικρόδυναμόμετρο (κανταράκι) διαβάζουμε την ένδειξη του βάρους του. Στησυνέχεια διατηρώντας το σώμα κρεμασμένο στο δυναμόμετρο τοβυθίζουμε σ΄ ένα ποτήρι τελείως ξέχειλο με νερό, που έχουμε όμωςτοποθετήσει προηγου- μένως σ΄ ένα βαθύ πιάτο. Βυθίζοντας το σώμα μέσα στο νερό η ένδειξη του δυναμόμετρου θα είναι μικρότερη από την προηγούμενη (εκτός νερού). Ταυτόχρονα όμως θα δια- πιστώσουμε ότι κάποια ποσό- τητα του νερού από το ξέχειλο ποτήρι θα χυθεί στο πιάτο. Αν ζυγίσουμε τη ποσότητα αυτή του νερού που υπερχείλισε θαδιαπιστώσουμε ότι αυτή θα είναι ίση με τη διαφορά του βάρους τουσώματος εκτός και εντός του νερού. Το πείραμα αυτό έχει ακριβέστερηεπιτυχία αν χρησιμοποιηθεί ειδικό «υπερεκχειλιστικό δοχείο». Μετά το παραπάνω πείραμα απλουστεύοντας τον ορισμό της Αρχήςτου Αρχιμήδη λέμε ότι: Κάθε σώμα που βυθίζεται μέσα σ΄ ένα υγρό χάνει τόσο από το βάροςτου, όσο το βάρος του υγρού που εκτοπίζει. Σύμφωνα με τα παραπάνω όταν ένα σώμα βρεθεί μέσα σ΄ ένα υγρόθα παρατηρηθούν δύο κύριες δυνάμεις (συνισταμένες) κάθε φορά. Τοβάρος του σώματος και η ασκούμενη σ΄ αυτό άνωση. Ανάλογα τωντιμών που λαμβάνουν αυτές οι συνισταμένες κάθε φορά διακρίνονταιπεραιτέρω τρεις περιπτώσεις: 1η Περίπτωση: Το βάρος του σώματος να είναι μεγαλύτερο τηςάνωσης. Στη περίπτωση αυτή το σώμα βυθίζεται. 2η Περίπτωση: Το βάρος του σώματος να είναι ίσο προς τηνάνωση. Στη περίπτωση αυτή το σώμα αιωρείται μέσα στο υγρό, δηλαδήακινητεί όπου κι αν βρεθεί μέσα στο υγρό, και 3η Περίπτωση: Το βάρος του σώματος να είναι μικρότερο τηςασκούμενης σ΄ αυτό άνωσης. Στη περίπτωση αυτή το σώμα δεν βυθίζε-ται, οπότε και επιπλέει. Είναι προφανές ότι και οι τρεις περιπτώσεις εξαρτώνται από τοειδικό βάρος του σώματος (στερεού ή υγρού) το οποίο μπορεί να είναι - 27 -
  • αντίστοιχα μεγαλύτερο, ίσο ή μικρότερο από το ειδικό βάρος του υγρού.Για παράδειγμα το ξύλο, ο φελλός, το λάδι επιπλέουν στο νερό, ενώαντίθετα ο σίδηρος, το αλουμίνιο, ο υδράργυρος βυθίζονται. Η Αρχή του Αρχιμήδη βρίσκει πολύ μεγάλη εφαρμογή στηκαθημερινή ζωή κυρίως στη Τεχνική. Οτιδήποτε πλέει, όπως τα πλοία,όλα τα ελαφρύτερα του ύδατος σώματα, το ανθρώπινο σώμα, οιπλωτήρες, αμφίβια οχήματα κ.λπ υπακούουν στην Αρχή αυτή.Περισσότερο όμως ενδιαφέρει η Αρχή αυτή την Ναυπηγική, δηλαδή τηνεπιστήμη που ασχο-λείται στη κατασκευή των πλοίων. Εκεί η Αρχή τουΑρχιμήδη μελετάται, αναλύεται και εφαρμόζεται σε όλες τιςλεπτομέρειές της. Μέγιστη εφαρμογή της Αρχής του Αρχιμήδη παρατηρείται σταΥποβρύχια και στις Πλωτές Δεξαμενές που μεταβάλουν συνεχώς τιςτιμές πλευστότητάς τους (κατ΄ αντιστοιχία των περιπτώσεων σεαρνητική, μηδενική και θετική). Η Αρχή του Αρχιμήδη εφαρμόζεται ομοίως και στην αεροστατικήόπως π.χ. στα αερόστατα Συγκεκριμένα το αέριο συμπεριφέρεται ως ρευστό. Έτσι κατά τηΜηχανική των ρευστών, στην αεροστατική συμβαίνει ότι καιστην υδροστατική όπου η Αρχή του Αρχιμήδη διατυπώνεται ωςακολούθως: "Σε κάθε σώμα που βρίσκεται μέσα σ΄ ένα αέριο εφαρμόζεται δύναμη άνωσης ίση με το βάρος του αερίου που εκτοπίζεται από το σώμα". Έτσι αν γεμίσουμε ένα μπαλόνι με αέριο ειδικά ελαφρύτερο από τον ατμοσφαιρικό αέρα μπορεί να πετύχουμε η δύναμη άνωσης που θα εφαρ-μόζεται σ΄ αυτό να είναιμεγα-λύτερη από το βάρος του συστήματος μπαλόνι - αέριο. Τότε τομπαλόνι, που σε όλες τις παρόμοιες περιπτώσεις ονομάζεται αερόστατο ήαερο-στατική σφαίρα, θ΄ αρχίσει να υψώνεται. Άνοδος και κάθοδος του αερόστατου Κατά την άνοδο το μπαλόνι στα αερόστατα πρέπει να είναι μεγάλο,για να εκτοπίζει μεγάλη ποσότητα αέρα και να δημιουργεί έτσι αρκετήάνωση, ώστε το καλάθι και οι επιβάτες να αιωρούνται. Το αερόστατο - 28 -
  • λειτουργεί ακριβώς αντίστροφα από τα υποβρύχια. Κάτω από το μπαλόνιο καυστήρας θερμαίνει τον αέρα στο εσωτερικό του μπαλονιού. Ο αέρας διαστέλλεται, περίπου το 1/4 της ποσότητάς του, διαφεύγειαπό την ανοιχτή βάση του μπαλονιού και η συνολική πυκνότητά του,καθώς μειώνεται γίνεται μικρότερη από την άνωση και το αερόστατουψώνεται. Ο καυστήρας λειτουργεί με καύσιμο προπάνιο που με θερμοκρασία1000°C θερμαίνει τον αέρα του μπαλονιού. Κατά την κάθοδο όμως όταν η λειτουργίατου καυστήρα σταματά, ο αέρας στο περίβλημαψύχεται. Καθώς συστέλλεται, από τη βάση τουμπαλονιού μπαίνει στο διαθέσιμο χώρο καιάλλος αέρας, αυξάνοντας τη συνολική που-κνότητα. Τώρα η άνωση μειώνεται και τοαερόστατο κατεβαίνει. Το αερόστατο θερμούαέρα μπορεί να αιωρείται και να κινείταιπαράλληλα με τον άνεμο. Για να κρατηθεί σε σταθερό ύψοςχρησιμοποιείται ο καυστήρας με διακοπές. Ένα αερόστατο στέκει στον αέρα, ακριβώς όπως στέκει το ψάρι στονερό. Το καθένα τους εκτοπίζει με τον όγκο του περισσότερο αέρα ή νερόαπό το βάρος του. Δηλαδή ο θερμαινόμενος από τη φωτιά αέρας εί-ναι μικρότερου βάρους (επί ίσου όγκου ) από τον ατμοσφαιρικό,δηλαδή μικρότερης πυκνότητας από αυτόν . Έτσι ο θερμαινόμενος απότη φωτιά του περιβλήματος αέρας εισέρχεται στο μπαλόνι και το μπαλόνιανέρχεται στην ατμόσφαιρα. Η ατμοσφαιρική πίεση ελαττώνεται όσο ψηλότερα ανεβαίνει το αερόστα-το, και είναι φυσικό, όταν η ατμοσφαιρική πίεση γίνει μικρότερη από την πίεση του αερίου που είναι μέσα στο μπαλόνι, το αέριο να διασταλεί και το μπαλόνι να σπάσει. Έτσι το γέμισμα του μπαλονιού είναι περιορισμένο. Η ανύψωση του αερόστατου σταματάει όταν η πυκνότητα του μπα- λονιού εξισωθεί με την πυκνότητα του γύρω αέρα. Το ύψος στο οποίο θα στα- ματήσει λέγεται «κανονικό ύψος» και ε-ξαρτάται μόνο από τη χωρητικότητα της σφαίρας . Στην πραγματικότητα το αερόστατο ξεπερνά το κανονικό ύψος απόκεκτημένη ταχύτητα, οπότε χάνει ακόμα λίγο αέριο και έτσι η άνωση του - 29 -
  • δεν επαρκεί . Έτσι τώρα αρχίζει η κάθοδός του ως ημιπλήρες αερό-στατο, που συνεχίζεται μέχρι το έδαφος, γιατί το αέριο συστέλλεται συ-νεχώς. Για να σταματήσει αυτή η κάθοδος πρέπει να απορρίψει βάροςκαι έτσι να ελαφρώσει το αερόστατο. Αυτό γίνεται με την απόρριψη τουέρματος, που έχει μαζί του. Το αερόστατο θα κατέβει οριστικά, αν το βάρος του μετά την απόρ-ριψη του έρματος, είναι μεγαλύτερο από την άνωση που δέχεται από τονατμοσφαιρικό αέρα ή όταν ο αεροναύτης εκδιώξει από τη βαλβίδα ανά-λογη ποσότητα αερίου. Η προσγείωση γίνεται με άγκυρα Αλλαγή διεύθυνσης Αφού εγκαταλείψουν το έδαφος, τα αερόστατα δεν έχουν τηνικανότητα ελέγχου της διευθύνσεώς τους και έτσι, αναγκαστικά,παρασύρονται από τον άνεμο. Για το λόγο αυτό, οι αεροναύτεςπροσπαθούν να διατηρηθούν σε τέτοιο ύψος, ώστε οι άνεμοι να τουςπαρασύρουν προς την προσχεδιασμένη διεύθυνση. Η μέθοδος αυτήπρουποθέτει προηγούμενη γνώση και αξιόπιστη πρόβλεψη τωνμετεωρολογικών συνθηκών. Κατά τα πρώτα χρόνια, τέτοιου είδους γνώση του καιρού ήτανζήτημα τύχης και έτσι οι καταστροφές αεροστάτων ήταν συχνές. Ακόμηόμως και με μετεωρολογικά στοιχεία από δορυφόρους ή συνεχήασυρματική επικοινωνία με μετεωρολογικούς σταθμούς, μια απόπειραδιαπτήσεως του Ατλαντικού ωκεανού με ελεύθερο αερόστατο, το 1970,κατάληξε σε τραγωδία, όταν το αερόστατο συνάντησε απρόβλεπτηκακοκαιρία με αποτέλεσμα να καταπέσει στη Νέα Γη και να σκοτωθούνοι 3 επιβάτες του. Μόνον πρόσφατα (1978) κατόρθωσε ο άνθρωπος ναπεράσει πάνω από τον Ατλαντικό με αερόστατο. - 30 -
  • 7Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Στρατιωτικές επιχειρήσεις Πολύ σύντομα μετά την πρώτη πτήση του, συνειδητοποιήθηκε ηχρησιμότητά του στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αρχικά σε ρόλους ανα-γνώρισης και καθοδήγησης πυρών πυροβολικού (και αργότερα ως μέσοαεράμυνας, κατασκοπείας αλλά και βομβαρδισμού με τη μορφή αερό-πλοιων Ζέπελιν). Η χρησιμοποίηση των αερόστατων (ελεύθερων ή δέσμιων) γιαστρατιωτικούς σκοπούς χρονολογείται από τη μάχη του Φλερύ στοΒέλγιο (1794). Είναι εντυπωσιακό ότι κατά τους ναπολεόντειους πολέμους στην Ευρώπη, μέχρι το 1815, δεν χρησιμοποιήθηκε το αερόστατο συστηματικά για κατασκοπευτικές πτήσεις κοντά στον εχθρό, αν και προτάθηκε και φαίνεται να δοκιμάστηκε κατά καιρούς. Η αδυναμία διακυβέρνησης του μπαλονιού το καθιστούσανεύκολο στόχο στις εχθρικές δυνάμεις. Στον αμερικάνικο εμφύλιο πόλεμο χρησιμοποιήθηκαν σε μικρή έ-κταση δέσμια αερόστατα για επιτήρηση του πεδίου της μάχης. Η μέθοδος αυτή παρατηρήσεως αναπτύχθηκε ιδιαίτερα στον Α’Παγκόσμιο πόλεμο. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο σε πολλά σημεία της Βρετανίαςχρησιμοποιήθηκαν δέσμια αερόστατα για την κατασκευή φραγμάτων γιαπροστασία εναντίον των βομβαρδισμών από χαμηλό ύψος. Επιστήμη Τα αερόστατα αποδείχτηκαν εξαιρετικά χρήσιμα και στην επιστήμη. Από το 1911-1912, ο Φ. Ες, ένας Αυστριακός φυσικός, πραγματο-ποίησε τολμηρές ανόδους με αερόστατο μέχρι ύψους 5.000 μέτρων, γιανα αποδείξει την ύπαρξη των κοσμικών ακτινών. - 31 -
  • Οι πρόοδοι που πραγματοποιήθηκαν από το 1900 και μετά στηΜετεωρολογία οφείλονται κατά μεγάλο μέρος στην εντατική εξερεύνησητης ανώτερης ατμόσφαιρας με ελευθέρα αερόστατα, εξοπλισμένα μεεπιστημονικά όργανα. Τα αερόστατα αυτά έφτασαν σε ύψος μέχρι 30χιλιόμετρα. Τα ελεύθερα αερόστατα, επανδρωμένα ή όχι αποδείχτηκαν ανεκτί- μητα στην ατμοσφαιρική έρευνα και στην πρόβλεψη του καιρού. Οι πρώτοι επιστήμονες που ασχολήθηκαν με τα θέματα αυτά κατέγραψαν με επιμέλεια τις θερμοκρασίες του αέρα σε με- γάλα ύψη, την πίεση, τις ταχύ- τητες του ανέμου και άλλα φαι- νόμενα της ανώτερης στοιβάδας της ατμόσφαιρας, χρησιμοποι- ώντας αερόστατα. Το Μάιο του 1931 ο Ελβετός φυσικός Ωγκυστ Πικαρ κατέρριψε τοπαγκόσμιο ρεκόρ ύψους με ένα αερόστατο δικής του κατασκευής, πουήταν εξοπλισμένο για πρώτη φορά με θάλαμο υπό πίεση. Ο Ζαν-Φελιξ,δίδυμος αδερφός του Ωγκυστ, έκανε πειράματα με πλαστικά αερόστατακαι βοήθησε στη σχεδίαση των αερόστατων από πολυαιθυλένιο τηςσειράς Σκαυχοοκ. Με αυτά τα αερόστατα μεγάλου ύψους η αμερικανική αεροπορίαπραγματοποίησε επανδρωμένες πτήσεις μέχρι ύψους 30.000 μέτρων, γιατη συλλογή στοιχείων που αφορούσαν την ανώτερη ατμόσφαιρα. Πριν από την εμφάνιση των πυραύλων και των ερευνητικών αερο-πλάνων μεγάλου ύψους, η πληρέστερη έρευνα της ανώτερης στοιβάδαςτης ατμόσφαιρας έγινε από Σοβιετικούς αεροναύτες το 1933-34 και απότον στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών και ομάδες επιστημόνων το1934-35. Οι Ρώσοι έφτασαν σε ύψος 19.620 μέτρων (63.200πόδια). Το «Explorer II», ένα αμερικάνικο σφαιρικό αερόστατο, πουμετέφερε γόνδολα με μόνωση, στο εσωτερικό της οποίας η πίεσηδιατηρούταν σταθερή και είχε πλήρωμα δύο ατόμων, εκτέλεσε καικατέγραψε ατμοσφαιρικές παρατηρήσεις μέχρις ύψους 22.066 μέτρων(72.395 πόδια ). Αργότερα τέτοιου είδους έρευνες έγιναν κυρίως με μη επανδρωμένααερόστατα, δηλαδή με ραδιοβολίδες, που μεταφέρονται σε μεγάλα ύψη - 32 -
  • από αερόστατα και οι οποίες εκπέμπουν συνεχώς στο έδαφος τις ενδεί-ξεις των οργάνων τους. Σήμερα οι μετεωρολόγοι χρησιμοποιούν αερόστατα γιααερομέτρηση και ανεμοβόληση. Αερομέτρηση: Η καταγραφή των διάφορων μετεωρολογικώνστοιχείων της ατμόσφαιρας για την πρόγνωση του καιρού, που γίνεται μετεχνητούς μετεωρολογικούς δορυφόρους ή με μικρά αερόστατα, σταοποία έχουν τοποθετηθεί κατάλληλες μετεωρολογικές συσκευές. Ορισμένα από τα στοιχεία μεταδίδονται αμέσως με ειδική συσκευήσυνδεμένη με τα όργανα μέτρησης, ενώ άλλα καταγράφονται από αυτό-γραφικές συσκευές. Όταν το αερόστατο φτάσει σε μεγάλο ύψος, λόγωτης εσωτερικής πίεσης σπάζει και τα όργανα και οι συσκευές κατεβαί- νουν στη Γη με τη βοήθεια μικρού αλεξί- πτωτου. Ακόμη και το ίδιο το αερόστατο χρησιμο- ποιείται για άμεση πα- ρατήρηση (με τη βοή- θεια θεοδόλιχων και ραντάρ) των ρευμάτων της ατμόσφαιρας (διεύ- θυνση, ταχύτητα κτλ.). Ανεμοβόληση: Ο υπολογισμός της ταχύτητας και τηςδιεύθυνσης πνοής του ανέμου σε διάφορα ύψη της γήινης ατμόσφαιρας. Ο υπολογισμός γίνεται δυνατός με ειδικά μικρά αερόστατα, τα οποίααφήνονται ελεύθερα στην ατμόσφαιρα και ακολουθούν μια πορεία πουπροσδιορίζεται από τη δράση δύο δυνάμεων, της άνωσης και της οριζό-ντιας συνιστώσας της δύναμης του ανέμου. Τα «αερόστατα-πιλότοι», όπως λέγονται, παρατηρούνται με οπτικάμέσα, όταν οι ατμοσφαιρικές συνθήκες είναι καλές, ενώ στα τελευταίαχρόνια τα συνοδεύει ένας πομπός που κάνει δυνατό τον προσδιορισμότης θέσης τους με τη χρήση ραδιογωνιόμετρου. Τα δεδομένα των παρατηρήσεων σημειώνονται σε ειδικό χάρτη, οοποίος δείχνει τις προβολές της πραγματικής θέσης του αερόστατου σεκάθε χρονική στιγμή. Έτσι σχηματίζονται οι χάρτες που δείχνουν τιςχαρακτηριστικές κατευθύνσεις των ανέμων στις διάφορες περιοχές. Ηταχύτητα καταγράφεται σε ειδική αυτογραφική συσκευή με μορφήκαμπύλης. - 33 -
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Τα αερόστατα χρησιμοποιούνται σήμερα, κυρίως γιαψυχαγωγία και προβολή διαφημίσεων, λόγω της μεγάληςορατής από το έδαφος επιφάνειας του μπαλονιού. ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το Παρίσι, η Πόλη του Φωτός, δεν παρουσιάζει καμιά διαφοράσυγκριτικά με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όταναναφερόμαστε στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Σίγουρα έχει τις καλές και τις κακές του ημέρες όμως, σε αντίθεσημε οποιαδήποτε άλλη πόλη, δεν χρειάζεται κάποιος να είναι επιστήμοναςγια να καταλάβει πότε τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι υψηλά.Το μόνο που πρέπει να κάνει είναι να κοιτάξει ψηλά για να δει το γιγά-ντιο αερόστατο γεμισμένο με ήλιον, που πετά πάνω από το πάρκο ΑντρέΣιτροέν. Όταν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή το αερόστατο, που φτάνει σε ύψος τα 32 μέτρα και σε πλάτος τα 22, φωτίζει σε πράσινο χρώμα. Όταν αντίθετα τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι υψηλά, τότε φωτίζει σε κόκκινο χρώμα. Στην περίπτωση που η ατμόσφαιρα δεν είναι πολύ καθαρή, αλλά ούτε και μολυσμένη, το μαγικό αερόστατο λάμπει σεπορτοκαλί χρώμα. Σε πολλά σημεία μάλιστα έχουν τοποθετηθεί οθόνες LCD, που κατάτη διάρκεια της ημέρας δείχνουν το χρώμα που έχει το αερόστατο. Η ποιότητα του αέρα υπολογίζεται με βάση τα στοιχεία πουσυλλέγουν αισθητήρες σχετικά με τα επίπεδα διοξειδίου του αζώτου, τοόζο-ντος και των αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα. Αρχικά το γιγάντιο αερόστατο προοριζόταν για τουριστικήατραξιόν, ωστόσο το 2008 οι χειριστές του σκέφτηκαν ότι θα μπορούσαννα το χρησιμοποιήσουν ως περιβαλλοντικό δείκτη. - 34 -
  • Το σημαντικότερο είναι ότι το γιγάντιο αερόστατο βοηθά στηνπρόληψη, αφού τα άτομα με αναπνευστικά προβλήματα γνωρίζουν ταεπίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης και παίρνουν τις απαραίτητεςπροφυλάξεις. Επιπλέον, δεδομένου ότι οι μετρήσεις των αισθητήρων είναι ακρι-βείς, όταν το αερόστατο γίνεται κόκκινο οι αρμόδιες Αρχές επιβάλλουνπεριορισμούς στην κυκλοφορία των αυτοκινήτων. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Ο αθλητικός αεροαθλητισμός Το ενδιαφέρον για τις αεραθλητικές δραστηριότητες έγινε ιδιαίτεραέντονο, όταν ο Τζέιμς Γκόρντον Μπένετ, αθλοθέτησε ένα έπαθλο κι ένασημαντικό χρηματικό βραβείο για το νικητή ενός ετήσιου αγώνα μεγάληςαποστάσεως. Για 3 συνεχόμενα χρόνια το έπαθλο το κέρδιζαν οι Βέλγοι.Οι ίδιοι οι Βέλγοι πρόσφεραν αμέσως ένα νέο έπαθλο κι οι αγώνεςσυνεχίστηκαν. Ενας Βέλγος αεροναύτης, ο Ερνεστ Ντεμυτερ, νίκησεστους αγώνες 6 φόρες, αποδεικνύοντας έτσι ότι η νίκη σε έναν αγώναελεύθερων αεροστάτων δεν είναι ζήτημα τύχης, αλλά επιδεξιότητας. Τοέπαθλο κατακτήθηκε το 1938 από την Πολωνία, αλλά οι αγώνες δεναναβίωσαν μετά το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο. Από τη δεκαετία του 1950 και μετά, οι δραστηριότητες τουαθλητικού αεροστατισμούαναπτύχθηκαν εξαιρετικά. Σ’αυτό συνέβαλε και η ανάπτυξηαερόστατων κατασκευασμένωναπό νέα ελαφριά υλικά, καθώςκαι η χρησιμοποίηση καυστήρωνπρο-πάνιου. Οι αγώνες αερόστατων,ιδιαίτερα οι αγώνεςπροσγειώσεως όσο γίνεται πιο κοντά σε ένα προεπιλεγμένο σημείο,έγιναν δημοφιλείς και αποτελούν τα γεγονότα της χρονιάς σε αρκετέςχώρες. Όταν οι αγώνες γίνονται βάσει των διεθνών κανονισμών, η εθνικήαεροναυτική ομοσπονδία αναφέρει τη διάρκεια, την απόσταση και τούψος πτήσεως στη Διεθνή Αεροναυτική Ομοσπονδία. Υπάρχουν 10 διεθνείς κατηγορίες της ΦΑΙ στα αερόστατα θερμούαέρα και αερίου με βάση το μέγεθος, αν και σήμερα τα αερόστατα αερίουδεν χρησιμοποιούνται πολύ σε αθλητικές δραστηριότητες. - 35 -
  • Το παγκόσμιο ρεκόρ ύψους που έχει επιτευχθεί με αερόστατο είναι34.668 μέτρα το πέτυχαν στις 4 Μαΐου 1961, πάνω από τον κόλπο τουΜεξικού οι Αμερικάνοι Μ. Ρος και Β. Πραδερ. Το ρεκόρ αποστάσεως κατέχουν από τις 17 Αυγούστου 1978 οιΑμερικάνοι Μπεν Αμπρουζο, Μαξ Αντερσον και Λαρυ Νιουμαν, που μετο αερόστατο Double Eagle II διέσχισαν τον Ατλαντικό, καλύπτονταςαπόσταση 4.984,6 χιλιόμετρων. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Περιβαλλοντικές επιπτώσεις Το αερόστατο θερμού αέρα είναι φιλικό στο περιβάλλον. Βέβαιαμεγάλος φόβος υπάρχει για το αερόστατο υδρογόνου γιατί σε περίπτωσηβλάβης ή ατυχήματος στον μηχανισμό του καυστήρα υπάρχει κίνδυνοςμόλυνσης σε αρκετή έκταση από το σημείο του ατυχήματος. Αυτή η α-πειλή έχει αντιμετωπιστεί τοποθετώντας βαλβίδες ασφαλείας υψηλήςπίεσης. ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Εξερεύνηση του Διαστήματος Η NASA ανακοίνωσε την έναρξη των εργασιών για την κατασκευήενός πυρηνοκίνητου διαστημικού σκάφους, το οποίο θα εξερευνήσει ταπαγωμένα φεγγάρια του Κρόνου σε μια προσπάθεια να ανακαλύψει ζωήή να διαπιστώσει αν υπάρχουν εκεί προϋποθέσεις για την ανάπτυξη καιδιατήρησης ζωής. Στον δρόμο που άνοιξε ο Ιούλιος Βερν κάποιοι πρωτοπόροι ερευνητές ταράζουν τα νερά προτείνοντας τη χρήση αερόστατων και αερόπλοιων για την εξερεύνηση πλανητών και διαστημικών κόσμων. Οι θιασώτες των διαστημικών αερόστατων έχουν ήδη αναπτύξει μια ολόκληρη θεωρία γύρω από τη χρήση τους. Αρχικά μεγάλα μπαλόνια θα ανα-πτύσσονται όταν ένα διαστημόπλοιο φθάσει σε έναν πλανήτη ώστε να γίνει ομαλότερα η προσεδάφισή του. Στη συνέχεια την εξε-ρεύνηση του πλανήτη θααναλαμβάνουν κανονικά αερόστατα εφοδιασμένα με τα απαραίτηταόργανα, αφού θα μπορούν να καλύπτουν μεγάλες αποστάσεις καιμάλιστα σε πολύ λιγότερο χρόνο από αυτόν που θα χρειάζονται τα - 36 -
  • ρομποτικά εξερευνητικά οχήματα εδάφους που χρησιμοποιούνταισήμερα. Η NASA φαίνεται ότι είδε με ενδιαφέρον την όλη ιδέα και έτσιανέθεσε σε μηχανικούς της να μελετήσουν τις πιθανότητες. Τη μελέτηανέλαβε το τμήμα Principal Engineer for Advanced Thermal andMobility Technologies και ήδη εξετάζονται τρεις υποψήφιοι στόχοι γιανα από-σταλούν αερόστατα εξερεύνησης. Πρόκειται για τον Αρη, τηνΑφροδίτη και τον Τιτάνα (έναν από τους δορυφόρους του Κρόνου). Οι πρώτες μελέτες δείχνουν ότι για την Αφροδίτη πρέπει να κατά-σκευαστεί ένα αερόστατο που θα έχει τη δυνατότητα να μεταβάλλειγρήγορα το ύψος του ανάλογα με τις μεταβολές και τις φάσεις που θαβρί-σκεται κάθε φορά ο πλανήτης και η ατμόσφαιρά του. Για τον Αρημοιάζουν ιδανικά αερόστατα που θα πετάνε με ήλιο ή αερόστατα που θαπαί-ρνουν ενέργεια από το φως του ήλιου. Για τον Τιτάνα η λύση πουπροτεί-νεται είναι η κατασκευή αερόστατων που θα λειτουργούν μευδρογόνο ή ήλιο. Πάντως οι μηχανικοί του συγκεκριμένου τμήματος της NASA έχουν επικεντρώσει την προσοχή τους κυρίως στην κατασκευή αερό- στατων για εξερεύνηση του Αρη που θα λειτουργούν με η- λιακούς συλλέκτες. Ενα τέτοιο αερόστατο θα μπορούσε κατά τη διάρκεια του πολικού καλοκαιριού στον Αρη να παρα-μείνει στον αέρα και να πραγ-ματοποιεί εξερευνήσειςγια πολλές εβδομάδες ή ακόμη και μήνες. Κατά τη διάρκεια τηςπολυήμερης πτήσης του το αερόστατο αυτό θα περνούσε από τομεγαλύτερο μέρος του πλανήτη και θα μελετούσε εκτός των άλλων τηβιολογία του πλανήτη. Θα μπορούσε επίσης με τα κατάλληλα όργανα ναερευνήσει το υπέδαφος του Αρη σε μια προσπάθεια να εντοπιστούν ίχνηζωής έστω και σε μικροβιακό επίπεδο. Ιπτάμενα σκάφη οποιασδήποτεμορφής πρέπει να θεωρούνται ως πολύτιμα εργαλεία και είναιαπαραίτητα ώστε σε συνδυασμό με τα επίγεια μέσα να γίνει μια σωστήκαι ολοκληρωμένη εξερεύνηση. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι τα αερόστατα θα μπορέσουν να συλλέξουνδείγματα της ατμόσφαιρας του κάθε πλανήτη σε κάθε περιοχή και σεκάθε ύψος επιτρέποντάς μας να έχουμε μια ολοκληρωμένη καιλεπτομερή εικόνα του περιβάλλοντος εκεί. H χρήση αερόστατωνκρίνεται και ως ασφαλέστερη μέθοδος από τη χρήση επίγειων μέσων. Για παράδειγμα, το διαστημικό σκάφος Cassini πλησιάζει τονΚρόνο και θα ρίξει στον Τιτάνα ένα εξερευνητικό σκάφος. Υπάρχει ο - 37 -
  • κίνδυνος και ο φόβος το εξερευνητικό σκάφος να μην προσεδαφιστείαλλά να πέσει μέσα σε κάποια από τις λίμνες μεθανίου που υπάρχουνστον δορυφόρο και έτσι η όλη επιχείρηση να αποτύχει. Ενώ αν στη θέσητου εξερευνητικού σκάφους υπήρχε ένα αερόστατο, οι επιστήμονες θαπερίμεναν χωρίς τόση αγωνία την είσοδό του στον Τιτάνα και την άμεσηαποστολή εικόνων και δεδομένων. Ειδικά αερόστατα θα χρησιμοποιηθούν για την καταγραφήκαταστροφών Σε ετήσια συνεδρίαση του παγκοσμίου δικτύου πληροφοριών πα- ρουσιάστηκε, ένα νέου τύπου αερόστατο το οποίο συνεργάζεται με δορυφόρο. Το αερό- στατο αυτό έχει τη δυνατότητα να παρέχει επικοινωνία καθώς και τηλεπισκόπηση για κα- ταστροφές σε απομα- κρυσμένες και δύσκολα προσβάσιμες περιοχές του κόσμου, στις οποίεςδεν υπάρχει η απαραίτητη τεχνολογική υποδομή. Τα νέα συστήματαελέγχου είναι προϊόντα της Αμερικάνικης Αεροδιαστημικής Εταιρείας(Americas Global Aerospace Corporation-GAC), γνωστά με τηνονομασία Στρατοσφαιρικοί δορυφόροι Οι Στρατοσφαιρικοί Δορυφόροι είναι προηγμένα,υψηλής πίεσης,αερόστατα της NASA τα οποία πετάνε στα 115.000 πόδια, ενώ αποτε-λούνται επιπλέον από συστήματα πλοήγησης και ηλιακά τόξα, για τηνπαραγωγή ενέργειας. Το ωφέλιμο φορτίο τους είναι περισσότερο από2000 κιλά. Οι στρατοσφαιρικοί δορυφόροι έχουν πετάξει επιτυχώς σε δοκιμα-στικές πτήσεις της NASA τον Ιούνιο του 2000 και τον Μάρτιο του 2001.Από τότε η εξέλιξη των υψηλής πίεσης αερόστατων έχει συνεχιστεί μεσκοπό τις μεγαλύτερες και μακροχρόνιες πτήσεις. Η Global Aerospaceανέπτυξε ένα τροχιακό έλεγχο και ένα σύστημα ηλιακού τόξου για τοαερόστατο, το οποίο του επιτρέπει να καθοδηγηθεί πάνω απόκατεστραμένες περιοχέςαλλά και νααυτοτροφοδοτηθεί με τηναπαιτούμενη ενέργεια κατάτη διάρκεια της αποστολής. - 38 -
  • Τα σχέδια που υπάρχουν προβλέπουν διάρκεια πτήσης για τα αερόστατααπο 3 εώς 10 χρόνια. Με ένα προβλεπόμενο κόστος περί τα $400,000 ανά μονάδα, γιαπαραγωγή και συντήρηση εφόρου ζωής, οι στρατοσφαιρικοί δορυφόροιείναι μία χαμηλού κόστους εναλλακτική λύση σε σχέση με τις ήδηυπάρχουσες πλατφόρμες τηλεπικοινωνιών που παρέχονται με αεροσκάφηκαι δορυφόρους σε τροχιά. Οι στρατοσφαιρικοί δορυφόροι πετούν πιόκοντά στη Γη από ό,τι οι διαστημικοί δορυφόροι παρέχοντας 20 φορέςυψηλότερη ανάλυση σε επιφανειακές απεικονίσεις και 160.000 φορέςυψηλότερα σήματα radar. Επιπλέον η GAC εξετάζει κι άλλες εφαρμογές της νέας τεχνολογίας.Σύμφωνα με τον Kerry Nock, Πρόεδρο της GAC, "επειδή είναι σχετικάφθηνά, μπορούν να ελεγχθούν από μακριά, τροφοδοτούνται ανεξάρτητα,φέρουν μεγάλο ωφέλιμο φορτίο, θα είναι πιθανώς ο πιο οικονομικός καιαποδοτικός τρόπος για την κάλυψη των τηλεπικοινωνιών". Μία ομάδααπό 400 στρατοσφαιρικούς δορυφόρους που καλύπτουν τις περισσότερεςκατοικημένες περιοχές στο βόρειο ημισφαίριο, προβλέπεται να κοστίσειλιγότερο από 100 εκατομμύρια δολλάρια, μικρότερο κόστος από ένανδορυφόρο σε τροχιά συμπεριλαμβανομένης της εκτόξευσής του. - 39 -
  • 8ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΥΛΙΚΩΝΑ/Α ΥΛΙΚΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑ 1 Μπαλόνι Μεσαίο 1 2 Κόλλα (κουτί) Μικρό 2 3 Εφημερίδα Κανονικό 3 4 Οδοντογλυφίδες (κουτί) Μικρό 1 5 Καλώδιο Μέτριο 1 6 Ράβδος σιλικόνης Μικρό 1 Πράσινο, 7 Τέμπερα πορτοκαλί, 3 μωβ 8 Σύρμα γαλβανιζέ Χοντρό 1 9 Μονωτική ταινία Κανονική 1Α/Α ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑ 1 Κόφτης Μικρό 1 2 Πένσα Μικρό 1 3 Ψαλίδι Μέτριο 1 4 Πινέλο Μέτριο 1 5 Πιστόλι σιλικόνης Μικρό 1 - 40 -
  • 9ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΙΜΗΑ/Α ΥΛΙΚΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑ (€)1 Μπαλόνι Μεσαίο 1 0,102 Κόλλα (κουτί) Μικρό 2 3,003 Εφημερίδα Κανονικό 3 3,004 Οδοντογλυφίδες (κουτί) Μικρό 1 1,205 Καλώδιο Μέτριο 1 0,106 Ράβδος σιλικόνης Μικρό 1 0,50 Πράσινο,7 Τέμπερα πορτοκαλί, 3 3,00 μωβ8 Σύρμα γαλβανιζέ Χοντρό 1 0,509 Μονωτική ταινία Κανονικό 1 0,80 ΤΙΜΗΑ/Α ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑ (€)1 Κόφτης Μικρό 1 4,002 Πένσα Μικρό 1 3,003 Ψαλίδι Μέτριο 1 1,504 Πινέλο Μέτριο 1 0,805 Πιστόλι σιλικόνης Μικρό 1 2,50 ΕΥΡΩ ΑΝΑ ΤΙΜΗ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΩΡΕΣ ΩΡΑ (€) Ατομική εργασία 8 7 56,00 ΣΥΝΟΛΟ 80,00 - 41 -
  • 10Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΠΗΓΕΣΒικιπαίδειαhttp://el.wikipedia.org/wikiΙστορία της Τεχνολογίαςhttp://sfrang.com/historia/selida430.htmEconews.grhttp://www.econews.gr/2010/09/22/news-balloon-paris/Airliners.Grhttp://www.airliners.gr/community/viewtopic.php?p=122663Εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑhttp://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=2&artid=358473&dt=05/10/2010Εφημερίδα ΑΥΓΗhttp://www.avgi.gr/arxweb/avgi/demo/blog.avgi.gr/2009/06/ArticleActionshow.action?articleID=560371Εφημερίδα ΠΡΩΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣhttp://www.proinos-logos.gr/pn/index.php?module=pagesetter&func=printpub&tid=10&pid=6706Νeo.grhttp://www.neo.gr/Περιοδικό 2ΤΡΟΧΟΙhttp://library.techlink.gr/2t/article-main.asp?mag=3&issue=244&article=4399INFOGENESIShttp://www.infogenesis.gr/Ελληνική Εγκυκλοπαίδειαhttp://www.easypedia.gr/AIRDYNAMICShttp://www.airdynamics.grΑΤΛΑΣ wikihttp://atlaswikigr.wetpaint.com/pageΔασικά χωριά Ελλάδαςhttp://dasikoxorio.wordpress.com - 42 -