Your SlideShare is downloading. ×
Studienamiddag "DID’IT een didactisch concept voor techniekprojecten"
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Studienamiddag "DID’IT een didactisch concept voor techniekprojecten"

227
views

Published on

Op woensdag 22 mei 2013 lichtten we het verloop van de ontwikkeling van het "DID’IT concept" en de resultaten van het onderzoek toe in Technopolis te Mechelen. …

Op woensdag 22 mei 2013 lichtten we het verloop van de ontwikkeling van het "DID’IT concept" en de resultaten van het onderzoek toe in Technopolis te Mechelen.

Inhoud presentatie:

1. "DID'IT een didactisch concept voor techniekprojecten" (Bart Bulckens, Lector Techniek en Wetenschappelijk medewerker, Lerarenopleiding, Karel de Grote-Hogeschool)
2. "De effectiviteit van het DID'IT concept" (Jan Ardies, Projectmedewerker, Karel de Grote-Hogeschool en Assistent, Instituut voor Onderwijs- en Informatiewetenschappen, UA)
3. "Kan dat beter?" – Talenten ontwikkelen bij jongeren voor wetenschap & technologie (Dr. Hanno Van Keulen)

Published in: Technology

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
227
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. WELKOMDID’IT - een didactischconcept voortechniekprojectenBart Bulckens bart.bulckens@kdg.beJan Ardies jan.ardies@kdg.be
  • 2. InleidingDIDIT een didactisch concept voortechniekprojecten, Bart BulckensDe effectiviteit van het DIDIT concept, JanArdiesPauze, netwerkmomentKan dat beter? – Talenten voor wetenschap& technologie ontwikkelen bij jongeren,Prof. Dr. Hanno Van KeulenNetwerkmoment en receptie
  • 3. DID’ITEen didactisch conceptvoor techniekprojectenHetconcept• Leerplan Techniek1997 tot 2013Hetproject• PWO Techniek 2010 – 2013- p.3
  • 4. - p.4Leerplan 1997-2005: aanpassingenvoor Technologie Thuis naar Materiaal-,Energie- en Informatiestroom:• De verschillende ruimten van een eenvoudige woning in eenbouwplan schetsen of tekenen.• Een aantal gebruikte technieken in de bouw illustreren enuitvoeren.• De plattegrond opmeten, schetsen en in tekeningbrengen.• Een schaalmodel van een ingerichte ruimte uit een woningrealiseren.• Met behulp van een eenvoudige proefopstelling dewarmtedoorgang bij verschillende bouwmaterialen bepalen.• …Het concept
  • 5. Leverden ideeën:•Mentoren•Studenten•Navormers•Lectoren•…- p.5Het concept
  • 6. - p.6Materiaalstroomthuis…• wij DOEN hetHet concept
  • 7. - p.7Het project bestaat uit…een ‘aanbod’ van 18 activiteitendidactisch materiaal (minder dan150€)opdrachtenfichesbundel voor de leerlingenachtergrond voor elke opdrachtinvulbladenzelfevaluatie rubriekHet concept
  • 8. - p.8TOP-Dag 2006 & 2007
  • 9. Versie 1 (2005)- p.9Activi-teiten-ficheInfo-fiche MapHet concept
  • 10. Techniek Op School in de 21e eeuw01.09.2004 - 31.08.2008http://www.ond.vlaanderen.be/tos21- p.101 visie op ‘techniek voor iedereen’;2 concept voor het ontwikkelen vanontwikkelingsdoelen en eindtermen;3 essentiële bouwstenen aanleveren voor eendegelijke curriculumontwikkeling voor kinderenen jongeren van 2,5 tot 18 jaar;4 goed evenwicht vinden tussen de visie en deandere actoren anderzijds;5 criteria ontwikkelen voor het stimuleren vanprojecten.Het concept
  • 11. - p.11Leerplannen techniek2010De eindtermen200965 referentiepunten19 standaarden2008Het concept
  • 12. - p.12VVKSO, GO & OVSG• Vertrekken vanuit de nieuwe eindtermen;• Duiding bij visie van TOS21 + lexicon;• Projectmatige aanpak;• Denkend handelen en al doende leren;• Criteria voor projecten;• Accent op het luik ‘Hanteren’;• Pedagogisch-didactische wenken;• Vaklokaal en leerlingaantal;• Evaluatie.Het concept
  • 13. Vakdidactische aanpassingenvoor techniek- p.13Hetvak3dac-tischmodelWerkvormenLeertheorie LestypeLeerconcept…Het concept
  • 14. - p.14VAK3DACTISCHModelDIDACTIEK:didactische en pedagogischeconceptenLeertheorie Sociaal-constructivismeLeerconcept Begeleid Zelfstandig LerenLeerlijn Op te stellen per schoolLestypes • Een frontale les• Een praktijkles• Een les met activerende werkvormenWerkvormen Doceren/OLG DemonstrerenDelegeren De practicaTechniekprojectenDID’IT©Het concept
  • 15. Het vak3dactisch model12-6-2013 - p.15Bron: Inspiratiegids voor een kwaliteitsvolle vakdidactiekHet concept
  • 16. Sociaal-constructivisme12-6-2013 - p.16• gaat ervan uit dat mensen de werkelijkheid construeren doormet elkaar te interageren. Ieder heeft een interpretatie vaneen visie op de werkelijkheid. Gemeenschappelijkheid in dievisie wordt gerealiseerd door de groepen en (sub)cultuurwaar ze deel van uitmaken. Leren wordt daardoorcontextafhankelijk en een sociaal gebeuren (Struyven enJanssens 2007).• In de leeractiviteiten ‘construeert de lerende kennis, doorinformatie toe te passen op nieuwe situaties en die te toetsenaan bestaande voorkennis, en voorgaande ervaringen en zete integreren in nieuwe kennisstructuren’ (De Corte, 2000).Het concept
  • 17. Begeleid Zelfstandig Leren- p.17Het concept•leerkracht bepaalt doelen,inhoud, werkwijze• korte opdrachtenbepaald•leerling bepaalt mee, locatie,timing,•inspraak in evaluatie•leerkracht bepaalt de doelen•leerling voert de gegeven taken opeigen initiatief uit•leerkacht bevraagt inhoud, timing,taakverdeling in groepswerk,werkvorm, remedieert•grote leerlingparticipatie bij deevaluatie•korte gesloten opdrachten•klassikaal verbeterd•alle leeractiviteiten worden doorde leerling bepaald en gestuurd•Ook doelen en inhouden•leerkracht is een externeraadgeverzelfverant-woordelijklerenzelfwerkenzelfstandigwerkenbegeleidzelfstandigleren
  • 18. LestypeEen frontale lesEen praktijklesEen les met activerendewerkvormenWerkvormenOLGDemonstratiesDelegeren → practica12-6-2013 - p.18Het concept
  • 19. - p.19VAK3DACTISCHModelDIDACTIEK:didactische en pedagogischeconceptenLeertheorie Sociaal-constructivismeLeerconcept Begeleid Zelfstandig LerenLeerlijn Op te stellen per schoolLestypes • Een frontale les• Een praktijkles• Een les met activerende werkvormenWerkvormen Doceren/OLG DemonstrerenDelegeren De practicaTechniekprojectenDID’IT©Het concept
  • 20. - p.20DID’ITDID’ITDOENHet concept
  • 21. - p.21Wat is DID’IT?Een didactische tool om deactiviteiten techniek bijtechniekprojecten op eeneenvormige en doordachtemanier te presenteren aanleerlingen ongeacht hettoepassingsgebiedHet concept
  • 22. - p.22Actiekaart Infokaart Invulbundel EvaluatieVersie 2 (2010)Het concept
  • 23. - p.23Het concept
  • 24. - p.24Het concept
  • 25. - p.25Het concept
  • 26. - p.26Het ProjectAcademiejaar 2010-2011• 6 PilootScholen werken met DIDIT• 6 PS Werken één techniekproject uitAcademiejaar 2011-2012• 6 PS proberen elkaars projecten• 17 TestScholen; vorming + ‘Met een zuchtin de lucht?’ + bevragingAcademiejaar 2012-2013• 7 PS optimaliseren ‘evaluatie’• 5 PS werken rond leerlijnen
  • 27. 12-6-2013 - p.27Het concept• Academiejaar 2010-2011Selectie pilootscholen (VVKSO, OVSG, GO met ASO, TSOen/of BSO bovenbouw)Infosessie + 1 techniekproject in DID’ITEén techniekproject vertalen in DID’ITOptimaliseren en uittestenFeedback op het DID’IT-concept
  • 28. Leerlingen Leraar hebben het moeilijk om ‘telezen’ Nood aan leerlijn Techniek vinden het wel aangenaam  Vereist ICT-vaardigheden werken zelfstandiger na enkeleweken Grote tijdsinvestering in devoorbereiding blijven vragen ondanks deuitgeschreven info enopdrachten Evaluatie bij eendoorschuifsysteem (begrijpen,duiden, hanteren) leren door te doen  Organisatie en duidelijkheidvoor lln12-6-2013 - p.28Feedback + suggestiesHet concept
  • 29. - p.29Versie 3 (2011)Studiewijzer Actiekaart Infokaart Invulbundel EvaluatieHet concept
  • 30. - p.30
  • 31. 12-6-2013 - p.31Het concept• Academiejaar 2011-2012Pilootscholen testen elkaars projectenTOP-dag 2011: pilootscholen stellenhun project voor + ervaringTestscholen en ControlescholenOnderzoek (onlinevragenlijsten)Evaluatie, professionalisering
  • 32. 12-6-2013 - p.32• Academiejaar 2012-2013Pilootscholen testen elkaars projectenStudenten KdG vertalen lessenNatuurwetenschappen, Wiskunde, LO,PAV naar DID’ITDID’IT op de Statengeneraal KdG, hetVELOV-congres, IOSTE,…www.didit.be of www.kdg.be/diditHet concept
  • 33. Besluit: DID’IT ‘het werkt’ en heeft een heldere enherkenbare structuur kan zowel gebruikt worden voorbegrijpen, hanteren en duiden past perfect bij autonomie-ondersteunend leren in alle toepassingsgebieden inzetbaar van sterk leraar- naar leerlinggestuurd
  • 34. Interesse ?Bedankt voor uw aandacht mogelijkheid tot inschrijven voor navorming bezoek de projecten van de pilootscholen neem contact op bart.bulckens@kdg.be
  • 35. Wat doet DID’IT met je?Onderzoek naar de evolutie vantechnische geletterdheid enattitude ten aanzien van techniekJan Ardies – Bart Bulckens
  • 36. - p.36Wat we moeten weten vooraf…• Opzet van het onderzoek• Aanpak van het onderzoek• Analyse van de resultaten
  • 37. Opzet• Doel:– Effectmeting van didactische werkvorm• 1e graad A-stroom• Net-overstijgend• Verschillende scholen (diverse profielen)- p.37
  • 38. Aanpak2010-2011 2011-2012 2012-2013• Literatuurstudie• Meetinstrumenten• TAC• PATT• DAS• Pilootstudie• Nulmeting• Gebruik methode• Nametingen• Leerkrachten• Leerlingen• Evalueren• Hanteren• nieuw cohort• Leerkrachten• Leerlingen- p.38
  • 39. De meetinstrumenten• Dimensions of Attitudes towards Design andTechnology– Nederlandstalig recent instrument (Juliette Walma van der Molen et al, 2008• attitude ten aanzien van techniek / techniek onderwijs- p.39AttitudeCognitionRelevanceDifficultyGenderAffectEnjoymentAnxietyPercievedControlSelf-EfficacyDependencyon context
  • 40. De meetinstrumenten• Pupils Attitude Towards Technology– Gehervalideerd en beperkt voor Vlaanderen• Exploratieve en Confirmatorische Factoranalyses– 25 stellingen- p.40Attitude ten aanzien van techniekInteresseLoopbaanambitieVervelend en saaiBeide geslachtenPositieve gevolgenMoeilijkheid
  • 41. De meetinstrumenten• Technological Awareness and Cognition– Zelf samengesteld op basis van TOS-21 kader• Expertenpanel, collega’s, studenten lerarenopleiding• Verschillende pilootstudies, IRT analyses– 39 vragen, meerkeuze of Juist/Fout- p.41Technische GeletterdheidBegrijpenDuidenHanteren
  • 42. Aanpak- p.42Online bevraging• 17 scholen• 35 leerkrachten• 1600 leerlingen• Observaties in de klas• leerkrachten zelf• video-analyse• onderzoeker
  • 43. Aanpak- p.43Observaties in de klas• Video opnames• 2 groepjes leerlingen alle lessen (6 weken)• Leerkrachten zelf• Videoles collega bekeken• 4 leerkrachten in eigen lessen 1 leerlinggeobserveerd• Onafhankelijke onderzoeker• 13 groepjes van 2 leerlingen
  • 44. Analyse• ControlevariabelenGeslacht, thuistaal, ‘opleidingsvorm’, …• Rekening houden met beginsituatieAttitude bij nulmeting,…• Kwalitatief & Kwantitatief- p.44
  • 45. Analyse• DID’IT– Projecten:• Ruimtevaart B+D+H• Wonen H• Frisdrank H• Controlegroepen– eigen projecten/handboeken/…- p.45
  • 46. - p.46Resultaten van het onderzoek• Begrijpen en Duiden• Hanteren• Attitude ten aanzien van techniek• Houding ten aanzien van DID’IT
  • 47. Begrijpen en Duiden– Algemene lichte daling voor begrijpenen duiden- p.47
  • 48. Begrijpen en Duiden– Daling voor begrijpen iets sterker danvoor duiden…- p.48
  • 49. Begrijpen en Duiden• Geen verschil tussen:– Jongens en meisjes– Technische of niet-technische studierichtingen– Geïnteresseerde of niet-geïnteresseerdeleerlingen– …- p.49
  • 50. Begrijpen en Duiden• Per 2 beste resultaat- p.50
  • 51. HanterenDID’IT is DOEN !• Leerlingen steken best wel wat energie inhet definiëren van het probleem• De maak-component is sterk aanwezig• Leerlingen evalueren product & proces• Leerlingen leren hulpmiddelen kiezen engebruiken• Het ontwerpen komt minder of nauwelijksaan bod- p.51
  • 52. - p.52Attitude ten aanzien vantechniek• enkele vaststellingen:interesse in techniekambitiesgendergevoeligheid
  • 53. Attitude - interesse• Hogere interesse in techniek !• Verschil tussen jongens en meisjes is constant- p.53
  • 54. Attitude - interesse• Effect van jaar, geslacht en DID’IT- p.54
  • 55. Attitude – carrière ambities• Jongens meer ambitie dan meisjes- p.55
  • 56. Attitude - Gendergevoelig• Meisjes vinden dat techniek voor henmoet kunnen. Jongens niet. Of toch?- p.56
  • 57. - p.57Houding ten aanzien vanDID’IT• enkele vaststellingen:houding van de leerkrachthouding van de leerling
  • 58. Houding van de leerkracht• Positief maar kritisch- p.58
  • 59. Houding van de leerling- p.59Interessantproject?Begrijpen en Duiden zijn hoger Ook na controleinitiële interesse !ja
  • 60. Houding van de leerling- p.60Interessant,leerrijk of leukproject?Grotere interesse,Meer ambitie,Minder saai&Positievere gevolgenOok na controleinitiële score!ja
  • 61. - p.61Besluit• DID’IT• Onderzoek en techniek
  • 62. Besluit uit de data• Jongens hebben meer interesse en meerambitie in techniek dan meisjes• Meisjes vinden techniek meer iets voor beidegenders dan jongens• DID’IT discrimineert niet• Best samenwerken per twee• Ontwerpen komt weinig aan bod in de les• De houding van de leerling t.a.v. het projectis erg invloedrijk- p.62
  • 63. Besluit uit de observaties• Lezen van de opdracht is een probleem• Leerlingen voeren soms blindelings uit• Leerlingen vragen sturing…- p.63
  • 64. Besluit over het onderzoek• Attitudes, Begrijpen en Duiden zijn meetbaar• Perceptie van leerlingen opnemen in onderzoek isbelangrijk• De eindtermen i.v.m. het kwaliteitsvol,doelgericht, ergonomisch en milieuvriendelijkmaken en gebruiken zijn moeilijk vast te stellen- p.64
  • 65. Besluit over het onderzoek• Onderwijskundig onderzoek bij technieknog erg pril in Vlaanderen• Fijne en boeiende samenwerking met test-en controlescholen.• Heel veel geleerd van de pilootscholen- p.65
  • 66. Wordt vervolgd…- p.66Bedankt
  • 67. ‘Kan dat beter?’Talenten ontwikkelen bij jongeren voorwetenschap en technologieHanno van Keulen - Universiteit UtrechtSlotevent DID’IT project - Mechelen, 22 mei 2013
  • 68. VoorstellenHanno van Keulen is:• Scheikundige• Nieuwsgierige• ProgrammaleiderBètatechniekonderwijs bij hetCentrum voor Onderwijs en Leren,Universiteit Utrecht– TalentenKracht Utrecht– Wetenschapsknooppunt Utrecht– Kenniscentrum Talentontwikkeling,Wetenschap & Techniek Midden
  • 69. ‘Oriëntatie op Jezelf en de Wereld?’• Nederland en Vlaanderen kennen een erg lage instroom inbèta-technische opleidingen en beroepen (OECD).• Vanaf een leeftijd van tien jaar sluiten kinderen beroepenuit waarmee ze onbekend zijn.• Studenten van lerarenopleidingen zijn overwegend ‘non-bèta’s’ (Motivaction)– Pierre Léna (astrofysicus, lid Academie des Sciences (F),ontwikkelaar La Main à la Pâte) hierover: “De basis van deopleiding van onze toekomstige onderzoekers, technici eningenieurs ligt in de handen van hen die er de minsteaffiniteit mee hebben”– Robbert Dijkgraaf (o.a. auteur Bètacanon): “Als er één groepis wiens leven door wetenschap en techniek bepaald zalworden, dan is dat de groep jonge kinderen”• Hebben scholen en lerarenopleidingen eenverantwoordelijkheid? Zo ja, hoe moetdie genomen worden?
  • 70. Ben je een goed rolmodel?– Wetenschap en technologie staat in een context, is eenverhaal, kent spelers en rollen– Kinderen (vooral meisjes) kennen het verhaal niet enherkennen zich niet in de spelers• Gender: vooral Nederland doet het erg slecht• Vraaggedrag leraren laat onbewuste vooroordelen zien– Compenseren is nodig door feminiene waarden tekoppelen aan W&T: samenwerken en anderen helpen
  • 71. W&T: geen vak maar een benadering• “De commissie wil onderstrepen dat wetenschapen technologie in haar ogen géén apart vak is,maar een vakoverstijgende benadering. Meerruimte in het primair onderwijs voor wetenschapen technologie betekent dan ook niet per se eenextra belasting voor scholen en leraren. Het vergtvooral een andere manier van lesgeven. Demethodiek van het onderzoekend en ontwerpendleren kan worden gekoppeld aan alle vakken enactiviteiten, van taal, rekenen, aardrijkskunde,geschiedenis en biologie tot aan de meercreatieve vakken en het schooltoneel.”
  • 72. Waarom is de lucht blauw?• Stel dat een kind deze vraag stelt, wat zijn uwgedachten hierbij? Hoe zouden (uw) studentenvan de lerarenopleidingen reageren?A. “Ik heb geen enkel idee en raak in paniek”B. “Op mijn (stage)school stellen kinderen dit soortvragen niet”C. “Ik weet het en geef meteen het goede antwoord”D. “Ik heb er nooit over nagedacht, maar laten we heteens gaan uitzoeken”
  • 73. Denkpunten en programma1. Alle kennis heeft een lichamelijke basis2. Wetenschap en technologie zijn nauw verbonden mettaal3. De krachtige leeromgeving is een didactische structuurvan materiële, sociale en narratieve affordanties4. Het gaat niet primair om de kennis maar om attitudesen vaardigheden om te exploreren, te onderzoeken en inonze (hoogtechnologische) wereld te leven5. Wetenschap en technologie is middel voor bredetalentontwikkeling6. Opbrengstgericht werken: ook met wetenschap entechnologie
  • 74. Kennis is ‘lichamelijk’• Van Piaget naar Gibson en Thelen• Van mentale representaties naar actie-perceptiesystemen• Van mind-body dualisme naar interactionisme• Motorneuronen, spiegelneuronen en taalcentrum
  • 75. Denken over talentontwikkeling• Talent is:– Multiplicatief, multidimensioneel, domeinspecifiek– Een leerpotentieel richting excellentie binnen de eigenbandbreedte– Emergent (een effect in een dynamisch systeem)• Het gaat erom (alle) kinderen in een opwaartsetalentspiraal te brengen
  • 76. Taal - Waarom begrijpen wij elkaar?• Abstracte begrippen zijn metaforen metlichamelijke oorsprong– Be’grijpen’– Stroom– Ruimte• Woorden alleen zijn geen ervaringen enleiden niet zonder meer tot begrip– “Hemellichaam – Iets wat een baan in de ruimteaflegt”
  • 77. Wetenschap en technologie is taalleren• Zelfs de grammatica vertoont sporen vanembodiment en actie-perceptie:– Werkwoorden voor proces (beweging, actie, contact) entoestand (resultaat, effect, bezit) gedragen zich anders:• ‘Een glas met water vullen’ (resultaat) versus ‘een glas metwater schenken’ (beweging)• ‘Jan gaf zijn auto aan hem’ en ‘Jan gaf hem zijn auto’ versus‘Jan reed zijn auto naar het plein’ en ‘Jan reed het plein zijnauto’• ‘Ik zeg je: doe het niet’ versus ‘Ik schreeuw je: doe het niet’• ‘Anna brak het glas’ en ‘Het glas brak’ versus ‘Anna sneedhet touw’ versus ‘Het touw sneed’.– Zonder zintuiglijke ervaring met deze processenontwikkelt zich geen goed werkwoordgebruik
  • 78. De krachtige leeromgeving“Het licht neemt de schaduw mee en daardoor wordt deschaduw steeds groter!”
  • 79. Perceptie zonder actie: Hoe laat ishet hier?A. Acht uur ‘s avondsB. Één uur ‘s nachtsC. Tien uur in deochtendD. Geen flauw idee
  • 80. Waarom is het ‘s zomerswarmer?
  • 81. Zijn we ‘s zomers dichter bij de zon?
  • 82. De didactische structuur vanwetenschap en techniekOnderwijzen moet leren uitlokken door:– Materiële affordantie: Bepaalde voorwerpenof verschijnselen trekken aandacht ensuggereren actiemogelijkheden– Sociale affordantie: interactie met anderen(met name de leraar) helpt om deactiemogelijkheden te herkennen en tegebruiken– Cognitieve affordantie: begrip van decontext (het ‘narratief’) helpt ombetekenisvolle van betekenisloze actie-percepties te onderscheiden
  • 83. Sociale affordantie: Interactiein wetenschap en technologie• Interactie is niet hetzelfde als instructie geven• Instructies, kookboekvoorschriften,handleidingen, werkbladen, techniekkisten e.d.hebben (grote) nadelen:– Het onderliggende belang raakt uit het zicht (‘Waaromdoen we dit eigenlijk?’)– Zelf nadenken is niet productief (‘hand-on, minds-off’)– Het resultaat komt voorop te staan, in plaats van het(leer)proces• Dus: vragen, doorvragen, coachen en feedbackgeven (‘scaffolding’; ‘dialogic teaching’)• Is dit controleverlies? Of eigenaarschap?
  • 84. Cognitieve affordantie: het scenariokennen“Het pakje moet passen door de schoorsteen”
  • 85. Wat is wetenschap en techniek?“Wetenschap en techniek is in de eerste plaats een houding.Het is nieuwsgierigheid, willen weten, willen begrijpen, willenverbeteren. De ‘black box’ openmaken en kijken wat er in zit.......Wetenschap en techniek is verder een zoektocht en eenpraktijk. Als je een vraag hebt waarop je het antwoord nietkent, of als je een probleem wilt oplossen, dan ga je aan de slag.......Wetenschap en techniek is ook kennis en kennis ‘maken’. Debeloning van de zoektocht is toegenomen inzicht waarmee jegreep krijgt op de natuurlijke wereld. Door mee te doen kom jetot kennis die je begrijpt, die betekenisvol is en die je kuntinzetten om kleine en grote vragen en problemen aan te pakken.”
  • 86. Het begint met aandacht krijgen
  • 87. Dan komt de verwondering? Hoe zitdat?
  • 88. Vragen leiden tot onderzoek en(soms) tot kennis en inzicht
  • 89. Welke professionele kwaliteiten vande student / leraar moeten zichontwikkelen?• Attitude:– Nieuwsgierigheid– Geworteldheid en zelfvertrouwen (eigen kennis is‘embodied’)– Geen slaaf van lesmethoden• Vaardigheden:– Nieuwsgierige vragen vertalen naar leerprocessen(onderwijs ontwerpen)– Interactievaardigheden– Onderzoeken en ontwerpen• Kennis:– Overzicht over het domein (de ‘vijf systemen’)– Overzicht over betekenis gevende contexten– Weten waar je kennis kunt vinden
  • 90. Wetenschap en techniek: de concepten
  • 91. Contexten die wetenschap entechniek betekenis verlenen1. Wonen2. Tuin, park en natuur3. Lichaam, ziekte engezondheid4. Veiligheid5. Voeding en landbouw6. Energiegebruik7. Mobiliteit en transport8. Gebouwen enconstructies9. Communicatie10. Muziek, kunst en cultuur11. Sport, spel en beweging12. Ontspanning en uitgaan13. Kleding14. Schoonmaken15. Water enwatermanagement16. Grond, stenen, bodem enaarde17. Weer, klimaat, lucht enhemel18. Hergebruik,duurzaamheid enkringlopen
  • 92. Leren kijken door de ogen vankinderen
  • 93. Wetenschap en techniek is in de badkamer
  • 94. Wetenschap en techniek raakt jeeigen leven• Persoonlijk belang: Waarom moet ik mijnhanden wassen?• Burgerschap: Hoe kun je water besparen?Waar komt water vandaan en waar gaat hetheen? Hoe regelen we dat in de samenleving?• Werk: Wie maakt dat allemaal?
  • 95. Primaire behoeftes zijnvanzelfsprekende startpunten
  • 96. Een ei in demagnetron?
  • 97. Levensmiddeltechnologie?Gezondheid? Taal? Rekenen?
  • 98. Lesgeven over en met wetenschapen technologie• Aanknopingspunten voor het programma, dewerkvormen en de ‘lessen’1. Ruimte geven aan zintuiglijke, lichamelijke exploratie2. Nieuwsgierigheid vertalen naar passende leerprocessen:a. Onderzoeken en ontwerpen volgens de empirische cyclusvolgenb. De ‘black box’ openmakenc. Kennis vermeerderen door opzoeken en uitzoeken3. De wereld in: contexten verkennen4. Verbindingen zoeken. Wetenschap en techniek alsmiddel voor:a. Taal- en rekenvaardighedenb. Wereldoriëntatie, burgerschap, muziek, beweging, ...c. Ontwikkeling van hogere orde cognitieve vaardigheden,sociale vaardigheden en executieve functies(‘talentontwikkeling’)
  • 99. Jonge kind: exploreren van denatuurlijke wereld• Aarde, water, lucht, vuur• Vast, vloeibaar, gas– Poeder, emulsie, damp• Massa, evenwicht– Krachten, draaien, versnelling• Licht, kleur, schaduw, spiegel• Geluid, trillingen• Warmte
  • 100. Exploreren: een relatie leggen tussende materiële omgeving en je lichaam• Actiemogelijkheden herkennen• Vaardigheden ontwikkelen– Herkennen waar je iets kunt vastmaken– Een hamer zien als verlengstuk en verzwaring van jearm
  • 101. Grijpen, draaien, slaan, wrijven, vasthouden,…. het zijn je handen maar dan ‘handiger’
  • 102. Onderzoeken en ontwerpen incontext• (Zie ginds komt) de stoomboot: Hoe werkt dat?Kan dat beter?• Navigeren: kompas, sterren, kaarten• Drijven (en zinken): dichtheid en opwaartse kracht;golven• Beladen (en kapseizen): ruimte vullen;verpakkingsmateriaal; verhouding inhoud /oppervlakte• Uitladen: kraan, lier, glijbaan, katapult• Varen: stoom; uitzetten van gas; motor– De ‘pop-pop boot’ maken
  • 103. Van exploratie naar onderzoeken:de empirische cyclus2.Denken3. Meten & Doen4. Antwoorden0. Zien5.Schrijven/Tekenen1. VragenHoe
  • 104. 1. Verzinnen van vragen - Hypothese formuleren•Wat wil je (nog meer) weten?•Hoe zit het (dan) met .... ?•Hoe komt het (dan) dat?Denken over het antwoord:•Hoe denk je dat het in elkaar zit/gaat/werkt?Dit is je hypothese!Ik denk dat als ..... dat er dan ......;Ik denk dat .... komt door .....;Ik denk dat om ..... te doen er ... nodig is.2. Hoe ga je dit uitvinden –Testsituatie ontwerpen•Welk onderdeel zou je kunnen testen?•Hoe doe pak je dat aan?•Wat heb je daar bij nodig?3. Uitvoeren –Data verzamelen & vastleggen•Testopstelling maken•Test uitvoeren (data verzamelen)•Uitkomsten opschrijven4. Nadenken – Evalueren, hypothese toetsen•Kloppen de data met wat je dacht? Waarom?•Wat betekent dat voor je hypothese? Klopt het,of niet of een beetje?..... als je nu gaat verzinnen hoe dat komt, zit jeweer in stap 1.0. Introductie van probleemen/of materiaal (kan spontaan).•Ontdekken•Kennismaken•Aanrommelen•Denken: hé, hoe zit dat??5. Laat je eigenlichtje stralen -RapportageSchrijf jeuitkomsten op enpresenteer zeaan anderen.
  • 105. Problemen bij het bakkenvan een cake• Uitzoeken:– Wat er gebeurt• Opzoeken:– VerklaringenMet gistZonder boter Zonder eiMet rijstmeel
  • 106. Onderzoekend en ontwerpend leren• Iets materieels zorgt voor aandacht• Kinderen hebben daardoor een vraag (‘hoe zitdat?’) of een probleem (‘kan dat beter?’)• Dit ontlokt een leerproces volgens een empirischecyclus (explorerend, onderzoekend, ontwerpend of‘uitzoekend’ leren)• Hierbij worden allerlei vaardigheden ontwikkeld:inbeeldingsvermogen, zelfsturing, kritisch denken,samenwerken, presenteren• Het proces leidt tot beter begrip van de materiëlewerkelijkheid (antwoorden op vragen; oplossingenvan problemen) en tot handelingservaring: debasis voor vaardigheid
  • 107. Onderzoekend en ontwerpend leren met‘Water’1/2 paraplu3 drijven en zinken4 dijk5 brug6 waterrad7 sluis8 waterzuivering
  • 108. Samenwerken met beroepsmensen:‘Hoe stroomt een rivier?’
  • 109. Kinderen als echte onderzoekers!
  • 110. De bebouwde wereld• “Dan gaan ze shoppen. De modewinkel ‘NeroImpala’ heeft een gevel van donkere korreligesteen. Het glanst metallisch. Er zittenglittertjes in”...•
  • 111. Een les maken van graniet naar .....• Gebergtes .....• Plaattektoniek ......• Weer, wind en erosie ......• Rivieren, zand en klei .......• Sedimenten, vruchtbaarheid, landbouw .....• Gesteentekringloop, fossielen, zandsteen .....• Bouwen in steen, steden, winkels ......
  • 112. Woordenschatontwikkelen: zo moethet niet
  • 113. Zelf leren kijken en vertellen
  • 114. Vraag: wat is dit voor een brug?A. Een hangbrugB. Een leggerbrugC. Een boogbrugD. Ik zou het niet weten (maar we zoeken hetuit)
  • 115. Bruggen bekijken
  • 116. Een boogbrug maken met rietjes?!Kan dat beter?
  • 117. Wetenschap en technologie is doelén middel• Wetenschap en technologie is geschikte context omandere doelen te bereiken– Zorg dat studenten wetenschap en technologie kunnenverbinden met taal, rekenen, geschiedenis, ......– Zorg dat studenten onderwijs kunnen ontwerpen, zodat hetrooster en de methodes dienend zijn en niet leidend• Leer studenten om W&T niet (alleen) als vak(je) tegeven maar de kansen te benutten:– Luizencontrole; zonnewering; nieuw schoolplein; vlekken;handen wassen; tussendoortje; verbouwing, .......• Leer studenten W&T te benutten voor ‘passendonderwijs’:– Uitdagingen voor de meerbegaafden– Afwisseling van denken en doen– Talig voor wie dit nodig heeft
  • 118. Ook met W&T moet je‘opbrengstgericht’ werken• Niet blijven steken in deactiviteit maar leerdoelgerichtwerken• Kinderen inhoudelijke feedbackgeven op hun ontwikkeling• Leerlingen volgen:– Hoe ze de materiële wereld intuïtiefbegrijpen– Hoe hun onderzoekende houdingen vaardigheden zich ontwikkelen– Wat ze begrijpen en wat ze aankennis hebben verworven• Dossier meegeven voorvervolgonderwijsOntwikkeld door de CED-Groep in opdracht van Plat orm Bèta Techniek, augustus 2012Naam leerling: ………………………………………………...............……………………………………… j /mNaam leerkracht: ………………………………………………..............…………………………………..………Groep: ………………….............……................…………… Leef ijd: …………………….....………………Dit doet de leerling (met)NB Kruis alle houdings-aspecten aan dievan toepassing zijn!Deze leerling…VERWONDEREN1. Stelt een vraag2. Act veert voorkennis3. Verkent het probleemVERTALEN4. Bakent vraag/doel af5. Formuleert verwacht ngen6. Bedenkt een experiment of een ontwerpVERZAMELEN7. Voert een experiment of een ontwerp uit8. Neemt waar wat er gebeurt9. Legt gegevens vastVERWERKEN10. Ordent de gegevens11. Geef de kern van gegevens weerVERBANDEN LEGGEN12. Maakt een logisch verhaal aan de hand van de resultaten13. Zoekt naar alternat eve verklaringenVERSPREIDEN14. Presenteert de resultaten15. Verantwoordt de resultaten16. Deelt de resultaten met anderenverbeeldingeerlijksystematschpleziervaaksomszeldenVaardigheden Lijst Onderzoeken & Ontwerpen
  • 119. Opbrengsten van wetenschap entechnologie• Onderzoekende houding• ‘Oriëntatie op jezelf en de wereld’– Vaardigheden voor de 21e eeuw– Mee kunnen praten en beslissen– Techniek kunnen/durven/willen gebruiken– Positieve attitude voor vervolgopleidingen enberoepen in de bètatechniek• Kennis van wetenschappelijke entechnische concepten• Taal- en rekenvaardigheden• Hogere orde vaardigheden– Samenwerken, plannen, redeneren,communiceren, volhouden, ...
  • 120. Slotpunt: Ervalt veel tegenieten metwetenschapentechnologie!Top 1 0 boeken w etenschap & techniek in de basisschoolBie, L. de (2008). Een blik optechniek voor kleuters. Sint-Niklaas: Abimo.Bryson, B. (2008). Een heelkleine geschiedenis van bijnaalles. Amsterdam: Atlas.Dijkgraaf, R., Fresco, L.,Weezel, T. G. van, & Calmthout,M. van (Eds.). (2008). Debètacanon. Amsterdam:Meulenhoff.Dijkgraaf, R., Fresco, L., Haring,B., & Groothof, F. (2009). DeJunior Bètacanon LuisterCD.Diemen: Luisterwijs.Katan, M. B. (2008). Wat is nugezond? Fabels en feiten overvoeding. Amsterdam: BertBakker.Keulen, H. van (2010).Wetenschap en techniek -IJkpunten voor een domein inontwikkeling. Den Haag:Platform Bèta Techniek.Klindworth, U. (2011). Melkkom t uit een pak en jeansgroeien op een akker. Thorn:Cyclone.Lingen, C. van, & Woldhek, S.(2006). Hoe dieren het doen -Passie en paring in deachtertuin. s-Graveland:Fontaine.Verdult, E. (2010). Ingenieus -De m ooiste technischeillustraties. Diemen: Veen.Teichmann, J., & Krapp, T.(2010). Natuurkunde eenvoudiguitgelegd. Aartselaar:Zuidnederlandse Uitgeverij.Sluijter, R. (Ed.). (2011).De Bosatlas van hetklimaat. Groningen:Noordhoff/KNMI.Hayes, A. (2006). De com pletehuishoudbijbel. Aartselaar:Zuidnederlandse Uitgeverij.
  • 121. Referenties• Chemero, A. (2003). An Outline of a Theory of Affordances. Ecological Psychology, 15(2), 181-195.• Fischer, K. W., & Bidell, T. R. (2006). Dynamic development of psychological structures in action andthought. In W. Damon & R. M. Lerner (Eds.), Handbook of child psychology (Fifth edition). Volume 1:Theoretical models of human development (pp. 467‐561). New York: Wiley.• Gallese, V., & Lakoff, G. (2005). The brains concepts: The role of the sensory-motor system inconceptual knowledge. Cognitive Neuropsychology, 21, 1-25.• Gibson, E. J., & Pick, A. D. (2000). An ecological approach to perceptual learning and development. NewYork: Oxford University Press.• Karmiloff-Smith, A. (1992). Beyond modularity: A developmental perspective on cognitive science.Cambridge, MA: The MIT Press.• Keulen, H. van (2010). Wetenschap en techniek - IJkpunten voor een domein in ontwikkeling. Den Haag:Platform Bèta Techniek.• Keulen, H. van, & Oosterheert, I. (2011). Wetenschap en techniek op de basisschool. Groningen:Noordhoff.• Keulen, H. van, & Sol, Y. (2012). Talent ontwikkelen met wetenschap en techniek. Utrecht: Centrum voorOnderwijs en Leren Universiteit Utrecht.• Lakoff, G. (1987). Women, fire and dangerous things - What categories reveal about the mind. Chicago:University of Chicago Press.• Nersessian, N. (2008). Creating scientific concepts. Cambridge (MA): MIT Press.• Pinker, S. (2007). De stof van het denken - Taal als venster op de menselijke natuur: Olympus.• Thelen, E., & Smith, L. B. (1994). A dynamic systems approach to the development of cognition andaction. Cambridge (MA): The MIT Press.• Van Geert, P. (1998). A dynamic systems model of basic developmental mechanisms: Piaget, Vygotsky,and beyond. Psychological Review, 105(4), 634-677.• Van Geert, P. (2011). Talent for science and technology in children and their educators. Drawing thecontours of the talent map. Den Haag: Platform Bèta Techniek.• Vries, M. J. de, Keulen, H. van, Peters, S., & Walma van der Molen, J. (Eds.). (2011). Professionaldevelopment for primary teachers in science and technology. The Dutch VTB-Pro project in aninternational perspective. Rotterdam: Sense.• Wilson, M. (2002). Six views of embodied cognition. Psychonomic Bulletin & Review, 9(4), 625-636.
  • 122. Dank voor jullie aandacht!